Mensen en de slechte reputatie van het feminisme

‘Ik ben geen feministe, maar’…. en vervolgens komen er allemaal opmerkingen die je zonder enige moeite kunt zien als feministisch. Het gebeurt nog steeds, en vaak, en als je dan vraagt naar het waarom, komen er meteen allemaal negatieve verhalen over feministen. De beweging heeft een slechte reputatie. Mensen willen er niet mee geassocieerd worden, uit angst dat zij op dezelfde hoop geveegd worden. Dus wat moet je doen als je er achter komt dat je toch echt wel een feministe bent?

Het is een dilemma dat in Nederland en de Verenigde Staten leidde tot een aantal boeken. In Nederland was het Roos Wouters en haar boek Fuck, ik ben een feministe. Bij haar was er een psychologische crisis inclusief burnt-out episode voor nodig om erachter te komen dat het Nederlandse model voor haar niet werkte. Dat ze zich moest scharen onder de noemer feminist was voor haar een flinke schok. Want, zoals ze in tijdschrift Lover schreef, die beweging was voor haar echt een afschrikwekkend voorbeeld:

Ook ik was van mening dat het feminisme vooral stond voor manhatende vrouwen in broekpakken die op den duur veranderen in Cisca Dresselhuyzen die publiekelijk verkondigen dat een minister niet tweemaal zwanger mag zijn en dat er geen mannelijke feministen bestaan. Tot dat feminisme voelde en voel ik mij totaal niet aangetrokken.

Wouters herhaalt hier stereotypen die al vele jaren aangehaald worden in de media. Liesbet van Zoonen analyseerde de ontvangst van de tweede feministische golf in het boek Moeten strijdende vrouwen zo grof zijn. Ze laat daarin duidelijk zien dat de blanke mannelijke journalisten het feminisme vooral als een bedreiging ervoeren, en vanaf het begin negatief schreven over de doelen en ideeën van de beweging. Van recentere datum is het onderzoek van Saraswati Matthieu. Nog steeds heeft het feminisme een fors imagoprobleem, stelt de vergelijkend cultuurwetenschapster. En het vijandbeeld van humorloze mannenhaters is zó wijdverspreid dat het inmiddels vastgeroest cultureel erfgoed is geworden.

Toch weten mensen nog steeds de weg te vinden naar het feminisme. In Nederland is de polemiek springlevend, met discussies en boeken van mensen als Roos Wouters, Ascha ten Broeke, Heleen Mees, en Elma Drayer. Tijdschrift Opzij bestaat nog steeds en heeft licht stijgende oplagecijfers, behoorlijk goed in een tijd van economische neergang en dalende verkoopcijfers van tijdschriften.

Ook in de Verenigde Staten worden mensen nog steeds aangetrokken door het feminisme. In dat land verscheen Click, een bundel persoonlijke verhalen van mannen en vrouwen die op een dag iets meemaakten waardoor ze wisten: ik ben het niet eens met die rollenpatronen, ik ben een feminist. Op de kaft staat dat het vooral om vrouwen gaat, maar the F-word constateert dat ook mannen en jongens verder kijken dan hun neus lang is:

Stories that break down gender stereotypes, the click moments that say men and women can and do do the same thing. The young man, Jordan Berg Powers, who loves cross stitch and football. He was inspired by his mother who said to him, “I just had stuff I wanted to do, and I didn’t believe anyone could stand in my way.” He describes the bullying from his peers, who stole his MC Lyte record because they thought it was “pussy music”. His tale shows how hard it can be for men to step out and say they believe in equality, they believe that women should be treated with respect. It puts men at risk, to question the current rules of gender relations, just as it harms women. But his story also tells us how it is possible to overcome these prejudices, and why it is important that we do so.

De auteur van deze recensie raakte zo geïnspireerd door de verhalen uit de Verenigde Staten, dat ze voor Engeland eenzelfde soort bundel van persoonlijke verhalen wil samenstellen. Bezoekers van de site kunnen het verhaal van hun ‘klikmoment’ opsturen, en zelf wil ze ook mensen interviewen en hun ervaringen opschrijven.

Kortom, de feministische beweging is al tig keer dood verklaard, en heeft nog steeds te maken met een verschrikkelijk imago. Maar er zijn nog steeds mensen die door die verhaaltjes heen prikken. Die ontdekken dat kritisch nadenken leidt tot inzichten over wat ze het liefste willen doen, hoe ze hun leven willen leiden, en dat die wensen soms haaks staan op wat de samenleving gebruikelijk vindt.

Het is niet makkelijk om je eigen weg te kiezen – zie de cijfers van het sociaal cultureel planbureau, die aantonen dat 22% van de mannen minder uren betaald werk willen verrichten en dat slechts 9% dat ook inderdaad durft te doen. Daarom is het goed dat mensen openlijk uitkomen voor hun worsteling, met hun eigen ambities en de horrorverhalen over zeurende tuinbroekendraagsters. En anderen inspireren met het inzicht dat ze wel degelijk feminist zijn en die identiteit ook durven aannemen. Op naar de Nederlandse versie van Click!

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: