De oorspronkelijke betekenis van moederdag

We worden op dit moment doodgegooid met reclames om moeder te verwennen met stereotiepe cadeautjes zoals bad- en doucheproducten, een bosje bloemen, of chocolaatjes. Maar wist je dat moederdag oorspronkelijk een politieke betekenis had? Sociale activisten wilden via het platform van moederschap de smenleving hervormen en de wereld veiliger en beter maken voor kinderen.

Ann Jarvis, de bedenkster van Moederdag.

Deze moederdag heette oorspronkelijk Moeder Werk dag en were in 1907 uitgeroepen door Ann Jarvis, een Amerikaanse moeder die twee kinderen verloor aan vermijdbare ziektes. In 1914 slaagde ze erin om Moederdag erkend te krijgen in de V.S., waarna het al snel een internationaal evenement werd.

Jarvis vond onder andere inspiratie bij Julia Ward Howe. Die schreef al in 1870 een Proclamatie voor Moederdag, inclusief een oproep om oorlogen te staken en te voorkomen dat moeders hun zonen kwijtraken aan zinloos geweld:

Moederdag verloor die politieke en sociale boodschap echter snel. Het werd een dag waarbij moeders voor een keertje niet hoefden te werken in de keuken of op het land. Na de tweede wereldoorlog kreeg de dag een steeds commerciëler karakter. De welvaart nam toe, de reclamesector rukte op, en voilà, we zijn waar we nu zijn: een situatie waarin winkels je bombarderen met oproepen om iets roze-gekleurds te kopen voor moeder.

Op die manier maakt het revolutionaire karakter van Moederdag plaats voor een versterking van de klassieke rollenpatronen. Dat hoeft u niet van mij aan te nemen, dat zeggen geleerde instanties zoals het Meertens Instituut:

Als meest sprekend symbool van het omgekeerde rolpatroon geldt wel het door de kinderen gemaakte ontbijt op bed. Daarna krijgt moeder het door de kleinere kinderen al lang tevoren op school gemaakte cadeautje en verder een bloemetje of een ander geschenk, bijvoorbeeld een zeepje of, met een financiële bijdrage van vader, een nieuw huishoudelijk apparaat. […] In deze vorm weerspiegelt het feest onmiskenbaar een traditionele opvatting van de moederrol, die echter zowel door de lagere scholen als door de commercie, met name de bloemisterij, levend wordt gehouden.

Behalve de invloed van commercie en versterking van rollenpatronen, hebben dit soort dagen ook een psychologische functie. Neem bijvoorbeeld secretaressedag. Secretaresses moeten, net als moeders in het gezin, de spil zijn op kantoor. Ze moeten dienen, regelen, flexibel zijn, voldoen aan de behoeften van anderen, en niet zeuren als de baas iets wil wat strikt genomen niet tot je contractuele taak behoort.

Dat kan frustratie of zelfs woede opleveren. Maar geen nood, 1 dag per jaar krijg je een vorm van erkenning, zodat je je de andere 364 dagen per jaar weer braaf in je lot schikt:

Like Mother’s Day cards suggest that families would fall apart without mothers to do EVERYTHING, Secretary’s Day cards suggest that an office would be helpless without its administrative assistants. The holiday is meaningful, of course, only because (like with mothers) we take-for-granted and devalue what adminstrative assistants do every day.  In that sense, the holiday is disingenous and actually exposes that which it claims to resolve.

Denk niet dat je je vrijblijvend kunt onttrekken aan moederdag. Je MOET bloemen geven, anders vinden andere mensen je een hork.

Misschien kun je Moederdag beter aangrijpen om een eerlijk gesprek te voeren over de verdeling van betaald en onbetaald werk, in en buiten het huis. Misschien moeten mannen stoppen met ‘meehelpen’ in het huishouden, en in plaats daarvan echte verantwoordelijkheid nemen, voor taken die ze vervolgens ook echt oppakken. Instrumenten om dat gesprek te voeren: de Shared Parenting Test en de Housework Equality Scale. Beiden Engelstalig, maar ik ken geen Nederlandse varianten hiervan. Tips welkom.

Tot slot: in plaats van mam een tijdschriftenabonnement te geven, kun je beter een vredesorganisatie steunen of in haar naam een donatie geven aan goede doelen zoals het Liliane Fonds, voor hulp aan gehandicapte kinderen in ontwikkelingslanden. Dan geef je toch een cadeau, maar eer je het oorspronkelijke karakter van moederdag. Veel plezier!

Advertenties
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: