Lees vrouwen: hoe je je blikveld kunt verruimen en de stilte verbreken

De Zesde Clan leest vrouwen dit jaar! Maar hoe kom je schrijfsters op het spoor? Allerlei gewoonten, normen, waarden en tradities fungeren als oogkleppen. Zoals de standaard literaire canon, of al die filosofes wiens werken op de een of andere manier niet meetellen als filosofie. Als je je bewust bent van dat soort uitsluiting en marginalisering, kun je breder kijken en de verhalen lezen van vrouwen die de stilte verbreken.

Vele vrouwen gingen mij en andere boekenwurmen voor. Onder andere Celeste Ng wilde het tij keren. Zij hoorde tijdens een tournee regelmatig dat mensen blij verrast waren met haar komst. Want zoveel Aziatische schrijfsters zijn er niet. Zeiden deze geïnteresseerde, goed opgeleide liefhebbers van literatuur.

Vreemd. Nauwelijks Aziatische schrijfsters? Ng kon er zo een paar dozijn opnoemen. Waarom konden mensen haar slechts met veel moeite vinden? Die onzichtbaarheid trof niet alleen haarzelf, maar ook veel andere schrijfsters. De frustratie die ontstaat vanwege het stellige ‘die schrijfsters zijn er niet’ leidde al eerder tot initiatieven, zoals We zijn met velen, we zijn overal, met opsommingen van schrijfsters met een gekleurde huid.

Ng kwam tot de volgende aanbevelingen om je blikveld te verruimen:

  • Denk na over het land van herkomst. Mensen houden het bij ‘Aziatisch’ vrij automatisch op Chinezen of Japanners, maar dan mis je allerlei landen in Zuid- en Zuidoost Azië. Neem die landen mee en zoek naar schrijfsters uit Vietnam, Thailand, Maleisië, de Filipijnen, enz.
  • Het begrip ‘Aziatische auteur’ gaat veel verder dan de volbloed Chinese schrijfster uit hartje China. Ook Ruthanne Lum McCunn, Sherry Thomas en Nina McConigley zijn Aziatisch, of Aziatisch-Amerikaans
  • Kijk verder dan de categorie ‘literatuur’. Schrijsters bekwamen zich ook in genres zoals thrillers, romantiek, historische romans, enzovoorts.

Tot zover de adviezen van Ng, gevolgd door een lange lijst Aziatische schrijfsters en links naar hun boeken. Ook bruikbaar voor ‘dé Afrikaanse schrijfster‘, ‘dé Latijns-Amerikaanse schrijfster‘, ‘de’ Oost-Europese literatuur, enzovoorts.

Zelf ga ik graag nog ietsje verder. Ik denk dat behalve romans, van welk genre dan ook, geschreven door welke vrouw dan ook, stripverhalen mee zouden ‘moeten’ tellen. Evenals non-fictie, filosofische werken, essays, en biografieën. Lees Vrouwen betekent voor mij: alles geschreven (en/of getekend) door een vrouwelijke auteur. Alle werken waarmee vrouwen het recht opeisen om de wereld te beschrijven, de dingen een naam te geven, hun verhalen te vertellen en de stilte te verbreken.

Onder andere Andrea Dworking, en vele feministen met haar, zag het belang in van ruimte claimen en je stem verheffen:

 I want us to think about far we have come politically. I would say we have accomplished what is euphemistically called « breaking the silence. » We have begun to speak about events, experiences, realities, truths not spoken about before; especially experiences that have happened to women and been hidden – experiences that the society has not named, that the politicians have not recognized; experiences that the law has not addressed from the point of view of those who have been hurt.

In Nederland  maakten boeken zoals De Schaamte Voorbij en Er is een Land waar Vrouwen willen Wonen om die reden zoveel indruk. Vrouwen begonnen hun kant van het verhaal te vertellen. Mensen beschouwen deze werken inmiddels als mijlpalen van de tweede feministische golf. Het is ook niet toevallig dat Maria Greve haar biografie over Johanna Naber, de historica die vrouwengeschiedenis op de kaart zette, als titel meegaf: Strijd tegen de Stilte.

Daar beginnen revoluties mee. Met de stilte doorbreken en je verhaal delen, zodat andere mensen inzicht krijgen in de leefwereld van anderen.

Dat kan grote gevolgen hebben. Kennis nemen van ervaringen en inzichten van vrouwen, kan andere vrouwen bewust maken: heej, ik ben niet de enige. Van daaruit kom je al snel op ‘het persoonlijke is politiek’ en het type bewustwording wat kan leiden tot analyses van situaties, aanklachten, acties. Voordat je het weet ontstaat er een nieuwe feministische golf….

Zover hoeft het natuurlijk niet te gaan. Maar het kán. Dat was precies de reden dat mannelijke autoriteiten lezende vrouwen (of breder, onderwijs) zo gevaarlijk vonden en vinden. Waarom we nog steeds de neiging hebben verhalen van vrouwen onder het tapijt te vegen.

Hoe dan ook, Lees Vrouwen geeft iedereen de kans om op zoek te gaan naar andere stemmen, ze te horen en je er door te laten inspireren. Op naar een 2015 vol leesplezier!

Advertisements
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: