Na o.a. D’66 sluit ook de PVV zich aan bij het rijtje partijen die het recht op partneralimentatie drastisch in willen perken. De beladen manier waarop dit onderwerp in 2010 op de agenda kwam, en het haatdragende taalgebruik van partijen als de PVV, maken het echter lastig om feiten in het oog te houden en op een genuanceerde manier over deze kwestie te spreken.

Weet u het nog? In 2010 zocht een boze man de media op. Hij moest na zijn scheiding partneralimentatie betalen, was dat zat, en zocht de politiek op om iets aan zijn situatie te doen:
De rechter bepaalde na zijn scheiding dat Breet’s ex-vrouw maximaal zestien uur per week hoeft te werken en dat Breet de rest moet aanvullen. “Ik was 53 jaar toen ik ging scheiden en het was niet meer dan een hamerstuk. Ik wil best partneralimentatie betalen, maar vond duizend euro per maand meer dan voldoende”, zegt Fred Breet verbitterd. Zijn vrouw stopte met haar baan als administratief medewerkster toen ze kinderen kregen.
De ex-vrouw komt nergens aan het woord. Van haar weten we alleen dat Breet geen contact meer met haar heeft, en dat ze haar betaalde werk opgaf toen er kinderen kwamen. Dat betekent nogal wat. Breet heeft jarenlang geprofiteerd van haar onbetaalde werk als moeder en huisvrouw. Hij kon gewoon doorgaan, zij hikte na de scheiding aan tegen een gat in haar cv en een groot gebrek aan werkervaring. Plus, als Breet 53 was bij de scheiding zal zijn ex ook niet meer de jongste zijn. Dat is lastig want nogal wat werkgevers maken zich schuldig aan leeftijdsdiscriminatie.
Dat telt echter allemaal niet. Wat telt is de verbittering van Breet, het feit dat hij er last van heeft dat hij alimentatie moet betalen, en dat hij van die plicht af wil. Nauwelijks een jaar later kwamen verschillende partijen met voorstellen om het recht op partneralimentatie in te perken. De partijen zelf gebruikten neutrale termen, maar anonieme mensen gaven commentaren die aan duidelijkheid niets te wensen over lieten. Het wemelde van de beschuldigingen aan het adres van parasitaire vrouwen die het verdomden zelf aan het werk te gaan, liegen en bedriegen en ondertussen hun ex-man een poot uitdraaien.
Het lijkt erop dat de PVV dit beladen taalgebruik graag overneemt. De partij stelt zelf expliciet met het voorstel te komen na talloze klachten van mannen. Daarna gebruikt de partij de emancipatie van de vrouw tegen haar. Zij is nu gelijk aan mannen, stelt de PVV, dus het moet afgelopen zijn met de financiële steun. Maakt niet uit dat we nog steeds een zeer conservatief land zijn, waarbij vrouwen in een anderhalf verdienersmodel aan het kortste eind trekken. Dat zijn feiten die de partij het liefst negeert. Vervolgens komt er dit:
Het is helaas geen uitzondering dat partners een nieuwe relatie niet registreren zodat ze langer kunnen profiteren van hun alimentatie”, aldus Bontes, die mails heeft ontvangen van mensen bij wie het water aan de lippen staat. „Alimentatieverplichtingen kunnen grote financiële problemen hebben. Mijn voorstel is in de eerste plaats bedoeld om de mensen tegemoet te komen die jarenlang op een houtje moeten bijten om hun bankhangende partner te kunnen financieren.
Toe maar! Ze zijn niet alleen lui, maar liegen er ook nog eens op los. Als je dit zo hoort hebben we duidelijk te maken met Groot Onrecht. Weerloze arme mannen die we moeten beschermen tegen gemene exen die hen kaal willen plukken. Maar hoe zit het als je kijkt naar de harde feiten? Het enige wat dan overeind blijft is dat partneralimentatie meestal iets is wat de man betaalt aan zijn ex-vrouw.
Dat gebeurt echter lang niet altijd. Het CBS zette de cijfers voor 2009 op een rij en toont met harde cijfers aan dat rechters slechts in één op de zes gevallen partneralimentatie toekennen. Dat is minder dan twintig procent van het totale aantal scheidingen. Als het al gebeurt, gaat het in eenderde van de gevallen om relatief lage bedragen van onder de 400 euro per maand. Rechters houden namelijk rekening met de draagkracht van betrokkenen. Als je een hoog inkomen hebt, kan het bedrag oplopen.

CBS cijfers 2009, partneralimentatie.
Rechters kijken in alle gevallen breder dan alleen inkomstenplaatjes. Andere factoren spelen ook mee. Zo besliste een rechter in een bepaalde zaak dat een vrouw in principe alimentatie zou moeten betalen aan haar ex-man, omdat haar inkomen hoger was dan het zijne. De rechter onthief haar echter van die plicht. De man had haar tijdens het huwelijk mishandeld en verloor vanwege zijn agressieve gedrag zijn baan. Onder die omstandigheden vond de rechter het onrechtvaardig dat de man geld zou krijgen van zijn ex.
Ook kunnen rechters aanvragen om verlenging van de partneralimentatie weigeren. Dit gebeurde bijvoorbeeld in het geval van een redelijk op leeftijd zijnd stel, waarbij de vrouw vanwege het traditionele karakter van het huwelijk 27 jaar lang geen betaald werk had verricht. Na de scheiding zag zij zich in een moeilijke situatie geplaatst. Oud, weinig werkervaring, opleidingwas zwaar achterhaald, geen werkgever zat meer op haar te wachten. Ze vroeg verlenging aan van de partneralimentatie, maar de rechter oordeelde dat zij op eigen benen moest leren staan. De alimentatie eindigde.
Dit zijn belangrijke feiten. De emotionele, vrouwvijandige retoriek versluiert deze feiten echter en maakt een goed inhoudelijk debat kansloos. Onder andere dit commentaar van dagblad Trouw signaleert dit en pleit voor nuancering:
Economische afhankelijkheid van vrouwen hangt sterk samen met hun leeftijd; voor vrouwen op leeftijd kan het lastig zijn werk te vinden. Voor een succesvolle hervorming van de regelingen rond alimentatie is meer maatwerk nodig dan Bontes met zijn opmerking over bankhangende exen lijkt te suggereren.
Maatwerk is ook het toverwoord bij deskundigen, zoals juristen die zich bezig houden met familierecht. Die pleiten al sinds 2006 voor het flexibeler maken van partneralimentatie. Wat er ook gebeurt, na drie jaar zoek je het maar uit, is in hun optiek geen humane manier van doen. Ze pleiten voor het samen opstellen van een plan, waarbij om de zoveel tijd een evaluatie plaats vindt om te bekijken of de alimentatie kan stoppen of nog even door moet lopen:
Zo’n benadering stimuleert alimentatieverzoekers om minder afhankelijk te zijn van de ex-partner en eerder een eigen toekomst op te bouwen. De tijd is rijp voor een herziening van het alimentatiesysteem en de praktijk is gebaat bij een systeem dat gestoeld is op maatwerk.
Maatwerk is ook het motto van kenniscentrum E-quality, dat onderzoek deed naar de economische zelfstandigheid van vrouwen:
E-Quality wordt de laatste dagen vaak gevraagd of we vóór of tégen het voorstel van de PVV zijn om de duur van partneralimentatie na scheiding te verkorten van 12 naar 5 jaar. Onze boodschap is helder: E-Quality is vóór economische zelfstandigheid, maar vijf jaar partneralimentatie is niet voor iedereen genoeg.
Het zou politieke partijen sieren als zij hun weerzin tegen luie vrouwelijke exen in bedwang houden en de feiten tot zich door laten dringen. Dat komt de besluitvorming ten goede. Wie weet leidt het wel tot maatwerk!