De Gereedschapskist: de Latte-aanval

Wat maakt dat de standpunten van mensen zoals Donald Trump en Geert Wilders zoveel effect hebben? Waarom kan een populistische partij met aantoonbare leugens een Brexit voor elkaar krijgen, terwijl linkse kandidaten het onderspit delven? Dat zou zomaar het gevolg kunnen zijn van de zogenaamde ”Latte libel”, oftewel Latte aantijgingen, betogen enkele politieke commentatoren. Zolang links daar geen antwoord op heeft, kunnen demagogen er met de macht vandoor gaan, vrezen ze.

Alex Frankel vat de theorie prachtig samen. Ik zie dit als een must-read, omdat het artikel goed uitlegt waarom types zoals Trump en Wilders scoren, terwijl met name vrouwelijke kandidaten extra kwetsbaar zijn in een strijd met zo’n rechts-autoritaire populist.

Hoe gaat het in zijn werk: de rechtse populist, meestal een blanke man, bestijgt een podium, grijpt een microfoon, en steekt ongeveer dit verhaal af. ‘Wij weten dat hardwerkende mensen zoals jullie lijden. Net als jullie hebben we genoeg van die grote stads-elite die niet luistert. Die bende multi-etnische feministen, salonsocialisten, betuttelende verzorgingsstaat-aanhangers, goddeloze pro-abortus kindermoordenaars, homo’s en quinoa-vretende grachtengordeltypes kijken op je neer. Ze minachten jullie. Ze vernielen onze normen en waarden, pakken onze banen af en verpesten onze normen en waarden met hun genderneutrale toiletten. Wij zijn de echte Nederlanders. Zij niet. Wij zijn boos en we staan aan jullie kant. Het land moet weer van ons worden!”

In Nederland krijgt dit verhaal een uniek eigen tintje met het verhitte zwarte pietdebat, waar mensen roepen dat ‘onze’ cultuur en ‘onze’ tradities onveranderlijk zijn en beschermd moeten worden. Het is ‘ons’ kinderfeest. Als anderen dat niet zint, rotten ze maar op, terug naar hun eigen land. Wat je er ook van vindt, het is een verhaal, het wekt emoties op, het is simpel, en het geeft mensen toestemming om te rellen tegen feministen, buitenlanders, minderheden en andere makkelijke doelwitten.

Volgens commentatoren zoals Frankel en journalist Thomas Frank hebben linkse partijen geen effectief antwoord kunnen vinden op deze tirade van populistisch rechts. Ze komen met rationele argumenten en boodschappenlijstjes. Maar daar win je de harten van mensen niet mee.

Als een vrouwelijke democrate terecht komt in een verkiezingsstrijd met zo’n type rechtse populist, zoals in de V.S. gebeurde, wordt de situatie nog moeilijker. Vrouwelijke politici moeten aan onmogelijke normen voldoen en worden sowieso al afgerekend op hun sekse. Demagogen zoals Trump maken handig gebruik van dit ongelijke speelveld. Frankel:

university educated women in politics will often be more measured and less theatrical because in their professional experience, women venting is seized upon as a sign of weakness. This can leave women on the centre and left – who find themselves in a tussle against an entitled man firing off the latte libel rhetoric – looking either somewhat disarmed, as in the case of Gillard, or looking more clinical, as in the case of Clinton. For women to lead parties like Labor and the Greens and be successful, they’ll need to challenge neoliberalism, do it with a powerful narrative, and to have the support of a large enough cohort of their colleagues and the media to withstand the shitstorm of hostility.

Die randvoorwaarden zijn er meestal niet. Dus kan een Trump winnen met een combinatie van leugens, seksistische aanvallen en loze beloften waar racisten blij van worden. Daarna gaan dit type rechtse populisten meestal hakken in sociale voorzieningen, reproductieve rechten van vrouwen inperken en hun vriendjes belonen. Kwetsbare mensen die op zo’n populist stemden in de hoop dat dit hun (financiële) positie zou verbeteren, komen bedrogen uit. Waarna ze zich nog wrokkiger voelen en nog gevoeliger worden voor de emotionele retoriek van rechtse populisten. De cirkel is rond.

Als partijen zoals de PVV bij de volgende verkiezingen in Nederland groter worden, komt dat onder andere door de Latte-aantijging. Je herkent het verhaal zo. Let op stereotypering van liberale elites – signaalwoorden onder andere ‘grachtengordel’, etenswaren zoals quinoa, incabessen, glutenvrij, beladen retoriek rondom buitenlanders, en woorden zoals ons land, onze cultuur, onze traditie, zonder expliciet uit te leggen wie bij ‘ons’ horen en aan te geven wat je precies bedoelt als je ‘de’ traditie aanhaalt.

Benieuwd of centrum- en linkse partijen een weerwoord vinden…. Ze hebben tot maart 2017. Succes!

 

Advertenties
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: