Longread: schrijven voor blanke mannen

Schrijfster Claire Vaye Watkins zorgde voor oproer op internet met haar longread On Pandering (over ‘in de watten leggen’). Ze stelt dat de samenleving zich naar mannen voegt. Hun behoeftes tellen, hun smaak verdient navolging, hun verhalen krijgen alle aandacht. Met grote gevolgen. Extern, in de mores van de literaire wereld (zie verderop in dit stuk bij Goldfinching), maar ook intern/psychologisch, in de innerlijke wereld van auteurs.

bg-banner-essay-by-watkins

Als schrijfster ziet Watkins taal en de verhalen die we elkaar vertellen als dé uitdrukkingsvorm voor de symbolische marginalisering van vrouwen. Eerst laat je vrouwen in je wereldbeeld en in je taalgebruik verdwijnen. Je  ziet ze alleen nog in termen van ‘hoe nuttig was ze voor mij, de man’. Vervolgens maakt dat de weg vrij om vrouwen niet alleen symbolisch, maar ook in de praktijk tot een gebruiksvoorwerp te reduceren. Watkins:

Humans are wide, open vessels, capable of almost anything—if you read you know this—but you cannot beat the mother of your children, or rape your childhood friend while she’s unconscious, or walk up to a sorority outside Santa Barbara and start shooting without first convincing yourself and allowing our culture to convince you that those women are less than human. I know that’s an intense analogy. I intend it to be. […]Sexist dismissal of women as artists and the assumption of sexual entitlement over them that is necessary to make something like rape okay in our culture—and it very much is okay in our culture—are not separated by vast chasms of principles.

Zoals Virginia Woolf de ‘engel in huis’ wilde doden, wil Watkins af van dit patriarchale wereldbeeld in haar hoofd – en de hoofden van andere vrouwen.

Hoe weet je dat je een ‘engel in huis’ in je hoofd hebt zitten? Watkins kwam haar innerlijke neiging, om vanaf de zijlijn mannen te bewonderen en de mannelijke smaak te bedienen, op het spoor via haar verhalen. Ze ging mee in de onuitgesproken regel dat mannen de poortwachters van kwaliteit zijn, en dat ze zich in haar literaire productie moest voegen naar hun normen, waarden en smaak. Het kostte haar heel wat pijn en moeite om erachter te komen wat haar eigen stem was.

Dit deel van het essay kan op veel herkenning rekenen. Marie Philips van The Pool noemt de Hemmingway-generator als een voorbeeld van de dominantie van blanke mannen in de literatuur. De app verandert je tekst zodat het dichter in de buurt komt van Hemmingway’s teksten. Philips:

When it was released, I thought it was a joke, but no. There are people willing to put their own writing through a computer programme to make themselves sound more like an alcoholic, wife-beating, dead white male. […] Where Watkins’s speech raises the stakes is in asking whether and to what extent this attitude has been internalised by writers themselves. A flurry of responses from writers on social media and in comment pieces demonstrated that it had.

Op die manier is seksisme een veelkoppig monster, wat je ook in je eigen innerlijk moet bestrijden. Hoe? Een aantal maatregelen die Watkins verkent, betreffen taalgebruik. Als taal bijdraagt aan de marginalisering van vrouwen, kan het ook een opening naar meer evenwicht zijn. Of, anders gezegd, je kunt vuur met vuur bestrijden:

Let us name those things that are nameless, as Solnit describes, the way “mansplaining” or “rape culture” or “sexual harassment” were nameless before feminists named them. Let those names sing.

Een andere taal levert een ander wereldbeeld op. Door ‘straatintimidatie’ in plaats van ‘grapje’, wordt opeens heel duidelijk wat er gebeurt. Dan kun je het aanpakken, proberen te veranderen. Of in ieder geval als vrouw voor jezelf duidelijk krijgen dat er iets naars gebeurt en dat je terecht in verzet komt.

On Pandering werd lovend ontvangen door critici en leidt inmiddels tot allerlei reacties. Zo publiceerde de Los Angeles Times een antwoord van Nichole Perkins, een zwarte schrijfster. Of lees het artikel van schrijfster Jennifer Weiner over het fenomeen ‘Goldfinching’, naar de titel van de meest recente roman van Donna Tartt. Goldfinching is wat er gebeurt als een schrijfster te weinig tegemoet komt aan de dominante mannelijke smaak. Het boek krijgt misschien wel succes, maar daarna  kraken critici het werk én de lezeressen op epische schaal af omdat het geen echte literatuur zou zijn:

First: the book’s writing will be blasted as sloppy or sentimental. […] Next, the work will be dismissed in specifically gendered terms. At least one part of the Holy Trinity of Lady-Trash (Harlequin novels, soap operas and Lifetime movies) will be invoked; female-coded plot twists or character traits will be held up for particular mockery. […]  a good Goldfinching must include considerable smirking about the immaturity and childishness of the book, its author and, most tellingly, its readers. […] Goldfinching isn’t about elevating good books at the necessary expense of bad ones. It’s about once more reminding the wrong kind of reader of just where she stands, and how little her enjoyment or endorsement matters.

Enfin, volop discussies, met interessante toevoegingen, uitbreidingen, voorbeelden en nieuwe termen zoals Goldfinching. Veel plezier met On Pandering en aanverwante stukken😉

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: