Feiten benoemen leidt tot weerstand

Het enige wat je hoeft te doen is turven en kijken. Dan merk je vanzelf dat hoofdpersonen in kinderboeken overweldigend het mannelijk geslacht hebben, zeker als het om diertjes gaat, dat  blanke mannen er (letterlijk) met het geld en de eer vandoor gaan terwijl vrouwen massaal aan plakkende vloeren kleven, en dat tijdschrift Opzij een top honderd van machtige vrouwen samenstelt en dat dit nagenoeg allemaal blanke vrouwen zijn.

Huuuuh, feiten benoemen! Hasna el Maroudi doet het. Ze problematiseert het feit dat Opzij machtige blanke mannen vervangt door machtige blanke vrouwen. Meteen komen de stereotiepe reacties. Zeg je iets kritisch over feminisme zoals tijdschrift Opzij dat gestalte geeft in zo’n top honderd, dan staan er gelijk mensen op die ‘het’ feminisme voor eeuwig neer willen slaan. In de commentaren op het stuk van El Maroudi: ,,‘’Hasna El Maroudi beweert het Opzij-feminisme is failliet. Zou zij niet gedacht hebben dat de feminisme in zijn geheel failliet is geraakt?’’ Tuurlijk joh!

Hetzelfde geldt voor persoonlijke kritiek. Als je geen inhoudelijk argument kunt bedenken (want: feiten! Kijk en turf!), kun je de boodschapper neerschieten. Opnieuw de commentaren bij het stuk: ”Het grappige aan dit bericht is dat mevrouw Maroudi zelf columniste is bij Opzij. Als Opzij volgens mevrouw Maroudi zo’n foute lijsten maakt waarom is ze dan columniste bij dat blad?” Bonuspunten omdat het suggereert alsof er iets in het verborgene gebeurt, terwijl El Maroudi gewoon bovenaan neerzet dat ze columniste is bij Joop.nl en Opzij. 

En gaat het om discriminatie, dan wordt de neiging groot om naar andere vormen van discriminatie te verwijzen. In dit geval: en de Oost-Europese vrouwen? (Wel een blank huidje, maar ook gediscrimineerd). In progressieve kringen heet dit verschijnsel ‘de discriminatie-Olympiade’. Dat leidt de aandacht af van de blanke vrouwen top honderd en hoe zoiets kan ontstaan.

Dit is wat Hasna el Maroudi daarover zegt:

Omdat ik maar niet kon geloven dat een top-100 lijst uit zo weinig niet-witte vrouwen bestaat, nam ik de proef op de som en ging zelf opzoek naar die niet-witte topvrouw. Doe je dat aan de hand van de criteria van de samenstellers van de lijst, dan is ze binnen Nederland inderdaad lastig te vinden. Maar dat is geen legitieme reden om een witte lijst te presenteren. Sterker nog: de alarmbellen zouden meteen moeten afgaan bij die constatering. We hebben welgeteld vijf vrouwelijke ministers, maar niet één niet-witte kabinetslid (m/v). Hoe kan dat? Waarom is dat anno 2015 zo? Hoe kunnen we dat veranderen? Wie kan ons daarbij helpen? Wie heeft hier in het verleden al een bijdrage aan geleverd? Zomaar een aantal vragen dat zou kunnen leiden tot een inspirerende top-100 lijst mét een boodschap.

El Maroudi stelt in haar artikel ook: ”Er is niet nagedacht over een eigen definitie van succes, noch is er stilgestaan bij wat de top-100 lijst zou moeten uitstralen”. Is dat nou echt zo’n schokkende constatering? Ze heeft gelijk als ze aangeeft dat je een groot risico loopt om de op blanke mannen gestoelde patronen te herhalen, met als enige verschil wat meer blanke vrouwen die op basis van ”mannelijke” normen en waarden mee mogen doen. Da’s namelijk hoe machtsstructuren zichzelf in stand houden: je mag een beetje meedoen als je niet aan de fundamenten komt, en de dominante groep de baas blijft.

Als vrouw leef je in de marges van de door blanke mannen gedefinieerde en gedomineerde wereldmachine. Binnen dat stelsel hebben blanke vrouwen het echter net wat makkelijker dan zwarte vrouwen. Feit. Feministische denkers en schrijfsters hebben altijd aandacht besteed aan die problematiek. En gepleit voor fundamentele veranderingen, zoals het achter ons laten van het blanke mannelijke model. Die kritiek uit zich andere bij het gedachtegoed rondom oorlog, de onderwaardering van zorgarbeid en problematische manieren waarop we omgaan met (betaald) werk. Ze eisen verandering, toen en nu. El Maroudi plaatst zich in die kritische traditie, als ze stelt dat het old boys network vervangen wordt door een blank netwerk. Dat het niet genoeg is als de heren een paar blanke vrouwen tot hun macht toelaten.

Waarbij ik ook nog graag toevoeg: geeft diversiteit teveel gedoe, dan schaf je het stilletjes af, zoals KPN deed omdat allochtone mannen begonnen te protesteren tegen voorkeursbeleid voor veelal blanke vrouwen. Terwijl dat soort ”minderheidsgroepjes” om hetzelfde been vechten, gaan blanke mannen er in stilte mee heen. Voorbeeldje? KPMG, dat zonder blikken of blozen verkondigt dat ze twaalf nieuwe directeuren hebben aangenomen. Allen blank en mannelijk.

Dat vinden we heel normaal. Die situatie levert nauwelijks kritiek op, laat staan op de persoon gerichte kritiek of de ”schaf het hele bedrijfsleven maar af” argumentatie waar El Maroudi mee te maken krijgt zodra ze hardop zegt wat ze ziet en daar op reflecteert.

Meer weten? Kijk eens bij artikelen over intersectionaliteit. Of lees eens iets van prof. dr. Gloria Wekker en bell hooks.

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: