Een onbekende wereld, nog steeds wachtend om ontdekt te worden, zo omschrijft een recensent van Slate het onderwerp van de nieuwste grafische roman van Alison Bechdel. De Amerikaanse striptekenares analyseert in ‘Are You My Mother?’ de verhouding tussen moeders en dochters. Wat klein en persoonlijk begint, eindigt in universele thema’s zoals identiteit, menselijke ontwikkeling en de aard van herinneringen.
Dat de moeder-dochter relatie zulke serieuze aandacht krijgt is een vrij recente ontwikkeling, signaleert Slate:
writing about filial relations between women is thin on the ground. One can attribute this mostly to the fact that it was men who were doing the scribbling for so long, while the best women writers, like the Brontes and Austen, often steered clear of the subject; the literature of motherhood that did exist was largely sentimental. In the 20th century, Virginia Woolf (in her essays) and Sylvia Plath (in “Morning Song”) began to make great work out of the ambivalent intensities of mother-daughter relations, which, after all, are rife with dramatic possibility. Even today, though, mothers and daughters feel like the New World of literature—a realm barely explored, waiting for its Westward expansion.
De laatste tijd gaat het echter een stuk beter. Je kunt zo een leeslijst opstellen met romans over moeders en dochters. En de campagne Nederland Leest koos in 2010 De Grote Zaal van Jacoba van Velde, inclusief moeder-dochter voorleessessies in de trein. Dat het werk van Alison Bechdel gerecenseerd wordt in gezaghebbende of eenvoudigweg grote, algemene media zoals The New Yorker, USA Today, Entertainment Weekly en de New York Times, laat ook zien dat de moeder-dochter relatie langzaam uit het ghetto komt.
Bechdel, die een moeizame relatie had en heeft met haar moeder Helen, kiest voor een psychologische invalshoek. In haar strip grijpt ze terug op het werk van Alice Miller’s ‘het drama van het begaafde kind’, en theorieën over hechting. Dat klinkt zompig, maar levert volgens onder andere Slate en USA Today een prachtig boek op:
the book is a page turner, thanks in part to Bechdel’s lovely and subtle illustrations. Bechdel’s examination of her relationship with her mother also touches on the universal push and pull between mothers and children. Hallmark cards for Mother’s Day or parenting guides never address the toll self-sacrifice takes on someone like the competitive and creative Helen.
Opmerking van de Zesde Clan: We deden geen wetenschappelijk onderzoek, maar bij het zoeken naar recensies viel een patroon op. De lovende recensies die we vonden, bleken door vrouwen te zijn geschreven, zoals Karen Valby van Entertainment Weekly:
The flaw of most memoirs is that the author, whether because of a lack of skill or maturity or humor, gets lost in a tunnel. Bechdel’s triumph is not just that she’s emerged from her tunnel, with weary but clear eyes, but that she’s brought her mother with her.
De enige negatieve recensie was toevallig van een mannelijke criticus. Hij doet de grafische roman af in termen van saai geneuzel. Dat geeft te denken. De Graphic Novel Reporter besteedt in een interview met Bechdel aandacht aan mannen en een boek over moeders en dochters:
I was originally thinking of asking a reviewer, a male reviewer, to review Are You My Mother? for this site. I knew he had really loved Fun Home, but he told me I should give it to a female reviewer. I’m curious how you feel about that.
That’s what I’m afraid of, that men are not going to be interested in reading about a mother story. I feel kind of worried about it, so it’s interesting to hear that that guy had that response. I don’t really know what to say to that. It wouldn’t be the worst thing in the world if men just didn’t want to read it, but everyone always wants their book to be read broadly…so I just don’t know what’s going to happen.I should clarify that this guy can’t wait to read the book. It’s not that he’s not interested in the topic. He just didn’t think a man would be as qualified to review it as a woman.
Oh! Well, that’s ridiculous. [Laughs]
Kortom, het thema mag dan breder geaccepteerd zijn, helemaal losgeweekt van gendercliché’s zijn we nog lang niet.
