Schrijfsters moeten het doen met minachting

De jury van de Gouden Strop 2011 beleefde naar eigen zeggen veel spannende uren met goede inzendingen. Helaas moet de prijsuitreikers ook van het hart dat veel andere inzendingen bleven steken in ‘relationeel gedoe, prinsen op witte paarden, en zieleroerselen van onevenwichtige dames’. Ja, het staat er echt. Zou een mannelijke auteur ooit zo laatdunkend weggezet worden?

Het is niet voor het eerst dat schrijfsters het moeten doen met minachting. En dat blijft ook niet beperkt tot Nederland. Joanna Russ gaf in het boek ‘Andere levens, andere letteren’ al een prachtig overzicht van de vele manieren waarop mensen schrijfsters marginaliseren. Man schrijft over vader-zoon relatie en het is Literatuur, vrouw schrijft over vader-dochter relatie en het is huiselijk geneuzel van een onevenwichtige dame. Andere levens, andere letteren is in de Nederlandse vertaling alleen nog tweedehands verkrijgbaar, maar het Engelstalige origineel is nog overal te koop.

Terug naar Nederland. Ook daar is het geluid van de Gouden Strop overal hoorbaar. Zo wierp de AKO Literatuurprijs 2007 stof op, omdat de jury het nodig vond vrouwen te bekritiseren. Ze zouden alleen schrijven over kleine persoonlijke wissewasjes en relatieproblemen. De genomineerden waren dan ook allen van het mannelijk geslacht. Net als Joanna Russ merkte Elsbeth Etty in NRC Handelsblad op dat schrijfsters verdacht vaak op die manier in een hoek neer worden gezet. Net als Joanna Russ kon zij zonder enige moeite het patroon in kaart brengen.

Haar oplossing:

..de beste remedie tegen literair seksisme is vrouwelijke auteurs niet langer als beschermde diersoort te behandelen en hun werk, samen met dat van mannelijke collega’s, te laten beoordelen door evenwichtig samengestelde jury’s zonder vooroordelen

Indirect geeft Etty dus aan dat ook zij ziet dat er sprake is van seksisme. En haar oplossing kan werken, maar als dit soort cliché’s zo hardnekkig voortwoekeren, moet die opmerking ‘zonder vooroordelen’ zeer serieus in concrete daden omgezet worden. Geen vooroordelen hebben is namelijk verrekte lastig als het literaire klimaat zo doordrongen is van minachting voor schrijfsters.

De jury van de Gouden Strop heeft de vooroordelen, getuige het neersabelende ‘onevenwichtige dames’ en het teruggrijpen naar het verwijt van relationeel gedoe, in ieder geval niet achter zich gelaten. Daar getuigt ook de lijst met de uiteindelijke genomineerden van. De longlist was nog eerlijk verdeeld tussen schrijvers en schrijfsters. De vijf uiteindelijke nominaties betreffen echter vier mannen en een schrijversechtpaar. Met andere woorden: alle zelfstandige schrijfsters vielen bij de nadere selectie af voor de onderscheiding voor de beste Nederlandse thriller van dit jaar. Het patroon blijft in stand.

Advertenties
Both comments and trackbacks are currently closed.
%d bloggers liken dit: