Minister biedt mooi voorbeeld van glazen klif

Twee en twintig jaar lang een dalende lijn bij Defensie. Een regering die op bezuinigingen reageert door verder te bezuinigen en saneren. Een piepend en krakend leger. Dat moet een keer mis gaan en tot een uitbarsting komen. Weet je wat, na al die sanerende mannen zetten we nu een vrouw neer op Defensie. Dan kan zij de kogels opvangen, en als het leger z’n uitbarsting heeft gehad, benoemen we weer een man. Wat een bekende situatie. Het doet de Zesde Clan onmiddellijk denken aan alle kenmerken van een Glazen Klif.

Minister Hennis-Plasschaert lijkt er een klassiek voorbeeld van. De Glazen Klif is een variant op het glazen plafond, en wijst op de praktijk dat als al het andere mislukt is en ‘men’ het niet meer weet, iemand uit een minderheidsgroep een kans krijgt. (Ook vrouwen zijn een minderheidsgroep in de beleving van de gevestigde orde.) Deze leider komt binnen in een verziekte situatie en loopt een veel groter afbreukrisico dan al haar mannelijke voorgangers.

De glazen klif treedt vooral op in organisaties die geen traditie van vrouwelijk leiderschap kennen. Defensie, anyone? Er zit een strategie achter:

sexism causes those in power to appoint women to these risky positions because they don’t want to risk tainting a prominent man with the stink of failure.

Pikant detail:  vrouwen herkennen en erkennen een glazen klif vaker dan mannen, en noemen in onderzoeken vaker factoren als discriminatie, het ouwe jongens krentenbroodnetwerk, en vooroordelen jegens vrouwelijke leiders. Mannen hebben de neiging het bestaan van de glazen klif te ontkennen, of denken dat de roep om een vrouw ontstaat omdat zij geschikter zijn voor moeilijke beslissingen. Wat dat betreft heet het dat vrouwen niet kunnen en/of niet willen managen, behalve als het om een rotklus gaat, dan zijn ze opeens uitermate geschikt en is niets van dat alles een probleem? Je moet er maar opkomen.

Omdat vrouwen in de regel veel minder kansen krijgen op hoge leiderschapsposities dan mannen, nemen ze de baan toch aan. Vaak hopen ze op die manier een kans te krijgen om definitief door te breken. Als ze tenminste niet in stukken gesneden worden door de scherven van het glazen plafond:

…compared to men, women who assume leadership offices may be differentially exposed to criticism and in greater danger of being apportioned blame for negative outcomes that were set in train well before they assumed their new roles. This is particularly problematic in light of evidence that directors who leave the boards of companies which have performed poorly are likely to suffer from a ‘tarnished reputation’ (Ferris et al., 2003) and are less likely be offered future directorships

De rel rond Hennis-Plasschaert voldoet precies aan de kenmerken. Iedereen wist dat het vijf voor twaalf was, ruim voordat zij aantrad. Harm de Jonge, voorzitter van Werkgroep Defensiebeleid en Krijgsmacht van de Gezamenlijke Officieren Verenigingen/Middelbaar en Hoger Burgerpersoneel bij Defensie, die de minister familiair bij haar voornaam noemt, geeft dat in Trouw openlijk toe. Voorganger minister Hans Hillen had volgens hem in het eerste kabinet-Rutte al aangegeven dat “Defensie door het ijs is gezakt”. Hij laat in zijn stuk doorschemeren dat veel militairen tegen die tijd geen enkel vertrouwen meer hadden in de regering.

Hennis-Plasschaert kwam pas helemaal aan het einde van de rit binnen. Haar benoeming vond eind 2012 plaats. De kerkhuisconstructie was toen al af. Krap tien maanden verder is zij nu opeens de klos. Hillen is nog niet weg, of militairen zeggen Hennis-Plasschaert ‘in ongekend harde bewoordingen’ de wacht aan.

Waar waren al die militairen toen mannen 22 jaar lang de boel over de rand van de afgrond bezuinigden? Waarom hielden ze hun onvrede netjes binnenskamers toen ze ten tijde van Hillen al door het ijs waren gezakt?  Als het gaat om hét bezwaar, te weten ”gewoon strepen tot de boekhouder tevreden is gesteld zonder je al te veel af te vragen in hoeverre je nu nog de gewenste samenhang in de krijgsmacht overeind kan houden”, tsja, dan kun je voor het woord ‘krijgsmacht’ net zo goed ‘thuiszorg’, ‘woningcoöperaties’ of ‘onderwijs’ invullen. Die zin beschrijft feilloos alle saneringen van de afgelopen drie jaar.

Al dit voorgaande gebeurde, maar hoge militairen roepen pas nu, opeens, om het hoofd van hun toevallig vrouwelijke minister. Het is Hennis-Plasschaert in pak ‘m beet tien maanden niet gelukt de schade van 22 jaar te herstellen, of een wonder te bewerkstelligen. Kun je haar dat aanrekenen?

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: