Op naar een politiek-economische Vrouwendag

Laten we eerlijk zijn. Vrouwen lijden als groep onder een ernstig gebrek aan inkomsten, vrije tijd, politieke invloed en mogelijkheden om iets uit te proberen zonder dat iedereen je vervolgens weghoont. We zijn een soort ontwikkelingsland binnen één van de rijkste naties ter wereld. Internationale Vrouwendag ontstond oorspronkelijk vanuit een politiek-economische achterstandssituatie en ging gepaard met strijd voor het vrouwenkiesrecht en fatsoenlijk werk voor een fatsoenlijk salaris. Ruim honderd jaar later wordt hoog tijd dat we die kant van de zaak weer eens goed belichten en verandering eisen.

Vrouwen in Sint Petersburg leiden in 1917 een politieke opstand tegen de tsaar.

Want laten we wel wezen. Politiek hebben vrouwen nog steeds weinig in te brengen. Neem dat recente debat voor de provinciale statenverkiezingen. De zes leiders van de grootste politieke partijen namen plaats voor de camera’s: ,,De strijd tussen Mark Rutte, Diederik Samsom, Emile Roemer, Alexander Pechtold en Sybrand Buma wordt geleid door Rick Nieman en Frits Wester.” Oftewel: Blanke mannen. Bij de Waterschapsverkiezingen of verkiezingen van vakbondsbesturen is het niet anders. Als vrouw (en mens m/v met een gekleurde huid) zie je jezelf bijna nergens terug.

Financieel? Nederland nam in 1975 een wet aan om gelijk loon voor gelijk werk te regelen. Dat is nog steeds niet gebeurd. Werkgevers betalen arbeiders in zogenaamde ‘vrouwenberoepen’ veel minder salaris dan arbeiders in zogenaamde mannenberoepen. Vrouwen krijgen massaal ontslag als ze zwanger raken – en verliezen zodoende hun inkomen. En in dezelfde baan in dezelfde sector ontvangen vrouwen nog altijd, om zogenaamd ‘onverklaarbare’ redenen, 8% minder loon. Waar is onze 300.000 euro? Is het niet van de gekke dat we pas op 7 maart 2015 hetzelfde verdiend hebben als mannen in 2014?

Bovendien zetten we vrouwen als samenleving op allerlei manieren onder druk om de halve in een anderhalf verdienersmodel te worden. Zeker als je moeder wordt. Vrouwen zijn in die opzet verantwoordelijk voor én zorg én huishouden én een bijbaantje. Vervolgens lijden ze onder stress  en zijn ze financieel zeer kwetsbaar.

Economisch? De arbeidsmarkt neemt nog steeds de jonge gezonde blanke man als norm. Kwaliteit associëren we met (blanke) mannen. Leiderschap associëren we met (blanke) mannen. Wil je carrière maken, dan moet je dat doen volgens de mannelijke norm. Doorbuffelen zul je, en als je vraagtekens bij 120-urige werkweken wilt zetten, vertoon je een gebrek aan ambitie. Investeerders zien vrouwen nauwelijks staan en in reclamespotjes gaat de Rabobank uit van een vrouw die haar eigen baan opzegt om haar man te steunen bij het opzetten van zijn bierbrouwerij.

De ‘brood en rozen’ campagne in de V.S., in 1911, richtte zich onder andere op de penibele situatie van werkneemsters in de textielindustrie.

Sociaal? In landen zoals India durven mensen hardop te zeggen dat de levens van meisjes en vrouwen eenvoudigweg niet zoveel waard zijn. In Nederland vinden we onszelf beschaafd en fatsoenlijk. Bij ons is alles natuurlijk véél beter. Maar ondertussen. In Nederland zijn het veelal mannelijke daders die vrouwen en kinderen te grazen nemen. In Nederland vertellen mannen vrouwen dat de emancipatie ‘af’ is. Zelfs ministers roepen dat. Vervolgens gaan er stemmen op om geld voor emancipatie in te zetten voor Defensie en abortusrechten voor vrouwen in te perken, om maar een paar onzalige politieke standpunten te noemen.

Bovendien hoef je als vrouw maar íets te doen in het openbaar, of je wordt weggehoond. Of het nou gaat om de reacties op de late night talkshow van Eva Jinek, of vrouwen die een technisch beroep uit proberen te oefenen, het is een aaneenschakeling van op de persoon gerichte hoon en negatieve waardeoordelen. Breder: zogenaamd ‘welwillend seksisme’ is waarschijnlijk nóg ondermijnender dan openlijke weerzin tegen vrouwen in zichtbare rollen. Als samenleving leren we meisjes af om ondernemend te zijn, en vinden we hen ‘bazig’ in plaats van een leider. Die dood door duizend kleine opmerkingen gaat veel sluipender en is moeilijker aan te pakken.

Dit alles werpt enorme drempels op voor vrouwen. Wie is het gegeven om zich niks aan te trekken van de oordelen van anderen? Vrouwen zijn mensen, en als sociale wezens reageren we op expliciete en impliciete normen voor gedrag. Het leidt ertoe dat vrouwen, die iets anders willen dan ‘moeder van’ of ‘vrouw van’, gaan twijfelen aan zichzelf. Dat ze zichzelf niet kunnen voorstellen dat zij ‘recht’ hebben op een studiebeurs. Dat ‘er nou eenmaal niks aan te doen is’. Dat je ‘het’ maar moet slikken, en je moet aanpassen om er nog het beste van te maken. De moedeloosheid slaat toe, je geeft op, kunt zelfs last krijgen van zelfhaat. Dan heb je verloren. Als vrouw, en als samenleving.

Daarom zeg ik: op naar een politiek-economische Vrouwendag. Terug naar de oorsprong. Stakingen, protestacties bij bedrijven die zwangere vrouwen ontslaan, een massale beweging, zoals de algemene staking in Spanje, om te protesteren tegen de ongelijke effecten van bezuinigingen – die vrouwen veel harder treffen dan mannen. Een nieuwe feministische golf, met internet en sociale media als nieuwe wapens in de strijd. Dat hebben we nodig. 8 maart is een hele goede datum om bij elkaar te komen en het hierover te hebben.

Wees boos, vrouwen. En strijdbaar. Dan pas komen zaken in beweging en verandert er iets.

Advertenties
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: