NRC had geen vertrouwen in winnares literatuurprijs

Wie zou de Ako Literatuurprijs winnen? Niet Joke van Leeuwen, meende het NRC Handelsblad. In een overzicht van de genomineerde romans gaf Sebastiaan Kort haar, als eenzame vrouwelijke genomineerde tussen de mannen, de minste aandacht. Hij concentreerde zich liever op de overige auteurs. Waarna Van Leeuwen prompt de prijs won.

Joke van Leeuwen. Enige genomineerde vrouw. Desondanks won ze zowaar de Ako Literatuurprijs 2013.

Kranten en vakbladen hebben wel vaker de neiging vrouwelijke auteurs te benadelen. Soms gebeurt dat op een nogal opzichtige manier. Andere keren gebeurt het op een wat subtiele wijze. Het artikel van Kort geeft een mooi voorbeeld van het tweede type. Allereerst schrijft Kort Van Leeuwen eigenlijk bij voorbaat af als kanshebber, op basis van zijn eigen inschatting van de mening van de jury. In een analyse van de mogelijke winnaars merkt hij op:

Met Joke van Leeuwen heeft de jury ‘een moderne Tsjechov’ ontdekt, maar de andere complimenten voor Feest van het begin wekken niet de indruk dat de literaire rechters het boven de andere kandidaten uit vonden steken.

Hij geeft Van Leeuwen zodoende een kort stukje tekst, met alleen een link naar haar roman. Van alle andere genomineerden krijgt alleen Allard Schröder net zo weinig tekst. Niet toevallig beschouwt Kort hem, net als Van Leeuwen, als iemand die weinig kans maakt. Ook hem kun je dus met een paar regels afdoen.

Kort besteedt de beschikbare ruimte vooral aan Ilja Leonard Pfeijffer (maar liefst vier citaten, waaronder een behoorlijk lange, vol lofprijzingen en een uitleg over de structuur van de roman), Jan Brokken (twee lange citaten, met daaronder leuke informatie over de werkwijze van de auteur) en Martin Bossenbroek (kort citaat, maar wel achtergrondinformatie over het thema).

Het kan zijn dat de samenstelling van de jury een rol speelt. Vaak pleiten initiatieven die diversiteit bevorderen voor gemengde samenstellingen van sollicitatiecommissies en jury’s:

Dan zijn er de jury’s van de grote literaire prijzen die grotendeels uit mannen bestaan. Meestal wordt er één vrouw aan het gezelschap toegevoegd, net als één Belg. De overwegend mannelijke invulling van de jury leidt tot een onderwaardering van het vrouwelijke aanbod. Het vrouwelijke jurylid loopt hierin voorop, omdat ze graag wil laten zien dat ze beschikt over literaire smaak en niet over een verborgen agenda.

Het NRC onderschatte de kansen van een vrouwelijke auteur. Niet zo gek, want zo vaak winnen vrouwen niet bij de AKO prijs. Maar de laatste tijd is er het een en ander veranderd. De jury kent tegenwoordig een sterke vertegenwoordiging van vrouwelijke leden. Veerle Vanden Bosch, Danielle Serdijn, Fleur Speet en Toef Jaeger kunnen vrijuit zeggen wat ze mooi vinden, want ze zijn niet de geïsoleerde Ander binnen de jury.

Onder die omstandigheden kan het werk van een vrouw misschien een eerlijkere kans krijgen dan in de afgelopen jaren het geval was. Wie weet heeft de Ako Literatuurprijs een mentale doorbraak gehad en kan de organisatie een problematisch verleden eindelijk van zich afschudden. Op naar de volgende winnares, zou de Zesde Clan zeggen. Te beginnen met meer genomineerde schrijfsters.

Advertenties
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: