De Gereedschapskist: GAGFUW

Kende u de afkorting GAGFUW al? De letters staan voor voor Global Accords Governing Fair Use of Women, oftewel het Universele Verdrag over het Vrije Gebruik van Vrouwen. Dit begrip komt uit de koker van internetfeministe Twisty Faster en was bedoeld als een ironische grap met een serieuze ondertoon. Want in de praktijk lijkt het te vaak net alsof dat fictieve verdrag écht bestaat.

Twisty definieerde GAGFUW als volgt:

that set of customs, institutions, behaviors, laws, taboos, narratives and traditions by which women are constrained to a sex class. The accords spring from the core belief that women are essentially indistinct from sex. From that core belief emanate the various provisions justifying — to name but a few — compulsory femininity, marriage, rape, cosmetics, thong underwear, discrimination, sexism, street harassment, misogyny, prostitution, pornography, anti-abortion legislation, compulsory pregnancy, and domestic violence.

Een hele waslijst, maar wat Twisty probeert aan te geven, is dat oppervlakkig gezien verschillende verschijnselen dezelfde overtuiging als basis hebben. Vrouw = seks  en/of gebruiksvoorwerp. Met voor vrouwen ingrijpende gevolgen, want we worden zodoende niet gezien, laat staan behandeld, als een volwaardig mens:

Men get to be whole people at all times. Women get to be objects, or symbols, or alluring aliens whose responses you have to game to “get” what you want. This is why Silicon Valley Sexism. This is why Pick Up Artists. This is why Rape Culture.

In Nederland lijkt alles ok. Wij zijn een ordentelijk, welvarend land met een functionerende regering. We lijken geen GUGFAW te hebben of uit te voeren. Kijk je echter wat nauwkeuriger, dan blijken we ook in Nederland nog steeds uit te gaan van de vrouw als handig hulpmiddel:

  • De SGP vindt het volkomen normaal om een zwangere vrouw onder curatele te stellen en haar te beperken in haar bewegingsvrijheid. In de optiek van deze partij is zij niet meer dan een willoze envelop, waar na negen maanden een gezonde baby uit moet komen.
  • Verschillende politieke partijen benutten iedere kans om de prima functionerende abortuswet van Nederland te ontmantelen. Zij gebruiken argumenten die getuigen van een grote minachting voor de vrouw als mens, met intelligentie, normen en waarden.
  • Massale seksualisering van meisjes en de spullen (zoals speelgoed) die specifiek op meisjes gericht zijn.
  • Vrouwen als seksobject in reclames, in de modewereld, de autobranche, de gamesindustrie
  • De enorme druk op vrouwen om een heteroseksuele relatie aan te gaan.
  • Waarna zij binnen die relatie stelselmatig de halve van het anderhalf verdienersmodel wordt. Zij moet inschikken, flexibel zijn en haar taken als moeder de huisvrouw combineren met een parttime baantje van niet meer dan drie dagen per week, méér is egoïstisch en bot. De kosten van kinderopvang gaan ‘natuurlijk’ af van haar salaris.
  • Relaties, vooral die met je mannelijke partner, zijn het allerbelangrijkste voor vrouwen. Je moet die relatie goed houden. Dus wees lief en zorgzaam en zeik niet over huiselijk geweld, de verdeling van betaalde en onbetaalde arbeid, of andere ‘lastige’ kwesties.

Kortom, de scherpste kantjes lijken er van af. Maar ondertussen. Bovendien zijn veel rechten van vrouwen van recente datum. Ook in Nederland, waar gehuwde vrouwen tot 1956 handelingsonbekwaam waren. Dat betekent dat iedere winst kwetsbaar blijft:

I could swell with pride at all the progress in women’s rights since Zadie Lee’s time, celebrating the hard-won freedom that she and her generation secured for us today. Or I could, just as reasonably, look back in numb terror, counting how few generations separate me from women who had the same voting rights that my cats do right now. How easy it would be to take my rights away, turning the last century into a weird tangent in a history that has mostly featured women as what Zora Neale Hurston once called “the mules of the world.”

Zelfs in landen die hun zaakjes goed op orde lijken te hebben, resulteert het GUGFAW-verdrag regelmatig in vormen van geweld. Als vrouw hoef je de straat maar op te gaan of je bent al vrij wild. We vinden het echter zo normaal dat vrouwen op deze manier behandeld worden, dat veel pogingen om de intimidatie tegen te gaan blijven steken in goede bedoelingen.

Zo proberen mensen in Nederland via een petitie straatintimidatie strafbaar te stellen. De teller bleef steken op 16.000 stemmen. Er zijn 40.000 handtekeningen nodig om het onderwerp op de politieke agenda van de Tweede Kamer te krijgen. Ter vergelijking: je krijgt in Nederland al boetes als je je hond ergens laat poepen waar het niet mag. Maar vrouwen lastig vallen? Doen!

Soms resulteert het GAGFUW in een daadwerkelijke prijs voor het gebruik, ook seksueel, van een vrouw.  Voor een bedrag van rond de 12 dollar (2.000 naira) kunnen mannen bijvoorbeeld in Nigeria, via Boko Haram, een seksslavin ‘bruid’ op de kop tikken.

GUGFAW resulteert ook in andere ernstige, systematische vormen van geweld. Overal in de wereld verkrachten mannen vrouwen. Want ze hebben recht op het gebruik van vrouwen, en de pakkans is toch nihil. Dus wat let je. Die verkrachtingen krijgen onder bepaalde omstandigheden een structureel karakter. Zo zijn meisjes en vrouwen een specifiek doelwit van gangs in El Salvador. De bendes ontvoeren en verkrachten hen, en dumpen de lijken daarna in ondiepe graven. Verkrachting dient ook als goedkoop oorlogswapen. Bijvoorbeeld in de Congo.

Ook alleenstaande vrouwen zijn kwetsbaar. In veel conservatieve landen hebben zij een man nodig om hen te beschermen tegen het geweld van andere mannen. Ontbreekt die, dan krijg je:

Veel gezinnen hebben alleen een vrouw aan het hoofd, want de mannen zijn dood, of ze vechten of ze hebben nog een paar andere gezinnen. Die vrouwen hebben geen bescherming. Dus ze worden verkracht. […] De verkrachters zijn kampbewoners, maar ook veiligheidspersoneel. Nota bene de mannen die hen zouden moeten beschermen. Veel vrouwen houden hun mond uit angst voor hun reputatie – de eer van de familie!

Kortom, de vrouw als gebruiksvoorwerp kent vele verschijningsvormen. Sommige vormen lijken relatief onschuldig, zoals vrouwen die in het openbaar hun mening geven, toebijten dat ze ‘een goede beurt’ nodig hebben. Hahaha, ja, goeie opmerking, maar niet heus. Andere vormen leiden echter tot grootschalig geweld tegen vrouwen, inclusief doden en verminkte vrouwen.

Dat stopt pas als mensen, mannen voorop, vrouwen als mensen gaan zien bij wie het allereerst gaat om hun persoonlijkheid, hun prestaties, standpunten en burgerrechten. Dat geweld stopt pas als mensen er rekening mee houden dat vrouwen ook verstand, gevoel en een eigen wil hebben. De vrouw als mens, inderdaad een revolutionair idee…

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Reacties

  • Marit  On januari 6, 2015 at 9:20 pm

    Wow, confronterend en verhelderend stuk, dank! Ik vraag mij af wat er eigenlijk precies bedoeld wordt met ‘compulsory femininity’. Gaat het hierbij dan om heersende ideeen over genderrollen die vooral voor vrouwen zo beperkend zijn?

  • idamels  On januari 6, 2015 at 10:37 pm

    Dag Marit,
    Ja, dat is inderdaad een gangbare betekenis. Zoiets als ‘verplichte vrouwelijkheid’. Je ziet dat ook terug in wetenschappelijke onderzoeken. Vrouwen die ‘te dik’ zijn volgens de culturele normen, verdienen bijvoorbeeld minder salaris. Bij mannen ontbreekt dit effect. De les is: mannen mogen te dik zijn, vrouwen niet, dus vrouwen, wees slank zoals vrouwen behoren te zijn want anders dan. Zie http://www.forbes.com/sites/laurashin/2014/10/31/study-women-want-higher-pay-lose-weight-men-youre-fine-as-you-are/
    Zo zijn er helaas nog veel meer voorbeelden.
    groetjes
    De Zesde Clan

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: