Volkskrant ombudsvrouw heeft het moeilijk

Oef, wat een moeizaam stukje van Margreet Vermeulen, de ombudsvrouw van de Volkskrant… De ombudsvrouw gaat in op klachten van lezers dat de Volkskrant nog steeds een meneer is. Wat volgt is een verhaal waarbij duidelijk blijkt dat de ombudsvrouw worstelt met deze kwestie. De bevestigingen en ontkenningen wisselen elkaar zo snel af, dat het geheel een nogal zwalkende indruk maakt. Zit het wel snor met het feministische gehalte van de Volkskrant, of juist niet? Wat wil de ombudsvrouw nou eigenlijk zeggen?

De titel ‘Volkskrant langs de feministische meetlat’ geeft een hint. De feministische meetlat is een verwijzing naar een gelijknamige rubriek van het maandblad Opzij. Dit blad interviewde mannen over hun persoonlijk leven, analyseerde daarbij hun  feministische gehalte, en kende hen vervolgens een rapportcijfer toe. Schrijver Harry Mulisch kreeg een min drie, cabaretier Dolf Jansen een (plus) vier, om wat voorbeelden te noemen. Wie meer wil lezen kan terecht bij De Maat Genomen van oud Opzij hoofdredactrice Cisca Dresselhuys.

Een rapportcijfer ontbreekt echter in het stuk van de Volkskrant ombudsvrouw – tenzij dit element op internet toevallig is weggevallen. Wél doet ze een poging het feministische gehalte van haar krant in kaart te brengen. Ze noemt een aantal goede punten. Zo blijkt 40% van de redacteuren een vrouw te zijn. Vrouwen waren bijna even vaak als mannen het onderwerp van interviews en portretten in de afgelopen week. En de rubriek Peiling, waarin de Volkskrant meningen brengt, kende eenderde vrouwelijke opinies.

Volgens Vermeulen hebben vrouwen inmiddels ook hun stempel gedrukt op de nieuwsagenda. Ten opzichte van tien jaar geleden is het veel gebruikelijker geworden om persoonlijk getinte onderwerpen te behandelen. ‘Vrouwenzaken’ zijn veel algemener relevant geworden. De ombudsvrouw noemt als voorbeeld een stuk over kinderopvang, geschreven door een man en gepubliceerd in het economiekatern.

Maar de Zesde Clan vraagt dan: heeft dit specifiek te maken met Volkskrant vrouwen, of met een veranderende tijdgeest? Vermeulen geeft eigenlijk zelf het antwoord in haar stuk:

…met meer vrouwen op de redactie wordt de krant niet automatisch een mevrouw. Vrouwen kunnen zich zo aan de bestaande mores aanpassen dat er niets verandert. En als ze niet doordringen tot gezichtsbepalende posities en chefsfuncties blijft hun invloed beperkt.

Uit wat erna komt blijkt dat die invloed inderdaad beperkt blijft. Wat Vermeulen namelijk eerlijk toegeeft in haar stuk is dat vrouwen zwaar ondervertegenwoordigd zijn in hogere functies of in de banen met status – de gezichtsbepalende functies. Bij de Volkskrant zijn slechts vier van de twaalf chefs een vrouw, meldt ze. De hoofdredacteur is een man, zijn vervanger ook. Prestigieuze functies, zoals de buitenlandse correspondentschappen, zijn volgens Vermeulen een bijna volledig mannelijk domein: zestien mannen en slechts twee vrouwen. In het commentaarberaad neemt een vrouw plaats op de zes mannen. Wie bepaalt dus de nieuwsagenda? Het begint met een m en niet met een v…..

Wat zou een goed cijfer kunnen zijn als je de Volkskrant inderdaad langs de feministische meetlat zou leggen? Uit sociologisch onderzoek blijkt dat minderheden de dominante cultuur pas kunnen beïnvloeden als zij dertig procent of meer van het aantal mensen vertegenwoordigen. De Volkskrant krijgt zodoende pluspunten voor die veertig procent vrouwelijke journalisten. Ook punten voor de rubriek Peiling, met eenderde vrouw, en de bijna evenredige aandacht voor vrouwen in de interviews en portretten van de afgelopen week.

De schaarste aan vrouwen in banen met status (correspondenten buitenland), en banen met macht (chefs en hoofdredacteur, commentaarberaad) kost de krant echter punten. De door Vermeulen gesignaleerde schaarste aan vrouwen op de Opinie en Debat bijlage leidt ook tot aftrek, evenals haar observatie dat de Volkskrant vrouwen vooral inzet op de lichtere stukken. De Zesde Clan blijft ook haken op het door Vermeulen aangehaalde personeelsbeleid van de krant:

De vorige hoofdredacteur streefde naar pakweg 50 procent vrouwelijke chefs. De huidige hoofdredacteur hecht aan een zekere balans, maar kijkt bij sollicitaties niet naar de sekse van de kandidaat. ‘Ik volg maar één gedachte: heeft deze persoon de energie, het talent en de ambitie om het beste stuk te schrijven of een deelredactie te leiden? Aan positieve discriminatie doen we niet, dat zou beledigend zijn voor vrouwen.’

Daarmee doet een man net alsof het speelveld eerlijk zou zijn voor zowel mannen als vrouwen. Het verraadt naar de mening van de Zesde Clan een blindheid voor gender in personeelsbeleid. Subjectieve factoren houden (onbewuste) discriminatie in stand, en dat is keihard aangetoond door onder andere Marieke van den Brink, of door de Commissie Gelijke Behandeling, of door een experiment bij Amerikaanse symfonie orkesten. Die lieten musici anoniem auditie doen en bleken opeens dertig procent meer vrouwen aan te hebben genomen. Oh, en de gang van zaken rond het kabinet Rutte, anyone, als voorbeeld van hoe het niet moet?

Prima om te wijzen op goede ontwikkelingen, maar ondanks alle moeite die de ombudsvrouw doet om te nuanceren en het positieve te benadrukken, blijft toch keihard overeind staan dat de Volkskrant nog steeds een meneer is. En als het aan de hoofdredactie ligt blijft dat voorlopig ook zo.

Eindscore? De Zesde Clan houdt het op een mager zesje. De intenties zijn misschien wel goed, maar de praktijk laat nog zeer veel te wensen over.

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: