Teksten analyseren: jij kunt het ook

Als vrouw de krant volgen resulteert regelmatig in een onbehagelijk gevoel. Er is iets mis en het komt door die vervelende vrouwen. Lang niet altijd is meteen duidelijk waar dat aan ligt. Hoe maak je zichtbaar wat een tekstschrijver je voorschotelt? Door nauwkeurig te lezen wat er staat en te letten op bijvoeglijke naamwoorden en netwerken van associaties. Jij kunt het ook. Voorbeeld: ‘Mannendingetje in een verweekte samenleving’ van Frans van Deijl. Lees en denk je mee?

Van Deijl schreef een boek en mag nu in De Volkskrant zijn opinie geven over D-Day of, breder, oorlog. Een mannendingetje volgens de vrouw van Van Deijl, zegt Van Deijl. Onderstaande tekstdelen komen uit zijn opiniestuk. De vetgedrukte woorden en frases komen van mijzelf. Lees even mee:

Welke jongen loopt er tegenwoordig op het schoolplein nog met een blauw oog? Ruzie wordt onmiddellijk in de kiem gesmoord, omdat leerkrachten veelal vrouwen zijn en zij propageren – nog steeds en ondanks alles – het harmonie- boven het conflictmodel. Lange tijd vormde dat ongetwijfeld een noodzakelijk contragewicht tegen een al te masculiene samenleving, maar inmiddels zijn we daarin doorgeslagen.

Voor de ‘vaderloze samenleving’ van de Duitse socioloog Alexander Mitscherlich en later de ‘verweesde samenleving’ van Pim Fortuyn, waarin de spreekwoordelijke vader-figuur als steller van normen en waarden uit beeld was verdwenen, is de ‘verweekte samenleving’ in de plaats gekomen. De plek van de afwezige vader is ingenomen door een dubbel aanwezige moeder, die mannen, jongens, onwillekeurig een overdaad aan vrouwelijke waarden bijbrengt.

[…] Het keerpunt heeft zich aangediend. Mannen lachen niet langer besmuikt om mannetjesputters als Johan Derksen of Maxim Hartman. Misschien is zelfs het succes van Donald Trump te verklaren uit een hang naar ouderwets mannelijk chauvinisme.

[…]Als ik dan weer thuiskom, voel ik me heel even een krijger. Born to kill. Totdat moeders beneden komt en mij maant de groenbak buiten te zetten.

Wat de auteur hier doet is etiketten plakken en die koppelen aan een groep. Aan de ene kant mannen/vaders, aan de andere kant vrouwen/moeders. Pel je de tekst op die manier af, dan zie je de volgende zaken:

Vrouw of vrouwelijk = in de kiem gesmoord, harmoniemodel, leerkrachten, propageren, ondanks alles (= hint van irrationaliteit], doorgeslagen, vaderloze/verweesde/verweekte samenleving, dubbel aanwezige moeder, die een overdaad aan vrouwelijke waarden bijbrengt, moeders die een ander maant de groentebak (=triviaal rotklusje) buiten te zetten.

Man of mannelijk =  als jongen met een blauw oog rondlopen, vaderfiguur als steller van normen en waarden, conflictmodel, mannen lachen niet langer besmuikt, mannetjesputters, succes van Donald Trump, ouderwets mannelijke waarden, krijger, born to kill.

Dit alles in de bredere context van oorlog als mannendingetje. De inleiding van Van Deijl – niet hierboven geciteerd – wemelt van de positieve termen: D-day, de bevrijding van Europa (=goed), heroïsche films over deze gebeurtenis (heroïsch =goed), aantrekkingskracht (=goed), grootste invasie aller tijden (niet alleen goed maar zelfs indrukwekkend!), vergoten bloed, de brandende voertuigen, het zweet en de tranen (=heroïsch = goed). Kom daar maar eens aan, verweking-veroorzakende vrouwtjes met je harmoniemodel en je groentebak!

Uit dit alles stijgt op: man is goed, vrouw is slecht. Hij is de steller van normen en waarden. Als hij niet domineert resulteert dat in slechte dingen: vaderloosheid, verweesdheid, verweektheid. Zij wil misschien ook iets met normen en waarden, maar dat zijn”vrouwelijke” waarden, waarin zij doorslaat, maant, propageert en in de kiem smoort, zonder dat daar nog goede redenen voor zijn. En aan het einde moet je de groentebak buiten zetten. Brrrrrr!

Gezien de plaats in de tekst krijgen sommige zinnen een positieve of een negatieve kleur. Neem bijvoorbeeld het woord ”keerpunt”. Dat betekent dat iets van het een naar het ander gaat. Of dat goed of slecht is, hangt af van wat de schrijver stelt. In dit geval is de riedel: vrouwen zijn te dominant, vrouwen slaan door, smoren in de kiem met hun harmoniemodel, maar nu lachen mannen eindelijk niet langer besmuikt. Ze durven openlijk succes te vieren. Welk succes? Dat van Donald Trump en andere mensen die hangen naar ouderwets mannelijk chauvinisme.

Kortom, het keerpunt gaat van negatief naar positief. Onderdrukte mannen komen terug in hun succesvolle strijd tegen die dubbele aanwezige moeders met hun gemaan en gepropageer.

Voor vrouwen heeft Van Deijl weinig positiefs in petto. Jij, vrouw, neemt teveel ruimte in, je gedraagt je vervelend, en wat jij vertegenwoordigt zijn geen normen en waarden maar iets naars, waar keerpunten voor nodig zijn om weer de goede kant op te kunnen. Oh, en leve Donald Trump, vrouwenhater pur sang overigens. En ouderwets mannelijk chauvinisme, wat goed is want man = goed en vrouw = slecht.

Snap je nu waarom je een rotgevoel aan dat soort teksten overhoudt? Van Deijl kotste zojuist over je heen. En dat is weerzinwekkend.

 

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: