Openlijk seksisme, het is bijna een opluchting

Het is bijna verfrissend als mensen of organisaties hun seksisme openlijk etaleren. Dan wordt het veel moeilijker minachting voor vrouwen te ontkennen. Alex Blimes, hoofdredacteur van de Britse editie van het tijdschrift Esquire, zei bijvoorbeeld hardop wat hij dacht. Vrouwen vervullen in dit blad de rol van ornament. Het blad publiceert foto’s van vrouwen op dezelfde manier als foto’s voor luxe auto’s en andere consumptiegoederen. Ondertussen besloot de Nederlandse bioloog Midas Dekkers de zuiderburen te shockeren met zijn verklaring van de loonkloof, en passant iedere serieuze discussie over het beschamende salarisverschol tussen mannen en vrouwen dood slaand.

Esquire ziet geen verschil tussen een lekkere vrouw en een lekkere auto. Het zijn beide consumptiegoederen.

Hoofdredacteur Blimes maakte zijn opmerkingen over vrouwen tijdens een Advertising Week Europe conferentie in London. Er bestaan opnames van zijn optreden, dus ontkennen zit er niet in voor de hoofdredacteur. De krant Globe and Mail meldt dat hij zelfs nog olie op het vuur gooide:

Bilmes digs his grave right up to the end of the video, boasting that Esquire, unlike fashion magazines, publishes photos of “older women” – by which he means 40. That statement draws audible gasps from the audience. No man would deny he likes to look at women because they’re sexy, but few would celebrate the objectification of women and boast of contributing to it. Bilmes never offers a counterpoint to the tangible harm done by treating women as objects similar to cars or offers any proof at all that he sees them any other way. His only response is, well, other people do it too, and some of those are women! His entire talk is a fatuous putdown.

In de commentaren barstte de gebruikelijke discussie los. Blimes sprak de waarheid, wat vervelend nou dat sommige overgevoelige types hier niet tegen kunnen. Je mag er niks van zeggen want mannen worden ook als object behandeld (het  klassieke ‘ja maar de mannen dan’ argument). Vrouwen zijn geniepige wezens: er mooi uitzien en naar complimenten vissen, maar doe je dat dan maak je een seksobject van ze en gaan ze klagen. Enzovoorts. Je kunt er zo een feministische bingokaart mee vullen.

Midas Dekkers ging ondertussen in debat met de Belgische minister Freya Van den Bossche. Onderwerp van discussie was de loonkloof tussen mannen en vrouwen. De verschillen in salaris zijn zo groot dat vrouwen tot gisteren nodig hadden om net zo veel te verdienen als een man in 2012. Dekkers sloeg Van en Bossche om de oren met een verklaring die als volgt luidde:

er zijn nogal wat vakken waarin vrouwen minder goed werk leveren dan mannen. Dat komt omdat er tussen mannen en vrouwen verschillen bestaan. En wat is het belangrijkste verschil? [...]… je kan ook zeggen dat mannen wél vier weken op vier gesteld zijn, en dat vrouwen dus eigenlijk maar driekwart van hun loon zouden mogen verdienen. Maar als je grapjes gaat maken over de hormonen van vrouwen, dan krijg je de wind van voren. Dus dat zeg ik niet.’ Maar hij zei het lekker tóch. En ging meteen nog een stap verder. ‘Als ik in een meeting zit met vier vrouwen, dan weet ik statistisch zeker dat één van die vier vrouwen niet helemaal in haar element is. Maar ik weet niet dewelke. Dat is toch een probleem?’

Hormonen! Menstruatie! Inderdaad, de vrouw als tweederangs wezen op de werkvloer, slaaf van haar biologie. En bedankt. Was het satire? Een provocatie? De Standaard probeerde Dekkers aan de telefoon te krijgen voor een nadere toelichting, maar dat lukte niet. Ondertussen slaagde hij er wél in een serieuze discussie over een ernstig probleem volkomen te traineren.

Zelfs als het om ‘humor’ zou gaan, bereikte de bioloog hetzelfde effect als internettrollen. Die slaan iedere discussie ook dood door extreme dingen te roepen. Als het klinkt als seksisme, ruikt als seksisme, hetzelfde effect heeft als seksisme.… wat zou het dan zijn? Seksisme. Ook als Dekkers van zichzelf vindt dat hij helemaal niet seksistisch is, richtte hij schade aan.

En dan hebben we het nog niet gehad over een geruchtmakende verkrachtingszaak in de Verenigde Staten, waar de focus vooral lag op het ‘feit’ dat het zo zielig is voor verkrachters als ze veroordeeld worden voor verkrachting, en had het slachtoffer niet beter op moeten letten. Of de trailer van de komende Star Trek film, die halverwege zonder enige aanleiding een wijdbeens staande, bijna naakte vrouw toont. Verborgen in dat beeld zat een link naar een tot nu toe niet gepubliceerde poster. Op die manier belonen de reclamejongens fans die op halfnaakte vrouwen geilen. Weten we meteen ook weer voor welke doelgroep de film gemaakt werd – sorry, vrouwelijke Star Trek fans, het gaat niet om jullie!

Tsja. Het was weer een zware week voor de helft van de mensheid, maar in ieder geval helpt het als vrouwenhaters openlijk optreden. Dan worden ze zichtbaar, net zoals bij de VN conferentie om geweld tegen vrouwen aan te pakken. Dat helpt bij het bestrijden van ondergronds voortwoekerende vrouwendiscriminatie. Het zorgt voor verandering. Dus, heren, bedankt daarvoor!

Iran, Rusland, Egypte en Vaticaan vinden vrouwenmishandeling wel ok

Geweld tegen vrouwen mag niet. Als het toch gebeurt, moeten regeringen voor vrouwen evenveel moeite doen als in geval van geweld tegen mannen, om het slachtoffer te beschermen en de dader aan te pakken. Alleszins redelijk, zou je zeggen, maar niet voor een coalitie van Iran, Rusland, het Vaticaan en de Moslim broederschap. Tijdens een conferentie van de Verenigde Naties probeerden ze mensenrechten voor vrouwen uit een akkoord te schrappen. Gelukkig mislukte dat. Onder leiding van de Chileense ex-presidente Michelle Bachelet bereikten 193 landen een historisch akkoord.

De feestelijke opening van de conferentie.

De landen legden in een akkoord vast dat vrouwen wereldwijd gelijke rechten als mannen hebben. Ze veroordelen geweld tegen vrouwen en verklaarden duidelijk dat er in de eenentwintigste eeuw geen plaats meer is voor discriminatie en geweld tegen vrouwen. Met andere woorden: vrouwen zijn mensen! Hoera!

Het akkoord was nog op een andere manier nuttig. De twee weken durende onderhandelingen maakten zichtbaar wie anno 2013 nog steeds vindt dat vrouwen een tweederangse Ander zijn. Dat leverde rare taferelen op. Het Vaticaan gebroederlijk, zij aan zij, verenigd met de Moslim Broederschap uit Egypte. Samen met Iran en Rusland streden deze religieuzen voor het behoud van de uitzonderingsgrond religie/cultuur/traditie. Vrouwen vermoorden wegens vermeend overspel mag niet. Maar onze cultuur keurt het goed, dus dan mag het wel. Dat genre. De coalitie verzette zich ook tegen bepalingen die verkrachting binnen het huwelijk strafbaar stellen.

Internationale media struikelden vooral over een verklaring van de Moslim Broederschap, waarin de mannen uitlegden waarom geweld tegen vrouwen niet aangepakt hoeft te worden. Dat zat ‘m waarschijnlijk in de bewoordingen. De broeders maakten de meest expliciete tekst openbaar. Achter de schermen zullen landen als Iran en het Vaticaan waarschijnlijk dezelfde bedoelingen hebben, maar ze verpakten het netter. De broeders schrijven in hun betoog onder andere dat:

This declaration, if ratified, would lead to complete disintegration of society, and would certainly be the final step in the intellectual and cultural invasion of Muslim countries, eliminating the moral specificity that helps preserve cohesion of Islamic societies.

Toe maar! De totale ondergang van de samenleving! Buitenlandse invasies! Onder andere dagblad The Guardian had er geen goed woord voor over. Toen de Moslim Broederschap in Egypte aan de macht wilde komen, bedienden ze zich van mooie woorden over vrouwen en konden ze hun stemmen goed gebruiken. Nu ze eenmaal in het zadel zitten vallen alle maskers af. De broederschap blokkeerde een wet om genitale verminking van meisjes strafbaar te stellen, en pleitte bij de VN conferentie openlijk voor een tandeloze tekst die geweld tegen vrouwen vrolijk verder laat gaan.

Commentator Amira Nowaira vermoedt dat naast vrouwenhaat ook machtspolitiek aan de basis van hun felle verzet ligt:

The Brotherhood probably felt impelled to send a not-so-covert threat to Egyptian women. Throughout the past seven months, Egypt’s rulers have done their utmost to take women out of the political equation, as their active participation in protests has become a real headache for the Morsi regime. The statement seems to have been conceived in response to their mounting pressure and the vocal opposition, and intended to reassert the dominance and power of the Brotherhood.

Dat deze religieuze, conservatieve coalitie de strijd verloor, noemen commentatoren een bitterzoete overwinning. Fijn dat de uiteindelijke overeenkomst vrouwen als mens ziet. Maar de wilskracht bij de haters fungeert als waarschuwing. Krachtige partijen willen heel graag hun recht op vrouwen slaan behouden. Dat het deze keer niet is gelukt, zegt niets over een volgende VN Vrouwenconferentie. Alertheid blijft geboden.

UPDATE: een hoopvol teken is dat vrouwen steeds vaker hun mond open doen en praten over wat hen overkomt. Niet langer zwijgen is het begin van alles, signaleert auteur en journaliste Sally Armstrong:

Probably about three years ago, I began to see the earth shifting. I began to see the curtain lifting. Why did that happen? There’s an increase in education, but mostly there’s an increase in talk. I’ve always felt that if you can’t talk about it, you can’t change it. When you talk, you start asking questions you never asked before. Women are now saying, “Show me where it’s written in the Koran that my daughter can’t go to school.”

Ja, dan krijg je vanzelf een revolutionaire omwenteling

14 februari: One Billion Rising

Doe mee! Stop geweld tegen vrouwen!

Geweld kun je niet plaatsen zonder te letten op gender

Mishandeling, verkrachting, moord, als je sekse buiten beschouwing laat, mis je cruciale feiten rondom geweld en agressie, schrijft activiste en auteur Rebecca Solnit. Want let je op gender, dan zie je patronen. Zoals: opvallend veel mannen die in de V.S. een wapen oppakken en in het rond gaan schieten, vermoorden eerst een vrouw. Zoals hun vriendin of moeder. Je mist die aanwijzingen als je er niet op let. Terwijl zulke inzichten juist van onschatbare waarde zijn om geweld tegen vrouwen te begrijpen en effectief te bestrijden.

De realiteit is deze, schrijft Solnit:

“Women worldwide ages 15 through 44 are more likely to die or be maimed because of male violence than because of cancer, malaria, war and traffic accidents combined,” writes Nicholas D. Kristof, one of the few prominent figures to address the issue regularly.

Dat klinkt hard, maar het is gebaseerd op cijfers zoals die naar voren komen uit talloze statistieken, onderzoeken en analyses. Internationaal zie je steeds dezelfde trends en patronen. Vrouwelijke verkrachters en moordenaars zijn een opvallende uitzondering die de regel bevestigen. Want de dader van (seksueel) geweld is meestal een man, en naast andere mannen maakt dat type misdadiger veel slachtoffers onder vrouwen. Alleen, we doen niks met dat inzicht:

however, we don’t talk about it. [...] We have far more than 87,000 rapes in this country every year, but each of them is invariably portrayed as an isolated incident. We have dots so close they’re splatters melting into a stain, but hardly anyone connects them, or names that stain.

Dat is jammer, want analyses op basis van gender leveren onmisbare kennis op. Zo blijkt dat opvallend veel Amerikaanse mannen die overgaan tot massale schietpartijen, kort daarvoor eerst een vrouw doden. Niet zomaar een willekeurige vrouw, maar iemand waar ze iets voor voelen. Hun vriendin, hun moeder. Dat heeft een reden:

whether racking up points for piles of bodies in a videogame or assassinating terrorists with drones, to kill in the West is to win. And in order to win, on some level, regardless of biological sex, a person must purge barriers to winning by suppressing characteristics perceived as culturally feminine: softness and gentleness, submission and openness, sympathy, mercy, or hesitation.[...] The private killing of particular women who could stand in the way of multiple public murders embodies an extreme and ultimately violent suppression of any force, internal or external, that might temper or “domesticate” the code of take-no-prisoners cowboy manliness.

Traditioneel gezien wordt van vrouwen verwacht dat zij mensen beschaven. Mannen moeten eerst die corrigerende invloed van vrouwen teniet doen, voordat ze zich voldoende kunnen vermannen om de wapens op te pakken en bijvoorbeeld op een school in het rond te schieten. Psychologisch gezien is zo’n ‘secundaire plaats delict’ juist de belangrijkste locatie van het misdrijf.

Andere soorten van geweld dienen niet om onder de controle van vrouwen uit te komen, maar juist om controle over vrouwen te krijgen. Solnit:

It’s a system of control. It’s why so many intimate-partner murders are of women who dared to break up with those partners. [...] The lives of half of humanity are still dogged by, drained by, and sometimes ended by this pervasive variety of violence.  Think of how much more time and energy we would have to focus on other things that matter if we weren’t so busy surviving. Look at it this way: one of the best journalists I know is afraid to walk home at night in our neighborhood.  Should she stop working late? How many women have had to stop doing their work, or been stopped from doing it, for similar reasons?

Zelfs een beschaafd, diplomatiek document als de Nederlandse Emancipatiemonitor 2012 kan niet verdoezelen dat mannen de slachtoffers (m/v) maken. Dat een probleem zoals huiselijk geweld eruit ziet als een behoorlijk eenzijdige golf van agressie van mannen, richting vrouwen. En dat vrouwen meer angst voor slachtofferschap voelen dan mannen:

Hun hoge risicoperceptie komt niet zozeer doordat ze de kans op slachtofferschap hoger inschatten dan mannen, maar vooral doordat ze de gevolgen ervan als veel ernstiger ervaren. Vooral de gevolgen van seksueel geweld worden als ernstig beschouwd.

Terecht, want verkrachting wordt niet voor niets wel eens omschreven als moord op de psyche van een vrouw. Ze leeft nog wel, maar hoe. En tot overmaat van ramp ontspringt de dader meestal de dans, terwijl zij met de gevolgen zit.

Dat soort feiten benoemen is geen mannenhaat. Kritiek op gedrag staat niet gelijk aan kritiek op de persoon. Plus, mannelijke lezer, het draait niet altijd om jou, dus waarom zou je je persoonlijk aangevallen voelen? Als je niemand verkracht hebt, is er geen enkele reden om je beschuldigd te voelen. Het zou wel fijn zijn als je je medeverantwoordelijk voelt voor een oplossing. Want geweld tegen vrouwen levert een vet probleem op:

this is a civil rights issue, it’s a human rights issue, it’s everyone’s problem, it’s not isolated, and it’s never going to be acceptable again. It has to change. It’s your job to change it, and mine, and ours.

Dus, man of vrouw, doe 0p 14 februari 2013 mee met One Billion Rising. Meld je aan bij We Can, de Nederlandse tak van een campagne om geweld tegen vrouwen te stoppen. En als mannen grappen maken over verkrachting, laat dan je afkeuring blijken en overhandig ze desgewenst deze tips om verkrachting te voorkomen. Geweld tegen vrouwen, we zijn er allemaal bij. We kunnen met ons allen de cultuur veranderen en de wereld een plaats maken waar vrouwen zich welkom voelen. Dank!

Feministische organisaties belangrijkste factor in aanpak geweld

Feministische organisaties zijn van cruciaal belang voor het effectief bestrijden van geweld tegen vrouwen. Dat blijkt uit een representatief onderzoek naar de situatie in zeventig verschillende landen. Een krachtige feministische organisatie was van meer belang dan de aanwezigheid van linkse politieke partijen of factoren zoals welvaart of het aantal vrouwelijke politici.

Vrouwen protesteren tegen huiselijk geweld in Montevideo, de hoofdstad van Uruguay.

De reden? Feministische organisaties stellen vrouwen centraal. Andere partijen hebben de neiging vrouwen te zien als minderheidsgroep, en zien hun belangen als ondergeschikt aan ‘het algemene’ belang. Algemene organisaties missen zodoende de rol van gender bij maatschappelijke problemen zoals (huiselijk) geweld, en behartigen de belangen van vrouwen onvoldoende.

Mala Htun van de Universiteit van Texas en S. Laurel Weldon van de Purdue universiteit doken de geschiedenis in en onderzochten de strijd tegen geweld tegen vrouwen in de periode 1975-2005 in zeventig verschillende landen. Ze baseerden zich onder andere op statistieken. Cijfers kunnen natuurlijk vanalles zeggen, maar veertig jaar en zeventig landen brengen zo’n duidelijk patroon aan het licht dat je er niet omheen kunt. Wil je geweld tegen vrouwen verminderen, dan heb je het feminisme nodig.

Want feministen zijn degenen die ‘normale natuurverschijnselen’ zoals huiselijk geweld en ander geweld tegen vrouwen problematiseren en verandering eisen. In hun onderzoek schrijven de twee wetenschappers:

We show that the autonomous mobilization of feminists in domestic and transnational contexts—not leftist parties, women in government, or national wealth—is the critical factor accounting for policy change. Further, our analysis reveals that the impact of global norms on domestic policy making is conditional on the presence of feminist movements in domestic contexts, pointing to the importance of ongoing activism and a vibrant civil society.

Waarom zijn feministische organisaties zo belangrijk als je geweld tegen vrouwen op de politieke agenda wilt krijgen? Htun en Weldon zien drie belangrijke factoren, die eigenlijk allemaal neerkomen op de functie van vrijplaats. Ten eerste stellen feministische bewegingen vrouwen centraal:

When women’s movements are organized within broader political institutions such as political parties or are entirely contained in the state, they must argue for the relevance of their concerns to these established, often already defined priorities.

Vrouwen delven dan al snel het onderspit. Het gaat om vrouwenbelang, niet algemeen belang. Als je moet kiezen tussen onderwerpen zoals vrije verkiezingen of betere lonen voor arbeiders, valt het pijnpunt ‘geweld tegen vrouwen’ al snel van de agenda af. Niet van belang, doen we een andere keer wel. Feministische organisaties doorbreken dit soort bestaande privileges en eisen aandacht voor vrouwen.

Ten tweede bieden feministische organisaties een veilige plek om taboes te doorbreken:

addressing violence against women requires challenging male privilege in sexual matters and social norms of male domination more generally (Brush 2003; Elman 1996; MacKinnon 1989). In criticizing such violence, women refuse to be silent victims. Women are more likely to speak up in spaces that are secure from bureaucratic reprisals from superiors and/or social censure.

Binnen feministische organisaties kunnen vrouwen zelfvertrouwen krijgen, het stilzwijgen doorbreken en met gelijkgestemden hun koers bepalen.

Ten derde gaan feministische organisaties fungeren als bron van kennis en bewustwording. Htun en Weldon:

When social groups self-organize, they develop an oppositional consciousness as well as a set of priorities that reflect their distinctive experiences and concerns as a group. This social perspective cannot be developed in more generally focused organizations or in settings where group concerns must be subordinated to other sorts of imperatives.

Kortom, we hebben meer feminisme nodig. Meer autonome feministische organisaties die vrouwen helpen zichzelf te ontplooien, het stilzwijgen te doorbreken en van vrouwenbelangen algemene belangen te maken. Goed om te weten. Dank, Htun en Weldon!

Tijdschrift Lover ontdekt vrouwenhaat

Tijdschrift Lover ontdekt vrouwenhaat en besteedt in een analyse aandacht aan seksisme in de gamecultuur. Het is heel goed dat het magazine dit doet. Want het is een lastig onderwerp en veel mensen twijfelen of ze er wel aandacht aan moeten besteden. Je zou mensen juist kunnen aanmoedigen om anoniem vuil te spuiten op internet. En omdat het anoniem gebeurt weet je niet wie erachter zit en hoe serieus de reacties zijn. Lover doorbreekt met dit stuk het stilzwijgen en zwengelt de discussie aan.

Dat is broodnodig. Het magazine publiceert het artikel vanwege de ellende die Anita Sarkeesian in 2012 over zich heen kreeg toen ze het idee opvatte stereotypen in videospelletjes aan de kaak te stellen. (Op dit weblog kon u daar in juni vorig jaar al het een en ander over lezen, met de kop ‘Vrouw plus mening op internet is loslopend wild’.) Lover ging te raden bij gamers en kwam reacties tegen die neerkomen op ‘ach ja’:

…wat mij in deze zaak wel heeft geschokt is dat deze haatcampagne wordt afgedaan als het trieste gedrag van een paar ongelukkige trolls (pubers die voor de grap op het internet onzin spuien). Steeds als ik in mijn directe omgeving met gamers praat over dit ‘incident’ krijg ik weer te horen dat het er op internet nou eenmaal zo aan toe gaat, dat het een Wilde Westen is en dat het laatste wat je moet doen is deze trolls serieus nemen door met ze in discussie te gaan.

Dit terwijl de gamecultuur bol staat van de seksistische ‘incidenten’, die tezamen blijk geven van een problematische cultuur. Dit terwijl Sarkeesian bedreigingen met de dood en met verkrachting ontving. Anonieme lui probeerden haar site te hacken. Haar gezicht werd op foto’s van naakte vrouwen in ranzige posities geplakt. Iemand maakte zelfs een spelletje waarin je Sarkeesian in het gezicht kon meppen. Hoezo ‘voor de grap’. Het was een systematische, gerichte campagne, gericht tegen iemand die alleen publiekelijk liet weten iets van plan te zijn. Ze had nog niks concreets gedaan.

Lover zelf aarzelde om aandacht te besteden aan dit soort hatelijkheden. Het blad noemt een Nederlands voorbeeld waar de redactie ernstig mee in haar maag zat:

Een aantal maanden geleden hebben we binnen de redactie van LOVER besproken of we een artikel zouden wijden aan de vervelende en seksistische opmerkingen via social media waarmee Ingeborg Beugel te maken kreeg naar aanleiding van haar aanwezigheid bij Pauw&Witteman. [...]  Het kwam er op neer dat die feeks haar mond maar moest houden. Uiteindelijk heeft de redactie besloten hier (nog) geen artikel aan te wijden, omdat we nog onvoldoende mogelijkheden zagen om deze gebeurtenis te duiden.

Dat laatste vindt de Zesde Clan een beetje vreemd, want er valt genoeg te lezen over de manieren waarop mensen vrouwen het zwijgen op willen leggen zodra ze iets doen wat de dominante groep niet zint. Wetenschapsjournaliste Asha ten Broeke werd het doelwit van trollen en schreef daar een prima column over. Ook Sarkeesian kwam zelf met een heldere duiding van de haat. Daar had de redactie haar voordeel mee kunnen doen.

Er zijn ook zat buitenlandse voorbeelden. Een Amerikaanse feministe stelde een sexism watch in om hatelijke opmerkingen over presidentskandidaat Hillary Clinton in kaart te brengen. Die haat gaf ook de aanzet voor het oprichten van de campagne Name It, Shame it. Met als veelzeggende slogan: als je één vrouw aanvalt, val je alle vrouwen aan.

Lover heeft in ieder geval doorgekregen waar het om draait:

Het is niet een bijeffect dat de inhoudelijke discussie kapot gaat, dat is precies waar het de trolls, of liever gezegd de vrouwenhaters, om gaat. Het doel van hun keiharde en seksistische opmerkingen is om hun slachtoffer monddood te maken. Dat Ingeborg niet meer verschijnt bij P&W en dat Sarkeesian haar video’s niet meer post, dat is hun doel.

Beter wat aan de late kant dan helemaal niet, zou de Zesde Clan zeggen. Daarom besteden we aandacht aan de berichtgeving. We hopen dat Lover de volgende keer niet meer zo aarzelt, vrouwenhaat sneller kan duiden, en er dit jaar vaak en veel over schrijft.

Leestips: blogsters krijgen standaard bedreiging met verkrachting,  positief omgaan met haat, mannen en hun angst voor een feministische dialoog, internet brengt seksisme in kaart,  en, ter inspiratie, de manier waarop de Australische minister-president Julia Gillard na maandenlang de andere kant opkijken stelling nam tegen de mannen die haar door het slijk haalden vanwege haar vrouwzijn.

UPDATE: de Engelse wetenschapster Mary Beard waagde het om op de televisie te verschijnen en kreeg bergen seksistische haat naar haar hoofd geslingerd. Ze zweeg niet maar zocht de publiciteit om deze agressie in de schijnwerpers te zetten:

She continued: “But is it just a kind of rugby club joke misfired? Reading through it…it is absolutely plain as day that it is meant to hurt and wound. [...] …the misogyny here is truly gobsmacking. The whole site is pretty hateful[...] but the whole “cunt” talk and the kind of stuff represented by the photo on right is more than a few steps into sadism.  It would be quite enough to put many women off appearing in public, contributing to political debate, especially as all of this comes up on google..

Gent sluit zich aan bij Hollaback

Na Brussel heeft ook de Belgische stad Gent zich aangesloten bij Hollaback. Iedere vrouw die op straat lastig wordt gevallen, kan nu melding doen van het incident, en desgewenst ook foto’s of filmpjes uploaden om deze vorm van alledaags seksisme zichtbaar te maken. Want voor vrouwen is het geen vanzelfsprekende ervaring dat ze rustig in het openbaar rond kunnen lopen.

Hollaback begon in de Verenigde Staten, uit protest en om vrouwen te laten zien dat ze niet de enige waren/zijn. Want hoe gaat dat: je loopt over straat. Uit het niets krijg je een opmerking naar je hoofd (lekkere tieten!!!). Je voelt je rot. Vertel je erover, dan krijg je vaak afwerende reacties. Kun je niet tegen een grapje? Misschien was het bedoeld als compliment. Jeetje, wat ben jij overgevoelig zeg. Je zeurt. Je overdrijft. Zeg, wat had je eigenlijk aan? Wat deed je daar dan ook, op dat tijdstip?

Niet zo gek dus dat onder andere in Gent geen enkele vrouw aangifte doet of formeel een klacht indient nadat iemand haar op straat lastig viel:

Bij het meldpunt Discriminatie van Stad Gent is er de jongste twee jaar geen enkele melding geweest. Ook bij de Gentse politie bestaat er geen specifiek meldpunt voor seksuele intimidatie. ‘Maar dat betekent niet dat seksuele intimidatie geen probleem is in Gent’, zegt Joke Vasseur van het meldpunt Discriminatie. ‘Intimidatie komt hier ook voor, maar het blijft voorlopig een blinde vlek in onze cijfers.’ [...] ‘Seksuele intimidatie is een verborgen probleem in Gent’, bevestigt Evie Embrechts van de Gentse feministische groep Fel. ‘Maar vrouwen durven er weinig over te zeggen omdat ze vaak lacherige reacties krijgen. Er heerst een verkeerde cultuur.’

Want hoe gaat dat: voordat je het weet is de vrouw schuldig en gaat het alleen nog maar over haar gedrag, (verkeerd) en haar gedoe (overdreven). Je hebt letterlijk filmopnames nodig om te bewijzen dat je niet overgevoelig bent. Want het gaat niet om die ene keer ‘lekkere tieten’ te horen te krijgen. Het gaat om het cumulatieve effect van iedere keer opnieuw op straat reacties van onbekende mensen, vaak mannen, krijgen, en als je niet gepast reageert veranderen de complimenten in mum van tijd in scheldwoorden en dreigementen. Je weet nooit of het bij een opmerking blijft, of dat de opmerking het begin is van een glijdende schaal.

Hollaback wil tegenwicht bieden aan die verkeerde cultuur. Het zichtbaar maken van intimidatie brengt bewustwording op gang, en geeft vrouwen een steun in de rug. Daarnaast besteedt Hollaback aandacht aan studies naar seksuele intimidatie op straat. Daarvan zijn er nog steeds te weinig, maar iedere keer als een onderzoeker in dit onderwerp duikt, blijkt dat bijna alle vrouwen nare ervaringen hebben. Iets wat vrouwen zelf ook bevestigen als iemand het ze vraagt.

Zoals individuele anekdotes al aangaven, blijkt ook uit studies dat de dader in meer dan negentig procent van de gevallen een man is. Vaak gaat het om een groepje – vrouwen naroepen dient om aan andere mannen te laten zien dat je een echte man bent. Het blijft niet altijd bij nafluiten, claxonneren of roepen. Afhankelijk van het land en de daar heersende cultuur krijgen vrouwen in meer of mindere mate ook te maken met fysieke agressie, zoals borsten betasten, schoppen, slaan.

In Nederland reduceren mensen het probleem nog steeds als een kwestie van bouwvakkers die goedmoedig een vrouw nafluiten, wat is het probleem. Een situatie waar bouwmarkt Gamma handig gebruik van maakt. Gelukkig zijn ze in België een stuk verder. Kunnen wij nog wat van leren. Op naar een Nederlandse afdeling van Hollaback…

Alle vormen van verkrachting in 1 handig overzicht

Dacht je dat verkrachting verkrachting is? Tsjonge, dat idee is zó 2011. Je hebt zeker nog nooit gehoord van buyers remorse verkrachting – vrouw heeft seks, krijgt achteraf spijt, roept dat het verkrachting is – of een van de vele andere soorten verrassingsseks. Gelukkig heeft een slimme Amerikaan een handig overzichtje gemaakt. Als je al naar de politie zou stappen, (want we weten allemaal dat vrouwen liegen, de loeders!!!) dan kun je nu tenminste de juiste termen gebruiken.

Laten we duidelijk zijn: als een vrouw nee zegt, is het nee. Een (angstig) stilzwijgen betekent geen enthousiast ‘ja’, dus dat is ook geen reden om dan maar door te gaan. Alleen ja is ja. De manier waarop gesproken wordt over verkrachting is vaak tenenkrommend. De hele zooi heeft echter ook een positief gevolg. Wakker geschud door Team Rape, zoals webmagazine Jezebel conservatieve Republikeinen noemt, zijn Amerikanen nog eens goed gaan nadenken over verkrachting en reproductieve rechten, zoals de mogelijkheid een ongewenste zwangerschap af te breken. Met een duidelijk effect:

…when people are forced to think a little harder about the meaning of “pro-life” — thanks to politicians like Akin and Richard “God luvs rape!” Mourdock, among many, many others — most don’t actually identify with the pro-life platform. [...] Sure, pro-choice support might temper down in the polls now that Akin and a few of his rape-apologist cronies are out of office. But, since that clearly doesn’t accurately reflect the number of people who actually support the legal right to reproductive choice, the most important takeaway here for pro-choicers should be to seriously strategize about how to stop letting anti-abortion advocates call themselves pro-life.

Vooruitgang voor vrouwen betekent niet ‘het einde van de man’

Gezien het conservatieve klimaat in Nederland en de gretigheid waarmee opiniebladen en kranten artikelen over ‘het einde van de man’ in 2010 overnamen uit de Amerikaanse media, doet de Zesde Clan een voorspelling. Nederlandse uitgeverijen gaan hard aan de slag om een vertaling uit te brengen van een nieuw boek over het einde van de man. Het discourse van de auteur past namelijk bij allerlei conservatieve angsten dat mannen het onderspit delven zodra de invloed van vrouwen toeneemt.

De angst voor succes van vrouwen is overal zichtbaar. Mark Ridley benutte het podium van de Groene Amsterdammer al in 2003 om te speculeren dat mannen uitsterven nu vrouwen hen ‘blijkbaar’ niet langer nodig hebben. Oog, een tijdschrift van het Rijksmuseum, kwam bij het eerste nummer in 2010 ook al met een verhaal over het einde van de man. Want zijn oude rol van krijger en heerser  verdwijnt, zijn onaantastbare status brokkelt af, vrouwen worden steeds mondiger, kortom, verwarring en verval alom.

En nu is er in de V.S. een nieuw werk uitgekomen, een uitbreiding van een reportage in conservatief blad The Atlantic, die dit verhaal nieuwe impuls geeft. Volgens auteur Hanna Rosin van ‘The End of Men’ betekent winst voor vrouwen automatisch verlies voor mannen. Sterker nog, vrouwen domineren tegenwoordig! Mannen hebben geen idee meer hoe het verder moet! Alarm!!

Amerikaanse recensenten maakten gehakt van het boek. Het voornaamste argument: er blijft geen spaan heel van het verhaal dat vrouwen zouden domineren, zodra je naar de harde feiten kijkt. De top van het bedrijfsleven, van de politiek, van de kerken, zijn allemaal nog stevig in handen van mannen. Dat vrouwen vooruitgang boekten ten opzichte van honderd jaar geleden is heel fijn, maar doet niets af aan deze voortdurende machtsverschillen tussen de seksen. Dat is een vervelende waarheid die Rosin het liefste onder het vloerkleed verstopt:

The biggest problem with her pendulum theory is that it hasn’t even swung to halfway in many important respects, particularly at the top. She acknowledges this, and promptly dismisses the boring old statistics.

Het gaat dan ook niet om statistieken. Het gaat om emoties. Het klopt namelijk dat de privileges van mannen in toenemende mate onder vuur liggen. Het klopt dat dit voor mannen heel vervelend aanvoelt. Ze raken hun automatische bonuspunten kwijt. Dat levert angst op.

Het einde van de mannen is nabij!!! Je kunt er zelfs een button van kopen.

Onderzoekers kunnen die angsten op allerlei momenten in het verleden terugvinden. Zo gingen steeds meer vrouwen in de negentiende eeuw schrijven. Ze namen het woord. Dat kon niet, de weerstand tegen boeken van vrouwen was enorm:

Ik heb mijn steentje willen bijdragen door een beschrijving te geven van de ruimte die schrijvende vrouwen in de eerste helft van de negentiende eeuw toegewezen kregen en van de middelen die werden gebruikt om het hiërachische systeem in stand te houden: hoe tegenbewijzen tot uitzonderingen werden verklaard, welke oogkleppen men kon opzetten, hoe schijnbare tegenstrijdigheden door ‘androgynie’ konden worden opgelost. Het is te simpel van een complot te spreken, en het zou ook onzin zijn een schuldvraag te stellen. Belangrijker is de vraag hoe het werkt. Foucaults stelling in De orde van het spreken luidt verder dat men de macht van het spreken wil controleren, selecteren, organiseren en herdistribueren met een bepaald doel, namelijk om de machten en gevaren ervan te bezweren. Als de inspanningen die in de negentiende eeuw werden verricht om vrouwen een geheel of gedeeltelijk spreekverbod op te leggen inderdaad een graadmeter leveren voor de omvang van de angst dat de vrouwelijke stem zou moeten worden gehoord, kan men slechts concluderen dat de angst voor vrouwen enorm was.

De negentiende eeuw, mensen. Niets nieuws onder de zon.

Nog steeds krijgen mensen er van langs als ze de mannelijke privileges kritisch onder de loep nemen. Volstrekt voorspelbare boze, verwarde, vijandige reacties volgen dan. De angst voor verandering moet je bespreekbaar maken. En dan het liefste op een serieuze manier. Want het zou goed zijn als mannen na gingen denken over de manier waarop zij, anno 2012, deel willen nemen aan de maatschappij:

Just as the feminine mystique discouraged women in the 1950s and 1960s from improving their education or job prospects, on the assumption that a man would always provide for them, the masculine mystique encourages men to neglect their own self-improvement on the assumption that sooner or later their “manliness” will be rewarded. [...] …just as the feminine mystique exposed girls to ridicule and harassment if they excelled at “unladylike” activities like math or sports, the masculine mystique leads to bullying and ostracism of boys who engage in “girlie” activities like studying hard and behaving well in school. [...] Contrary to the fears of some pundits, the ascent of women does not portend the end of men. It offers a new beginning for both.

Dus, mannen, neem eens een kijkje bij Men Engage, of het Plan voor de Man. Verdiep je in discussies over positief omgaan met de culturele en sociale veranderingen, mannelijkheid en wat dat kan betekenen. Neem eens een kijkje bij wat feministen te zeggen hebben over gender. Denk na over de verandering die je zelf in de praktijk wil bewerkstelligen. Er valt genoeg te doen.

Debat over intimidatie op straat woekert voort

Vrouwen die het niet fijn vinden om op straat door willekeurige mannen aangesproken te worden, krijgen vaak te horen dat ze zelf fout zijn. En voilà. Een radicale moslimorganisatie nam kennis van Femme de la Rue, een documentaire die aandacht vraagt voor intimidatie op straat, en reageert door te zeggen dat de maakster zelf fout is. Ze wil gewoon aandacht trekken terwijl ze erbij loopt als een goedkope prostituee. Het Instituut voor Gelijkheid heeft inmiddels een klacht ingediend tegen de groepering, Sharia4Belgium.

Vrouw alleen die op straat loopt? Dan ben je volgens deze meneer een hoer.

Dank, Sharia4Belgium, voor het zo luid, duidelijk en op onsmakelijke wijze bevestigen van het patroon. Nu moeten er wel mensen reageren. De organisatie doet immers precies hetzelfde als een deel van de mannen in de Brusselse wijk waar Sofie Peeters haar opnames maakte. En gebruikt dezelfde argumenten om vrouwen het zwijgen op te leggen. Hou je mond, want je bent zelf het probleem. Alleen dan officiëler en namens een groepering.

Belgische kranten melden dat de Belgische overheid kennis heeft genomen van de van vrouwenhaat overlopende houding van de radicale moslimorganisatie. Het Brusselse parket doet echter pas iets als er een klacht ligt:

Een nieuw gerechtelijk onderzoek is vooralsnog niet geopend. ‘In zulke zaken wordt meestal afgewacht tot we een klacht hebben ontvangen. Het is de documentairemaakster die is aangevallen in deze video’, aldus parketwoordvoerster Geneviève Seressia.

Nu die klacht er ligt, kan het parket alsnog aan de slag. Dagblad De Morgen nodigde ondertussen Trouw columniste Elma Drayer uit om haar opinie te geven over de standpunten van de mannen, zoals geuit in Femme de la Rue, en de radicale moslimorganisatie. Ze maakt korte metten met de vrouwen-de-schuld-geven-houding:

Achter deze redenering schuilt, vrees ik, een oeroude maar zeer hardnekkige mythe: vrouwelijke wezens dragen de verantwoordelijkheid voor wat mannelijke wezens uitspoken. Als zij een probleempje hebben met hun lusthouding, moeten wij ons gedrag aanpassen. Doen we dat niet, dan vragen we om moeilijkheden. Op slinkse wijze worden zo de rollen omgedraaid. Want het gaat natuurlijk niet om het gedrag van de slachtoffers, het gaat om het gedrag van de daders. [...] Niemand heeft het recht om zijn eigen seksuele frustraties op anderen te botvieren.

Dit basale feit kan, getuige een verhelderende discussie in NRC Next, of suffe reacties uit Brusselse theehuizen (straks komen hier geen mooie vrouwen meer), niet vaak genoeg herhaald worden.

In Nederland werd inmiddels bekend dat niet alleen de PvdA, maar ook de VVD boetes wil uitdelen aan mannen die naar vrouwen sissen. Prima initiatief. Want het gaat hier niet om ‘onschuldig flirten’ of welk soort eufemisme mensen nog meer gebruiken om van de discussie af te zijn. Het gaat om vervelend, intimiderend, vijandig gedrag, met als effect dat vrouwen zich onveilig en onwelkom voelen in de openbare ruimte, en belemmerd worden in hun bewegingsvrijheid. En de mannen die zich schuldig maken aan dit gedrag, weten zelf dondersgoed dat ze zich vervelend gedragen. Ze willen er alleen niet op aangesproken worden.

Verkrachters vertellen hun kant van het verhaal

Waarom verkrachten verkrachters? Sociale mediasite Reddit publiceerde antwoorden op deze vraag. De forumdiscussie heeft zo’n opzienbarend karakter dat de site de internationale Engelstalige pers haalde. Ook webmagazine Jezebel besteedt aandacht aan verkrachters en hun motieven, naar aanleiding van de discussie op Reddit. De resultaten zijn soms moeilijk te verteren. Willen we als samenleving echter een stap voorwaarts zetten, dan moeten we de daders ook aan het woord laten, stelt Jezebel.

Reddit staat niet bepaalt bekend als een vrouwvriendelijke site. Toch leverde de discussie over motieven van daders verrassend openhartige, eerlijke antwoorden op. Die bovendien duidelijk maken dat je een verkrachter nauwelijks kunt onderscheiden van de niet-verkrachter:

in between the remorseful paeans and the sociopathic how-to guides, an existential truth emerged: many rapists look and act like everyone else, almost right up until the moment they start raping. It’s a truth that many sexual assault survivors have already been forced to confront, and one at least as many survivors know the rest of society hasn’t yet wrapped its head around.

Na het doorploegen van talloze antwoorden op de vraag ‘wat bezielt een verkrachter’ kan Jezebel een aantal steeds terugkerende redenen op een rijtje zetten. De inzenders waren voornamelijk mannen, en zij vertelden dat zij seksueel geweld gebruikten, meestal tegen vrouwen:

• omdat vrouwen volgens de dader tegenstrijdige signalen afgaven over hun bereidwilligheid tot seks
• uit verveling
• vanwege groepsdruk (met name van andere mannen)
• omdat vrouwen gebruiksvoorwerpen zijn
• omdat mannen nou eenmaal mannen zijn, biologie
• slechte invloeden, zoals nare jeugd gehad

Veel mannen gaven aan dat zij achteraf nare herinneringen over hielden aan hun acties. Sommigen betuigden zelfs spijt. De forumdiscussie gaf sommige slachtoffers daardoor een gevoel van erkenning. Want ook zij hielden er nare herinneringen aan over:

So what I remember from that night is this: he wouldn’t accept a polite “no.” When I wasn’t sure about being drunker, he decided for me. He very quickly escalated physical contact past what I’d said was my comfort zone, and I had to either go along with his advances or create an awkward situation on a first date by yelling at him. It took weeks for him to accept that I wasn’t being “stubborn,” I REALLY WANTED HIM TO LEAVE ME ALONE. The worst part was that he was a police officer. [...]  I’m glad he shared this story because it legitimized my own experiences. I’ve been this girl before. I’m a little damaged and a little insecure, and until recently, I’ve been uncomfortable creating an awkward situation by saying “no” and leaving.

Vanwege deze openheid moedigt Jezebel de discussie aan, hoe vervelend sommige verhalen ook over komen. Luisteren naar wat daders over zichzelf en hun motieven vertellen, gaat vooraf aan verandering ten goede:

We have to acknowledge that the people telling these stories and making these decisions are the men (and women) next door, not necessarily inhuman savages. Otherwise, anti-rape campaigns will continue to tell victims to dress and act differently as a matter of “prevention,” college campuses will continue to report high rates of sexual assault, and people will continue to take advantage of others without even looking them in the eye while doing so.

Ook magazine Salon juicht de discussie toe:

The thread is a powerful testament to the insidiousness of sexual coercion, and of how damaging to both men and women the culture of silence can be. It’s still expected that nice girls won’t make a fuss. Females are still  raised to keep quiet and not make a scene, even when they want say no. They’re raised to keep quiet, even after they’ve been abused. And that’s nowhere more harrowingly clear than in the story of the man who claims to be “a post-colleged age male who raped several girls through use of coercion, alcohol, and other tactics over a course of 3 years.”

Verkrachters. Hoe meer we van ze weten, hoe beter we hun misdaden kunnen voorkomen, of de schade na hun actie kunnen verminderen.

Utrecht lanceert kaart voor hulp na seksueel geweld

In één oogopslag zien waar je als slachtoffer van seksueel geweld terecht kunt. Dat is het idee achter een digitale  ’sociale kaart’, gelanceerd door de gemeente Utrecht. Het overzicht is ook bedoeld voor hulpverleners, zodat zij mensen snel en correct door kunnen verwijzen. De kaart werd opgezet door MOVISIE, in opdracht van de gemeente Utrecht.

Iets doen tegen seksueel geweld? Via http://www.wecan.nl kun je meer informatie krijgen om het verschil te maken.

De sociale kaart seksueel geweld maakt onderdeel uit van het actieplan Sterke Schakels, dat naast goede doorverwijzing ook tot doel heeft om het signaleren en bespreekbaar maken van seksueel geweld te verbeteren. Dat kan onder andere via de bijbehorende site, www.seksueelgeweld.info. Ook al leven we in 2012, dit is nog steeds hard nodig:

Er is sprake van veel schaamte en taboes, zowel bij slachtoffers als bij professionals” zegt projectleider Hilde Bakker van MOVISIE. “Voor een goede hulpverlening is het belangrijk dat er structureel een kwalitatief goed aanbod is van opvang en hulpverlening voor slachtoffers en dat professionals dit aanbod kennen. ”

Vrouwen helpen vrouwen in Haïti

Wie weet beter wat het is om verkracht te worden, dan een slachtoffer van verkrachting? Daarom zette Eramithe Delva, samen met Malya Villard Appolon, de organisatie KOFAVIV op. Vrouwen helpen hier vrouwen om de gevolgen van seksueel geweld te verwerken en een toekomst op te bouwen. Want, zegt Delva: ,,Reports aren’t going to change anything by themselves; it is through direct work and activities within the affected communities that we can start seeing changes.”

Eramithe Delva.

Concrete activiteiten en praktische hulp zijn hard nodig in Haïti. De heftige aardbeving die het land in een puinhoop veranderde vond al weer een tijdje geleden plaats. De wederopbouw verloopt echter moeizaam. Veel vrouwen leven nog steeds in tentenkampen. Ze lopen daar grote risico’s. Er is nauwelijks beveiliging of verlichting, zodat mannen vrij spel hebben. Onlangs schreef het NRC Handelsblad over de situatie die zodoende ontstaat in kampen zoals La Piste:

Toen hij in juli rondliep in La Piste, een tentenkamp even buiten Port-au-Prince, viel Neuhaus op hoeveel meisjes er zwanger waren. “Ik vroeg mensen op straat wat er aan de hand was. Niemand wilde antwoord geven.” [...] Neuhaus volgde het afgelopen jaar twaalf meisjes in La Piste. Behalve Venise zijn ze allemaal, na verkrachtingen, zwanger geworden. Ook de 19-jarige Marie Kena Michelle, nu moeder van een dochter. “Toen ze in La Piste kwam, werd ze op straat lastiggevallen door een groep jongens. Ze trokken haar een zak over het hoofd, ze werd 15 keer achter elkaar misbruikt.”

Deva merkt dat veel slachtoffers zich schamen en zwijgen over het seksuele geweld. Willen ze actie ondernemen, dan lopen ze aan tegen een slecht functionerend juridische systeem. KOFAVIV slaagde er desondanks in om tussen 2010 en nu tweehonderd verkrachtingszaken voor de rechter te brengen. De organisatie ziet dat als een groot succes. De organisatie zorgt verder voor psychologische opvang van slachtoffers, advies, en hulp bij het aanspannen van een rechtszaak. Daarnaast kunnen vrouwen terecht in een soort blijf van mijn lijf onderkomen.

Vanwege deze goede werken weten vrouwen de vrijwilligers van KOFAVIV steeds vaker te vinden. Delva:

Because of our presence in the camps and throughout the communities, rape survivors know about us and the type of work that we do; they are coming forward and talking about their attacks. Survivors of sexual violence (rape, sexual assault, conjugal violence, etc.) are sometimes humiliated and shamed by their communities so they often kept their abuse a secret. But now, to see women and girls come to our centre or call in to our call centre to report abuse and to seek help and justice is great progress.

Wilt u een onsje vrouwenhaat bij uw intieme hygiëne?

In de Verenigde Staten rollen politici vechtend over de tafel om vrouwen zeggenschap over hun eigen lijf te ontzeggen. Het linkse tijdschrift Mother Jones ziet echter toch een lichtpuntje: vrouwen hoeven hun vagina in ieder geval niet meer om te spoelen met lysol bij wijze van hygiëne en voorbehoedsmiddel, zoals ze deden tussen 1940 en 1960. Jammer alleen dat tot op de dag van vandaag de intieme delen van een vrouw in een kwaad daglicht blijven staan…

Lysol veroorzaakt onder andere brandwonden, signaleert Mother Jones. De Verenigde Staten registreerden zelfs sterfgevallen na het gebruik van dit middel voor ‘vrouwelijke hygiëne’. Producten met het middel hielpen bovendien niet om zwangerschappen te voorkomen. Na enige tijd schrapten fabrikanten lysol uit het recept. Het middel wordt vandaag de dag onder andere nog gebruikt voor het reinigen van toiletten en het bestrijden van ringwormen, meldt het blad droogjes.

Desondanks brachten commerciële firma’s in de V.S. het middel jarenlang aan de vrouw met slogans die neerkwamen op ‘het is een vriendelijk middel en als je het niet gebruikt kom je zwaar in de problemen met je echtgenoot’:

…if false advertising with highly suspect results weren’t bad enough, the ads promoted a level of misogyny and female insecurity both laughable and frightening by today’s standards. Images of wives locked out their homes or trapped by cobwebs are surrounded by text asserting a woman should “question herself” if her husband’s interest seemed to have faded. If  her husband is treating her badly, the message was, “she was really the one to blame.”

Hoe staat het tegenwoordig met producten voor het eufemistisch genoemde ‘vrouwelijke hygiëne’? De functie van anticonceptiemiddel verdween met de komst van moderne, effectieve voorbehoedsmiddelen zoals de pil en het spiraaltje. Maar tot op de dag van vandaag brengen firma’s producten voor intieme hygiëne aan de vrouw. Waarbij ze uiteraard de nadruk leggen op het vieze en het ziekelijke. Zoals deze advertorial:

Er rust nog steeds een taboe op intiemhygiëne. En dat terwijl de vagina een van de kwetsbaarste delen van het vrouwelijk lichaam is. Irritatie, schraalheid, branderigheid, jeuk en overmatige geur en afscheiding zijn nog maar een kleine greep uit de vaginale klachten die kunnen optreden. Klachten die van grote invloed kunnen zijn op het dagelijks leven.

Wat te doen? We moeten allemaal aan de Femiprim:

Elke dag, bij voorkeur ‘s avonds voor het slapengaan, één tablet diep in de vagina inbrengen. De Femiprim tablet lost traag op en geeft zijn actief bestanddeel af zodat de pH snel wordt genormaliseerd. Om een langdurige normalisatie van de pH en de vaginale flora te waarborgen, wordt aanbevolen Femiprim meerdere weken te gebruiken, vooral als de omstandigheden een wijziging van de vaginale flora in de hand werken, bijv. tijdens de zwangerschap.

Klinkt goed he, met dure woorden zoals ‘vaginale flora’ en ‘actieve bestanddelen’. (Nu maar hopen dat het actieve bestanddeel niet lysol is.)  Maar het is wel verontrustend dat vagina’s zo’n bron van ellende zijn. De fabrikant van Lactacyd gaat nog een stapje verder en stelt botweg dat alle vrouwen problemen hebben:

Iedere vrouw heeft in meer of mindere mate te maken met vaginale ongemakken. [...] Als het niet prettig aanvult (ja, ‘aanvult’, foutje van de tekstschrijver die het middel aan de vrouw wil brengen) kun je wat vaker je vagina schoonmaken, eventueel met Lactacyd. Andere natuurlijke vaginale ongemakken als een droge vagina en schimmels zijn ook volkomen normaal. [...] Minder natuurlijk zijn irritaties als het gevolg van het wassen met gewone zeep, of door dagelijkse invloeden als het dragen van strings. Je intieme zone is ook extra kwetsbaar en vatbaar voor vaginale ongemakken tijdens periodes van verminderde weerstand door bijvoorbeeld stress, weinig slaap en een slecht of onregelmatig eetpatroon.

Kortom, die vieze vagina zorgt doorlopend voor ongemak, zich uitend in enge verschijnselen zoals schimmels, bij zo’n beetje alles wat je doet. Keertje slecht slapen en hop, het enige wat er dan nog opzit is als een dolle naar de winkel rennen voor hygiënische producten! (UPDATE: begin augustus 2012 zag de Zesde Clan opeens reclame voor Chilly, producten met o.a. menthol. Ook hier kun je tussen de regels door lezen dat vagina’s nare geurtjes afscheiden waar onmiddellijk munt en bloemengeuren voor in de plaats moeten komen.)

Vooruitgang? Nee, want de onderliggende boodschap is nog steeds dat vagina’s smerig zijn. Sommige adverteerders wringen zich in zulke rare bochten om eufemistisch over dat smerige ding daar beneden te praten, dat het bijna weer satire wordt. Vooruitgang? Ja, want firma’s hebben in ieder geval hun toon verandert. In plaats van ‘gebruik dit anders loopt je man bij je weg en dat is jouw schuld’, gaat het nu om jezelf ‘beschermen’ (tegen de gevolgen van slecht slapen???) en jezelf een fris gevoel geven. Het is nog steeds seksisme, maar de manier waarop vrouwen aangesproken worden is wat vriendelijker.

Plus, vooruitgang, want gelukkig krijgen firma’s die dit soort boodschappen uitdragen steeds meer tegengas. Steeds meer vrouwen zijn dit negatieve beeld namelijk zat. De Amerikaanse schrijfster en activiste Eve Ensler wist die onvrede te verwoorden in het stuk Vaginamonologen. De Vaginamonologen waren (en zijn) een enorm succes, wereldwijd. Het stuk kreeg vervolgen, zoals de Gesluierde Monologen – de islamitische variant vaan de vaginamonologen – en de Hormonologen, over vrouwen en de overgang. Ensler’s stuk stond ook aan de basis van V-day, een beweging die wil bevorderen dat mensen stil staan bij hun lijf, trots zijn op zichzelf, en in actie komen tegen geweld tegen vrouwen.

Een jaar of tien terug was het nog ondenkbaar dat mensen in het openbaar, in het theater, zoveel aandacht zouden besteden aan de vagina. Veeeeeel te beladen allemaal. Maar het gebeurt tegenwoordig, en de effecten van zo’n beweging zijn niet te onderschatten:

The word “vagina” is off-putting, yet somehow the performance managed to dispel the taboo around the word before we were even passed the intro. [...] The captivating and almost instantaneous effect Vagina Monologues had on me was incredible. I felt proud. Proud, and outraged, and hysterical, and moved. No show I have ever seen has ever had such a profound effect on me.

En zo zijn er meer verhalen:

Kathy Hargitt shares, “Some of the most moving moments were when people were leaving. Women would make eye contact with me as they were walking by, and from deep inside, from old, old wounds, a genuine thank-you would rise. We were being thanked for having been their voice, their stories. And through that, somehow making some wrongs right. We had said No to violence, in unison and force. And we had said Yes to the fullness of women-ness.

Dat is hoe beeldvorming verandert en taboes aan kracht inboeten. Dat is het moment waarop je inziet wat er gaande is. En zodat je dat door hebt, kun je de boodschap van Lactacyd producenten wegwuiven met een welgemeend ‘zout een end op met je vrouwenhaat’.

Dit verzin je niet

Het klimaat in de V.S. is zo verziekt dat een wet om geweld tegen vrouwen tegen te gaan, traditioneel iets waar Republikeinen en Democraten beiden steun voor gaven, opeens slecht valt bij de Republikeinen. Zij twijfelen of ze de wet wel willen verlengen. Jezebel:

…here we are in 2012, enmeshed in serious discussions about whether a woman’s boss should be able to decide what health care she’s allowed to purchase through insurance and if a woman carrying a stillborn fetus should be barred from having it removed until she gives birth. Exciting times, these. So it should come as no surprise that Senate Republicans have continued the noble GOP battle against mothers, wives, and daughters by opposing renewal of the Violence Against Women Act,

Rare jongens die Amerikaanse Republikeinen.

 

Mannelijke feministen roeien tegen de stroom in

Mag de Zesde Clan even een paar open deuren ingooien? Want soms lijken we het even te vergeten. Komen ze: Mannen zijn mensen. Vrouwen zijn mensen. Als mensen aan machtsstructuren morrelen, vormen ze een bedreiging voor de groepen die van het bestaande systeem profiteren en baat hebben bij de instandhouding ervan. Je hoeft niet in complotten te denken, om logischerwijs in te zien dat de leden van zo’n zich bedreigd voelende groep in het geweer komen.

Gary Barker, 7 maart 2012 in Amsterdam.

Waarom beginnen we hierover? Omdat de Amerikaanse activist Gary Barker in Nederland was voor de 35ste Globaliseringslezing. Hij sprak over mannen, emancipatie en feminisme. In zijn lezing stelde hij gangbare noties van mannelijkheid aan de kaak, en vertelde hij iets over zijn werk om mannen los te weken uit het macho keurslijf. Dat is een boodschap die niet goed valt. Onder andere NRC Handelsblad schreef op een nogal teleurstellende manier over de globaliseringslezing en de boodschap van Barker.

Wat te doen? Grappen maken? Een doorwrochte analyse tikken over de foutieve aannames, verdraaiingen en gaten in de logica? Of dit alles welgemoed negeren en gewoon verder gaan? Laten we dat laatste maar eens proberen. De Zesde Clan verwijst je graag naar een reportage van De Volkskrant, en naar het weblog van feministe Anja Meulenbelt, die de lezing op 7 maart bijwoonde en er een eigen verslag over schreef, en naar een video waarin Gary Barker iets vertelt over mannen, mannelijkheid en geweld tegen vrouwen. Zijn aandeel in onderstaande video begint vanaf de vijfde minuut.

Leef en leer, zoals de Amerikanen zeggen. Leef en leer je mee?

EU wil preventie van geweld op peil houden

Het enige overkoepelende programma van de EU dat geweld tegen vrouwen en kinderen bestrijdt, het Daphne Programma, kampt met ernstig geldgebrek. Erger nog, preventie van geweld komt niet eens voor op het lijstje van de gremia die zich bezighouden met burgerrechten. Het Europese Parlement heeft daarom een resolutie aangenomen om ervoor te zorgen dat het programma in ieder geval evenveel fondsen krijgt als in voorgaande jaren. Zodat het aantal projecten op peil blijft.

De resolutie spreekt voor de EU ongewoon duidelijke taal:

“Violence against children, young people and women is lamentaby still a cruel reality. It is necessary to ensure that the Objectives of the Daphne Programme continue in the future ‘Rights and Citizenhip Programme’”, said rapporteur Regina Bastos (EVP, PT). Parliament reiterates the need for legislative measures at EU level to eradicate gender-based violence, because differing national policies and legislation lean that women do not have equal protection against male violence everywhere in the EU.

De mensen met losse handjes zorgen er bovendien voor dat Europese landen circa 16 miljard euro kwijt zijn aan ziekenhuisrekeningen, inzet van politie en justitie, economische schade in de vorm van ziekteverzuim op het werk, en mensen die niet volledig kunnen functioneren in de maatschappij omdat ze psychische schade opliepen door het geweld. Een investering in preventie betaalt zich zodoende dubbel en dwars terug.

Met dat gegeven in het achterhoofd wordt de berichtgeving van IPS Gender Wire des te schrijnender. Fijn, Europese subsidies, maar met name in Oost-Europese landen hangt het af van de welwillendheid van de regering of een land geld steekt in het bevorderen van meer gelijkwaardigheid tussen de seksen, signaleert het nieuwsagentschap. Regeringen die niets zien in vrouwenemancipatie laten het er bij zitten. Met name programma’s om geweld tegen vrouwen terug te dringen blijven verstoken van geld. Dit komt onder andere doordat EU subsidies via de overheid lopen. Onafhankelijke initiatieven moeten aan de eisen van deze regeringen voldoen. Dat is lastig als je niet in de pas loopt met het plaatselijke regime.

Kortom, het blijft lastig om zaken goed te regelen. Toch blijft staan: wel EU fondsen hebben is altijd beter dan geen EU-fondsen hebben.

Debat V.S. over voorbehoedsmiddelen krijgt absurde trekjes

Kijk uit! Planned Parenthood, de Rutgers Stichting van Amerika, is helemaal geen verantwoordelijke instantie die onder strenge controle staat. Neeeeee, die perverselingen zetten onschuldige jongeren aan tot masturbatie en seks, om daarna geld uit ze te persen voor anticonceptiemiddelen en abortus. Planned Parenthood is gewoon een commerciële seks en moordfabriek!!! Dit beweert een conservatieve organisatie in een serieuze voorlichtingsfilm die op dit moment duizenden mensen trekt op Youtube. Kijk zelf:

De video is afkomstig van de American Life League, een zeer conservatieve organisatie. Progressieve media ontvingen het filmpje vol ongeloof en verbazing:

It’s truly hard to digest how hilarious this video is from the American Life League on Planned Parenthood and their “agenda” to lure your children into sex addiction with candy penis pops and vagina fruit roll-ups so they can sell them abortions and birth control. The gateway drug? Masturbation. I repeat, folks — this is not a parody video.

De timing van het filmpje is niet toevallig. De laatste maanden speelt er een enorme discussie rondom voorbehoedsmiddelen. Fanatieke Republikeinen vinden dat sowieso lastig - de pil verandert vrouwen in hoeren die ongestraft seks kunnen hebben – maar onlangs kwam er nog een complicatie bij. De V.S. kennen veel religieuze instellingen waar ook anders- en niet-gelovige werken, zoals Katholieke ziekenhuizen. Mag je een katholieke organisatie dwingen voorbehoedsmiddelen in de ziektekostenverzekering op te nemen als het gaat om werknemers die een ander of geen geloof aanhangen?

Dat werd een hele politieke strijd. Een strijd die bovendien vooral door mannen gevoerd wordt – en dat is al een tijdje zo. Op dit moment vindt er bijvoorbeeld een hoorzitting plaats over anticonceptie die de sfeer van het debat goed weergeeft. Het zijn allemaal mannen, en geen enkele vrouw mag haar zegje doen. Om tegen deze uitsluiting van vrouwen te protesteren, schreef de ene man een brief aan een andere man om te pleiten dat tenminste één vrouw iets mag zeggen over dit onderwerp, want het gaat vrouwen ook wel een beetje aan, eigenlijk, als je er even goed over nadenkt. De gang van zaken is absurd.

Ook de media laten voornamelijk mannen aan het woord bij de verslaggeving over het politieke gevecht rondom voorbehoedsmiddelen:

Think Progress released research last week showing that the major cable networks invited nearly twice as many men as women to discuss the fight for contraceptive coverage. When women aren’t called upon to discuss the realities of our lives, we are left with men discussing the contents of our medicine cabinets as if they were “culture wars” or “assaults on religious freedom.” (For the record: Women’s bodies are not cultural commodities, and any meaningful freedom of religion requires freedom from an imposed religion.)

Dat heeft grote gevolgen voor het debat. Niet alleen schilderen mannen Planned Parenthood af als een verwilderde perversiteitenmachine, maar op de een of andere manier blijft ook onderbelicht dat bijna alle vrouwen voorbehoedsmiddelen gebruiken, dat anticonceptie behoort tot basale gezondheidszorg voor vrouwen, dat het geld kost, dat vrouwen niet altijd in staat zijn zelf voorbehoedsmiddelen te betalen, en dat het voor de gezondheid en het welzijn van vrouwen cruciaal is als ze vrije toegang kunnen krijgen tot anticonceptie.

Tot slot: veel commentatoren wijzen erop dat hele debat enorm seksistisch is, want de ondertoon is meestal dat vrouwen die voorbehoedsmiddelen gebruiken dat alleen doen om erop los te kunnen seksen met iedere man die ze tegen komen. Als ze weer gewoon zoals vroeger het risico lopen om zwanger te worden, zullen ze zich netjes onthouden van seks en een trouwe echtgenote worden, en dan is de wereld weer zoals die moet zijn.

Je zou gezien die ondertoon van haat zelfs kunnen stellen dat de pogingen om Planned Parenthood af te knijpen,  voorbehoedsmiddelen moeilijk verkrijgbaar te maken en abortus alleen mogelijk te maken als je arts eerst onder dwang een sonde in je vagina schuift, allemaal vallen onder het kopje geweld tegen vrouwen:

But abortion and emergency contraception are strictly, 100 percent sexed. This makes the withholding of reproductive medical services the most explicit form of violence against women that exists today in the United States. And it is incredibly violent. As Crane pointed out in his column, withholding these services from women is to force them to potentially (in the case of emergency contraception) or certainly (in the case of abortion) endure pregnancy and produce biological offspring. It is forced pregnancy. Like other forms of violence against women, forced pregnancy has no rational, secular argument to support it.

Stof tot nadenken!

Nieuwsronde

Waar zijn de vrouwen? Niet in het bestuur van Facebook. Niet te horen als voice over bij documentaires en trailers van films. Niet in een opsomming van uitvinders in de techniek. Het lijkt wel alsof alleen een loopbaan als fotomodel geldt als een goede beroepskeuze voor meisjes en vrouwen.Dat en meer in deze nieuwsronde.

• Nee dames, verkrachting op het werk geldt niet als bedrijfsongeval. Een Belgisch gerechtshof stelde een secretaresse van een ambassade in het ongelijk. Ze moet nu geld terugbetalen aan haar werkgever, die in eerste instantie bepaalde kosten tijdens haar herstelperiode had overgenomen.
• Nichelle Nichols praat over Star Trek en de impact van haar rol op de samenleving. Nichols schreef geschiedenis. Ze zorgde voor de eerste interraciale kus in een Amerikaanse televisieserie, werd een voorbeeld voor de burgerrechtenbeweging, en werkte later voor NASA waar ze zorgde voor meer diverseit bij de werving van astronauten.
• Facebook wil iedereen een stem geven, heet het. Nou, voer dan in de praktijk uit wat je roept, schrijft media ondernemer Natalie MacNeal in een open brief san Facebook-voorman Mark Zuckerberg, want vrouwen ontbreken geheel aan de top: ,,Surely you know the value of women in leadership positions, since Sheryl Sandberg has helped elevate Facebook to unprecedented success. Have you asked her what she thinks about women being shut out of the Boardroom at Facebook? I’d also like to remind you that women make up 58 percent of your users.” Ook een groot Amerikaans pensioenfonds heeft zich in de discussie gemengd en roept Facebook op om verder te kijken dan hun kringetje van blank mannen.
• Blijkbaar is het niet alleen voor Facebook, maar ook voor Best Buy lastig om aan vrouwen te denken. Tijdens de Superbowl, hét reclame evenement van het jaar, maakte de firma een reclamespotje rondom uitvinders in de techniek. Inderdaad, allemaal mannen. Behulpzaam als altijd geeft webmagazine Jezebel namen van vrouwelijke uitvinders die net zo gemakkelijk in dat reclamespotje aan de orde hadden kunnen komen.
• Over het fenomeen volautomatisch alleen aan mannen denken:  als je erop gaat letten valt het opeens op dat de voice over voor trailers en documentaires zo vaak door mannen ingesproken worden. The New York Times dook in het hoe en waarom, en kwam niet verder dan wat oppervlakkig gezwam over mannenstemmen die meer autoriteit hebben en soortgelijke goedpraterij van iets wat niet goed te praten valt. Women & Hollywood nam het nieuws onmiddellijk over voor haar sexism watch. En terecht.
• Nederland geldt in de Verenigde Staten als een lichtend voorbeeld van hoe het zou moeten als je voor het leven bent en het abortuspercentage omlaag wilt krijgen: ”Where is the lowest abortion rate? The Netherlands – where abortion (and prostitution) are completely legal. What do they have that we don’t? Accordingly to U.S. News & World Report and the Guttmacher Institute, their low abortion rate is credited to very comprehensive sex education and easy access to contraceptives.” Dank voor de complimenten, V.S..
• In een ander opzicht is Nederland geen goed voorbeeld, stelt bestuurskundige Shantie Ramlal-Jagmohansingh. Meiden worden gek gemaakt met shows als Hollands Next Top Model, met beelden van luxe, hoge beloningen en fotoshoots op exotische locaties. Dat ze ondertussen afhankelijk zijn van oordelen van anderen over hun uiterlijk, en gewoon een product moeten verkopen, blijft op de achtergrond. Echte invloed op gebeurtenissen in de wereld krijgen ze ook niet. Dus hoe positief is het dat een bestaan als model gepresenteerd wordt als het hoogst haalbare voor meisjes?
• Acteur Patrick Stewart is één van de helden van de Zesde Clan, omdat hij stelling neemt tegen geweld tegen vrouwen en opvanghuizen in woord en daad steunt. Nu bezuinigingen een einde dreigen te maken aan het werk van blijf van mijn lijf huizen in Engeland, pakt hij de pen op en schrijft een gepassioneerd opiniestuk in the Guardian. Daar linken we je natuurlijk graag naar door…..
• Scientific American publiceerde een mooi stuk over subtiel seksisme en het ondermijnende effect ervan. Oooo, vrouwen zijn zo zorgzaam, het klinkt als een compliment maar eigenlijk duwt het vrouwen in een hokje. Met complimenten de status quo goedpraten heeft bovendien als effect dat vrouwen minder snel in opstand komen tegen ongelijkheid.
• Hardlopen, miljoenen vrouwen beoefenen deze sport inmiddels. Maar nog niet zo lang geleden deden sportbonden hun uiterste best om wedstrijden te beperken tot alleen mannen. Pas in 84 konden vrouwen hardlopen op Olympische spelen. Da’s nog helemaal niet zo lang geleden. Vrouwen hadden in het begin een duidelijke achterstand op mannen, maar die haalden ze in een rap tempo in. Het verschil in beste tijd tussen mannen en vrouwen bij marathons liep terug tot tien minuten. Leuke weetjes dit.

Website vraagt aandacht voor seksueel oorlogsgeweld tegen vrouwen

Het duurde zo’n drieduizend jaar, maar de laatste tijd beginnen steeds meer mensen het als een probleem te ervaren dat (para)militairen verkrachting gebruiken als oorlogswapen. Website Women Under Siege voert campagne om seksueel geweld in conflictgebieden uit te bannen. Of, als dat niet lukt, in ieder geval te zorgen voor opvang en steun voor verkrachte vrouwen.

De site is een project van het Women’s Media Center. In een interview gaf Lauren Wolfe, de directeur van Women Under Siege, aan dat de aanleiding simpel is:

I’ve perceived a groundswell of interest this year in the issue of sexualized violence overall. From women in the Peace Corps to the military to the media to civilians in war—I’ve sensed an unwillingness to take it anymore. That’s a fantastic first step toward ending sexualized violence around the world.

Een tweede reden is dat wetenschappers tegenwoordig aandacht besteden aan seksueel oorlogsgeweld. Dat onderzoek leidt tot harde gegevens en schokkende cijfers:

approximately four women are raped every five minutes in Congo. Having a solid number—and one so shocking—has incredible value. People start to pay attention to the depth and breadth of the suffering.

Vanuit die situatie kun je zaken aan het rollen brengen. Onderwerpen op de agenda zetten. Pleiten voor maatregelen. De site is gloedjenieuw maar trok meteen de aandacht. Mede vanwege de vele oorspronkelijke bijdrage, zoals een video over seksueel geweld in Guatemala, en een bijdrage van Lara Logan, de Amerikaanse verslaggeefster die tijdens de uitoefening van haar beroep op het Tahrir plein in Cairo, Egypte, gemolesteerd werd door een groep mannen. RH Reality Check noemde de site al ‘een journalistieke megafoon voor slachtoffers van seksueel geweld’.

Women Under Siege kan dan ook rekenen op steun van invloedrijke mensen, zoals feministe Gloria Steinem. Steinem:

We must understand in order to stop it — just as, when seeking to defuse a bomb, it is crucial to know its components. Both the World Health Organization and the U.N. Security Council have recognized that there is a lack of research on the nature and extent of sexualized violence in conflict, even as there is increasing demand from U.N. bodies, donors, and others for better analysis to work toward prevention and healing. All of this is why we have begun a new project at the Women’s Media Center that breaks down the specifics of sexualized violence into areas such as its motives and patterns, its fallout, and the gender and cultural attitudes that may have led to it. We’re calling our project Women Under Siege, because with four women being raped every five minutes in Congo alone, we can say it is nothing less than that — an ongoing siege. And it’s time we began to put an end to it.

Om dit te bereiken verzamelt het project documentatie, getuigenissen en andere informatiebronnen. Women Under Siege wil voorlichting geven over verkrachting als oorlogswapen, en bereiken dat de internationale gemeenschap in actie komt. Dan praat je over internationale tribunalen om daders te berechten, en een leidraad voor de Verenigde Naties om te kunnen interveniëren als het weer eens ergens op de wereld totaal uit de hand loopt.

Concrete resultaten zullen op zich laten wachten. Seksueel oorlogsgeweld is ongelofelijk complex, en juist omdat de normale orde in oorlogstijd uiteen valt komen verkrachters weg met hun wandaden. Maar het onderwerp staat op de agenda, verkrachting als oorlogswapen is geproblematiseerd, en dat is al heel wat. To be continued….