Kabinet met louter vrouwen is perfect mogelijk

Toe maar, na drie blanke mannen krijgt het Volkskrant kabinet dan eindelijk de eerste vrouw in de fictieve ploeg. Neelie Kroes mag van het dagblad minister van Financien worden. Dat kan echt beter, aldus Stichting Women on Top. Deze organisatie presenteert een geheel uit vrouwen bestaand kabinet. Uit protest tegen de huidige gang van zaken, waarbij alleen mannen deelnemen aan de formatie van een nieuwe regeringsploeg.

Het Vrouwenkabinet 2012.

Lekkere democratie, als de helft van de bevolking ontbreekt aan de onderhandelingstafel. Rutte en Samsom doen er goed aan te kijken naar de twaalf redenen die het noodzakelijk maken vrouwen serieus te nemen. Want als mannen met mannen praten, verdwijnen vrouwen maar al te snel uit beeld – ook al wemelt het van het talent.

Het gebeurt zo regelmatig dat vrouwen wegvallen, dat Women on Top in 2007 voor het eerst met een vrouwenkabinet kwam. Ook toen uit protest tegen het hoge percentage mannen in de volksvertegenwoordiging. Ook toen koos de organisatie vrouwen uit de partijen die een coalitie gingen vormen:

De stichting zegt uit de nieuwe coalitiepartijen CDA, PvdA en ChristenUnie vrouwen te hebben gekozen van wie de namen rondzoemen als kanshebbers voor een ministerspost. De organisatie wil op deze manier aangeven dat de benoeming van vrouwen aan de top nog altijd niet vanzelfsprekendheid is.

In 2010 volgde de presentatie van het tweede vrouwenkabinet van Women on Top. Dat was het jaar waarin Mark Rutte met een ploeg vol oudere blanke mannen op de proppen kwam, en beweerde dat hij niet op sekse gelet had maar alleen op kwaliteit. Sandra Rottenberg liet namens de organisatie weten dat Women on Top daar heel anders over denkt:

Om het protest tegen het old boys network vorm te geven, zijn vrouwen van alle gezindten en stromingen bij elkaar gebracht in een kabinet dat ‘nu eindelijk eens’ de echte zaken aanpakt. Rottenberg beschouwt de formatie als ‘een gezelschapsspel’ met een serieuze boodschap. Voor sommige posten was het flink zoeken, maar het resultaat stemt haar zeer tevreden.

Het is triest dat het voor de derde keer nodig is om erop te wijzen dat democratie een hol woord is als vrouwen schitteren door afwezigheid bij onderhandelingen over een nieuwe regering, en zwaar ondervertegenwoordigd zijn in de uiteindelijke kabinetsploeg. Daarom des te belangrijker om te tonen dat het echt anders kan.

Sybilla Dekker wil vrouwelijke formateur

Het was allang zichtbaar op de televisiebeelden van de formatieperikelen: blanke man na blanke man stapte in maatpak voor de microfoons. Zondag sprak dan eindelijk iemand uit dat het hoog tijd is dat vrouwen betrokken worden bij de formatie: in het programma Buitenhof pleitte oud VVD-minister Sybilla Dekker voor een vrouwelijke formateur.

Een anonieme blogger bij de Telegraaf weet wel een geschikte kandidaat: nu de pogingen van de mannen mislukt zijn moet Neelie Kroes maar aan de slag, want die kan zo lekker streng kijken. Even verderop heeft deze figuur het al over ‘IJzeren Neelie”. Met die twee bijvoegelijk naamwoorden zitten we meteen weer op stereotype terrein – wie als vrouw een beetje krachtig overkomt, is meteen streng en van ijzer. Heel fijn, die hardnekkige manieren om vrouwen met macht te omschrijven.

Maar goed, terug naar de formaties dominerende mannen. Dat verschijnsel is al even hardnekkig.  Zo wees Carla van Baalen er in 2007 op dat de toekomstige regering van Nederland bepaald werd door zes mannen. In een opiniestuk voor dagblad Trouw schreef ze:

Zoals altijd waren ook bij deze kabinetsformatie vrouwen de grote afwezigen. Slechts één keer was een vrouw informateur: Borst in 1998. Maar zij werd toen wel stevig geflankeerd door twee mannen: Kok en Zalm. Opmerkelijk dit keer is dat Balkenende en Rouvoet de nummers twee van de kandidatenlijst (Verhagen en Slob) meenamen naar de onderhandelingstafel, maar Bos de zijne (Albayrak) thuisliet.

En zo kwam de formatie in handen van zes mannen. Mocht de Koningin deze keer een vrouwelijke formateur benoemen, danzou er voor het eerst in twaalf jaar een vrouw aan het roer staan. Anno 2010 een treurige constatering.

Els Borst, in 1998 de eerste en tot nu toe ook de laatste vrouwelijke formateur.