Vrouw en loopbaan: filmeditie

Seksisme is levend en wel. Na onderzoeken die de situatie van vrouwen op de werkvloer in het algemeen onder de loep namen, grijpt De Zesde Clan de opening van Cannes aan om in te zoomen op de filmwereld. Iedereen die geïnteresseerd is in gendervraagstukken kan ‘live’ en in realtime zien hoe vrouwendiscriminatie in deze sector z’n werk gaat. Naast harde cijfers en percentages, gaat het ook om ‘zachtere’ factoren zoals aanmoediging.

Thierry Fremaux en Gilles Jacob zorgden in 2012 voor een Cannes zonder vrouwelijke regisseurs. Dit jaar zijn het er twee. Om te huilen….

Laten we beginnen met  bijna onzichtbare fenomenen zoals mentoren, aanmoediging, bevestiging. Zachte waardes die je moeilijk kunt kwantificeren, maar die cruciaal zijn in de ontwikkeling van regisseurs en acteurs m/v. Interesse tonen, kansen geven, dat soort acties van anderen leiden tot lange, stabiele loopbanen. En vooral mannen profiteren van dit warme verwelkomende klimaat.

Dat bleek onder andere uit een opmerking van het hoofd van het filmfestival van Cannes. Deze blanke man, Thierry Fremaux, ziet vrouwelijke regisseurs bijna niet staan. Slechts twee van de 18 films in de hoofdcompetitie komen van een vrouw. Dat is geen incident. Cannes grossiert in zulke scheve verhoudingen. Eerder leidde dat al tot vragen van het type ‘waar zijn de vrouwen’, protesten en petities.

Mannelijke regisseurs daarentegen? Cannes kan er niet genoeg van in de schijnwerpers zetten. Zelfs als ze nog niets af hebben, kunnen ze rekenen op warme belangstelling. Zo merkte Fremaux onlangs terloops op dat hij regelmatig contact houdt met regisseur Terence Malick, die op dit moment aan een nieuwe rolprent werkt. Goh:

I wonder how many women he tracks like he tracks Malick? I’m guessing none. That’s the culture of Cannes, where you see certain male directors over and over again. More unacknowledged biases. 

Je ziet dit welkom heten ook in de wijze waarop voornamelijk blanke, mannelijke ‘regisseurs’ na een of twee korte filmpjes meteen naar de top gekatapulteerd worden. Van obscure debutant naar regisseur van een meer dan honderd miljoen euro kostende superheldenfilm nummer 6, de terugkeer van het vervolg van de Held, deel twee, gebeurt zo regelmatig dat de New York Times een mooi rijtje mannen kon verzamelen. Allemaal volgden ze dit succesverhaal. Vaak dankzij steun van hoger geplaatste heren met invloed.

Zo nam Sony Marc Webb aan voor de nieuwste aflevering van de Spiderman serie. Webb stond voor die tijd alleen ‘bekend’ om een romantische komedie, (500)Days of Summer, nou niet bepaalt je van het in Hollywoodtermen. Maakt niet uit Marc, hier heb je 100 miljoen dollar, ga maar gebouwen laten exploderen.

Of de broertjes Russo. Van een paar klussen voor de televisie naar Captain America. Leuke carrière move. De aankomende film Transcedence biedt nog een voorbeeld. Wally Pfister werkte als cameraman voor grootheden als Crhristopher Nolan. Dankzij diens steun kon hij voor zijn debuut als regisseur meteen een budget van meer dan het magische getal van honderd miljoen dollar krijgen. Ook verleenden sterren als Johnny Depp hun medewerking. Want tsja, een protégé van Nolan, dus dan is alles in orde en stelt niemand kritische vragen. Vrouwen kunnen slechts dromen van zulke kansen.

Als regisseur lopen vrouwen kansen mis, maar hetzelfde geldt voor werk voor de camera’s. Vaak ontbreekt het domweg aan rollen. Neem de iconische StarWars films. Naast prinses Leia leek er in eerste instantie op dat slechts één (1) nieuw vrouwelijk personage in het komende deel op mocht treden. Na felle kritiek bevestigde regisseur J.J. Abrahams dat er nog een rol op een vrouw wacht. Het totaal komt dan op twee, in een team van acht nieuwe personages. Abrahams miste een enorme kans:

This new series gives him a chance to create a whole new character list from scratch, which would have been the perfect opportunity to inject more gender balance into the mix. It’s been almost 10 years since Battlestar Galactica showed the way, so why haven’t we seen more progress in the world of space operas since then?

Goede vraag. Daar bovenop komt dat televisie-acteurs veel vaker kunnen overstappen naar belangrijke rollen in Hollywood. Al die getalenteerde actrices uit de serie Girls, maar de eerste van de groep die een belangrijke filmrol kreeg was hun mannelijke collega Adam Driver.

Dat soort verschillen in hun nadeel zien en voelen vrouwen donders goed, of ze nou voor of achter de camera’s werken:

There is no lack of female directors. Repeat after me: THERE IS NO LACK OF FEMALE DIRECTORS. But there is a huge lack of people willing to give female directors opportunities. I swear, if anyone near me even so much as whispers the sentence “Women probably don’t want to direct,” my fist will fly as a reflex action. […] Ask yourself this: If diversity hiring were a sincere core value in Hollywood’s studios, do you honestly believe they’d fail?

Er is ook geen gebrek aan actrices. Vrouwen van alle leeftijden en met alle huidkleuren volgen een opleiding, zetten hun talent en kunde in, en…. krijgen daar weinig voor terug. Vanwege een ons-kent-ons klimaat, een gebrek aan wil, en een algemene onderwaardering van en voor (het werk van) vrouwen. Dit alles komt samen in Cannes. Het filmfestival wil een jaarlijks hoogtepunt in de filmcultuur zijn, maar dit bastion biedt alleen een plek waar pijnlijk zichtbaar wordt dat mannen de macht hebben en vrouwen niet meetellen.

Wat te doen? Zolang studiobazen blijven kiezen voor mensen die eruit zien zoals zij, zal druk van buitenaf moeten komen. Dat kan op grote en kleine manieren. Zelfs als je geen trek hebt in ingewikkeld gedoe kun je als consument het verschil maken. Martha Lauzen, die al jarenlang onderzoek doet naar vrouwen in de filmwereld, adviseert om te stemmen met je portemonnee en sociale media te benutten om het werk van vrouwen te promoten:

The average movie-goer can “vote” with his or her dollars. If she or he wishes to support filmmakers who happen to be women or films with female protagonists, she or he should go see that film on opening weekend, and use social media to encourage her or his friends and acquaintances to do the same.

UPDATE: Ja, de jury van Cannes heeft dit jaar een vrouwelijke voorzitter, Jane Campion. Maar dat verandert niets aan het feit dat de Cannesleiding vrouwen negeert. Campion benutte de opening van het filmfestival om luid en duidelijk te zeggen dat het buitensluiten van vrouwelijke filmmakers ondemocratisch is:

“I think you’d have to say there’s some inherent sexism in the industry,” Campion told journalists and film critics at a jury press conference before the screening of the festival’s opening night film, Olivier Dahan’s Grace of Monaco. “It does feel very undemocratic and women do notice,” she said. “Time and time again, we don’t get our share of representation.”

 

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: