Emancipatiebeleid: ieder gevoel van urgentie ontbreekt

Vanwege allerlei vertragingen zal Nederland pas op z’n vroegst aan het einde van dit jaar een Europees verdrag tegen geweld tegen vrouwen ondertekenen. Het uitstel kwam nog voor het uit elkaar klappen van het overleg in het Catshuis. De gang van zaken is typerend voor de algehele situatie rondom het emancipatiebeleid van Nederland, gezien de officiële notulen van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Ieder gevoel van urgentie ontbreekt en de boel stagneert.

De staat van het emancipatiebeleid in Nederland.

Een mooie analyse in Trouw toont duidelijk aan dat de afgelopen periode politiek gezien vooral stilstand en geruzie opleverde. Het emancipatiebeleid deed vrolijk mee in de stagnatie. Sterker nog, Rutte stond ronduit afwerend tegenover vrouwenemancipatie. Zijn mislukte kabinet maakte een einde aan het diversiteitsbeleid. Onder andere bij Defensie leidde dat prompt tot afbraak.

Maar er speelt meer mee dan een politieke impasse en weerstand. Uit diverse opmerkingen van tweede kamerleden blijkt dat zij soms weinig kaas hebben gegeten van gender en  vrouwenemancipatie. Zo doet PVV-lid Van Klaveren het probleem van de segregatie in het onderwijs af met de volgende badinerende opmerking:

Prijsjes voor moderne mannen en projectjes om genderneutrale beelden te stimuleren, zijn niet nodig. Kwaliteit en vrije keuze moeten centraal staan en niet sekse of een door de Staat opgelegde visie op wat mannen- en vrouwenstudies zijn.

Let op de neerbuigende verkleinwoorden en de nadruk op vrije keuze. Alsof mensen hun keuzes in een vacuüm maken, vrij van sociale druk, bombardementen met roze gekleurd Super Model speelgoed, onbewuste vooroordelen en subtiel of openlijk seksisme. Het lijkt wel alsof de PVV nog nooit een fatsoenlijke feministische analyse heeft gelezen.

Ook de VVD laat bij monde van Mevrouw Berckmoes-Duindam een aparte opvatting van emancipatie zien. Bijvoorbeeld in de discussie over maatregelen om meer vrouwen door te laten stromen naar topfuncties. Zij zegt volgens het verslag:

Het gaat de VVD om gelijke kansen voor vrouwen en niet om het voortrekken van vrouwen. Voorstellen voor wettelijke quota kunnen dan ook niet op de steun van de VVD rekenen. Vrouwen zijn geen koeien! Ze zijn krachtig genoeg om zelf de weg naar de top te vinden. Dergelijk voorkeursbeleid ademt ten onrechte het idee uit dat vrouwen niet op basis van hun kwaliteiten voor een functie in aanmerking zouden kunnen komen.

Hiermee herhaalt de VVD verschillende denkfouten. Om te beginnen de denkfout dat er nu geen quotum zou zijn. Dat is er wel: een mannenquotum. Zodra er minder dan negentig procent mannen zijn, worden commentatoren zenuwachtig. Wordt het in de verhouding daadwerkelijk een afspiegeling van de bevolking, dan zijn de rapen helemaal gaar. Daarnaast vertoont zij een ontroerend geloof in een rechtvaardige wereld met voor iedereen een gelijkwaardig speelveld. Helaas, dat is een mythe.

Nee, als vrouwen daadwerkelijk op basis van kwaliteit doorstroomden, hadden we allang meer vrouwen op belangrijke posten gehad. Dan zouden de beoogde nieuwe premiers in een peiling van het EenVandaag Panel meer diversiteit laten zien dan louter blanke, mannelijke politici van een zekere leeftijd.

Dat we zo’n weerstand hebben tegen de vooruitgang van vrouwen en allochtonen is allang bekend. Voorbeeldje. In 2002, toen het Noorse vrouwenquotum speelde, waarschuwde een onderzoeksbureau al voor de wanorde die ontstaat als Nederland  zoiets zou doen:

Van Hezewijk: “In een land als Nederland is het ondenkbaar dat veertig procent van de topfuncties in het bedrijfsleven door vrouwen wordt bekleed. Het zou, binnen de bestaande structuur, een enorme wanorde geven. Dat ligt niet aan de vrouwen, maar aan de mannen. Met zo’n lading vrouwen zouden de mannen zich ongemakkelijk voelen.[…] In Scandinavië zijn ze veel verder. In de hele wereld is de situatie trouwens beter dan in Nederland. Nergens zitten zoveel vrouwen thuis als bij ons”.

Dat klinkt heel erg als een cultuurkwestie. De cultuur van een zeer conservatief land, waarin vrouwen geacht worden zichzelf op de tweede plaats te zetten, zeker als er kinderen komen. De VVD lijkt niet te weten hoe je dat tij moet keren, en vervalt in stoer gepraat over eigen kracht en eigen verantwoordelijkheid.

Minister Van Bijsterveldt-Vliegenthart heeft wat dat betreft iets beter door dat het zo simpel niet ligt, met betrekking tot de arbeid en het salaris van vrouwen:

Mijn indruk is wel dat er vaak wordt gekozen voor deeltijd en dat vrouwen eerder geneigd zijn om zich te schikken naar de carrière van de man dan omgekeerd. Als dat een eigen keuze is, is dat op zich geen probleem. Als daaraan andere zaken ten grondslag liggen, moet dat natuurlijk anders worden gewaardeerd. Bovendien stellen vrouwen vaak bescheidenere looneisen. Wellicht is het ook minder geaccepteerd dat vrouwen salariseisen stellen. Dat laatste kan natuurlijk niet en vrouwen moeten daar dan ook scherp op letten.

Tot concrete uitspraken komt zij echter ook niet. Onverklaarbare loonverschillen tussen mannen en vrouwen, daar moet Kamp zich maar mee bezig houden, evenals discriminatie van zwangere vrouwen. Over zaken zoals eerwraak wil de minister ook alleen met grootst mogelijke omzichtigheid praten. Want ja, cultuur is heilig, he:

Veel landen die een sterkere positie in de economische wereldorde hebben gekregen, zeggen: westerse waarden zijn niet automatisch onze waarden. En: Waarom zouden Westerse waarden überhaupt beter zijn dan de onze? Wij moeten heel goed nadenken over de vraag hoe wij daarmee om moeten gaan. Vroeger staken wij dan ons vingertje op. Dat zal best wel eens goed hebben gewerkt, maar we leven nu in een tijdsgewricht waarin het echt niet meer zo gaat. Tegenwoordig moet je bondgenoten zoeken in regio’s om voortrekkers te kunnen steunen in hun strijd tegen culturele gewoonten die in de loop van eeuwen in de genen van mensen terecht zijn gekomen.

Ook dit ademt de sfeer uit van wees geduldig, wacht op een geschikt moment, we willen wel maar nu nog even niet, langzaam, langzaam. Iets wat steeds sussend gezegd wordt zodra vrouwen met enige kracht aan de poorten beginnen te rammelen. En harde quato? Oooo neee, dat is niet geschikt voor Nederland. Punt.

Ondertussen blijven allerlei problemen liggen, of worden ze alleen maar erger. De oppositie waarschuwt voor de nadelige gevolgen van de bezuinigingen op de kinderopvang. Bezuinigingen bedreigen ook succesvolle projecten. Zoals deze, ingebracht door PvdA woordvoerder Marcouch:

Ik heb de afgelopen weken veel wijken en buurten bezocht. Daar werd ik weer eens geconfronteerd met het bestaan van een grote groep onzichtbare vrouwen. […] Wat gaat de minister doen om deze vrouwen bij de maatschappij te betrekken? Ik vraag dat, omdat heel veel lokale initiatieven om zeep worden geholpen, ook al zegt de minister heel veel vertrouwen in dit soort initiatieven te hebben. Ik doel bijvoorbeeld op initiatieven waarbij sterke vrouwen vrouwen achter de voordeur motiveren en mobiliseren om hen deel te laten nemen aan de maatschappij. Hoe gaat de minister van emancipatie zich inzetten voor deze vrouwen?

Inderdaad, hoe gaat de minister dit doen. Het antwoord laat op zich wachten. Op naar het volgende algemene overleg. Of, beter nog, verkiezingen!

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: