Lezende vrouwen vormen een revolutie

Wat doet ze daar toch, die vrouw? In haar uppie, zonder supervisie, een boek lezen? Of, nog erger, een boek schrijven? Welke informatie neemt ze tot zich, wat gaat ze daar mee doen? Ze gaat toch geen onafhankelijke denker worden? Dat kan niet! Dat laat de maatschappij op z’n grondvesten schudden! Zo ging dat eeuwenlang, toont Belinda Black aan in haar boek The Woman Reader. Onder andere een instituut als The New Yorker publiceerde een lovende recensie over haar werk.

The Woman Reader blijkt leerzaam leesvoer. Zo is het verbijsterend hoe lang vrouwen ongeletterd en ongeleerd moesten blijven.  Universiteiten golden eeuwenlang als verboden terrein. Onderwijs aan meisjes? Zonde van de tijd, als het meisje leerde koken en kleren verstellen was dat voldoende, want later zou ze toch leven als gehoorzame moeder en echtgenote. Een geletterde vrouw, in de zin van tijd om te lezen en wie weet zelf aan het schrijven, was helemaal doodeng.

Die mentaliteit hield eeuwenlang stand en heeft nog steeds invloed op de gang van zaken nu. Zo moeten meisjes in grote delen van de wereld zich nog steeds beperken tot het huishouden en op het land werken, terwijl jongens naar school mogen. Volgens UNICEF maken vrouwen zodoende tweederde deel uit van de circa 799 miljoen analfabeten op de wereld. Kunnen meisjes wel naar school, dan roept dat angst en haat op. Zie onder andere de gasaanvallen op scholieres en de recente aanslag op de veertienjarige Malala Yousafzhai.

Zelfs toen vrouwen hier en daar toegang kregen tot onderwijs, bleven de angst en de minachting voor ‘geleerde vrouwen’ sterk aanwezig. Helemaal als vrouwen na te hebben leren lezen en schrijven, zelf de pen ter hand namen om eigen werk te publiceren:

De vrouw kon het niet en mocht het niet. Daar komt het op neer. En als ze het dan toch deed, werd ze behandeld als een kind dat zich verkleedt in te grote kleren. Er was een maatstaf voor literatuur en er was een maatstaf voor literatuur door vrouwen. Die dubbele moraal hulde zich niet in het averechtse kleed van politieke correctheid. Veelzeggend is dat menig schrijfster in de negentiende eeuw een mannelijk pseudoniem koos om serieus genomen te worden.

De neiging vrouwen en hun activiteiten naar beneden te halen is stokoud. Je kunt deze vijandige mentaliteit volgens de New Yorker traceren tot minstens het jaar 800:

…when Charlemagne took over the Frankish empire in 800, he decreed that both men and women under his rule would be educated, though women still read in the vernacular, while men were more likely to be schooled in Latin. And so the stigma against chick lit was born. Popular books written in words that women could understand were shunned by men as “sentimental and realistic” stories “about love and friendship and animals and magic potions,” Acocella says. When women began writing themselves, female authors were often deemed insane, or else secretly male.

Chicklit is een moderne term, maar het staat voor de neiging van uitgevers om in een rare kramp te schieten als ze het werk van een vrouw uit moeten geven. Opeens kamp je dan met roze gekleurde kaften en titels in meisjesachtige, ronde letters, en wordt bijna alles geschreven door een vrouwelijke auteur opeens ‘vrouwenliteratuur’/chicklit. Een codewoord voor ‘niet voor mannen’ en ‘niet serieus’:

men and women who write literary fiction are treated differently by critics and in the publishing world. The second is that in the universe of commercial fiction, genres that are written by and primarily appeal to women (chick lit, romance) are taken much less seriously than genres more geared towards men (thrillers, sci-fi).

Kortom, de bezigheden van vrouwen roepen minachting en een zekere weerzin op, ook tot op de dag van vandaag. Voor iedereen die van boeken houdt vormt The Woman Reader krachtig tegengif tegen deze mentaliteit. Leve de geletterde vrouwen…

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: