Meeste pijn bezuinigingen komt terecht bij vrouwen

In ‘nieuws’ waar feministen een jaar geleden al op wezen: de bezuinigingen in Engeland treffen vrouwen drie keer zo hard als mannen. Het is heel goed dat onze Noordzee-buren dit in kaart brengen. Want dan weet je waar je over spreekt. In Nederland meten we de impact van beleid op mannen en vrouwen veel minder structureel. Niet handig, nu drie mannen in het Catshuis belangrijke beslissingen nemen over onze toekomst, inclusief nieuwe forse bezuinigingen.

In Engeland is de situatie volkomen duidelijk:

The biggest impact comes from proposed changes to public sector pensions announced in the coalition’s very first budget. With women making up 65% of the local authority workforce affected by the changes, they will receive £5bn less compared with £2.6bn for men. The analysis does not include plans to hit regional public sector pay, which again has a bigger impact on female employees.

Anna Bird, deputy chief executive of the Fawcett Society, warned that the changes were forcing thousands of women back into the home. “Changing the working tax credit was one of the most damaging changes for women trying to work. It’s hard to see much evidence that the government is listening when they have done nothing on the cumulative impact of women’s equality.”

De Zesde Clan mist berichtgeving over dit type effecten in de Nederlandse media. Veel verder dan wat artikelen over duurdere kinderopvang komt het niet, inclusief tegenstrijdige berichten of kinderen nou wel of niet meer of minder naar de opvang komen, en wat dat kan betekenen voor de werkgelegenheid van ouders (lees: moeders).

Kenniscentrum E-Quality probeert wat te doen aan dit soort onduidelijkheid. Deze organisatie biedt mogelijkheden om budgetten te onderzoeken op basis van gender.  Zulke genderanalyses zou je op voorstellen voor bezuinigingen toe moeten passen. Als algemeen gepresenteerde bezuinigingen hebben namelijk geen neutrale effecten. Meer vrouwen dan mannen werken bij de overheid, of maken gebruik van sociale voorzieningen en gezondheidszorg. Aangezien vrouwen langer leven maken zij ook meer gebruik van pensioenen en oudedagsvoorzieningen. Bezuinigingen op al die gebieden treffen vrouwen waarschijnlijk harder dan mannen, maar om dat met zekerheid te kunnen zeggen, moet je meten en rekenen.

Niet alleen Engeland is aan het meten en rekenen geslagen, met schokkende uitkomsten als het gaat om de situatie van vrouwen. Overal waar landen de effecten in kaart brengen, blijkt dat de pijn van bezuinigingen onevenredig bij vrouwen terecht komt. Onder andere  Canadese organisaties wijzen erop, of de Amerikaanse staat Washington, waar de werkgelegenheid en gezondheidszorg van vrouwen slag na slag krijgt, evenals in de staat Californië.

De Zesde Clan gelooft niet dat de situatie in Nederland zó fundamenteel anders is, dat de pijn hier opeens wel eerlijk verdeeld wordt tussen mannen en vrouwen. Een betrouwbare, deskundige regering zou onderzoeken of de seksen wel beiden op een gelijkwaardige manier bijdragen aan de bezuinigingen. Want doe je dat niet, dan loop je een groot risico dat je maatregelen neemt, die discrimineren en seksistisch uitpakken.

Meer geld voor homo emancipatie gaat ten koste van vrouwenemancipatie

Homo emancipatie bevorderen? Prima, maar het extra geld daarvoor komt uit het potje voor vrouwenemancipatie. Dat signaleert Kenniscentrum E-Quality. Het kenniscentrum nam de Nederlandse begroting voor 2012 onder de loep en toont zich teleurgesteld dat de regering op die manier omgaat met deze twee doelstellingen. Bovendien blijken sommige plannen, zoals het grotendeels afschaffen van het PGB, in strijd met het VN Vrouwenverdrag, schrijft E-Quality.

In haar analyse van de begroting voor volgend jaar schrijft het kenniscentrum over de verdeling van geld voor emancipatie:

E-Quality is teleurgesteld dat op die manier homo- en vrouwenemancipatie tegen elkaar worden uitgewisseld. Beide zijn even belangrijk. Versterking van homo-emancipatiebeleid moet niet ten koste gaan van, maar gelijkwaardig worden ingezet naast vrouwenemancipatiebeleid.

Dat gaat dus niet gebeuren. En omdat het geld ergens ingeleverd moet worden, gaat de regering onder andere bezuinigen op ditzelfde kenniscentrum, plus Aletta, Instituut voor Vrouwengeschiedenis. Beide instanties moeten een kwart van hun budget inleveren. Om de bezuinigingen op te vangen willen Aletta en E-Quality samengaan. Door één organisatie te worden willen ze hun werk voor vrouwenemancipatie op peil houden.

Dat zal hard nodig zijn, want uit de analyse van de begroting voor 2012 blijkt dat de regering vrouwen hard treft. De overheid wil zich namelijk terugtrekken en meer verantwoordelijkheid bij de burgers leggen. Klinkt geweldig, maar het betekent dat met name vrouwen in de knel gaan komen. Het betekent tegelijkertijd én meer uren betaald werk verrichten, én daarnaast vrijwilligerswerk doen en mantelzorg verlenen. Plus meer betalen voor kinderopvang. Vrouwen draaien in de praktijk vaak op voor deze kosten, dus als die kosten stijgen is het argument al snel ‘schat, waarom zou je werken, je salaris gaat toch naar de kinderopvang’.

Dan zijn er nog de plannen rondom het persoonsgebonden budget. Die maatregel is volgens E-Quality in strijd met het door de Nederlandse regering ondertekende VN Vrouwenverdrag. Wat is het geval. De regering wil dit PGB grotendeels afschaffen. Dat betekent dat de omgeving meer hulp moet verlenen, maar het betekent ook dat veel mensen hun uit het PGB betaalde baan verliezen. In de praktijk zijn dat voornamelijk vrouwen, circa 20.000 zelfs. ‘Beleid dat de facto vrouwen treft in nadelige zin is in strijd met het VN Vrouwenverdrag’, schrijft E-Quality.

Maar dat is dus wél wat deze regering doet. Hoog tijd voor een proefproces via het Clara Wichmann fonds, zou de Zesde Clan zeggen!

Engels feminisme in de lift

De vrouwenbeweging in Engeland zit in de lift. In haar boek The Future of Feminism beargumenteert Sylvia Walby dat dit geen toeval is. Bezuinigingen en een overheid die zich op allerlei terreinen terugtrekt zijn twee ontwikkelingen die vrouwen vaak harder treffen dan mannen. Het zet vrouwen aan het denken over gender en vraagstukken zoals financiële onafhankelijkheid, ondersteuning van (alleenstaande) moeders en pensioenen. Dan kom je al snel uit bij het veelkleurige meerstromenland dat feminisme heet.

Plus het femomeen Slutwalk. In Engeland trokken deze protestmarsen duizenden deelnemers m/v.

Vrouwelijke politici bewijzen zichzelf als onafhankelijke denkers en doeners. Feministische organisaties werken met nieuwe energie aan een sociale revolutie. In de media wemelt het van opiniestukken en commentaren. Vaak met een openlijk feministische inslag, zoals deze oproep aan vrouwen om in een onzekere periode vol veranderingen niet terug te vallen op de oude patronen. Bovenop dit alles een berg boeken, vers van de pers, waarin auteurs allerlei verschillende aspecten van het feminisme belichten.

Dat de beweging zich roert, is niet voor niets. Sylvia Walby schrijft in één van die nieuw verschenen boeken dat het feminisme begon als een protestbeweging. Daarna wist de beweging, met verstandige argumenten, logische redeneringen, en een beroep op mensenrechten, door te dringen tot de politiek, in eigen land en in Europa. Zeker de EU is bezig met het invoeren met regels die vrouwen ondersteunen in werk en studie, en mannen in het op zich nemen van een grotere rol thuis en in de zorg voor kinderen (onder andere verlofregelingen voor vaders).

So far so good. Het conservatieve neoliberale klimaat gooit echter roet in het eten, signaleert de Guardian in een recensie van Walby’s boek:

the strongest message of this book is that neoliberalism “makes the achievement of feminist goals more difficult. The increase in economic inequality and the decrease in the legitimacy of state action alter the context in which feminism makes its demands”.

Het is, kortom, opnieuw tijd om de straat op te gaan en te protesteren. Tegen ‘hervormingen’ (afbraak) van het pensioenstelsel die vrouwen veel harder treffen dan mannen, bijvoorbeeld. Of de bezuinigingen op diensten en uitkeringen, en onbetaalbare kinderopvang. Een combinatie die vrouwen terugduwt in hun rol van onbetaalde huisvrouw.

Vandaar de toegenomen zichtbaarheid van de beweging in Engeland, en de huidige hernieuwde golf opiniestukken, boeken en analyses. Het feminisme in Engeland zit in de lift, en dat is maar goed ook. Hoog tijd dat we in Nederland hier een voorbeeld aan nemen en ook wakker worden.

Spaanse feministen kamperen in hartje Madrid

Prostituees zijn het zo zat dat Spaanse demonstranten regeringsfunctionarissen uitmaken voor hoerenzonen, dat ze eigen protestborden hebben geschilderd met de boodschap dat de gewraakte heren toch echt geen kinderen van hen zijn. Het is één van de redenen waarom Spaanse feministen sinds vorige week een eigen tent opzetten in het centrum van Madrid. Ze willen niet alleen meedoen aan de demonstratie, maar ook de discussie over het machismo binnen de protestbeweging aan de kaak stellen.

Sinds half mei is het centrum van Madrid veranderd in een actiekamp.

Puerta del Sol, een belangrijk punt in het hart van hoofdstad Madrid, is sinds half mei het toneel van een massaal volksprotest tegen de werkloosheid en de bezuinigingen. Sinds vorige week hebben ook Spaanse feministen hun kamp opgeslagen. In hun tent kunnen mensen vragen stellen over het feminisme, debatteren over allerlei kwesties, en informatie meenemen. De actievoersters gaan ook in gesprek met andere leiders van de demonstratie om te voorkomen dat het machismo aan de haal gaat met de protesten.

France 24 geeft een levendig beeld van de acties van de Spaanse feministen. Zo ging het meteen mis zodra het eerste feministische spandoek boven hun tent hing:

When we arrived last week, we unfurled a big banner that read “The Revolution will be a Feminist One”. Pretty soon, a male protester approached us, tore the banner down and began insulting us. He was visibly drunk and rather young, but that’s no excuse for his attitude. [...]  After that, we decided that we absolutely had to have a pedagogical, and not just militant, approach. We try to make protesters aware that some of the language and slogans they use are profoundly misogynistic, even if they don’t mean them to be.

De vrouwen hebben inmiddels ook een eigen manifest opgesteld. De feministen sluiten zich aan bij het algemene doel van het protest – meer werk, mens centraal in plaats van regels - maar voegen daar hun eigen eisen aan toe. Een einde aan seksistisch taalgebruik (zie ook andere artikelen van de Zesde Clan, over hoe kleine woordjes wel degelijk effect hebben), actie tegen huiselijk geweld, baas in eigen buik, en een einde maken aan de praktijk om homoseksualiteit of transseksualiteit te beschouwen als een ziekte.

Deze eisen zijn volgens één van de activistes die France 24 interviewde geen bijzaak, maar fundamentele waarden die nodig zijn om van Spanje een land te maken waar mannen en vrouwen willen wonen:

Zapatero billed himself as a strong defender of women’s rights, but my opinion is that his policies are feminist in form but not in substance. To us, gender issues (such as childcare, salary inequalities, minority privileges) are clearly at the root of many of Spain’s social problems, and re-thinking the system necessarily means re-thinking gender relations. One of the Spanish revolutions’ main stated goals is to put life, not money, in the centre of society. This is a profoundly feminist value.

Defensie stopt met diversiteitsbeleid

Vrouwelijke militairen hoeven niks meer te verwachten van hun werkgever en het kabinet Rutte. De regering ziet niks in diversiteitsbeleid, en Defensie gehoorzaamt. Zodoende breken de strijdkrachten onder andere een actieplan af om tot en met 2012 meer diversiteit te bereiken. Dat blijkt uit het jaarverslag van Defensie, dat via de site openbare bekendmakingen eind mei werd vrijgegeven voor het publiek.

De bezuinigingen op het Nederlandse leger leveren regelmatig artikelen op in de media. Tot nu toe lag het accent daarbij echter op het opheffen van tankeenheden, en het afstoten van schepen. Wat de bezuinigingen betekenen voor vrouwelijke militairen kreeg tot nu toe nauwelijks aandacht.

De Zesde Clan zet de situatie graag op een rijtje: geld voor emancipatie verdwijnt, het leger hoeft geen streefcijfers meer vast te stellen, en speciale stages of opleidingsprogramma’s voor vrouwelijke militairen verdwijnen.

Laten we deze feiten wat gedetailleerder invullen. Het net vrijgegeven jaarverslag 2010 houdt het kort, als het gaat om emancipatie en diversiteit. Daarom de hele passage hier copy-paste weergegeven:

In 2009 is door de IGK in een themaonderzoek aandacht besteed aan emancipatie, arbeid en zorg. De Hoofddirecteur Personeel is verzocht de behandeling van het rapport “Vrouwen bij defensie”over te nemen. Hij heeft gemeld dat de uitwerking van de aanbevelingen in genoemd rapport in gang is gezet, waar onder de integrale opname van diversiteit en gender in de defensiebrede personeelsmonitor. Een aantal doorlopende onderzoeken op personeelsgebied bieden inzicht of vrouwen verschillen in motivatie en in vertrekredenen. Op basis daarvan kan beleid worden aangepast.

Een deel van de in het Actieplan diversiteit defensie 2009-2012 opgenomen maatregelen is inmiddels geïntegreerd in het personeelsbeleid. In het huidige regeerakkoord is echter opgenomen dat diversiteitsbeleid geen prioriteit is van de regering. Voor defensie betekent dit dat het Actieplan diversiteit defensie 2009-2012 wordt beëindigd.

Duidelijk. Wat betekent het voortijdig opheffen van het actieplan concreet? In een kamerbrief gaf minister Hillen eerder dit jaar al aan dat Defensie in 2009 en 2010 in totaal 2,7 miljoen euro uitgaf een het bereiken van meer diversiteit. Daarnaast kreeg Defensie nog eens zes ton om vrouwen te behouden en te laten doorstromen in het leger. Dat geld verdwijnt, samen met het Actieplan. En omdat de regering het diversiteitsbeleid stop zet, verdwijnen ook andere maatregelen. Geen streefcijfers meer. Geen aparte stageprogramma’s. Geen aparte scholing.

Wat is de reden voor dit afbraakbeleid? Nou, benadrukt de minister in zijn brief, voortaan let het leger alleen op kwaliteit bij het aannemen van mensen.

Huh? Wil de minister zeggen dat diversiteit haaks staat op kwaliteit? Of leeft Hillen in een ideale droomwereld, waarin mensen andere mensen op hun merites beoordelen en totaal niet letten op sekse of huidskleur? De minister vergeet dan gemakshalve dat je seksisme kunt meten. Zo wijzen onderzoeken keer op keer uit dat vrouw-zijn leidt tot minder salaris en ernstige loopbaanschade zodra een vrouw het in haar hoofd haalt kinderen te krijgen. Zie verder ongeveer de helft van de andere artikelen op dit weblog, met de links naar talloze andere studies die de achterstelling van vrouwen (en vaak ook allochtonen) inzichtelijk maken.

De minister probeert zijn boodschap te verzachten door te benadrukken dat Defensie zich wel zal blijven houden aan regels van de Verenigde Naties over de rol van vrouwen in (post) conflictgebieden. Ook blijft het leger onder mannen én vrouwen werven voor nieuw personeel. Voor zover Defensie dat personeel kan en mag aannemen in deze tijden van bezuinigingen. Kortom, doekjes voor het bloeden. En de vrouwelijke militairen hebben het nakijken. Bedankt, Hillen!

De lezing van…. Nathalie Baartman

De bezuinigingen van het kabinet op de Nederlandse cultuur zijn helaas nog steeds actueel. Daarom vandaag in de serie ‘de lezing van’ een speech van cabaretière Nathalie Baartman, tijdens de manifestatie Enschede Schreeuwt om Cultuur van eind vorig jaar. Ze maakt er een levendig verhaal van. Rond de vijfde minuut begint ze zelfs even te jodelen om haar pleidooi voor behoud van cultuur kracht bij te zetten. Genoeg inleiding, hier is Nathalie Baartman:

Fawcett Society moet bakzeil halen

Het juridische systeem in Engeland heeft de Fawcett Society naar huis gestuurd. Dat meldt onder andere de BBC. De Society wilde een stokje steken voor bezuinigingsplannen die vrouwen veel harder treffen dan mannen. Volgens de rechter is de hele zaak echter een academisch, moeilijk te bewijzen verhaal. Eis afgewezen, u kunt weer gaan.

De uitspraak van de rechter betekent dat de regering geen analyse hoeft te doen naar de effecten van de bezuinigingen op mannen en vrouwen. De meeste commentaren tot nu toe zijn cynisch danwel berustend. Zoals deze:

Well so much for Fairness, Happiness, Democracy, Freedom of Speech, Freedom of Information, Transparency. I agree with Judge Ousley comment that these are all academic under this government.

Bezuinigingen Engeland duwen vrouwen terug in afhankelijke rol

De manier waarop de Engelse regering bezuinigingen doorvoert, bevordert dat mannen kostwinner blijven en duwt vrouwen terug in hun traditionele rol als afhankelijke verzorger. Allerlei maatschappelijke organisaties en politici van de oppositie maken dat al duidelijk sinds augustus dit jaar. Maar een nieuwe studie van de Women’s Budget Group geeft extra munitie aan deze berekeningen en bevindingen.

Eh, nee, dat was tijdens de tweede wereldoorlog, blijf anno 2010 maar thuis voor man en kinderen zorgen.

De WBG bracht verschillende groepen ‘slachtoffers’ in kaart. Allereerst alleenstaande vrouwen. Het gaat dan om oude vrouwen met een pensioen, en alleenstaande ouders, bijna allemaal vrouwen. Zij verliezen 60% meer inkomen dan alleenstaande mannen, als de regering alle bezuinigingen op voorzieningen en uitkeringen doorvoert.

Een tweede groep slachtoffers betreft werkende vrouwen. Veel bezuinigingen vinden namelijk plaats in sectoren waar meer vrouwen dan mannen werken, zoals de zorg en de overheid. Het verlies van banen in die sectoren treft hen veel harder dan mannen. Wie door kan blijven werken, zal waarschijnlijk genoegen moeten nemen met minder secundaire arbeidsvoorwaarden en slechtere werkomstandigheden. Doorstromen naar het zakenleven hoeft geen verbetering te betekenen: vrouwen verdienen zo’n 20% minder dan mannen, en de regering heeft net aangekondigd niks te willen doen aan die loonkloof. Bedrijven mogen op vrijwillige basis proberen vrouwen gelijk loon te betalen, en dat is het dan.

Alles bij elkaar opgeteld komt de pijn van de bezuinigingen voor 72% bij vrouwen terecht, terwijl die toch echt maar de helft van de bevolking uitmaken. Het rapport concludeert:

The WBG is concerned about role the Coalition foresees for women in the future. The Coalition’s stated intention is to simplify the welfare system, increase incentives to work, and reduce ‘dependency’ on the state. But its plans will have the opposite affect for many women, and do not address the barriers to women’s employment arising from their caring responsibilities. Indeed, women’s caring responsibilities will increase as women are likely to be the ones to fill the gaps where public services have been cut.

De Women’s Budget Group is een onafhankelijke organisatie van wetenschappers, vakbonden en NGO’s. De WBG analyseerde de effecten van de bezuinigingen op gender, nadat een soortegelijk onderzoek van de regering zelf vol fouten en blinde vlekken bleek te zitten. Inmiddels is een andere organisatie, de Fawcett Society, naar de rechter gestapt. De Society wil dat de regering de bezuinigingsplannen stop zet omdat ze discriminerend zijn voor vrouwen. De rechtszaak begint maandag 6 december.

 

 

 

 

Engelse bezuinigingen treffen vrouwen onevenredig hard

Engelse vrouwen vormen de helft van de bevolking, maar moeten opdraaien voor minstens 72% van de bezuinigingen. En dat was voordat de regering de bezuinigingen op uitkeringen en sociale zekerheid bekend maakte. Die zorgen er volgens oppositieleidster Yvette Cooper voor dat vrouwen met jonge kinderen meer pijn lijden door de bezuinigingen, dan de banken die aan de wieg stonden van de economische crisis.

Yvette Cooper en de Fawcett Society vechten tegen bezuinigingen die vrouwen onevenredig hard treffen.

Volgens dagblad The Independent zorgt het gehele pakket aan bezuinigingen en inkrimpingen er bovendien voor dat veel meer vrouwen dan mannen hun baan gaan verliezen. Met name de overheid moet afslanken. Daar werken relatief veel vrouwen, maar die vrouwen hebben ook nog eens vaker dan mannen een parttime baan. En juist daar zullen de klappen valllen. Al met al leeft breed de vrees dat de ontslaggolven en bezuinigingen de emancipatie van vrouwen voor decennia terug zullen draaien.

Onder andere oppositieleidster Cooper en de Fawcett Society pikten dit niet en stapt naar de rechter. De organisatie had in het begin wel geprotesteerd, maar had even afgewacht. De regering had namelijk beloofd een genderanalyse uit te voeren om het effect van bezuinigingen helder te krijgen. Als je namelijk bezuinigt op iets waar vooral vrouwen gebruik van maken, tref je hen harder dan mannen, en dat is indirecte discriminatie. Dat mag niet. Uit cijfers die Cooper bemachtigde, bleek echter dat dit wél dreigde te gebeuren. Dagblad The Guardian:

The Institute for Fiscal Studies (IFS) – another unimpeachable source – was impressed by Cooper’s figures. “Numbers always help, big numbers are powerful,” says IFS benefits expert Mike Brewer. “I was surprised by the scale of the difference between men and women. It was stark.” To Baird the June budget figures were so alarming that “it seemed inevitable that the Treasury had not done an Equality Impact Assessment”. And if not, “that’s unlawful. It makes the decisions invalid.”

Kortom, nu blijkt dat die gender analyse niet is uitgevoerd, handelt de regering in strijd met onder andere de in 2006 aangenomen Equality Act. En het is met die wet in de hand dat advocaten nu willen afdwingen dat de regering alsnog in kaart brengt welke groepen getroffen worden door de bezuinigingen. En of het dan nog wel eerlijk is. To be continued….

Bezuinigingen staan op gespannen voet met VN Vrouwenverdrag

Een heel aantal bezuinigingen in de nieuwe begroting staan op gespannen voet met het VN Vrouwenverdrag. Dat internationale verdrag wijst maatregelen af die vrouwen harder treffen dan mannen, en daarvan staan er nogal wat in het nieuwe regeerakkoord, signaleert kenniscentrum E-Quality.

In een commentaar op de rijksbegroting zet het kenniscentrum de resultaten op een rij van een analyse van de begroting van een aantal ministeries. Allemaal hebben ze te maken met gezondheid, jeugd, gezin, zorg en economie. Uit de analyse blijkt dat de overheid weinig rekening houdt met de samenstelling van de groepen die te maken krijgen met bezuinigingen. Korten op anticonceptie, kinderopvang en de alleenstaande ouderkorting zijn allemaal bezuinigingen die vrouwen onevenredig treffen. Zo zijn bijna alle alleenstaande ouders vrouw. En anticonceptie uit het basispakket legt de kosten van voorbehoedsmiddelen eenzijdig bij vrouwen.

Op andere gebieden lijken de plannen heel aardig, maar is het raar dat de regering op geen enkele manier meeneemt dat mannen en vrouwen een andere positie innemen in de samenleving. Zo is het leuk dat er meer geïnvesteerd wordt in de aanpak van jongerenoverlast, maar het gaat hier vaak om jongens. Je loopt een grote kans dat het budget naar de jongens gaat, en dat de meisjes vergeten worden. Want die kunnen kampen met net zulke ernstige problemen als de jongens, maar in plaats van op straat mensen lastig te vallen, blijven ze binnen en kwellen zichzelf.

Een ander voorbeeld is huiselijk geweld. Het comité van het VN Vrouwenverdrag heeft al meerdere keren kritiek geuit op de Nederlandse regering, omdat alle plannen hardnekkig genderneutraal beschreven zijn. Terwijl er in de praktijk toch echt een grote invloed is van de machtsverschillen tussen mannen en vrouwen. Ook lijkt korten op de inburgering neutraal, maar helaas hebben allochtone vrouwen veel minder vaak een eigen inkomen dan mannen. Voor hen is de drempel dus veel hoger om de eigen inburgering te betalen.

Het kenniscentrum geeft per aangekondigde maatregel suggesties ter verbetering. Maar het zou ook al schelen als de regering afziet van de aankoop van de Joint Strike Fighter a 68 miljoen euro per stuk. Met zulke bedragen kun je anticonceptie gewoon in het basispakket houden en hoeven bijstandsmoeders niet te beknibbelen op het kopen van brood.

Steeds meer mensen tekenen petitie voor behoud anticonceptie

Meer dan tweehonderd mensen zetten op Prinsjesdag in Den Haag hun handtekening onder een petitie om anticonceptie in het basispakket te houden. En nog veel meer mensen werden gewezen op de internetpetitie, www.ipetitions.com/petition/anticonceptie/. Met de oproep: mail de link naar je vriendinnen!

Dit alles was het resultaat van een actie van Janna Kodde, een vrouw uit Leiden die het ge-jojo met voorbehoedmiddelen zat is. De pil ging al eens eerder uit het pakket, en daarna weer erin, al naar gelang de economische omstandigheden. Terwijl het gaat om een basisvoorziening waar miljoenen vrouwen in de vruchtbare leven van afhankelijk zijn.

Om haar boodschap ‘het vrouwenrecht op geboorteregeling is een mensenrecht’ kracht bij te zetten, had ze een protestbord bij zich én een pak zakdoekjes. Want Kodde hoorde gisteren van verschillende vrouwen dat ze tragische dingen hadden meegemaakt in hun leven, doordat anticonceptie op bepaalde momenten onbetaalbaar voor ze was. Anticonceptie uit het pakket halen leidt zodoende alleen maar tot veel verdriet bij vrouwen en meiden.

De reacties op haar acties waren gemengd. Kodde ondervond veel sympathie van mensen die zelf ervaren hebben wat het is om weinig geld te hebben en gehinderd te worden in pogingen om aan familyplanning te doen. Maar ze kreeg ook begriploze reacties, meestal van mensen die zelf rijk waren en denken dat iedereen anticonceptie wel kan betalen. En dan was daar nog een Christelijke man, die haar een tijdje lastig viel omdat hij er van overtuigd was dat ieder zaadje heilig was. Hij droop af toen Kodde hem vroeg of hij wel eens masturbeerde.

De petitie op internet staat nog open. Surf erheen, zet je handtekening, en geef de link door aan vrienden en bekenden. Het kan nog tot en met 1 oktober. Vragen? Meehelpen? Je kunt Janna Kodde bereiken via janna100@xs4all.nl

Vrouwen de klos door bezuinigingen

Het NOS journaal van zes uur ‘s avonds deed het net nog heel aardig. De regering wil bezuinigen op kinderopvang, dat betekent dat ouders meer moeten betalen, en dat kan weer tot gevolg hebben dat een van de ouders de betaalde baan opzegt. Mooi, genderneutraal verwoordt. Maar in Den Haag spraken diverse politici onomwonden de waarheid: het zijn de vrouwen die de lager betaalde, parttime banen hebben, dus die gaan massaal thuis blijven omdat het werk niet meer loont. En de kinderopvang is niet de enige bezuiniging waar zij veel meer pijn van gaan lijden dan mannen.

De rolpatronen in Nederland zijn zeer hardnekkig. Afgelopen juni liet het CBS nog weten dat steeds meer vrouwen zelfstandig zijn. Het ging om 46 procent van de vrouwen, en zij telden mee omdat hun inkomen boven bijstandsniveau lag. De conclusie is dus: meer dan de helft van de vrouwen is economisch nog steeds onzelfstandig en haalt zelfs het bijstandsniveau niet. Da’s niet best. Bij mannen is 70% zelfstandig.

Wel zag het CBS de voorzichtige trend dat moeders meer uren betaalde arbeid bleven verrichten:

”Het verschil in economische zelfstandigheid komt deels doordat vrouwen dikwijls minder uren gaan werken of stoppen met werken na de komst van kinderen, terwijl weinig mannen hun arbeidspatroon dan aanpassen. Deze rolpatronen zijn echter aan het veranderen. Gesteund door het gunstige economische klimaat kwamen vooral tussen 2006 en 2008 meer vrouwen aan het werk. Ook gaan steeds minder vrouwen korter werken na de geboorte van hun eerste kind.”

Helaas, die economische groei is voorbij. De financiële situatie is nu veel minder stabiel dan twee jaar geleden, en de regering begint te korten op voorzieningen die voor vrouwen belangrijk zijn. Kinderopvang wordt duurder, anticonceptie gaat uit het basispakket van de zorgverzekering, en krukken en rollators moeten senioren zelf maar betalen. Omdat die categorie, senioren, veel meer vrouwen dan mannen telt, treffen dit soort bezuinigingen veel meer oude vrouwen dan oude mannen. En mannen hebben meestal geen anticonceptie nodig om te voorkomen dat ze  zwanger worden.

In Engeland ontstond grote ophef rond bezuinigingsplannen van de regering. De oppositie noemde de ‘ombuigingen’ een women seaking missile, omdat vrouwen veel meer nadeel zullen ondervinden van de bezuinigingen dan mannen. De Fawcett Society liet het er niet bij zitten en onderneemt juridische stappen om de Engelse regering te dwingen de effecten van de bezuinigingsplannen te onderzoeken. Zo moet discriminatie van vrouwen voorkomen of verminderd worden.

In Nederland is zo’n genderanalyse nog niet echt gangbaar. Er is wel ervaring met de zogenaamde Gender Budget Analyse. Je onderzoekt dan een begroting, waar het geld naar toe gaat, wie er profijt van heeft, en hoe dat zit als je kijkt naar mannen en vrouwen. Zes gemeenten lieten zo in 2006 hun uitgaven in de sport onderzoeken, en dat leverde verrassende resultaten op. Zo bleek in Almere maar 36% van het sportbudget ten goede te komen aan vrouwen, en ging het meeste geld naar de mannelijke sporters.

Wat voor uitgaven kan, kan ook voor bezuinigingsmaatregelen, zou je zeggen. Het is het onderzoeken waard.

Teken de petitie en houdt anticonceptie in het basispakket

Als het aan demissionair minister Klink ligt, verdwijnt anticonceptie uit het basispakket van de ziektekostenverzekering. Voorkom dit en teken de petitie. Dat kan tot 1 oktober. Daarna wil initiatiefneemster Janna Kodde de handtekeningen aanbieden aan een hopelijk nieuw kabinet. Janna Kodde staat op Prinsjesdag ook in Den Haag om persoonlijk handtekeningen te verzamelen.

De reden voor haar initiatief is eenvoudig. Janna Kodde: ,,Ik baal er gewoon van dat anticonceptie uit de verzekering gaat, voor de zoveelste keer. Ik ben op persoonlijke titel begonnen en ga ook de straat op met dezelfde petitie. Ik krijg puur positieve reacties. Niemand mist het echt dat het niet van een organisatie uitgaat. Integendeel, iedereen vindt het juist goed dát iemand iets doet.”

Het College van Zorgverzekeraars vindt voorbehoedsmiddelen met een goed Nederlands woord vallen onder family planning. Dat is geen medische zorg en dus moeten vrouwen zelf voor de kosten opdraaien. Zelfs als een voorbehoedsmiddel wél wordt voorgeschreven om medische redenen. Klink heeft verschillende malen aangegeven dat hij dit advies zal volgen. Vanaf 21 jaar moeten vrouwen het zelf maar uitzoeken.

Anticonceptie werd al een keer eerder uit het basispakket gegooid, in 2004. Ook toen vormde de aanleiding: bezuinigingen. In 2008 trok de regering de maatregel weer in. De verdwijning van de pil uit het pakket leidde tot een vermindering van het gebruik met 9%, moeten de zorgverzekeraars toegeven. Ook nadat de pil in 2008 terug kwam in het pakket, bleef het gebruik 3% onder het oude niveau.

De zorgverzekeraars beargumenteren dat ondanks dit alles het schrappen van anticonceptie niet leidde tot een toename van abortussen, dus de gevolgen vallen al met al wel mee. In een voetnoot melden de verzekeraars ook nog: ”Vier van de vijf ongeplande zwangerschappen worden uiteindelijk gewenst.”

Oh. Dus dat maakt het blijkbaar okee om de kosten van voorbehoedsmiddelen eenzijdig bij vrouwen neer te leggen en drempels op te werpen tegen het gebruik ervan. Kortom, teken de petitie en voorkom dat verzekeraars het voor het zeggen krijgen in Den Haag.

