Hilary Mantel wint tweede Booker Prize

Ze is de eerste vrouw én de eerste Britse auteur die dit voor elkaar krijgt. Hilary Mantel wint voor de tweede keer de Man Booker Prize, een prestigieuze literaire onderscheiding waar een geldbedrag van 50.000 pond aan vast zit. De eerste keer ontving ze de prijs voor Wolf Hall, de tweede keer voor Bring Up the Bodies.

De New Yorker was er snel bij en publiceerde een uitgebreid portret van de schrijfster. Het blad signaleert in een essay, The Dead are Real, dat Mantel een genre koos waar mensen nogal verschillend over denken: historische fictie, en dan ook nog over het Tudor tijdperk – waar mensen al veel van denken te weten omdat ze televisieserie The Tudors zagen.

Historische fictie gold enige tijd als een gezaghebbende literaire vorm, die de diepste mogelijkheden en zieleroerselen van de mens bloot kon leggen. Tegenwoordig heeft het genre een lagere status. Het schuurt teveel aan tegen romantische fictie, historical romances, vol smachtende vrouwen, korsetten die opengerukt worden, teveel gepraat en teveel beschrijvingen van kleding. Er hangt volgens de New Yorker bovendien een beschuldiging omheen van escapisme, je willen onttrekken aan de realiteit.

Dat soort vooroordelen zorgden ervoor dat Mantel’s eerste historische roman bijna niet gepubliceerd kon worden. Uitgevers konden er niks mee:

“I wrote a letter to an agent saying would you look at my book, it’s about the French Revolution, it’s not a historical romance, and the letter came back saying, we do not take historical romances,” she says. “They literally could not read my letter, because of the expectations surrounding the words ‘French Revolution’—that it was bound to be about ladies with high hair.

Des te beter dat Mantel voor de tweede keer een grote literaire prijs wint voor de eerste twee delen van haar trilogie over het tijdperk van de Tudors, met als centrale personage Thomas Cromwell, de naaste adviseur van koning Henry VIII. Het is een verhaal vol politieke intriges en drama’s, zoals de stormachtige relatie tussen de koning en Anne Boleyn (Henry laat haar uiteindelijk onthoofden). Stof te over voor een roman. Maar Mantel raakte ook gefascineerd doordat vrouwen een grote rol spelen in de geschiedenis:

One of the things she’d always found attractive about the Henry story was that there was so much in it about women. No wives, no story. One of Cromwell’s advantages at court was that he did not underestimate women—neither their usefulness as informants nor their cunning as enemies. [...] This was always a problem with historical fiction, if you liked to stick closely to the record: there was very little information about women, on the whole, but if you wrote a novel without them it seemed off-kilter.

Volgens de engelse krant The Guardian kocht de BBC inmiddels de rechten. De omroep wil de eerste twee delen van de geplande trilogie bewerken tot een televisieserie van zes uur.

Iran duwt vrouwen terug in hun hok

Vrouwen in Iran mogen volgend jaar van 36 universiteiten niet meer beginnen aan 77 studies. Onder andere Engelse literatuur, de hotelschool, archeologie, informatica en bedrijfskunde veranderen in manneneilanden. De acties volgen, misschien niet geheel toevallig, op berichten dat Iraanse vrouwen vaker studeren dan mannen en betere resultaten halen.

Volgens ingewijden betreft het weren van vrouwen geen overheidsbeleid. Universiteiten in Iran hebben vergaande bevoegdheden om zelf te bepalen wie ze wel en niet toelaten, melden deze deskundigen. Omdat echter zoveel universiteiten tegelijkertijd zoveel deuren dicht gooien, heeft de regering wel verklaringen afgelegd. Hmmm… Opvallend…..

Volgens de overheid zijn vakken zoals Engelse literatuur ‘te mannelijk’, en daarom ongeschikt voor vrouwen. Volgens woordvoerders kunnen vrouwen nog steeds genoeg studies volgen. Dat universiteiten hen weren van andere opleidingen is puur en alleen ‘om de  balans terug te brengen’. Tsja, De van bovenaf opgelegde discriminatie kan ook uitgelegd worden als een manier om vrouwen terug in hun hok te duwen. Vrouwen die succes hebben vormen een bedreiging! Ze zouden opstandig kunnen worden:

Writing to Ban Ki Moon, the UN secretary general, and Navi Pillay, the high commissioner for human rights, Mrs Ebadi, a human rights lawyer exiled in the UK, said the real agenda was to reduce the proportion of female students to below 50% – from around 65% at present – thereby weakening the Iranian feminist movement in its campaign against discriminatory Islamic laws.

Maar de mannen dan….begon al minstens in de jaren zeventig

Hahahahaha, sommige dingen veranderen ook nooit. De Zesde Clan leest op dit moment The Madwoman in the Attic, oorspronkelijk verschenen in de jaren zeventig en inmiddels een klassieker in het genre feministische literaire kritiek. Voor de nieuwe uitgave van begin deze eeuw (het jaar 2000) keken de auteurs, Sandra Gilbert en Susan Gubar, terug op de ontvangst van hun unieke werk. Wat blijkt? Het ‘maar de mannen dan’ argument was in de jaren zeventig al een veelgebruikt wapen om feministische theorie weg te wuiven.

In het voorwoord bij de nieuwe editie schrijft het duo:

As for our earliest hostile critics, they too lacked nuance. They were almost all men and, as my husband once noted, their attacks on the basic argument of The Madwoman could be summarized by two simple and simply plaintive statements. The one: ‘men suffer too’. The other: ‘My wife doesn’t feel that way.’

Zoooo heeeeej, komt ons feministen dat even bekend voor. Het maakt niet uit wat je zegt, je kunt er de klok op gelijk zetten dat dit soort algemeenheden naar je hoofd geslingerd worden. In de jaren zeventig, en nu nog steeds. De enige verandering lijkt te zijn dat we dankzij internet soms van tevoren al weten dat iemand op het punt staat iets feministisch te zeggen. Dan kan de meute bij voorbaat al loos gaan om die persoon snel de mond te snoeren:

A woman declared her intent to publicly voice her opinions about video games. For that, she was called a bitch, a whore, a slut, a cunt, a dyke, and a baffling assortment of racial slurs. She was threatened with violence, rape, and death. She was told to shut her mouth, get back in the kitchen, and die of cancer. Her video was repeatedly flagged for terrorism in an effort to get YouTube to pull it. Her Wikipedia page was defaced with pornography and profanity. All for the crime of being a woman talking about women in video games. No, not for being a woman talking about video games. For being a woman who had announced that she would, at some point in the future, be talking about video games.

Tsja, of we dat als een vooruitgang moeten beschouwen? Het vergt moed om als vrouw publiekelijk een mening te uiten. Laten we trots zijn op zij die dit toch doen, in welk tijdperk ze ook leven of leefden.