Ierse creatieven starten nieuwe feministische revolutie

Toneelschrijfsters, actrices, theaterproducentes, allemaal hebben ze genoeg van de structurele discriminatie van vrouwen in de Ierse culturele sector. De druppel die de emmer deed overlopen is het honderdjarig jubileum van de Paasopstand van 1916, toen revolutionairen de Ierse onafhankelijkheid afkondigden. Het nationale theater, The Abbey in Dublin, viert in 2016 het honderdjarig jubileum van deze historische mijlpaal met speciaal programma. Onder de noemer Waking the Nation presenteert het theater tien stukken. Daarvan is er slechts een van een vrouw.

waking the feminists

WAT?!? De golf van kritiek op die ongelofelijke eenzijdigheid leidde tot een discussieavond, Waking the Feminists, en een landelijke beweging die verandering eist. Nu. Eén van de betrokken culturele opstandelingen, Lisa Tierny-Keogh, beschrijft hoe de het komt dat dit incident zoveel losmaakte. Zij en andere vrouwen ploeteren al hun hele leven om iets te maken van hun artistieke loopbaan. Ze krijgen echter geen eer noch loon naar werken:

As a playwright now moving into TV and film, I learned over the years to suppress the pain of being overlooked and ignored, the pain of being constantly pushed back. I’ve watched my male contemporaries being produced and celebrated, as I kept plugging away, trying to hush that quiet voice inside me that kept saying, “This is wrong. What I’ve seen, time and time again, is that tired reality of men receiving the “He’s got potential, let’s take a risk” treatment and women receiving the “She isn’t ready yet” brush-off.

Voor haar, en velen met haar, was de programmering van het nationale theater, bij zo’n belangrijke nationale gelegenheid, een klap teveel. Het gaat niet alleen om individuele ervaringen van uitsluiting. Cijfers rond de bittere resultaten van structurele discriminatie spreken boekdelen. Of het nou gaat om de krantensector, het theater, het aanbod in Ierse musea, of de Ierse literatuur, de incrowd ziet vrouwen niet staan. Verder dan een aandeel van rond de 20% komen vrouwelijke creatieven niet.

Het mannenprogramma van Waking the Nation paste dus in een bekend patroon. De uitsluiting deed extra pijn omdat The Abbey bestaat dankzij overheidssubsidie – alleen al het jubileumprogramma kon rekenen op vijf ton gemeenschapsgeld. Bovendien zou dit theater niet hebben bestaan zonder vrouwen. Toneelschrijfster Augusta Gregory stond aan de wieg van The Abbey en actrices en medewerkers zoals Máire Nic Shiubhlaigh, Helena Moloney en Ellen Bushell waren actief bij de opstand van 1916. Bovendien gaat het om ‘de natie’ – zonder vrouwen?!?

Geen wonder dat vrouwen stopten met stug doorwerken, beleefd vragen en geduld oefenen. Binnen een paar dagen organiseerden Lilian Bell en andere Ierse creatievelingen de bijeenkomst Waking the Feminists – in hetzelfde Abbey Theater. Deze avond in november was een enorm succes. Allerlei beroemdheden sloten zich bij het protest aan. Brian F. O’Byrne, Debra Messing, Martha Plimpton, Cherry Jones, Amy Ryan, Gabriel Byrne, Dana Delany, Wim Wenders, Phylida Lloyd, Emma Donoghue, Christine Baranski, en natuurlijk Meryl Streep, van de Suffragette film.

De protestbeweging begint resultaten te boeken. Waking the Feminists is inmiddels een organisatie met een eigen website. Er circuleert een petitie, in korte tijd ondertekend door bijna zesduizend mensen. De Irish Film Board publiceerde een officiële verklaring en beloofde vrouwendiscriminatie in de filmindustrie écht aan te pakken. Het Abbey theater formeerde een commissie om diversiteit in de eigen programmering te bevorderen.

Een afvaardiging van de Waking the Feminists groep kwam eind december bijeen met deze commissie om plannen te maken, meldt Lilian Bell. Zij en velen met haar willen concrete resultaten zien:

It is the Abbey’s responsibility to reflect the nation, with the use of public money, and the board’s responsibility to ensure that it does so. We’re not asking, we’re demanding. […] Ex-director of the Abbey Lelia Doolan puts it succinctly “If Fiach Mac Congeal [de directeur – red.] wants to change things, here’s his chance. Accept the mistake. Don’t just say sorry. Do sorry.”

Of deze verklaring naar aanleiding van de bijeenkomst met de commissie daaraan voldoet, moet nog blijken. Wat er ook gebeurt, 2016 zal een woelig jaar worden. Deze geest krijg je niet zo snel terug in de fles gepropt….

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: