Onbewuste vooroordelen nekken wetenschapsters

Als je onderzoekstijd wil aanvragen bij de beheerders van de Hubble telescoop, kun je maar beter een man zijn. Hun aanvragen worden 9 tot 11% vaker gehonoreerd dan verzoeken van vrouwelijke wetenschappers. Een wetenschapster die deelnam aan de beoordelingsprocessen verwijst naar onbewuste vooroordelen om de verschillen te verklaren. Ze maakt zich zorgen, want wetenschappers hebben de beelden van de Hubble nodig om verder te kunnen met hun onderzoek. Als vrouwen minder toegang krijgen dan mannen, worden wetenschapsters op achterstand gezet.

In Scientific American zegt Meg Urry van de Hubble proposal review committee:

Meg Urry, who formerly led the Hubble proposal review committee for several years and admitted to frustration that some of the results occurred during her tenure. “I made a lot of efforts to have women on the review committees, and during the review I spent time listening to the deliberations of each panel. I never heard anything that struck me as discrimination—and my antennae are definitely tuned for such things—so it’s clear the bias is very subtle, and that both men and women are biased.”

Urry baseert zich daarbij op diverse wetenschappelijke onderzoeken, die keer op keer hetzelfde patroon weergeven. Zowel mannen als vrouwen groeien op in een omgeving waarbij mensen mannen anders zien dan vrouwen. Dit uit zich niet alleen in roze en blauwe vakken in speelgoedzaken, of kinderkleding met roze opschriften zoals ‘Lief’ en blauwe opschriften zoals “Stoer’. Het leidt ook tot waardeoordelen.

Die waardeoordelen pakken meestal nadelig uit voor vrouwen. Veel mensen denken bij ‘succesvolle wetenschapper’ nog altijd automatisch aan een blanke man. Of, in de campagneposters van Naturalis: veelal blanke jongens en mannen die wetenschap dóen, met een in een blauw (= codetaal voor ‘mannelijk’) jasje geklede ‘pop-up’ wetenschapper als een soort mascotte:

Er is ook een poster met twee meisjes, waarbij de kleur roze domineert. Het moet niet te verwarrend worden natuurlijk!

Hetzelfde gebeurt in ondernemingen. Goede manager? Automatisch volgt het beeld van een blanke man. Dus nemen managers vaker een man aan. Vrouwen zijn de rare Ander in dit geheel, de afwijking van de norm. Ze worden vaker met argwaan bekeken en vaker op afstand gehouden. Door zowel mannen als vrouwen, want nogmaals: we zijn allemaal seksisten in een van seksisme doordrenkte cultuur.

Bij de Hubble telescoop leiden dit soort normen en waardenpatronen tot uitkomsten waarbij mannen systematisch in het voordeel zijn. Met een vrouw als trekker van een aanvraag had je gemiddeld negen tot elf procent meer kans om geen tijd met de Hubble telescoop te krijgen. Bij gebrek aan andere zinnige verklaringen voor dit verschil, en in het licht van al die studies die soortgelijke patronen aantonen, is het volstrekt logisch dat Urry de lijn van de meest recente inzichten doortrekt en vermoedt dat onbewust seksisme ook in dit geval, voor de zoveelste keer, vrouwen benadeelt.

Het positieve nieuws: wetenschapsters doen ieder jaar opnieuw meer aanvragen. Hun verzoeken maken nu bijna een kwart van het totaal uit. Da’s een positieve trend waarvan de selectiecommissie hoopt dat die zich voortzet. Daarnaast gaat de organisatie rondom de Hubble de procedures nalopen om het risico van onbewuste vooroordelen beter uit te sluiten. Bijvoorbeeld door aanvragen voortaan anoniem in te laten dienen. Bij symfonie orkesten leidde anoniem auditie doen, onzichtbaar achter een gordijn, tot 30% meer vrouwelijke orkestleden. Zo’n ingreep heeft dus bewezen effect en zou ook in dit geval nuttig kunnen zijn.

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: