Gezinsdrama’s zijn meestal mannendrama’s

Ook als de Nederlandse media eufemismen zoals ‘gezinsdrama‘ of ‘familiedrama‘ weten te vermijden, als er ergens in Nederland doden vallen in de huiselijke sfeer, hebben ze moeite met het benoemen van degene die handelt en schade aanricht. Neem deze recente kop op NOS.nl: ‘man en baby dood na sprong uit raam’. Wat een rare zinsconstructie. Hoe kwam die sprong tot stand? Zou een baby zelfstandig besluiten uit een raam te springen?

Foto: de Gelderlander

Nee. Het is de man die volgens getuigen met de baby op de arm uit het raam sprong, waarna niet alleen hij, maar ook dit kleine kindje stierf. De NOS meldt verderop in het artikel dat de man voor zijn sprong zijn ex-vrouw bedreigde met een handgranaat. En dat de politie later het lichaam van de moeder van de man in de woning aantrof. Waarna dit volgt:

De doodsoorzaak van de vrouw, de oma van het kind, is nog niet bekend. De politie gaat ervan uit dat ze door een misdrijf om het leven is gekomen.

Waarschijnlijk brachten aliens haar om het leven. Of nee, wacht, vleesetende planten. Of nee, wacht, zou het dan toch die man geweest zijn, die eerder zijn ex bedreigde en later uit het raam sprong met de baby? Hmmmm… moeilijk, moeilijk….. wat zou het zijn… wie zou hier gehandeld hebben…..

Soms lijkt er zelfs enige sympathie door te schemeren in krantenkoppen. Neem deze: man doodt ex-vrouw, maar spaart kinderen. Iemand sparen, afzien van doden, daar hangt historisch gezien een zweem van genade omheen. De machthebber kan beschikken over leven of dood, maar vol van genade spaart hij iemands leven. Respect man! Lees je echter verder, dan blijkt de patriarch van dienst de 47-jarige Willem L. te zijn. Hij bedreigde en mishandelde zijn partner, voordat hij haar uiteindelijk vermoordde. Misschien was hij toch niet zo genadig als de krantenkop de lezer deed vermoeden.

Zo gaat het steeds. Als lezer zie je koppen met termen als gezinsdrama, familiedrama, koppen die in het midden laten wie handelde en wie meegezogen werd in het geweld. Lees je echter wat de nieuwsartikelen echt melden, dan blijkt al snel dat er iets anders aan de hand is. Mannen vallen exen aan, vermoorden vrouwen en kinderen en soms een andere man, meestal de nieuwe vriend van de ex. Het woord ‘gezinsdrama’ is bijzonder misleidend. Het gaat om mannen die moorden, en de rest van het gezin eindigt dood of verminkt. Vaak plegen de mannen na hun ultieme wandaad zelfmoord.

Waarom is het belangrijk man en paard te noemen? Omdat het niet-benoemen van daders en hun gender rare situaties oplevert. Alsof baby’s zelf uit ramen springen, alsof vrouwen ”opeens” dood zijn, alsof dit type intiem geweld gelijk staat aan een natuurfenomeen. Maar het is geen onzichtbare hand die slaat, of een natuurkracht die negatieve effecten heeft op de omgeving. Het gaat om mensenwerk. Vaak mannenwerk. Zij besluiten emoties in daden om te zetten, met fatale gevolgen.

Als je dat niet expliciet maakt, blijft onduidelijk wie de misdaden pleegt en weet je ook niet waar je moet beginnen om dit soort geweld terug te dringen. Pas als je erkent dat mannen veelal de daders zijn, kun je helder nadenken en kritische vragen stellen. Wat bezielt deze mannen? Hadden de mannen zichzelf eerder kunnen voorzien van goede hulp, psychologisch of anderszins? Waren er signalen die anderen hadden kunnen oppikken? Is preventie mogelijk? Hoe kunnen we vrouwen adequater helpen, als mannen het op hen gemunt hebben en de vrouwen daardoor zelfs in acuut levensgevaar verkeren?

In tegenstelling tot landen als Spanje, Engeland en Australië kent Nederland geen sites waar mensen bijhouden hoeveel mannen hun partner of ex-partner bedreigen, mishandelen en vermoorden, al dan niet met medeneming van kinderen. Ikzelf heb vorig jaar de cijfers op een rij proberen te zetten. Maar die ene losse poging is niet hetzelfde als structureel de feiten verzamelen, met een expliciete focus op gender, machtsverhoudingen en geweldspatronen.

Zoiets zou er wel moeten komen. In plaats van hier een incident, daar een drama, maken dat soort sites patronen inzichtelijk en geven ze inzicht in de omvang van het probleem. Misschien dat zo’n overzicht eindelijk een gevoel van urgentie kan oproepen. Dat mannengeweld indammen of zelfs voorkomen is in de huidige situatie van eufemismen en gebrek aan context ontzettend lastig. Laten we als eerste stap tenminste beginnen met het duidelijk benoemen van de feiten, in plaats van steeds om de hete brij heen te draaien.

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Reacties

  • Marit  On juli 24, 2016 at 11:42 am

    Mooi stuk! Ik volg de Australische site, waarnaar je verwijst in je een na laatste alinea, al een tijdje (mijn zus woont daar) en loop al langer rond met het idee om een Nederlandse versie op te zetten. Ik wil er nu toch echt werk van maken, hoog tijd!

    • idamels  On juli 24, 2016 at 11:45 am

      Dag Marit, goed idee want zoals gezegd denk ik echt dat zo’n site hoognodig is. Ik juich je initiatief toe,
      groetjes
      Ingrid

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: