Vrouwen komen weinig aan het woord

De Zesde Clan gaat in het algemeen over vrouwen in de openbaarheid, vrouwen die iets doen en ergens iets van vinden. Dus onderzoek naar vrouwen in de media heeft onze warme interesse. Wie maakt het nieuws, wie bepaalt wat belangrijk is, wie komen er aan het woord? Het  Global Media Monitoring Project onderzoekt dit soort vragen sinds 1995 om de vier jaar. De organisatie heeft de eerste voorlopige bevindingen van het onderzoek van 2010 beschikbaar.

Het volledige rapport volgt in het najaar, maar de eerste conclusies liegen er niet om. Sinds het eerste onderzoek in 1995 nam het aantal berichten waarin vrouwen aan bod kwamen toe van 17 naar 24 procent. Dat is vooruitgang, en reden tot enige vreugde. Maar sorry als ik het zeg, dit betekent nog steeds dat in driekwart van de gevallen alleen mannen aan het woord komen. En dat percentage stijgt naar meer dan 80% als het gaat om experts en officiële woordvoerders.

Hoe zit het dan met de inhoud? De meeste nieuwsberichten op de televisie, radio en in kranten versterken rolpatronen en stereotype beelden. Zo komen vrouwen veel vaker dan mannen alleen aan bod in hun hoedanigheid als echtgenote of moeder van. Ze komen niet als zelfstandig persoon aan het woord. Vrouwen komen met name aan bod in artikelen over gezondheid, armoede en huisvesting, en verdwijnen uit beeld zodra het gaat om economisch nieuws, juridische zaken of politiek.

 

En Nederland dan? Het is opvallend hoe goed de cijfers passen bij het wereldwijde patroon. Op de televisie komt in 75% van de gevallen een man aan het woord, en als het gaat om de top honderd van best bekeken programma’s stijgt dat aandeel naar 84%. Kranten doen het niet beter. In maart 2008 hield DAG een week lang bij hoe het zat met het aantal mannen en vrouwen in het nieuws. De cijfers lopen ook hier in de pas met de wereldwijde bevindingen: vrouwen maakten circa 20% uit van het nieuws, voor de rest was het opnieuw een overvloed aan mannen die spreken, analyseren en opinieren.

In 2009 hield de site vrouwenindemedia.nl een grootschalige enquete, onder andere om meer te weten te komen over het waarom van deze situatie. Opvallend was dat een op de vijf vrouwelijke respondenten vond dat vrouwen zelf te bescheiden zijn. Ze blijven op de achtergrond en profileren zich niet. Daardoor komen ze ook minder in de publiciteit. Maar mensen werkzaam in de media gaven aan dat het ingewikkelder ligt dan dat:

Van de invloedrijke mediagroep zegt 32,7 procent dat het probleem zowel bij de media als bij de vrouwen ligt. Opvallend is dat 34,9 procent van hen zegt dat journalisten en redacties nog steeds een standaard bronnenlijstje gebruiken waar voornamelijk mannen op voorkomen.
 
Er zijn lichtpuntjes. Stichting Vrouw en Media doet op dit moment onderzoek naar de positie van vrouwen in de media: als verslaggeefster, fotografe, eindredacteur. Het vorige onderzoek stamde uit 2003 en liet zien dat het aandeel van vrouwen op redacties steeg. Dat is positief, want het maakt uit of een man of een vrouw het nieuws produceert.  Als rolpatronen doorbroken worden, gebeurde dat in 11% van de gevallen bij een vrouw als verslaggever, constateert het Global Media Monitoring Project. Mannen waren slechts in 6% van de gevallen min of meer roldoorbrekend in hun berichtgeving. Zodra het rapport van Vrouw en Media binnen is, komt de Zesde Clan hier graag op terug….

Henriëtte van der Meij was de eerste vrouw in loondienst bij een dagblad.

NB De tekst van dit artikel is gecorrigeerd op 23 augustus 2003. In de oorspronkelijke tekst stond dat vrouw en media de enquête hield, maar dit is onjuist. Het ging om www.vrouwenindemedia.nl , een site die is opgezet om journalisten in contact te brengen met potentiële vrouwelijke bronnen. Iets wat gezien de lijstjes met louter namen van mannen nog hard nodig is.

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Reacties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: