Oranje elftal MOET scoren in vijandig klimaat

Reserveer alvast in je agenda: juni 2015, Nederland tegen Nieuw-Zeeland, Nederland tegen China, Nederland tegen gastland Canada. Het WK Vrouwenvoetbal komt eraan het Nederlandse elftal staat op scherp. De loting is op papier gunstig voor het elftal. Da’s mooi, want ondanks enthousiasme en passie staat de eredivisie vrouwenvoetbal onder grote druk. Scoren of verzuipen, en meiden, als clubs economisch in zwaar weer verkeren vliegen jullie er als eerste uit, lijken de boodschappen aan de Leeuwinnen te zijn.

Dat Nederland tot een WK wist te komen pleit voor de vrouwen. Ze komen van ver. Vrouwen mochten lange tijd niet voetballen van de voorloper van de KNVB:

De Nederlandsche Voetbalbond ziet echter geen heil in voetballende vrouwen. De voorloper van de KNVB vindt dat ‘vrouwen vooralsnog echtgenote, moeder of geliefde van voetbalspelers’ moeten zijn. De ontwikkeling van het vrouwenvoetbal staat vervolgens jarenlang op een laag pitje, mede door de economische crisis en Tweede Wereldoorlog.

Pas vanaf de jaren vijftig kwamen er voorzichtige initiatieven om deze sport in Nederland te introduceren. Amateurvoetbal nam toe, daarna volgde professionalisering, er kwam een Belgisch-Nederlandse eredivisie en in 2009 stond een formeel Nederlands elftal in het EK Vrouwenvoetbal in Finland. Veel mensen zien dat moment in 2009 als de kentering. Eindelijk begonnen mensen vrouwenvoetbal serieuzer te nemen.

Dat de leeuwinnen vervolgens voor het eerst een plek afdwongen in een WK, helpt om het aanzien van de sport te vergroten. Maar er staat meer op het spel: het is pompen of verzuipen voor de veelal jonge speelsters van het Oranje team. Er hangt een zwaard van Damocles boven professionele speelsters.

Overdreven? Ga maar na. Nog geen twee jaar na dat EK in Finland hief FC Utrecht het vrouwenteam op. Experiment mislukt, vond de club, dus weg ermee. De meisjes en vrouwen maakten een doorstart in een aparte stichting, die vervolgens failliet ging. Vanaf 2014 maakte het vrouwenteam definitief geen deel meer uit van de Womens’s BeNe League, de competitie van de beste teams uit Nederland en België.

Veel maakte dat laatste niet meer uit, want eind 2014 besloot de KNVB deze eredivisie op te heffen. Ondanks sportief goede resultaten, zoals die plaatsing voor het WK. Als tijdelijke oplossing wil de KNVB nu kijken naar een nationale competitie met acht clubs, de zeven huidige vrouwenteams en een nieuw team.  Aan de clubs zelf om voor 1 maart 2015 met plannen te komen.

Die plannen kwamen er. Aan de vooravond van het WK besloot één van de pioniers van professioneel vrouwenvoetbal, FC Twente, zijn handen af te trekken van het vrouwenvoetbal. De club kampt met financiële problemen en een nieuw bestuur dacht blijkbaar ‘weet je wat, we volgen de FC Utrecht route.’ De andere vrouwenteams verdwijnen en het eerste vrouwenteam gaat over naar een aparte stichting. Die speelsters duimen nu dat hen niet hetzelfde overkomt als hun collega’s bij FC Utrecht.

Dat clubs in financiële nood bovendien de vrouwen en meiden afstoten, zegt iets over de status van vrouwenvoetbal: een extraatje. Het zegt ook iets over wie clubs tot de kern rekenen, en wie niet. Mannen en jongens zijn de insiders. Dat doet iets negatiefs met het gevoel van eigenwaarde van de outsiders, meisjes en vrouwen:

Ik word overladen met telefoontjes en mailtjes van meisjes die het niet snappen. Die vragen wat ze moeten doen om te mogen blijven trainen als een prof. Die voelen dat in één klap hun perspectief weg is en zien in één klap hun eigenwaarde (perceptie) dalen omdat hun droom en hun talent niet belangrijk is… Mijn zoontje is 7 jaar en voetbalt elke zondag met jongens en meiden in één team bij de FC Twente Voetbalschool. Hij vraagt me waarom dit gebeurt, waarom mogen de meiden niet meer elke dag bij FC Twente trainen om beter te worden, zij kunnen er toch ook niets aan doen dat ze meisjes zijn…

Van de KNVB moeten de vrouwen het niet hebben. In 2014 beloofde de bond het vrouwenvoetbal op alle mogelijke manieren te ondersteunen en aan te jagen. Mooie woorden, maar de daden tellen en die komen neer op: het opheffen van een sportief succesvolle Belgisch-Nederlandse competitie, vrouwenteams zoals bij FC Utrecht en FC Twente zonder woord van kritiek in de marge laten verdwijnen én de subsidie verminderen onder het neoliberale motto:

‘het is niet de bedoeling om iets kunstmatig in leven te houden. Clubs die het financieel niet redden, zullen we ook niet extra ondersteunen. Vrouwenvoetbalclubs zullen zelf de broek op moeten houden.´

Dit soort perikelen zorgen voor een druk waar de mannenprofs nauwelijks mee te maken krijgen. Die zijn verzekert van hun bestaan en ontvangen een toereikend salaris, hoeveel wedstrijden ze ook verliezen. Ze genieten niet alleen de steun van de KNVB, maar ook van plaatselijke overheden die het betaald voetbal (oftewel: mannenvoetbal) voor miljoenen steunen. Geen woord over ‘iets kunstmatig in leven houden’ als het gaat om het in de lucht houden van het mannenvoetbal en hun noodlijdende clubs, die meestal vanwege dure stadions en dure salarissen van managers in de schulden belandden.

Hun vrouwelijke collega’s kunnen van dat soort investeringen en zekerheden alleen maar dromen. Zij horen er niet bij, merken ze. Zij moeten het doen met steunbetuigingen per polsbandje, acties met schoenveters en verder blij zijn met iedere donatie die ze krijgen.

Rotterdam haalde het volgende EK vrouwenvoetbal binnen, zodat deze stad in 2017 oranje kan kleuren. Benieuwd hoeveel eerste vrouwenteams Nederland tegen die tijd nog over heeft om aan dat EK deel te nemen.

UPDATE: In Brazilië is de situatie net zo precair voor voetbalsters, zodat een artikel over de stand van zaken noodgedwongen moet eindigen met deze verzuchting over het WK:

….it’s also an opportunity for the women to show what they can do; what they could do if they weren’t constantly fighting for their shot.

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: