De lessen van Lees Vrouwen 2014

Auteur Joanna Walsh begon dit jaar eigenhandig een campagne, Lees Vrouwen 2014, om nare zaken zoals vooroordelen, (on)bewuste bevoordeling van mannen en seksistische leesgewoonten aan te pakken op een positieve manier. Namelijk door het plezier van lezen te benadrukken, en lezers te tippen over boeken van schrijfsters. Wat kan de Nederlandse campagne Lees Vrouwen 2015 leren van deze actie uit de Engelstalige wereld?

Walsh kijkt in The Guardian terug op een literair jaar waarin veel gebeurde rondom haar campagne. Hashtag #readwomen2014 verzamelde duizenden en nog eens duizenden boekenwurmen. De ontmoetingsplek kreeg internationale dependances, zoals #LeamosAutoras en #SheReadsSouthAsia. Op al deze virtuele locaties kwamen mensen bijeen, die nieuwe romans ontdekten, enthousiast over hun leeservaringen vertelden, en mensen attendeerden op auteurs.

Da’s dus les 1 voor ons land: gebruik Twitter of andere sociale media, en ontmoet elkaar. Voor de Nederlandse campagne, opgezet door journaliste Kerstin van Santen, luiden de hashtag #leesvrouwen2015 en #leesvrouwenDe toekomst zal uitwijzen welke van de twee leidend wordt. Gezien het Nederlandse karakter (doe normaal) zal het wel de kortste van de twee zijn 😉

Verschillende landen organiseerden verder evenementen rondom Read Women2014. Literaire festivals waarbij schrijfsters centraal stonden, maar ook activiteiten van boekwinkels. Gender en schrijven, vrouwen en literatuur, groeiden uit tot een onderwerp waar iedereen het over wilde hebben. Dat zouden we ook in Nederland kunnen doen. Wat ons brengt tot

Les 2: organiseer iets in de praktijk (niet digitaal/virtueel dus, maar in de fysieke wereld). Initiatiefneemster Van Santen en de twee noordelijke dagbladen die bij Lees Vrouwen 2015 betrokken zijn, doen dat inmiddels op twee manieren. Ten eerste krijgen lezers ruimte in de krant om romans van schrijfsters onder de aandacht te brengen.Daarnaast sloegen ze de handen ineen met boekhandel Van de Velde. Op verschillende locaties gaan leesclubs van start. Eerste uitverkoren titel: Misschien wel Niet van Jannah Loontjens

Volgende stap een groots opgezet literair festival? Bibliotheken van Nederland, wat zijn jullie plannen? Het begin is er….

In haar terugblik op Read Women 2014 signaleert Walsh tenslotte dat mensen zich bewuster werden van de manier waarop gender een rol speelt in de literaire wereld. Kwantitatieve gegevens ontbreken, want dit kwalitatieve effect rondom leesgewoonten en opvattingen over kwaliteit is lastig te meten. Maar wie besloot om een jaar lang vaker, of alleen maar, romans van schrijfsters te lezen, merkte dat zijn of haar wereldbeeld kantelde. Zo ontdekte een man:

At the time, I was a student at Wesleyan, taking a course on modernity, and how the mechanization of war changes the roles of men and women. We were reading Paul Fussell, Rupert Brooke, Robert Graves, Marguerite Duras, Simone Weil and Christa Wolf. This course was also something of an education in male privilege. The evidence, once it was pointed out to me, appeared everywhere — I felt like a character in a science fiction novel who discovers he’s living in a dystopia.

Zo ver kan het gaan. Vrouwen bekleden een andere positie in de samenleving dan mannen, en hun verhalen leveren daardoor inzichten op die je niet krijgt als je dieet bestaat uit een constante stroom verhalen van blanke mannen uit gegoede milieus. Zie ook de geweldige speech van schrijfster Chimamanda Adichie, over het belang van diversiteit in de stemmen die je hoort.

Dat lijkt les 3 te zijn: ervaar het effect van Lees Vrouwen 2014/2015 zelf. En vertel erover. Zodat anderen ook gaan vertellen, en je stapje voor stapje komt tot meer bewustwording, meer gelijkheid en andere leesgewoonten.

Misschien leidt dat alles wel tot allerlei inspirerende gebeurtenissen. Zo gaf Read Women 2014 de aanzet tot initiatieven zoals de oprichting van een literaire agenda en project Vrouwen in Druk (women in print). Hoe dan ook, Walsh, over haar campagne:

#Readwomen2014 has been part of a mostly internet-focused feminist groundswell. It’s been a year in which women online, as well as in print, have refused to keep quiet. This is the year that women have insisted that#yesallwomen experience @everydaysexism; the year that Roxane Gay made good out of being a Bad Feminist; the year Rebecca Solnit explained “mansplaining” to us, and Chimamanda Ngozi Adichie called herself a feminist without need for qualifications. Much of this speaking out has been written, in books, in articles and online. At the end of 2014, the world we live in may not have changed radically, but does look a little different. The writing’s on the (Facebook) wall.

Zie verder onder andere ‘mijn tien favoriete vrouwelijke auteurs‘, Jannah Loontjens over cliché’s rondom schrijfsters, en tips van tijdschrift Opzij om je eenzijdige boekenkast wat meer in balans te brengen. Voor wie Engels leest: de tien beste boeken van 2014. Ook aardig wat schrijfsters in deze lijst van boeken uit 2014 die tot nu toe ondergewaardeerd werden. Hoort zegt het voort!

Advertisements
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: