Je moet maar durven, als CDA. Je concept verkiezingsprogramma ‘Iedereen’ noemen, en jezelf vervolgens presenteren als ’dé familie- en gezinspartij’ (pagina 10). Inclusief op de kaft een foto van een bijzonder blanke, blonde mevrouw, met een bijzonder blanke meneer, en een blank kind. Ja, dat geeft de Zesde Clan inderdaad het warme, solidaire gevoel dat het CDA voor iedereen is. Om over vrouwenemancipatie en reproductieve rechten nog maar te zwijgen – letterlijk, want die woorden komen in de tekst niet voor.
Het CDA blijkt ‘iedereen’ op te vatten op een nogal bijzonderen, beperkte manier. Het voorwoord zegt al meteen dat het gaat om de toekomst van ‘onze’ kinderen. Waarna de partij Nederland als volgt definieert:
Nederland is een land waarin ouders hard werken om hun kinderen een toekomst te geven. Ze combineren zo goed als dat gaat werk en thuis. Ze doen dat samen met scholen, sportclubs en kinderopvang. Kinderen grootbrengen is een grote verantwoordelijkheid. Wij willen ouders daarin ondersteunen.
Duidelijk. De hard werkende ouders vormen de kern. Zij geven kinderen toekomst en nemen verantwoordelijkheid. De rest moet zich daar dienend bij opstellen, want: ondersteunen.
Hoe verhoudt zich dit tot alleenstaanden? In Nederland zijn dat er inmiddels al meer dan 2,5 miljoen, bijna een kwart van de huishoudens in Nederland. Mogen zij ook gebruik maken van flexibele werktijden, extra verlof en tegemoetkomingen? Gaat het CDA hen ook ondersteunen? Of neemt het CDA volautomatisch aan dat het stuk voor stuk geïsoleerde zonderlingen zijn, zonder sociale banden, zonder verantwoordelijkheden of verantwoordelijkheidsgevoel, zonder zorgtaken? De Zesde Clan leest er niets over. De titel van het verkiezingsprogramma, ‘Iedereen’, moeten we alleen al om die reden met met een fikse korrel zout nemen.
Het verkiezingsprogramma marginaliseert ook alles wat niet in de klassieke beeldvorming rondom gezinnen past. Op de kaft van het CDA-programma zien we geen foto van allochtonen, of een eenoudergezin, of homo/lesbisch stel. Dat is geen toeval. De kaft draagt je kernboodschap uit, dat waar je de nadruk op legt. Het CDA gaat in de beeldvorming voor het blanke heterogezinnetje. Dat staat symbool voor ‘Iedereen’.
Dé gezins-en familiepartij rept in het nu gepresenteerde verkiezingsprogramma met geen woord over vrouwenemancipatie en abortus. De Zesde Clan moet maar hopen dat de voorgestelde maatregelen rondom kinderopvang, verlof en flexibele werktijden vrouwen meer ruimte geeft om een eigen koers te varen. De combinatie van Christelijke moraal in combinatie met de nadruk op het traditionele gezin zorgt er echter voor dat we ons geen illusies maken:
Iedereen in deze zaal in De Balie die de jaren zeventig en tachtig nog heeft meegemaakt weet dat er een homobeweging was en een vrouwenbeweging, weet dat we onze verworvenheden zwaar hebben moeten bevechten op die zogenaamde christelijke cultuur.
Dat is een strijd die tot op de dag van vandaag doorgaat. Neem bijvoorbeeld het recht van baas in eigen buik. Verkiezingsprogramma Iedereen zwijgt in alle talen. Wil je erachter komen dat het CDA hierover wel degelijk een standpunt inneemt, dan moet je uitwijken naar de krochten van de partijwebsite. Daar leest de Zesde Clan dat de partij abortus niet als late vorm van anticonceptie wil toestaan. Daarmee de suggestie wekkend dat dit voorkomt. Dat er inderdaad vrouwen zijn die op die manier met dit vraagstuk omgaan. ’Oeps, beetje slordig geweest, snel effe een abortus doen voordat ik op vakantie ga’. De partij geeft daarmee impliciet blijk van minachting voor vrouwen.
De partij wil ook de motieven voor abortus nader bepaald hebben – is de reden van de vrouw wel goed genoeg. Opnieuw leest de Zesde Clan hier wantrouwen. De partij wil bovendien de voorlichting onder de loep nemen. Het gaat de partij er vooral om dat er duidelijker naar alternatieven wordt gekeken:
Want moeder worden op je 16e lijkt misschien een gebeurtenis die je wereld op zijn kop zet, maar het is niet het einde van de wereld. Met de juiste ondersteuning van ouders, vriend en familie kan een kind toch in een liefdevolle omgeving ter wereld komen en opgroeien.
Ja, dat schrijft de partij echt. Tot zover de neutrale, objectieve voorlichting die het CDA op vrouwen wil toepassen, juist als ze zich in een kwetsbare situatie bevinden.
Ook daden tellen mee. Los van dit soort standpunten probeerde het CDA vorig jaar nog de abortusgrens in te perken tot 22 weken. Voor vrouwen die bij de 20 weken echo slecht nieuws krijgen, blijft dan nauwelijks tijd en ruimte over om te kijken wat de beste handelswijze is. Ook heel fijn en mensvriendelijk. Geen wonder dat de partij hierover niets zegt in het verkiezingsprogramma.
Kortom, iedereen? De Zesde Clan dácht het niet.
