Eenheidsworst produceert blinde vlekken in de wetenschap

De groep invloedrijke klimaatonderzoekers vertoont akelig vertrouwde kenmerken: blank, mannelijk, westers, met een achtergrond in de economie of de technologie. De top twintig telt slechts twee vrouwen. Is dat erg? Ja. Als auteurs van invloedrijke rapporten allemaal uit hetzelfde vaatje tappen, vanuit eenzelfde soort achtergrond, mis je vanalles:

[These findings] explain why WGIII finds it difficult to effectively incorporate many important questions into its discourse, notably questions of justice or governance, because the disciplines dominating the WGIII author team do not have these questions at their core and frame important questions narrowly.

Oftewel: zo’n monocultuur van gelijkgestemden maakt dat mensen belangrijke kwesties uit het oog verliezen. Als ze al denken aan die gemarginaliseerde thema’s, behandelen ze die kwesties slechts op een zeer beperkte manier. De deelnemers missen een deel van het verhaal. Zodoende missen ze ook oplossingen. Uiteindelijk gaat de wetenschap mank.

Dit gebeurt ook in Nederland. De wetenschappelijke top bestaat vooral uit oudere blanke mannen. Er lopen inmiddels genoeg talentvolle geleerde vrouwen rond. De weerzin om hen aan te nemen is echter groot. Vervolgens:

Volgens Jonker is de seksediscriminatie een cultuurverschijnsel, dat alleen met bewust ingrijpen kan worden weggenomen. ‘We zijn er allemaal door onze opvoeding van doordrenkt. Mannen, vrouwen, ik ook. Daardoor vergooien we te veel talent, en vergeet de wetenschap soms ook wezenlijke vragen.’

Ook individuele leden van de dominante elite vertonen die groepsblindheid. Iedereen viel bijvoorbeeld in katzwijm toen de briljant genoemde econoom Piketty een alom bejubeld standaardwerk schreef over economische ongelijkheid. Jammer alleen dat Piketty het werk van feministische economen negeerde en vergat dat vrouwen niet dezelfde positie in de maatschappij bekleden als mannen. Daardoor ging zijn analyse mank en miste hij belangrijke oplossingsrichtingen om ongelijkheid te verminderen.

Kortom, de wetenschappelijke wereld mag wel wat kritischer kijken naar het gebrek aan diversiteit. Vaak krijgen vrouwen niet de kansen die ze verdienen op grond van hun talenten en prestaties:

Aan Jonkers eigen TU Delft zijn onder het Delft Technology Fellowship twintig vrouwen aangenomen. ‘In de regel zijn het zulke talenten dat je je kunt afvragen in hoeverre die niet anders ook aangenomen zouden zijn. Een voorrangsbeleid kan ook ongemakkelijk voelen voor vrouwen. Maar je moet vaststellen dat het niet vanzelf gaat.’

Initiatieven die proberen bewustwording te vergroten en vrouwen een steun in de rug te geven, verdienen alle steun. Zoals Athena’s Angels, een platform van vier vrouwelijke hoogleraren, die merken dat vrouwen nog steeds tegen dezelfde vooroordelen en discriminerende praktijken aanlopen als veertig jaar geleden. Analyses die aantonen dat steeds dezelfde soort mannen dezelfde soort visies presenteren, vormt een van de eerste stappen naar verandering. Moeten we vaker doen. Zodat we meer leven in de brouwerij kunnen brengen….

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: