Cosmopolitan blijkt tweesnijdend zwaard

Glossy tijdschrift Cosmopolitan nodigt vrouwen uit om zelf keuzes te maken, maar ze moeten wel díe keuzes maken die volgens het blad de juiste zijn. Met name op het gebied van het uiterlijk stelt het blad steeds hogere eisen, waar vrouwen aan MOETEN voldoen. Anders falen ze als individu. Het blad blijkt, volgens een eindscriptie van Jordy Haantjes en Amerikaans onderzoek naar de reactie van lezeressen, op die manier te fungeren als een tweesnijdend zwaard – bevrijdend én beperkend tegelijkertijd.

Haantjes deed een kwalitatief onderzoek naar het discours van dit blad over vrouwelijkheid en de manieren waarop je uiting geeft aan die identiteit. Ze ging niet in op de manier waarop lezeressen het blad ervaren, daarover later. Puur gekeken naar de inhoud viel het Haantjes op dat bepaalde onderwerpen zoals gezondheid in 1982 prominent op de agenda stonden. Tegen 2009 viel dit onderwerp echter af. De Nederlandse editie van Cosmopolitan legde steeds meer de nadruk op beroemdheden en het uiterlijk van vrouwen.

Ook de toon veranderde:

de benadering naar de lezeres toe werd tegenstrijdiger: van een milde, overtuigende en sterk informerende toon werd er overgegaan op een enerzijds inspirerende, anderzijds bevelende toon met een scherp randje. Waar de lezeres het eerst nodig had om geïnformeerd en overtuigd te worden over van haar capaciteiten en keuzemogelijkheden, wordt zij nu geacht in staat te zijn zelf keuzes te maken, doch wordt er nu veel harder geoordeeld over welke keuzes dit zouden moeten zijn.

Hoewel de toon en inhoud van het blad veranderde, bleef het gebruik van foto’s hetzelfde. In de gehele onderzoeksperiode schitterden gekleurde mensen door afwezigheid. Ook beeldde Cosmopolitan vrouwen vaak uit in een traditionele rol. De enige uitzondering vormden foto’s en illustraties bij seksuele onderwerpen. Dan toonde deze glossy vrouwen in een dominante positie.

Amerikaans onderzoek wijst uit dat die nadruk op plezier in en rond het bed, in combinatie met de herhaalde mantra van vrije keuze, maakt dat groepen lezers bladen als Cosmopolitan ervaren als bevrijdend voor vrouwen:

“Participants briefly exposed to Cosmopolitan more strongly endorsed a view that female sexual assertiveness is for a woman’s own pleasure,” as opposed to a man’s pleasure. That’s just about the opposite of what Cosmo’s drive-your-man-wild headlines would suggest. They were also less likely “to view premarital sexual intercourse as risky,” which could be good or bad, depending on your perspective — “and were more supportive of sexually assertive women who prioritized their own pleasure.”

Die tegenstrijdigheid – bevelen voor het maken van de juiste keuze versus seksuele revolutie in bed – past prima in terugblikken op het blad en op de oprichtster van Cosmopolitan, Helen Gurley Brown. Zij heeft, net als haar magazine, altijd een tegenstrijdige en complexe relatie gehad met vrouwen en de maatschappij. In de tijd van de oprichting van het blad was de nadruk op seksuele vreugde voor vrouwen absoluut revolutionair. De nadruk op moeten voldoen aan ideaalbeelden, binnen een heteoseksuele relatie, en falen als individu als het leven toch niet zo maakbaar blijkt, maken het blad echter tegelijkertijd problematisch, aldus Haantjes:

…de verantwoordelijkheid en druk die vrouwen hiermee wordt opgelegd door te stellen dat alles in de wereld maakbaar is, is groot en beperkend. Gaat de realiteitszin niet verloren door constant te stellen dat alles in het leven maakbaar is? Is het geen ondermijning van de eigenwaarde van de lezeres om haar constant het idee te geven dat ze de verantwoordelijkheid heeft voor de perfectie van haar leven?

Goeie vragen, die pleiten voor meer onderzoek.

Advertenties
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: