Nederland moet huiselijk geweld beter aanpakken

Nederland heeft nog veel te verbeteren als het gaat om de aanpak van huiselijk geweld. Ons land ondertekende het Verdrag van Istanbul. Dat akkoord eist een gendersensitieve aanpak. Een recente genderscan toont echter aan dat Nederland gender juist steeds vaker negeert. Daarnaast voelt de politiek weinig urgentie om huiselijk geweld aan te pakken. Terwijl dit een absolute topprioriteit zou moeten zijn. Vrouwen hebben niets aan een gelijk loon voor gelijk werk als ze in hun graf liggen.

Er staan letterlijk levens op het spel. Vrouwen (en kinderen) sterven of raken ernstig gewond vanwege mannelijke agressie. De Nederlandse trend is stijgend, met 19 dode vrouwen in 2009, 20 in 2010, 25 in 2011 en 31 in 2012. Als vrouwen met botbreuken in het ziekenhuis belanden, is bij 1 op de vijftig huiselijk geweld de oorzaak – een reden waarom gezondheidsonderzoekers pleiten voor een betere uitvraag naar de oorzaak van verwondingen.

Ook in andere landen ziet het er niet goed uit. Neem Spanje, waar de regering cijfers rondom huiselijk geweld zo nauwkeurig mogelijk bij houdt. Dat land telde in 2013 66 vermoorde vrouwen, met 18 zaken nog in onderzoek. Maar ook hier verdenkt de politie een mannelijke dader, in een context van huiselijk geweld. Daarnaast registeerde de overheid 34.376 slachtoffers van huiselijk geweld, waarvan 31.612 de vrouwelijke sekse hadden.

Kortom, huiselijk geweld is een genderprobleem. Het geweld verloopt via duidelijk herkenbare patronen, waarbij mannen in overgrote meerderheid de daders zijn, en vrouwen in overgrote meerderheid de slachtoffers. Vrouwenhaat en agressieve uitingen van mannelijke dominantie vormen de brandstof en zorgen ervoor dat het keer op keer mis gaat. Als je de rol van gender negeert, mis je de kern van huiselijk geweld en kun je nooit goed beoordelen wat je moet doen.

Dat gender negeren problemen veroorzaakt, brengt een recente genderscan naar de aanpak van huiselijk geweld genadeloos aan het licht. Onder andere hulpverleners zijn gaan geloven in de mythe van de voltooide emancipatie. Man en vrouw zijn gelijk en gelijkwaardig, dus als het dan nog mis gaat, is dat irritant. Maar over gender beginnen is nog irritanter, want dat is passé.

Als gender (en seksisme, en mannelijke dominantie) taboe worden, moet je iets anders verzinnen. Hulpverleners wijken uit naar een egalitair droomland, waar iedereen in vrijheid handelt. Vervolgens achten ze de kans groot dat man en vrouw beiden schuldig zijn. Daarbij duiken stenotypen uit de jaren vijftig op, zoals:

Het stereotype van wederzijds geweld, van de vrouw die zeurt en ‘zuigt’ en van de man die uit frustratie gaat slaan, waarbij de rollen van dader en slachtoffer vervagen. Wij hebben het vermoeden dat dit ook wordt gebruikt voor situaties waarin wel degelijk sprake is van machtsverschillen tussen man en vrouw en van geweld over en weer dat niet gelijksoortig is. Uitvoerders zelf dit beeld kritisch laten beschouwen, bleek in de focusgroepen niet altijd mogelijk.

Goede naleving van het Verdrag van Istanbul zou zulke verdraaiingen onmogelijk moeten maken. Het akkoord, in de ogen van Blijf van mijn Lijf huizen een mijlpaal, verplicht overheden rekening te houden met gender. De tekst is veelomvattend:

gendersensitief beleid betekent dat de aanpak niet enkel op het geweld betrekking moet hebben, maar ook dat er oog moet zijn voor de bredere context waarin geweld wordt gebruikt en de mogelijke ongelijkheden en achterstanden van vrouwen. Beleid moet uitdrukkelijk worden gericht op het bevorderen van gelijkheid tussen vrouwen en mannen en op de versterking van de positie van vrouwen. […] Dit brengt vergaande verplichtingen met zich mee, ook voor Nederland, zowel op lokaal als op regionaal niveau.

Nederland heeft het werk voor het oprapen. Ondertussen staan letterlijk mensenlevens op het spel. Tijd voor gevoelens van urgentie, mensen. En bij de weg: de emancipatie is nog lang niet af, dus zet die mythe maar bij het groot vuil.

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: