Dood vrouw in Iers ziekenhuis was ongelukje

De dood van een zwangere vrouw in een Iers ziekenhuis was een ongelukje. Wel had de medische zorg beter gekund. Tot die conclusie komt een commissie van juristen, die de zaak van Savita Halappanavar onderzocht. De vrouw kreeg vorig jaar ernstige problemen rondom haar zwangerschap, maar artsen weigerde een abortus zolang de foetus nog tekenen van leven vertoonde. Ierland is immers een katholiek land, en abortus mag om die cultuur-religieuze reden niet. De 31-jarige vrouw stierf uiteindelijk aan een bloedvergiftiging die samen hing met haar miskraam.

De onnodige dood van de 31-jarige vrouw leidde tot protesten en stille marsen.

Dat is dus een ongelukje. De jury oordeelde wel dat Halappanavar slechte medische zorg ontving. Daarom komt de commissie met aanbevelingen. Die komen vooral neer op betere communicatie en registratie: medisch personeel moet meer informatie met elkaar delen, en ziekenhuizen moeten beter vastleggen wat er gebeurt rondom (gegevens over) bloedvergiftigingen. De commissie wil ook dat er een protocol komt met duidelijke richtlijnen voor het afbreken van een zwangerschap als het leven van de vrouw in gevaar is. Artsen hoeven dan minder bang te zijn voor strafzaken achteraf.

De weduwnaar van Halappanavar laat het er niet bij zitten:

Outside the courtroom, Mr. Halappanavar said legal action would continue to try to hold particular staff members responsible for his wife’s death. He said the hospital’s inaction for several days while his wife’s health deteriorated during a drawn-out, painful miscarriage meant she might as well have stayed at home. “They could have intervened right from Day 1 because they knew the fetus was inviable, so why wait?” he said, adding that the testimony had pinned down systemwide failures but no personal responsibility.

Andere commentatoren wijzen erop dat dit individuele geval niet op zichzelf staat. Keer op keer merk je dat er schrijnende wantoestanden ontstaan als vrouwen geen baas in eigen buik kunnen zijn. Zo speelt op dit moment een soortgelijke situatie in Ecuador. Ook hier geldt een totaal verbod op abortus. Een 22-jarige vrouw heeft zelf medische aandoeningen, en is zwanger van een niet levensvatbare foetus. Als zij deze zwangerschap uit moet zitten bestaat er een groot risico dat ze zal sterven aan complicaties bij de bevalling, maar ze krijgt geen hulp zolang een gerechtshof geen uitspraak doet of een medisch noodzakelijke abortus doorgang kan vinden. Artsen staan op dit moment werkloos toe te kijken hoe haar conditie achteruit gaat.

Als een land een vorm van zwangerschapsafbreking al toestaat, springen er meteen fanatiekelingen op om dat recht acuut weer in te perken. Die mensen opereren niet in een isolement. Onder andere Engeland merkt dat radicale organisaties uit de V.S. hun agressieve anti-abortusmethoden naar andere landen exporteren, met alle gevolgen van dien:

The anti-abortion lobby hate adult women, I think; give them their way, and they will have more dead women, more thwarted women in poverty and trapped. Forced motherhood is a kind of slavery, because motherhood and autonomy can never coexist. Restrictions on abortion killed Savita Halappanavar; they almost certainly killed Karnamaya Mongar too. We should remember it.

Kiezers in V.S.: vrouw belangrijker dan eicel

Kiezers in de Amerikaanse staat Mississippi verwierpen afgelopen week een voorstel om een bevruchte eicel dezelfde grondwettelijke rechten te geven als een vrouw. Maar liefst 58 procent van de stemmers in deze meest conservatieve staat van het land gaven aan het leven van een vrouw belangrijker te vinden dan een zich delende eicel. Religieuze groeperingen betreuren de uitslag. Groeperingen die vrouwen de keuze willen laten halen daarentegen opgelucht adem.

Het klimaat rondom abortus is zo slecht geworden in de V.S., dat kranten de uitslag beschrijven in termen van een verrassend resultaat. Veel analisten dachten dat het voorstel het wél zou halen. Ze passen namelijk in een nieuwe strategie van de voorstanders van gedwongen zwangerschappen: ken de status van persoon toe aan de eicel. Abortus is dan inderdaad echt moord.

Veel mensen blijken gevoelig voor dat sentiment en accepteren voorstellen om de eicel te beschermen. Helaas denken ze niet na over de gevolgen. Bij ‘het leven is heilig vanaf de conceptie’ zou de morning after pil niet meer mogen. Een miskraam krijgen is dan ook moord. En wat als de zwangere vrouw een levensreddende medische behandeling nodig heeft die de bevruchte eicel kan beschadigen? Wat doe je dan?

Nou, in de praktijk komt het neer op een soort strijd tussen eicel en vrouw. De belangen van de vrouw komen vervolgens op de tweede plaats. Er zijn al incidenten geweest rond vrouwen die tegen hun wil een keizersnede moesten ondergaan, of gedwongen bedrust moesten houden. Ook zijn er al problemen ontstaan rond miskramen die de autoriteiten aanmerkten als ‘verdacht’. Vrouwen krijgen de status van tweederangs burger, verliezen de zeggenschap over hun eigen lijf en belandden bijna automatisch in het beklaagdenbankje:

All woman are bad girls: married women who use contraception, virgins who get raped, married women who only have sex for procreation but still find they’re suffering an ectopic pregnancy. All these women are punished for their slatternly ways; having working Fallopian tubes was where you strayed off the path of righteousness. If Mississippi voters, who are largely in the thrall of the religious right, vote for this bill, they’re giving their blessing to the extremist view that all women are wrong no matter what sexual choices they make. The question is, are they willing to cross that line?

Gelukkig niet. Dat is dan ook precies de reden waarom de pro choice beweging te hoop liep tegen voorstellen zoals die in de staat Mississippi aan de kiezer voorgelegd werden. En waarom het zo’n enorme opluchting is dat het gezonde verstand het won van de fanatieke emoties. Leve Mississippi!

Staten straffen vrouwen om miskraam

Het leven begint bij de conceptie. Dus is het moord als een vrouw een miskraam krijgt. Met die bizarre logica beginnen steeds meer Amerikaanse staten wetgeving aan te nemen die vrouwen straft voor een miskraam. Na Utah, maart 2010, gaat onder andere ook Georgia vrouwen vervolgen. Het meest recente slachtoffer is de tiener Rennie Gibbs, die als 15-jarige zwanger raakte maar de foetus vlak voor de geboorde verloor. Zij wordt nu vervolgd voor moord. De zaak veroorzaakt een schandaal waar op dit moment de kranten bol van staan.

Miskraam? Dan ben je verdacht totdat het tegendeel bewezen is.

De V.S. nemen het slechte voorbeeld over van Mexico. Vorige maand kreeg een vrouw in dat land nog 23 jaar cel omdat ze haar baby verloor. Organisaties die zich bezig houden met mensenrechten maken zich ernstig zorgen over deze ontwikkeling, bericht The Guardian:

“Women are being stripped of their constitutional personhood and subjected to truly cruel laws,” said Lynn Paltrow of the campaign National Advocates for Pregnant Women (NAPW). “It’s turning pregnant women into a different class of person and removing them of their rights.”

Het magazine Mother Jones merkt bovendien op dat de wetgeving vaak zo vaag geformuleerd is, dat je er alle kanten mee uit kunt. Zo stelt de tekst van de staat Georgia dat vrouwen strafbaar zijn tenzij ze kunnen bewijzen dat geen enkele menselijke betrokkenheid de miskraam veroorzaakte. De definitie wat menselijke betrokkenheid betekent, ontbreekt. Alternet maakt in een kleine opsomming duidelijk dat de losjes geformuleerde wetstekst artsen zodoende ernstig kan belemmeren in hun werk. Zodra ze iets ‘verkeerds’ doen kunnen ze beschuldigd worden van moord, omdat de foetus het niet overleefde en de vrouw wel.

Een andere factor die het nog lastiger maakt is, dat artsen soms geen idee hebben waardoor het komt dat een vrouw een miskraam krijgt. Er vallen wel wat algemeenheden over te zeggen. Volgens de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) ontstaat een miskraam meestal omdat de foetus zich niet goed ontwikkelt: ,,Het embryo groeit dan niet verder en wordt afgestoten. Waarom dit bij de ene vrouw vaker gebeurt dan bij de andere, is niet bekend.”

De NVOG schat dat rond de 15% van alle zwangerschappen voortijdig ten einde komt. Soms al in een zo vroeg stadium dat de vrouw nog niet eens doorhad dat ze zwanger was. Vrouwen die meerdere miskramen hebben gehad, lopen een verhoogd risico (25%). Ook leeftijd speelt een rol: bij vrouwen tussen de 35 en 40 jaar eindigt een op de zes zwangerschappen voortijdig.

In Georgia hebben vrouwen inmiddels het heft in eigen hand genomen. Zij voeren actie sinds februari dit jaar, door foto’s van hun gebruikte tampons te sturen naar de bestuurders van deze staat. Want iedere menstruatie zou je kunnen beschouwen als een mislukte zwangerschap, en dus moord, en het bestuur moet deze misdaden onderzoeken. En snel een beetje, want voordat je het weet vindt er een nieuwe misdaad plaats.