Islamitisch Vrouwenmanifest krijgt algemene opvolgster

Vertegenwoordigers van onder andere Vakbond FNV en de Nederlandse Vrouwenraad overhandigden gisteren in Den Haag een Vrouwenmanifest. Zodoende komt er na vier jaar een algemene opvolger van een Islamitisch Vrouwenmanifest, dat in 2006 gelanceerd werd in De Balie in Amsterdam. Beide manifesten willen aandacht vragen voor de achterstand van vrouwen in de Nederlandse samenleving, en roepen op tot actie en meer gelijkwaardigheid.

FNV, de Nederlandse Vrouwenraad, en Landelijk Overleg Minderheden komen nu met hun manifest omdat de tweede financiële crisis al weer op de loer ligt en de politieke partijen drastische bezuinigingen willen doorvoeren. De drie organisaties vragen zich af wat dit voor vrouwen betekent, en geven aan dat vrouwen ook bij willen dragen aan een goede toekomst.

Om dat te kunnen doen roept het manifest op betaalde en onbetaalde arbeid gelijkwaardig te respecteren, vrouwen hetzelfde salaris te betalen als mannen voor hetzelfde werk, en de balans tussen werk en privé te verbeteren. Daarnaast roept het manifest op tot het opzetten van een duurzame samenleving, met veel aandacht voor het milieu en fatsoenlijke informatie van producenten over wat zij maken en waar ze de ingrediënten vandaan halen.

Het bleef na de overhandiging op 14 september zeer stil in medialand: er kwamen uiteraard wat berichten over de overhandiging zelf, maar het is nog onduidelijk wat politiek Den Haag er mee gaat doen. Als het gaat zoals in Engeland kunnen vrouwen de strijdbijl maar beter meteen opgraven. De daar aangekondigde bezuinigingen werden omschreven als een ‘women seaking missile’. Juist voorzieningen waar veel meer vrouwen dan mannen gebruik van maken vielen in Engeland ten prooi aan bezuinigingen. Dat kwam de regering te staan op beschuldigingen van discriminatie, en het veronachtzamen van het feit dat vrouwen veel meer onbetaalde zorgtaken verrichten dan mannen.

Debat rond anticonceptie negeert internationaal recht

De discussie om anticonceptie uit het  basis ziektekostenpakket te halen richt zich op vanalles. De noodzaak te bezuinigen, valt de pil wel of niet onder medische zorg, wat kost het vrouwen eigenlijk, en kom, vrouwen vanaf 21 jaar moeten maar zelf voor hun eigen anticonceptie zorgen.  Over de internationale verdragen die Nederland ondertekend heeft hoor je bijna niemand.

Dat is raar, want in 1995 snapte de regering prima hoe het zat.  De regering besloot de regering de pil toen niet uit het ziekenfonds te halen omdat deze maatregel vrouwen onevenredig hard zou treffen. Want dat is discriminatie van vrouwen, en dat mag niet volgens de juridisch bindende bepalingen van onder andere het VN Vrouwenverdrag.

In 2004 leek iedereen dit echter te zijn vergeten. Toenmalig minister Hoogervorst scharpte de pil om financiële redenen in 2004. Hij deed dat omdat Nederland het enige West-Europese land bleek te zijn waar geen vergoeding voor anticonceptie werd gevraagd. In 2008 kwam de pil juist terug in het pakket, omdat met name de PvdA vond dat essentiele zorg niet in het basispakket mag ontbreken.

In 2010 gaat het om bezuinigingen. Demissionair CDA-minister Klink beroept zich daarnaast ook op het advies van zorgverzekeraars. Die vinden dat anticonceptie niet in het pakket hoort, omdat het niet voldoet aan de behoefte aan medische zorg zoals geformuleerd in de doelstellingen van de zorgverzekeringswet. Jawel.

Dit is allemaal heel mooi, maar helaas heeft Nederland maar liefst twee verdragen getekend. Het VN Vrouwenverdrag, waarin anticonceptie gerekend wordt tot een basisvoorziening voor vrouwen waar iedereen vrij toegang toe moet hebben, en een internationaal verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten. Beide verdragen zijn juridisch bindend en verbieden ingrepen die vrouwen onevenredig benadelen. Anticonceptie uit het basispakket halen is zo’n discriminerende maatregel, dus dat mag niet.

Sommige politieke partijen hebben dat door. Op 29 juni 2010 diende de SP een motie in en deed onder andere een beroep op het VN Vrouwenverdrag om anticonceptie in het basispakket te houden. Helaas. De partij kreeg alleen steun van GroenLinks en de Partij voor de Dieren, en de motie sneuvelde.

Het debat is nog niet voorbij. Laten we hopen dat de politiek leert van 1995.  Klink en consorten: neem hier een voorbeeld aan en zie af van het onevenredig benadelen van vrouwen.