Vrouwen willen win-win situatie, maar krijgen backlash

”Zij wilde win-win, hij ervoer: lose, loser.” Deze ware woorden schreef Marjam Schöttelndreier in De Volkskrant (artikel zit achter een betaalmuur, dus helaas geen link). Samen met Wieteke van Zeil reageert zij op het succes van de roman Ventoux van Bert Wagendorp, en dan vooral op de van stereotypen doordrenkte odes aan de mannenvriendschap die op deze publicatie volgden. Van Zeil en Schöttelndreier plaatsen vraagtekens bij dit machodiscourse. Ze brengen die kritiek beleefd, maar wat ze eigenlijk beschrijven is een backlash tegen vrouwenemancipatie.

Blijkbaar raakt het boek een gevoelige snaar, suggereren beide vrouwen. De tweede feministische golf bracht grote veranderingen in het leven van veel vrouwen. Vrouwen wilden eerlijker delen, benadrukt onder andere ook hoogleraar Tonkens:

“Een van de misverstanden over feminisme is, dat het alleen gaat om de belangen van vrouwen. Het gaat om het bestrijden van sekse-ongelijkheid, en dat is in het belang van iedereen. Mannen hebben ook baat bij een gevarieerder gedragsrepertoire en bij het nemen van taken die zogenaamd vrouwen toebehoren.” Nou, ja, zegt Tonkens erbij, afgezien van het huishouden dan. “Dat is gewoon vervelend, maar dat moet wel gebeuren.”

Vandaar dat het feminisme in Nederland begon met de Man-Vrouw Maatschappij, brengt Schöttelndreier in herinnering. Veel vrouwen vonden dat mannen moesten ophouden met de baas zijn. In plaats daarvan hadden ze liever een gelijkwaardige partner, zowel in huis als op het werk. Volgens Schöttelndreier viel dat echter verkeerd bij de mannen. Ophouden de baas te zijn betekende een verlies. Het verzoek om een evenwichtigere verdeling was iets waar de meeste mannen niet graag aan mee wilden werken.

Van Zeil verklaart daar de ophef over en het succes van Ventoux mee:

,,Zo enthousiast, opgelucht bijna. Mannenvriendschap! Wij praten niet, wij doen! Alsof ze met z’n allen voor het eerst in tijden kunnen uitademen. Al die jaren tiptoe-en om de vrouw en haar eisen, begrip tonen, adem inhouden. En ja, dan komt ’t er natuurlijk met gebrul uit.”

Wagendorp zelf zet de toon, door een stuk over mannenvriendschap te schrijven voor Volkskrant Magazine (van 15 juni j.l.). Daarin komt hij met allerlei cliché’s op de proppen. De masculiene vriendschap kenmerkt zich volgens hem door meer stilte en meer ‘samen dingen doen’. Verder komt het vooral neer op ‘niet-vrouwelijk’, merkt Schöttelndreier: niet toegankelijk voor vrouwen, en waarschijnlijk diepgaander dan vrouwenvriendschappen. Met een ronde bak met klei als middelpunt. Daar leefden de jongens zich uit in zwijgzame mannenvriendschappen. Die bak was voor hen. Meisjes kleiden niet.

Ja hallo zeg, reageert Wieteke van Zeil. Dat is wel een heel selectief beeld van het verleden. Van Zeil kan zich niet herinneren dat meisjes in de jaren zeventig bedolven werden onder de roze prinsessenspullen, zoals nu wel het geval is. Ze herinnert zich dat meisjes destijds relatief ongestoord konden spelen zoals ze wilden, en wel degelijk ook kleiden. De tijd van de grote Verschillen is volgens Van Zeil nu pas aangebroken. Tegenwoordig moet ze haar vijfjarige zoon uitleggen dat zijn zusje ook piloot kan worden. Dat gaat er bij die jongen nauwelijks in, merkt ze. Kijk maar naar Lego: piloot zijn is iets voor jongens.

Naast het ‘je afzetten tegen vrouwen door het mannelijke op te hemelen’ en de huidige roze en blauwe scheidslijnen, is er nog iets anders aan de hand. De opkomst van het neuroseksisme, waar de Zesde Clan al vaker aandacht aan besteedde. Schöttelndreier noemt dit hersenfundamentalisme, en vindt het geen toeval dat hun denkbeelden aan invloed winnen nu mannen vermoeid raakten door het gelijkheidsstreven. Met verwijzingen naar wetenschappelijk klinkend geleuter over mannen en vrouwenbreinen kan hij weer in zijn eentje gaan vissen, terwijl zij kan kwetteren op de Libelle zomerweken, constateert ze.

Dit zijn allemaal tekenen van een conservatiever wordende maatschappij, denkt De Zesde Clan. We zitten nu al vier jaar in een economische crisis, de onzekerheid neemt toe, en wat is er dan fijner om in ieder geval de orde tussen de seksen weer te herstellen? Hij maakt de plannen, zij het eten. Dat is een backlash, lieve lezers… Je zult dit woord in geen van beide artikelen tegenkomen, maar dit is precies wat Schöttelndreier en Van Zeil in kaart brengen. Doodzonde!

Advertenties
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: