Libelle droomplaatje heeft grote impact op vrouwen

Echtscheiding? Werkloosheid? Ziekte en dood? Welnee, vrouwen met een partner hoeven zich geen zorgen te maken over hun inkomen. Ze maken immers deel uit van een gelijkwaardig huishouden waarbij hij toevallig het geld verdient en zij toevallig zelf kiest voor de kinderen en het huishouden, blijkt uit onderzoek van Delta Lloyd, uitgevoerd in opdracht van kenniscentrum E-quality. Het gevolg is dat drie miljoen vrouwen grote risico’s lopen. Ze kunnen zichzelf op geen enkele manier financieel redden.

Oh, het geld vliegt vanzelf wel binnen…

E-quality noemt de uitkomsten verontrustend. Deze groep leeft op een roze wolk, concludeert het centrum. Landelijke media zoals de krant NRC besteedden kort aandacht aan de studie. Voor wie het hele rapport aandachtig leest, ontstaat echter een beeld dat meer waard is dan beknopt berichtje. Want de vraag is: wat maakt dat vrouwen er van uitgaan dat het wel goed komt met hun economische positie?

Het hoofdstuk over de risicoperceptie laat zien dat culturele normen en waarden een enorme invloed hebben op de overtuigingen van mensen. Zo leren veel meisjes al jong dat wiskunde zo moeilijk is. Ze achten zichzelf vervolgens als volwassene minder goed in staat dan hun mannelijke partner om de financiële zaken te regelen. Hij is van de cijfers, zij niet. Daardoor geven vrouwen geldzaken sneller uit handen.

We hebben het hier duidelijk over een mentaliteit die voortkomt uit cultuur. Want uit onderzoek blijkt: hoe conservatiever de cultuur, hoe groter de ‘wiskunde’ kloof tussen mannen en vrouwen. Als er geen culturele lading op cijfers zit, blijken mannen en vrouwen even goed te zijn. Dat feit is duidelijk nog niet tussen de oortjes van vrouwen belandt, onder andere omdat de massamedia hier weinig aandacht aan besteden. De pers richt zich liever op zogenaamd aangeboren verschillen tussen Mars en Venus.

Daarnaast speelt ‘het plaatje’ een grote rol. Man, vrouw, kind, geluk. Dat ideaalbeeld kennen we, want Libelle en Margriet schrijven daar wekelijks kolommen over vol. Zoals een vrouw het verwoordde in het onderzoek:

Op een gegeven moment ontmoet je de man, en daar ben je dan gewoon mee, en dan heb je een inkomen en doe je wat je leuk vindt. Zo dacht ik een beetje, rooskleurig, van: happy in de liefde, happy in mijn werk en gewoon goed rond kunnen komen. En nooit gedacht van jeetje, ik zou weleens in de WW kunnen belanden of scheiden. Nee, dat zat niet in mijn plaatje van mogelijke toekomstscenario’s.

Onbewust overgenomen normen en waarden over hoe het hoort, het rooskleurige ideaalbeeld van het Nederlandse gezin, blijken zodoende een grote rol te spelen. Dat beeld is behoorlijk conservatief. Na de komst van het eerste kind vindt driekwart van de bevolking dat vrouwen hun uren betaalde arbeid drastisch terug moeten schroeven, tot maximaal drie dagen per week. De man zorgt wel voor de rest, is de impliciete overtuiging.

Geen woord over de gevolgen die dat model heeft voor de financiële zelfredzaamheid van vrouwen, of voor de hoogte van hun pensioen. Zulke netelige kwesties regelen zichzelf wel, en als je het er toch over wil hebben, dan is dat een motie van wantrouwen:

…als je gaat scheiden dan ben je met zijn tweeën toch daarbij, klaar. Nee, daar ben ik helemaal niet mee bezig. Als je daar mee bezig gaat betekent dat al dat je niet goed in je huwelijk zit.

…het kan ook een soort vlucht zijn in het ideaalplaatje. En helemaal niet willen kijken naar wat er misschien mis is, of wat er misschien niet lekker loopt of zou kunnen gebeuren. Eigenlijk daar niet voor open willen staan.

In die zin zou de huidige financiële crisis mogelijk een positief effect kunnen hebben. Zo schrijven de onderzoekers van Delta Lloyd:

Voorbeelden in de directe omgeving blijken voor sommige vrouwen het risicobewustzijn aan te wakkeren. Een nu werkloze vrouw geeft bijvoorbeeld aan dat zij destijds geen voorbeelden in haar omgeving had die haar aan het denken hadden kunnen zetten. Daardoor dacht ze naar eigen zeggen “een beetje rooskleurig”. Nu heeft ze wel vrienden en vriendinnen die ook hun baan kwijtraken. […]. Uit vier andere interviews blijkt inderdaad dat het risicobewustzijn van deze respondenten is vergroot door een voorbeeld in hun directe omgeving, zoals vrienden of familie.

Een kind krijgen had soms ook dit bewustwordingseffect. Vrouwen begonnen dan alsnog na te denken over hun eigen situatie, omdat ze hun kind goed verzorgd achter wilden laten als er iets ergs zou gebeuren.

Delta Lloyd vroeg aan gescheiden vrouwen met kinderen wat zij, achteraf gezien, aan het begin van hun relatie met een partner anders hadden willen regelen. De meerderheid zou met de kennis van nu destijds meer zaken zwart op wit vast hebben laten leggen, en een financieel expert hebben geraadpleegd. Ook kwamen vrouwen erachter dat ze destijds beter niet in gemeenschap van goederen hadden kunnen trouwen. Kortom, tijd om In haar Recht van advocate Gabi van Driem te lezen, en de gids Vrouw en Geld te raadplegen.

Wat te doen voor de groep die nog in het Libelle plaatje gelooft? Delta Lloyd vroeg het aan de geïnterviewde vrouwen en kreeg verschillende mogelijkheden aangereikt. Sommige vrouwen zouden ernstige waarschuwingen toejuichen, om vrouwen met een schok uit de droom te helpen. Marketingtechnisch zou het daarentegen juist helpen om de boodschap positief te houden – denk nu alvast na over je pensioen, zodat je straks leuke dingen kunt doen.

Daarnaast zou laagdrempelige hulp de schroom voor het regelen van geldzaken moeten opheffen. Ook zou het taboe op praten over geldzaken moeten verdwijnen:

Het maken van financiële afspraken met je partner zou meer als standaardnorm gepresenteerd moeten worden. Net zoals iedereen bijvoorbeeld een zorgverzekering of een WA-verzekering heeft, zou het ook vanzelfsprekend moeten zijn dat je als partners financiële afspraken met elkaar maakt. Het kan op de to-do-lijst voor een bruiloft[…]. Een ander idee is om in tv-programma’s over geldproblemen te tonen hoe bijvoorbeeld financiële problemen na een echtscheiding voorkomen hadden kunnen worden als er betere afspraken tussen partners waren gemaakt. Zo kunnen ook vrouwen die weinig risico’s zien, gestimuleerd worden om goede financiële afspraken te maken met hun partner, aldus enkele geïnterviewde vrouwen.

Tsja, voegt de Zesde Clan graag toe aan dit soort aanbevelingen, en misschien kunnen mannen na een scheiding eindelijk eens de alimentatie voor de door henzelf verwekte kinderen betalen? Want de helft van de gescheiden vaders  legt die verantwoordelijkheid naast zich neer. Dat betekent nog meer geldzorgen voor de moeder als het onverhoopt mis gaat met de relatie.

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: