Prado wijdt eerste solo expositie aan vrouw

Voor het eerst in het 200-jarige bestaan van dit Spaanse museum wijdt het Prado een solotentoonstelling aan een kunstenares. De eer gaat naar Clara Peeters, een Vlaamse schilderes uit de zeventiende eeuw. Peeters maakte vooral stillevens. Van fruit, forse Edammer kazen, kreeften en andere heerlijkheden.

Het is een eerste, voorzichtige stap, merkt The Arts Newspaper fijntjes op. Met Peeters komt de teller op in totaal 41 vrouwen, tegen circa 5000 mannen in de permanente collectie van het Prado.

Die nog altijd grote kloof maakt dat onder andere Jonathan Jones, kunstrecensent bij de Engelse krant The Guardian, pleit voor meer van dit soort exposities. Volgens hem zie je als kunstliefhebber te weinig van hun werk om kunstenaressen echt op waarde te schatten. Dat kan echter veranderen als je tentoonstellingen aan hen wijdt en het mogelijk maakt om te zien wat ze deden, hoe hun werk zich ontwikkelde, hoe ze zich verhielden tot andere kunstenaars die in hun tijd actief waren.

Dan pas, stelt Jones, kun je de betekenis van hun werk écht opmerken. Zo zien critici inmiddels dat Artemisia Gentileschi iets unieke inbracht, bijvoorbeeld in haar schilderijen met de Bijbelse Judith die Holofernes vermoordt:

In most paintings, including Caravaggio’s hallucinatory rendering, Judith has a servant who waits to collect the severed head. But Gentileschi makes the servant a strong young woman who actively participates in the killing. This does two things. It adds a savage realism that even Caravaggio never thought of – it would take two women to kill this brute. But it also gives the scene a revolutionary implication. “What,” wonders Gentileschi, “if women got together? Could we fight back against a world ruled by men?”

Het duurde nog een tijdje voordat vrouwen samen sterk genoeg werden. Niet om mannen te onthoofden, zoals bange mannen vaak denken, maar om verbeteringen in hun situatie af te dwingen. Dat ging met vallen en opstaan. Tijdens de Franse Revolutie onthoofden mannen Olympe de Gouges omdat ze burgerrechten voor vrouwen vroeg. Maar rond 1900 lukte het in diverse landen om het stemrecht te krijgen en daarna volgden de verbeteringen elkaar steeds sneller op. Zo kwamen getrouwde vrouwen in Nederland eindelijk af van hun juridische status als handelingsonbekwaam. In 1956.

Wat betreft kunst bracht de tweede feministische golf vrouwengeschiedenis als serieus academisch vak, waarna blijkt dat vrouwen waarschijnlijk de meeste prehistorische grottekeningen maakten. We kregen de Guerrilla Girls die zich afvroegen of je als vrouw naakt moest zijn om in het museum te komen. Dat alles leidt tot allerlei  herontdekkingen van het werk van vrouwen, pogingen om hen (opnieuw) op te nemen in de kunst-canon, analyses rond de vraag hoe het komt dat we kunstenaressen zo snel vergeten, en wat we daar aan kunnen doen.

Al die inspanningen keren het tij langzaam maar zeker. Seksisme in de culturele sector krijgt eindelijk erkenning als een serieus probleem van ons allemaal. En kunstenaressen krijgen wat vaker ruimte. Met exposities gewijd aan vrouwen, of doordat musea eindelijk kunstenaressen solo exposeren, zoals het Prado. Da’s een goeie ontwikkeling. Meer! Meer!

 

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: