De gereedschapskist: alles over seksobjecten

Per dag zien we duizenden beelden van vrouwen. Dit beeld in Atlantic Magazine geeft een mooi voorbeeld van de manier waarop de media vrouwen vaak toont. Inderdaad, mooie benen. Of neem bijvoorbeeld de campagne van pakkenfabrikant Suit Supply. Het hele land hing vol met vrouwen gereduceerd tot een paar billen en een stuk rug. Wat gebeurt hier? Dat kun je in kaart brengen met een test van website Sociological Images. Grote kans dat zo’n foto een vrouw als seksobject gebruikt.

Hoe herken je een seksobject

Gebruikt een beeld een vrouw als stand-in voor een voorwerp? Zie je alleen een geïsoleerd lichaamsdeel? Vrouwen zonder hoofd, of vrouwen als anonieme kudde, allemaal even slank en rank? Dat zijn enkele van de vragen om te meten of de vrouw op de foto gebruikt wordt als seksobject, ja of nee. Sociological Images wijdt een serie aan de vrouw als seksobject, en wat we hiermee moeten, want dit soort beeldvorming rukt op:

Around since the 1970s and associated with curmudgeonly second-wave feminists, the phrase “sexual objectification” can inspire eye-rolling. The phenomenon, however, is more rampant than ever in popular culture.  Today women’s sexual objectification is celebrated as a form of female empowerment.  This has enabled a new era of sexual objectification, characterized by greater exposure to advertising in general, and increased sexual explicitness in advertising, magazines, television shows, movies, video games, music videos, television news, and “reality” television.

Schadelijke effecten

Het lijkt erop dat deze dominante beeldcultuur zowel mannen als vrouwen traint om vrouwen vooral te zien als een collectie aantrekkelijke onderdelen. Zoals een huis een mooie daklijst, schattig balkon of mooie luiken voor de ramen heeft, zien we vrouwen als een verzameling aantrekkelijke billen, borsten en benen. Nee, dat is niet genetisch:

“Our findings suggest people fundamentally process women and men differently, but we are also showing that a very simple manipulation counteracts this effect, and perceivers can be prompted to see women globally, just as they do men,” Gervais said. “Based on these findings, there are several new avenues to explore.”

De Zesde Clan hoopt dat dit snel gebeurt, want nu zijn vrouwen geen mensen maar een serie losse onderdelen. Erger nog, onderdelen waar iets aan mankeert, en dat moeten we snel fiksen. We hebben vieze vagina’s die nodig een schoonmaakbeurt behoeven. We hebben teveel haar op verkeerde plekken en nu zal iedereen ons walgelijk vinden. We kunnen pas naar het strand als we drie maanden bezig zijn geweest met onze benen, en daar voor honderden euro’s aan crèmes op hebben gesmeerd.

Pas als alle onderdelen perfect zijn kunnen vrouwen het hoogst haalbare bereiken, namelijk seksueel aantrekkelijk zijn voor mannen. (Want: seks-object.) Er komen steeds meer aanwijzingen dat die houding een negatief effect heeft op vrouwen en meisjes:

Pop culture sells women and girls a hurtful lie: that their value lies in how sexy they appear to others, and they learn at a very young age that their sexuality is for others.  At the same time, being sexual, is stigmatized in women but encouraged in men. We learn that men want and women want-to-be-wanted. The yard stick for women’s value (sexiness) automatically puts them in a subordinate societal position, regardless of how well they measure up.  Perfectly sexy women are perfectly subordinate.

Ook in Nederland maakt de overheid zich steeds meer zorgen over de seksualisering van meisjes, en de gevolgen die dat heeft voor hun ontwikkeling. Fabrikanten bieden rustig strings voor zesjarigen aan. Op een gegeven moment denken jongeren dat het volstrekt normaal is om meisjes te beoordelen op basis van hun uiterlijk en of ze seksueel beschikbaar zijn – waarbij het negatieve waardeoordeel ‘slet’ al snel volgt. Die cultuur legt een enorme druk op jonge vrouwen en ondermijnt hun zelfvertrouwen.

Veranderen

Hoe kom je af van een cultuur en mentaliteit die vrouwen reduceert tot voorwerpen die er leuk en sexy uit moeten zien? Het helpt als mannen vader worden van een dochter. Diverse onderzoeken wijzen uit dat de komst van een dochter de houding van mannen ten opzichte van meisjes en vrouwen verandert:

most male respondents with daughters replied that yes, having girls made them see ladytypes differently. Like actual humans! Humans just like men! Imagine that! One father remarked that he no longer lusts after barely legal women, because they look like girls to him. Another said that he doesn’t think it’s funny to watch strippers almost get hit by cars as they try to cross the highway on their way to work anymore. Women are people!

Als individu kun je ook iets doen. Grijp de macht terug. Sociological Images adviseert jezelf een aantal gewoontes aan te leren om de invloed van de media in te dammen. In plaats van iets waar anderen naar kijken, zouden vrouwen stil moeten staan bij het feit dat zij als persoon een lichaam hebben, en dat dit lijf een wonderbaarlijk geheel is, om te huppelen, springen, wandelen, fietsen, boodschappentassen te tillen, enzovoorts.

Tweede advies van Sociological Images: doorbreek stereotiepe verwachtingen. Hou een dagje deuren open voor mannen, eet een lekkere maaltijd en klop tevreden op je buik, alles wat je eraan doet herinneren dat je niet bestaat bij de gratie van ‘mooi’ zijn volgens rigide media normen.

Advies drie: richt jezelf op je eigen ontwikkeling als persoon. Met andere woorden, aandacht besteden aan je geest in plaats van je lichaam als collectie onderdelen die verbetering behoeven. Daarbij geeft de Zesde Clan je graag wat aanvullende leestips. Allereerst ‘Vrouw zijn, hoe doe je dat?’ van Caitlin Moran. Haar vaak hilarische analyses bieden een goed tegenwicht voor de terreur van het schoonheidsideaal. Dan The Body Project van Joan Jacobs Brumberg. Niet vertaald in het Nederlands, maar wel perfect om de ontwikkeling van het schoonheidsideaal te begrijpen. Ariel Levy’s boek over de opkomst van de bimbo cultuur is ook onmisbaar als tegengif.

Tot slot: vergeef jezelf. Vrouwen krijgen talloze keren per dag te horen dat ze niet deugen. We moeten onszelf vergeven dat we geen perfecte benen, borsten en billen hebben. Dat we er niet uitzien als zestienjarige supermodellen met kledingmaatje 34.Als je jezelf kunt vergeven, wordt het vervolgens een stuk makkelijker om je te verzetten tegen deze dominante cultuur. Kun je boos worden en in actie komen.

Bijvoorbeeld door petities naar tijdschriften te sturen, om hen te verzoeken op te houden met het bewerken van foto’s om modellen nog dunner te maken. Door Suit Supply aan te klagen voor de manier waarop ze vrouwen in beeld brengen. Of door een lied op Youtube te plaatsen om het onhaalbare schoonheidsideaal af te branden. Er is veel mogelijk als je je niet meer uren per dag zorgen hoeft te maken over je uiterlijk

TOEGIFT: wat als alle sporten zo gefotografeerd werden als het vrouwen beachvolleyball?

België keurt reclame Suit Supply af

Wat eerder in Nederland en Engeland niet lukte, is in België nu een feit. De Jury voor Ethische Praktijken (JEP), de Belgische variant van de reclame code commissie, keurt de meest recente reclamecampagne van Suit Supply af.

Vier foto’s uit de serie tasten volgens de JEP de waardigheid van de vrouw aan. Het maatpakkenbedrijf moet deze beelden verwijderen van hun website. De rest van de campagne krijgt een ‘advies van voorbehoud’. Dit betekent dat de JEP Suit Supply dringend adviseert ermee te stoppen, maar dat het bedrijf mag besluiten door te gaan.

Vrouwenvereniging KAV nam in België het voortouw in de prostesten tegen de reclamecampagne. In een gesprek met dagblad De Standaard laat de vereniging weten blij te zijn met de uitspraak:

‘Wij moeten bijna uitentreuren uitleggen dat wij geen preutse nonnenvereniging zijn’, zegt communicatiedirecteur Brenda Deny. ‘We wilden het maatschappelijke debat aanvuren over pornochic in de reclame. Dat onze klacht ontvankelijk is verklaard, is natuurlijk de kers op de taart.’ [...] De vrouw als lustobject, onderdanig aan de man, is trouwens een stereotiep dat niet alleen onrecht doet aan vrouwen, maar ook aan mannen’, aldus nog Deny. De KAV kreeg de afgelopen week, sinds haar klacht bekend raakte, veel mails van mensen die hun steun betuigden.

Zoals verwacht reageert Suit Supply defensief. De argumenten worden steeds gekker. Zo verklaart het bedrijf deze keer dat het niet vreemd is dat de vrouwen op de foto’s weinig aanhebben, want Suit Supply maakt geen kleding voor hen. Directeur Fokke de Jong wil in beroep gaan tegen de uitspraak van de JEP. De Jong is het oneens met het oordeel van de jury. De Standaard meldt dat het bedrijf de vier gewraakte foto’s uit de serie ook nog steeds op de website heeft staan.

Suit Supply krijgt nu ook klachten in België

Na Nederland en Engeland zijn nu ook Belgen bij hun officiële instanties gaan klagen over de blote vrouwen campagne van het bedrijf Suit Supply, meldt De Standaard. De Katholieke vrouwenbeweging KAV protesteerde bij de Jury voor Ethische Praktijken (JEP) inzake Reclame tegen de foto’s. In Nederland heeft de reclame code commissie de klachten inmiddels afgewezen.

Deze afbeelding van een vrouw is volgens de reclamecommissie respectvol genoeg. Bedankt jongens!

De Belgische vrouwenorganisatie KAV noemt de campagne van het maatpakkenbedrijf ‘pornochic’. De organisatie vindt de foto’s bovendien vernederend voor vrouwen. Ook vreest KAV dat de geseksualiseerde beelden het zelfbeeld van vrouwen en meisjes aantasten. De Belgische variant van de reclame code commissie buigt zich volgende week over de klachten.

Inmiddels is in Nederland bekend geworden dat de reclame code commissie de pornochic van Suit Supply prima vindt. In haar uitspraak schrijft de commissie dat de campagne onmiskenbaar seksueel getint is. Maar de beelden zijn niet zodanig dat ze de grenzen van de goede smaak, het fatsoen of de zeden overschrijden. Ook vindt de commissie niet dat de foto’s getuigen van een gebrek aan respect voor vrouwen. Kortom, de campagne is niet erg genoeg om te verbieden.

Suit Supply is hier blij mee. Het bedrijf houdt al weken vol dat de foto’s de vrouwen afbeelden als gezaghebbende muzes en dat ze de controle over de situatie houden. En iedereen die moeite heeft met de seksuele lading, zal wel gefrustreerd zijn en de eigen negatieve gevoelens op de beelden projecteren.

De commissie velde dit oordeel op 22 november. Klagers hebben nog tot eind november om in beroep te gaan tegen de uitspraak. Ondertussen schijnt Suit Supply mensen per mail te benaderen met reclame voor hun pakken. Eén van de vrienden van de Zesde Clan ontving zo’n bericht. De Zesde Clan geeft zijn antwoord hier in z’n geheel weer. Misschien een suggestie voor anderen? De vriend schreef:

Zonder de erotische prikkeling van een naakte vrouw, geportretteerd als een gezaghebbende muze, zult u mij niet over de streep krijgen. Mijn excuses…

Hahahahhaa!

Suit Supply stuit op steeds meer verzet maar wijt dit aan ‘projectie’

Walgelijk, was de reactie van veel Nederlanders op een campagne met blote vrouwen van Suit Supply. De Reclame Code Commissie ontving zoveel klachten over de foto’s van het maatpakkenbedrijf, dat de commissie de zaak inmiddels in behandeling heeft en binnenkort gaat beoordelen of de campagne door de beugel kan of niet. Suit Supply blijft ondertussen iedereen die kritiek heeft, uitmaken voor vuilnis. Nu het argument dat alleen zure feministen kritiek hebben van tafel is, gooit woordvoerder De Jong het op ‘projectie’ van mensen die erotiek niet aankunnen.

Suit Supply heeft inmiddels in alle grote steden billboards behangen met de beelden behorende bij hun campagne “shameless’. De foto’s tonen steevast half ontklede vrouwen. De in pak gestoken mannen in hun gezelschap negeren hun blote borst, of tillen met een ongeïnteresseerde uitdrukking op hun gezicht het rokje van de vrouw op, zo van ‘getsie, wat zou daar onder zitten’. Deze beelden riepen zoveel weerstand op dat de reclame code commissie de klachten niet apart kan behandelen. De commissie koos een aantal representatieve klachten uit de stapel, en gaat de campagne aan de hand van die voorbeelden behandelen.

Nederland staat daar niet alleen in. Ook in Engeland en België stuit de campagne op verzet. De reacties van de Engelsen zijn nog heftiger dan die van de Nederlanders, meldt het AD. De Engelsen noemen het een seksistische campagne, die vernederend is voor vrouwen. Ook daar regent het klachten. Helaas kan de Engelse variant van de reclamecommissie weinig doen, omdat de gewraakte foto’s in winkels hangen. Dat is eigen terrein en dus kan alleen de eigenaar van de winkel de aanstootgevende reclame verwijderen. België heeft tijdens het schrijven van dit stuk nog geen officiële klacht ingediend. Maar inmiddels meldt de Belgische krant De Standaard al wel dat de campagne ook daar veel Belgen in het verkeerde keelgat schiet.

Niet zo vreemd dat zoveel mensen de beelden afwijzen, schrijven Adinda Veltrop en Niels Vonberg in een opiniestuk in de Volkskrant . Het gaat niet om de seksuele lading. Het gaat erom dat de foto’s bol staan van de macht en de dominantie van de man, signaleren zij. Die man pakt wat-ie wil en de vrouw neemt nergens aan deel. Zij staat of ligt daar maar te staan of te liggen, als een sjiek gebruiksvoorwerp voor de man. Veltrop en Vonberg:

Wij vragen ons dan ook af: is dit de representatie van mannelijkheid waar mannen zich mee willen identificeren, zodat ze naar een winkel lopen om wat te kopen? Nemen wat je wilt, ook al krijg je daarbij niet eens contact met een persoon die vervolgens als decoratie stuk wordt gebruikt? Dat is geen verwijt van een aantal castrerende, lesbische feministen, maar een eerlijke vraag. Wie durft daar schaamteloos en respectvol over in discussie te gaan?

Niet Suit Supply. Die firma blijft iedereen die kritiek heeft de mond snoeren met kulargumenten. Eerst zouden alleen zure feministen tegen de campagne zijn. Nu dat argument onhoudbaar is geworden vanwege de massaliteit van het aantal klachten, gooit woordvoerder Fokke de Jong het in de Standaard over een andere boeg. Bij hoog en laag beweert hij dat de vrouwen op de foto de controle houden over de situatie. Huh??? En verder:

,, Je hebt al een seksuele fantasie nodig om de seksuele context van die foto’s te begrijpen. [...] Er zijn ook mensen die zich afvragen wat die erotische spanning in hemelsnaam te maken heeft met mode, maar het heeft er juist alles mee te maken. We kleden ons toch niet alleen om onszelf warm te houden? Mensen die vinden dat dit onrespectvol is, doen aan projectie, want zij denken er al het onrespectvolle zelf bij. Hun kritiek zegt meer over hun eigen fantasie dan over mijn foto’s.’

Oooo, dus we beelden ons maar wat in. Beelden van vrouwen die van achteren worden genomen door een man in een pak zijn helemaal niet seksueel. Neee, het is de normaalste gang van zaken en mensen die het ervaren als vernederend en seksistisch, vullen dat zelf in. Maar in plaats van onszelf onmiddellijk naar een psycholoog te slepen, om hier mee om te leren gaan, hebben we kritiek op die arme Suit Supply mensen.

Geloof jij dat? Dan gelooft De Zesde Clan het ook. Erg sneu dat de firma zo op kritiek reageert. Erg sneu dat ze niets doen met de ziekelijke hang naar mannelijke dominantie die uit de foto’s spreekt. Dat zegt meer over henzelf, dan over de kritikasters.

Protesteren tegen Suit Supply = je bent een humorloze feminist

Waar o waar komt toch de haat vandaan? Sommige mensen protesteren tegen de bewust procerende blootcampagne van Suit Supply, en meteen geeft Spits alvast een voorzet door als kop te kiezen dat feministen boos zouden zijn over het gebruik van naakte vrouwen in de reclame van de pakkenfabrikant. Met als intro dat het alleen verzuurde tuinbroekendraagsters zijn die zich hier niet prettig bij voelen.

Waarna de anonieme commentaren losbarsten. Dat feministsisch maandblad Opzij melding maakt van de protesten is voldoende om alle stereotypen van stal te halen. Inderdaad, alleen humorloze kenau’s kunnen dit niet waarderen. Rot op en ga gestenigde vrouwen in islamitische landen redden, in plaats van je hier over op te winden, is de teneur. O ja, en niet te vergeten de andere cliché’s. Bh’s verbranden. Tuinbroeken dragen. Verzuurd, humorloos.

In ieder geval is de strategie duidelijk: eerst de klagers brandmerken als feministen, dan de feministen afschilderen als fanatici die afgedaan hebben, en vervolgens dwaalsporen uitzetten. Zo van de man wordt eigenlijk als lustobject neergezet, ha ha ha, enneh, het stelt niks voor, ga liever over iets praten wat er écht toe doet.

Nog meer beelden van de vrouw als een redelijk gezaghebbende muze.

Ondertussen biedt de controverse een mooie gelegenheid om de foto’s van de campagne nog eens te publiceren. En waarom ook niet. Zoals een vriend van de Zesde Clan al signaleerde: Suit Supply wilde vrouwen helemaal niet neerzetten als lustobject. Welnee. BN De Stem citeert directeur Fokke de Jong, die eerst zegt dat er geen sprake is van ophef en zich vervolgens, één zin later, laat ontvallen dat het aantal reacties hem tegenvalt. Hij had blijkbaar méér ophef verwacht. Wat vreend is, want volgens De Jong zijn de vrouwen afgebeeld als ‘redelijk gezaghebbende muzes’. Dus dat zou het okee moeten maken om ze bloot af te beelden en zo.

Maar als die reclamecampagne werkelijk zo smaakvol en respectabel is, hoef je je niet zo op te winden over kritiek. Dan is het niet nodig iedereen die het waagt vraagtekens te plaatsen bij de campagne, neer te sabelen met schrikbeelden uit de oertijd. Dat dit wél nodig is, en hard ook, geeft wel aan hoe bang de commentatoren zijn dat hun verdediging van deze goedkope ranzigheid gezien wordt voor wat het is: ranzigheid.

Suit Supply in de bocht

Vrienden van de Zesde Clan stuurden reclame door van Suit Supply, met de onsterfelijke mededeling: ” Koop dit pak, zodat je vrouwen met blote tetten kunt negeren!” Inderdaad. Verder commentaar lijkt de Zesde Clan overbodig.