Situatie hopeloos? Huur een vrouw in om met het schip ten onder te gaan

Gaat het fout in het zakenleven? Dan denken mensen automatisch aan leiders met als vrouwelijk gekwalificeerde eigenschappen. Prompt nemen bedrijven daarna in die situatie vaker een vrouw aan. Deze leidster gaat vervolgens roemloos met het schip ten onder. Kortom, situatie hopeloos? Neem een vrouw aan om de schuld op zich te nemen.

Dat mechanisme kwam naar voren uit een serie onderzoeken van Michelle Ryan, onder andere gepubliceerd in het Journal of Applied Psychology. De volledige tekst van het onderzoek zit achter een betaalmuur, maar zakenblad Forbes las de onderzoeken en bracht voor een breder publiek in kaart hoe het werkt. Het gaat als volgt:

  • Bij het woord ‘manager’ of ‘leider’ denken de meeste mensen automatisch aan mannen. Zij hebben de juiste eigenschappen, zoals assertiviteit, dominantie en besluitvaardigheid, om bedrijven goed te leiden.
  • Gaat het mis met een bedrijf, dan raken mensen van slag. De kloof ontstaat met name omdat het zijn van een ‘onsuccesvolle manager’ haaks staat op ‘man-zijn’.
  • De onsuccesvolle leider, die geen man kan zijn, wordt geassocieerd met begrippen als passief, nerveus, angstig. Dat zijn vrouwelijke trekken.
  • Eureka! De onsuccesvolle manager heeft niet alleen vrouwelijke trekken, ze is ook gewoon een vrouw.
  • Dus zoek je vaker een vrouwelijke manager in crisissituaties. Zij is uitermate geschikt voor het managen van het falende team, het incasseren van klappen en verantwoordelijkheid nemen voor falen. En logisch dat ze faalt, want ze had immers vrouwelijke eigenschappen zoals passiviteit en nervositeit.
  • De wereld klopt weer. Phew, wat een opluchting!

Voor alle duidelijkheid: het gaat hier om onbewuste processen. Ook Forbes neemt aan dat geen enkel bedrijf bewust, willens en wetens, een vrouw uitkiest om als zondebok te fungeren. Het probleem is echter dat onbewuste vooroordelen niet opeens wegvallen omdat ze onbewust zijn. Integendeel, ze woekeren ondergronds, uit het zicht, en beïnvloeden besluiten op manieren die vaak nadelig uitpakken voor vrouwen.

Bovenstaand proces van associaties, aannames en vooroordelen over mannelijkheid en vrouwelijkheid, draagt onder andere bij aan het bestaan van de glazen klif. Onderzoekster Ryan bestudeert dat gegeven al een aantal jaar. Het gaat bij de glazen klif om het patroon dat vrouwen vooral kans maken op belangrijke posities in organisaties die falen. Ze komen pas aan bod nadat het mannelijk leiderschapsmodel aantoonbaar mislukte. Vanwege de problematische situatie loopt een vrouw vervolgens een veel groter risico om te falen. Zie je wel? Vrouw = probleem.  Man = succes. Precies wat iedereen al dacht.

Webmagazine Jezebel noemt de hele situatie een gekmakende vicieuze cirkel:

Thanks to certain traits being stereotypically cast as “female,” women are more likely to be hired on to steer sinking ships, thus propping up the idea (when those ships inevitably go under) that women aren’t good in business because of our indomitable feels, which then feeds back into the idea that women are tactful sacks of intuition, perfect for putting your dying business to sleep. Enjoy your shitty eternal spin cycle, businesswomen!

Gelukkig kun je uit de drie onderzoeken ook sprankjes hoop ontdekken. Forbes signaleert dat een succesvolle manager tegenwoordig iets vaker ook vrouwelijke trekjes krijgt toebedeeld. Blijkbaar beginnen we als cultuur langzaam door te krijgen dat ook vrouwen goed voor het bedrijfsleven kunnen zijn. Stap 1 van het proces zwakt zodoende iets af, zodat de vervolgstappen in de toekomst wat minder vaak optreden. De link ‘het gaat mis, huur een vrouw in’ bleek bovendien wat zwakker of zelfs afwezig, als de functieomschrijving expliciet stelde dat de manager ook de woordvoering zou doen en actief moest proberen het tij te keren. Ook dat biedt hoop.

Tot slot: gezien alle vooroordelen en onbewuste associaties wordt het hoog tijd om veel meer tamtam te maken als vrouwen succes hebben. Dat kan een tegenwicht bieden voor al die onderbuikgevoelens.

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: