Kwaliteit = blank en man, en dat komt ergens vandaan

Lijstjes geven, vaak onbewust en onbedoeld, een mooi inkijkje in de psyche van de samenleving. Wat vinden we belangrijk, wat bedoelen we met kwaliteit, wat beschouwen we als de canon. En wie zijn de ‘we’ die dit bepalen? Nadat uitlekte dat de mensen die beslissen welke films een Oscar verdienen, voornamelijk blank en mannelijk waren, komt een invloedrijke Amerikaanse site nu met een lijst van 50 beste films uit de jaren negentig. Films van vrouwen en zwarte mannen ontbreken geheel.

Zulke situaties hebben invloed, want de Nederlandse markt wordt overspoeld met Amerikaanse films en televisieseries. Wat dat betreft kijken we met Amerikaanse ogen. En die blik versterkt trends in de Nederlandse samenleving om bij kwaliteit automatisch voor een blanke man te gaan. Zie de bekende voorbeelden van het kabinet Rutte en het formeren met heren, wat op dit moment aan de gang is. Dat zijn uitingen van een klimaat waarin Nederland bij de term ‘bekwame politicus’ aan een man denkt. Idem voor degenen die ‘echte literatuur’ kunnen schrijven.

Wil iemand echt beweren dat alleen blanke mannen in staat zijn tot grootse prestaties? Zelfs als je oogkleppen op hebt en vanuit een neuroseksistische visie over de seksen praat, zodat je vrouwen uit kunt sluiten, levert zo’n eenzijdige lijst problemen op. Want een zwarte man is een man, en toch kan ook die groep binnen de categorie mannen blijkbaar geen goed werk leveren. Verklaar dat maar eens, Mars en Venus denkers. Nu kom je niet weg met theorieën over Man de Jager en vrouwen die passief in hun grot zitten bij de kindertjes.

Dat blijkt wel uit de lijstjes die ontstaan als mensen serieus kijken naar kwaliteit. Dan ontstaat ‘opeens’ een diverser beeld, zoals bij dit fictieve kabinet, samengesteld door de Volkskrant. (Waarbij de Zesde Clan opmerkt dat de m/v verhouding in balans is, maar allochtonen/mensen met een getinte huidskleur, nog steeds schitteren door afwezigheid.)

Iedereen die een ‘algemene’ of ‘universele’ lijst onder ogen krijgt, en daar bijna alleen maar blanke mannen ziet staan, zou zeer, maar dan ook zeer alert en kritisch moeten worden. Iedereen die een algemeen geldende norm tegenkomt, die bij nader inzien alleen blijkt te gelden voor mannen, moet daar vraagtekens bij zetten. Zoiets ontstaat namelijk niet vanzelf. Daar zit een giftige cocktail achter van (onbewuste) vooroordelen en waardeoordelen die voor een bepaalde groep positief uitpakken, en voor alle anderen niet.

Met andere woorden: zulke lijsten zijn een product van privileges. Op die privileges aangesproken worden is meestal naar voor de persoon die baat heeft bij zijn automatisch aan hem toegekende voordelen. Meestal levert het dan ook verzet op als je erover begint, zoals blanke mannen die inmiddels beter weten, ook erkennen:

By the end of it, some will be mad at me, perturbed and energy-sapped because I’ve made them feel guilty and asked them to question things that seem natural to them. Some will dismiss me, too entrenched in the perceived righteousness of their ways. They will tell themselves that I am expressing a progressive viewpoint for the express purpose of ruining their fun. By inviting my friends to read, I might burn a few bridges—but it’s for the greater good.

Inderdaad. Daarom blijft ook De Zesde Clan dit probleem bespreekbaar maken, totdat het niet meer nodig is.

Advertenties
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: