Seksisme alarm: historicus Van Baar weet wel hoe feministen denken

Historicus Dirk-Jan van Baar weet precies hoe feministen denken. En codeert het begrip ”intellectueel” als op en top mannelijk. Dubbel seksisme alarm dus. Vindplaats: zijn bespreking van een roman van de filosoof en schrijver Michel Houellebecq in De Volkskrant, onder de noemer ‘De moderne westerse intellectueel is een lul van een vent’.

behold a man has come

Houellebecq publiceerde onlangs de roman Soumission (Onderworpen). Hij snijdt daarin thema’s aan als de opkomst van het rechts-extremisme in Frankrijk, het jihadisme, de positie van moslims en de manier waarop een blanke intellectuele man op de ontwikkelingen in de samenleving reageert. Die reactie bestaat vooral uit wegrennen en met alle winden meewaaien. Van Baar vindt de roman profetisch en schrijft aan het slot van zijn overpeinzingen:

De moderne westerse intellectueel is volgens Houellebecq een lul van een vent, een lamzak voor wie alleen nog z’n natje en z’n droogje telt. Daarmee krijgen niet alleen de jihadisten gelijk, maar ook de feministen. Ze minachten allemaal hetzelfde soort man, een slappeling die overal voor wijkt. Toen dat tot me doordrong, begon het in Keulen nog veel harder te donderen.

Met het beeld van de moderne westerse intellectueel als lul van een vent herhaalt Van Baar kritiekloos een zienswijze, die al eeuwenlang gebruikt wordt om vrouwen buiten te sluiten. Je codeert iets als op en top mannelijk, vervolgens vormen vrouwen een probleem want ze passen niet in dat beeld. Daarna kun je vrouwen buitensluiten: ze voldoen niet aan de eisen, ze leveren niet de gewenste kwaliteit.

Van Baart zou dit mechanisme moeten kennen. Het gebeurde immers in zijn eigen vakgebied. In Strijd tegen de Stilte documenteert Maria Grever hoe mannen, bij de opkomst van geschiedenis als academisch vak, de historicus definieerden als dappere intellectuele man. Vervolgens sloten ze met die beeldvorming de deur voor vrouwen. De paar vrouwen die afstudeerden als historica kwamen niet verder dan hoofd van een archief. De vette banen op universiteiten gingen naar de mannelijke evenbeelden van ‘de’ historicus. Zij stelden ook de geschiedkundige canon samen – waarbij evenbeelden van henzelf domineerden.

Van Baar had vraagtekens bij het mannelijke beeld van ‘de’ westerse intellectueel kunnen plaatsen, maar doet dat niet. Zodoende maakt hij zichzelf tot een onderdeel van dit probleem.

Dan zijn zienswijze over jihadisten en feministen. Ze minachten volgens Van Baart beiden ”hetzelfde soort man, een slappeling die overal voor wijkt”. Wow. Wauwiewauw. Van Baart zou zo de petitie kunnen ondertekenen, waarmee mensen het feminisme willen uitroepen to een terroristische stroming. Jihad, feminisme, een pot nat als het gaat om mannenhaat…

terrorist feminist

Van Baart geeft hiermee blijk van een enorm gebrek aan inzicht in de doelen en aspecten van het feminisme. De twee kunnen juist niet verder van elkaar af staan. Jihadisten geven blijk van een grote weerzin tegen de democratie en de scheiding tussen kerk en staat. Ze ijveren in de regel voor een religieuze heilstaat, en gebruiken hun eigen interpretatie van de Koran om zaken zoals het houden van seksslavinnen goed te praten.

Het feminisme daarentegen is een politieke beweging met een grote diversiteit. De meeste feministen ijveren voor een volwaardige deelname van vrouwen aan de samenleving en een einde aan keurslijven en machtsverhoudingen die zowel mannen als vrouwen schaden. Ze willen minder geweld en meer democratie. Zie onder andere de taaie strijd voor het vrouwenkiesrecht, het bewerkstelligen van een evenredige vertegenwoordiging van vrouwen in de politiek en de vele analyses en opiniestukken waaruit dit streven blijkt. Iedereen doet dit op haar eigen manier: ”het” feminisme bestaat niet. Feministen hebben geen Heilig Boek of ondergrondse bunker met een Grote Leidster die alles bepaalt.

Als je al van terreur wilt spreken, zijn het juist feministen die het doelwit zijn. Moderne feministen strijden met opiniestukken, rechtszaken, analyses, onderzoeken, toespraken en Twittercampagnes, en krijgen daarop te maken met massale doodsbedreigingen en terreuracties om hen het zwijgen op te leggen. Sociale media bieden wat dat betreft een ideaal platform om massaal ten strijde te trekken tegen iedere vrouw die een feministisch geluid durft te uiten. Soms duiken feministen zelfs onder, omdat hun veiligheid teveel in gevaar komt. Of stoppen met hun werk, omdat de structurele haat hen teveel wordt:

In her epochal book “Backlash,” Susan Faludi described the anti-feminist cultural messages of the 1980s as a “relentless whittling-down process” that “served to stir women’s private anxieties and break their political wills.” Today’s online backlash may be even more draining. It saps morale and leads to burnout. “You can’t get called a c— day in, day out for 10 years and not have that make a really serious impact on your psyche,” says Valenti

Van Baart’s vergelijking met jihadisten riekt ook naar de ‘feministen zijn mannenhaters’ clichés. Met als enige verschil dat Van Baart ‘man’ iets scherper omschrijft. Feministen haten nu blijkbaar alleen de slappe mannen. Vooruitgang!  Wat spreekt hier een onbegrip uit, zeg. Als feministische vrouwen iets op dit vlak haten, gaat het meestal om veroordelingen van structureel seksisme en het gedrag wat daar mee gepaard gaat. Feministen benoemen ook feiten, zoals het feit dat mannen de hoofdleverancier zijn van daders van seksueel geweld.

Als een man dat wil veranderen in een persoonlijke aanval op hemzelf, zegt dat vanalles over de man, en niet over de vrouw die seksisme aan de kaak stelt. Van Baar lijkt dit fundamentele punt niet in te zien. Hij zal ons wel even vertellen hoe feministen denken en dat ‘het’ feminisme slappe mannen haat. Die houding getuigt van een enorme arrogantie.

De alinea die Van Baar in de Volkskrant schreef lijkt onbelangrijk. Maar het venijn zit ‘m juist in de terloopsheid waarmee zoiets als dit als vanzelfsprekend in een landelijke krant verschijnt. Dagelijks kom je tientallen van dit soort momenten van onder de radar vliegend seksisme tegen. Stuk voor stuk stelt het niet zoveel voor, maar juist al die incidentjes samen krijgen een grote kracht. Waar we ons nauwelijks van bewust zijn, omdat het zo automatisch en onnadenkend gebeurt. Daarom pik ik er af en toe zo’n voorbeeld uit. Het is niet onschuldig wat hier gebeurt – het is een onderdeel van de dood-door-duizend-sneden, met zeer nadelige gevolgen voor vrouwen en het feminisme.

Advertisements
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: