‘Waarschuwing, deze foto is opgeleukt tot niveau 5′. Dat zou zomaar een etiketje kunnen zijn bij foto’s van beeldschone mensen in glossy bladen als het aan wetenschappers ligt. Het waarschuwingslabel kan mensen bewust maken van de manier waarop de media beelden manipuleren en onmogelijke schoonheidsidealen opleggen aan lezers en kijkers, hoopt onder andere Hany Farid, een professor in de computerwetenschappen bij de universiteit van Dartmouth.
Sunny Bergman, voor en na.
Photoshop kan vanalles. Op niveau 1 kan het gaan om kleuren wat scherper maken, de huid wat gladder, en een klein moedervlekje wegwerken. Op niveau 5 zit je op het niveau van science fiction: compleet gewijzigde beelden die weinig meer van doen hebben met de originele persoon. Tailles insnoeren, buikjes weghalen, nekken verlengen, en een onaardse gloed op de huid. (De Zesde Clan stelt voor om hier een zesde niveau aan toe te voegen: de categorie Photoshop Disasters, voor als het echt hilarisch wordt).
Zulke aangepaste foto’s doen iets met je als je er dagelijks duizenden van consumeert. De American Medical Association nam eerder dit jaar richtlijnen aan om adverteerders ertoe te bewegen foto’s niet zodanig te bewerken dat ze aanleiding geven tot onrealistische schoonheidsidealen of onhaalbare ideëen over hoe je lichaam eruit zou moeten zien. Want uit talloze onderzoeken blijkt steeds opnieuw dat mensen onzeker worden, een groter risico lopen op eetstoornissen, en een verstoord lichaamsbeeld kunnen krijgen als ze gebombardeerd worden met zoveel kunstmatige schoonheid.
In Nederland houdt onder andere Liesbeth Woertman zich met dit soort kwesties bezig. Zij merkt:
De range van hoe vrouwen eruit kunnen zien, wordt steeds verder versmald. Tegelijkertijd wordt de suggestie gewekt dat je dat beeld kunt realiseren door de juiste producten te gebruiken. Als je maar bepaalde crèmes smeert, vijf liter water per dag drinkt, sport, dieet, dan komt dat ideaalbeeld vanzelf binnen bereik. Als je dat niet voor elkaar krijgt, is dat jouw individuele falen en schuld. Als de ideaalbeelden zo perfect zijn, kun je alleen maar verliezen.
Betrokkenen bij het initiatief van de waarschuwingslabels benadrukken in de New York Times overigens dat het niet de bedoeling is Photoshop te demoniseren:
“We’re not trying to demonize Photoshop or prevent creative people from using it. But if a person’s image is drastically altered, there should be a reminder that what you’re seeing is about as true as what you saw in ‘Avatar,’ ” the science-fiction movie with computer-generated actors and visual effects.”
