Politieke leiders zitten op een wankele troon

Man als politieke leider? Hoog percentage stemmen, relatief lange loopbaan, maakt kans op een tweede termijn. Vrouw als politieke leider? Hogere verwachtingen, minder steun, groter afbreukrisico, en geen tweede kans. Die opvallende verschillen brachten onderzoekers van de universiteit van Calgary in kaart, toen ze onderzochten hoe het mannelijke en vrouwelijke leiders van politieke partijen in Canada vergaat.

Vrouwen lijken het op zich goed te doen in de Canadese politiek. Begin 2013 stonden vrouwen aan het hoofd van vijf provincies. Daarnaast leidde een vrouw één territory, een soort provincie / gebiedsdeel. Dat ogenschijnlijke succes verhult echter dat vrouwen op een wankele troon zitten, aldus Brenda O’Neill en David Stewart van de universiteit van Calcary. Ze analyseerden de loopbanen van politieke leiders in de periode van 1980 tot 2005 en troffen veelzeggende patronen aan.

Zo bewezen de data opnieuw het bestaan van de glazen klif: een fenomeen waarbij organisaties pas vrouwen op hoge posten benoemen als die organisatie in zwaar weer verkeert. Maar liefst 25% meer vrouwen dan mannen kwamen aan de macht in situaties waarbij partijen in peilingen hopeloos op achterstand stonden, of op momenten waarop de partij geen serieuze deelnemer was. Veel vaker dan mannen moesten vrouwen zich opwerken uit een rotsituatie. Veel vaker dan hun mannelijke collega’s stonden ze onder druk van hoge verwachtingen. Zij moest het verschil maken en zich terugvechten, terwijl haar mannelijke collega gewoon z’n werk kon doen.

Vrouwen kregen ook minder steun dan mannen, en stond korter aan de top. Mannen kregen gemiddeld steun van 69% van hun partijleden. Vrouwen kwamen vaak niet verder dan 57%, een significant verschil. Vervolgens bleef een man gemiddeld 5,3 jaar aan de top staan, met goede vooruitzichten op een tweede kans. Vrouwen daarentegen bleven steken op 2,4 jaar, en kregen na hun vertrek geen tweede kans. Het was en is voor vrouwen erop of eronder. Alles moet perfect gaan, want bij tegenslag moet je het veld ruimen zonder uitzicht op herverkiezing.

De resultaten van het onderzoek komen op een pikant moment. Zojuist trad een prominente politica af, Alison Redford. Ze was de eerste vrouwelijke premier van Alberta. Redford stond onder druk vanwege haar declaratiegedrag en interne strubbelingen binnen het provinciebestuur. Daarnaast ontstond ophef omdat een mannelijke medewerker zijn ontslag indiende. De reden? Hij vond Redford geen aardige vrouw. Hij vond haar bazig.

Bazig is één van de vele manieren waarop de dubbele moraal vrouwen op achterstand zet. Hij is een leider. Zij is bazig. Vanwege die seksistische lading zouden sommige mensen het woord bazig het liefste willen verbieden. De discussie daarover is terecht nog gaande – woorden verbieden? Pardon? Ondertussen delen de meeste mensen de inschatting dat zulke aantijgingen vrouwen ondermijnen. Als Redford een man was geweest, zou de beschuldiging dat hij niet aardig was, geen gewicht hebben gekregen. Mannen hoeven niet aardig te zijn. Mannen kunnen gewoon leiden. Klaar.

Diverse media speculeren dan ook of seksisme meespeelde bij Redford’s vertrek en citeren collega’s die wijzen op een dubbele moraal, in het nadeel van vrouwen:

Former Edmonton Liberal MP Anne McLellan said while it’s a complex issue, she’s sure Alison Redford was treated differently because of her sex. The Progressive Conservative premier made mistakes, McLellan said, but her caucus and voters — both male and female — had unfair expectations of her as a female leader. “There seems to be some standard that somehow it’s OK for men in public life to act a certain way. But if women do that, that makes them not nice ladies,” she said.

De beide onderzoekers van de universiteit van Calcary houden het erop dat gender waarschijnlijk meespeelde. Haar politieke loopbaantraject past in ieder geval precies in het door hen in kaart gebrachte patroon. Ze haalde de 2,4 jaar niet, en krijgt geen kans om deel te nemen aan volgende verkiezingen. Zeer veelzeggend.

BONUS: zie voor de Nederlandse situatie onder andere de korte carrières van Agnes Kant en Jolande Sap. Geen van beiden kreeg ruimte of een tweede kans. Beiden kampten met mediaverhalen die je volgens Antia Wiersma zou kunnen betitelen als vormen van karaktermoord. Meer recente voorbeelden zijn lastig te vinden, omdat de Haagse partijleiders bijna zonder uitzondering blank en van het mannelijk geslacht zijn. Ook zeer veelzeggend.

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: