Spanje worstelt met strenge wet tegen abortus

Spanje werkt al maanden aan een wet die de reproductieve rechten van vrouwen decennia terugdraait. Zelfs sommige politici die om het hardst riepen om meer beperkingen, komen er echter achter dat ze onrecht in de hand werken. Daarom komen er allerlei nieuwe voorstellen voor wijzigingen. Bijvoorbeeld: als een foetus niet levensvatbaar is, willen ze abortus toestaan. Verder mag abortus alleen nog na verkrachting of als de zwangerschap de moeder in gevaar brengt. Human Rights Watch liet al weten dat deze wet de mensenrechten zal schenden. Precies om dat soort redenen wil Chili abortus juist weer toestaan, omdat de vele verboden zoveel ellende en onrecht veroorzaakten.

Naast het ‘oeps, als de foetus niet levensvatbaar is’ gedraai, zorgt de wetgeving voor een groeiende kloof tussen katholieken. De bisschoppen en andere machthebbers binnen de kerk steunen de regering, terwijl ‘gewone’ katholieken fel tegen inperkingen van de rechten van de vrouw zijn. En wat doe je met ongewenst zwangere tieners? Wil je die echt dwingen hun ouders te informeren, en een officiële verklaring laten regelen voordat ze een abortus mogen? Dat is nu namelijk wel het idee. En het is een bijzonder slecht idee als een tiener een slechte band heeft met haar ouders, of als die een oorzaak van het probleem zijn.

In een vlijmscherp stuk voor El País zet Laura Freixas daarnaast op een rijtje dat de voorstanders zwijgen over de situatie van vrouwen, vaders, en moeders. De strengere abortuswet dwingt alle vrouwen een ongewenste zwangerschap voort te zetten. Over vaders geen woord. Zij kunnen zonder enig probleem afzien van vaderschap. Hoe dan ook ademt de wet een straffende houding die ook zichtbaar is in andere landen waar mensen baas in eigen buik willen afschaffen, zoals de Verenigde Staten. En wat moet de moeder doen als het ongewenste kind eenmaal is geboren? Over steun of voorzieningen hoor je geen enkele Spaanse politicus.

Kortom, een hoofdpijndossier. Chili kan erover meepraten. Onder het militaire regime besloot dit land vrouwen tot slaaf van hun biologie te maken. Daarna kwamen de drama’s. Zoals de verkrachte 11-jarige die toch haar kind ter wereld moest brengen. Ja, dat leest u goed. Nu pas, nu Michelle Bachelet voor de tweede keer aan het hoofd van het land staat, acht zij de tijd rijp om de mogelijkheden voor het afbreken van een ongewenste zwangerschap drastisch uit te breiden. Nog dit jaar wil Bachelet een wetsvoorstel indienen om dat mogelijk te maken. Misschien kan Spanje iets van Chili leren….?

Reageren op discriminatie heeft zin

Reageren op discriminatie en seksistische verslaggeving heeft zin. Dat blijkt uit een opiniestuk van de ombudsvrouw van de Volkskrant, Annieke Kranenberg. Nadat het dames hockeyteam goud won op het recente wereldkampioenschap in Den Haag, viel het vele lezers op dat de berichtgeving deze prestatie een beetje leek te negeren. Na kritiek op de grote aandacht voor het zilver van de mannen, geeft de ombudsvrouw aan dat journalisten wel degelijk bewuster rekening proberen te houden met hun eigen (onbewuste) vooroordelen.

Goud winnen op een WK, een bijzondere prestatie.

Dat leidt tot hoopvolle veranderingen in de berichtgeving, aldus Kranenberg. Eerder hadden mensen bijvoorbeeld gesignaleerd dat schaatsers Ireen Wüst en Sven Kramer beiden goud wonnen. Toch zette de Volkskrant de sportvrouw op de achterbank. Alleen de sportman haalde de voorpagina. Wat?!? zeiden lezers. Hun kritiek trof doel en leidde tot verbeteringen:

De bijlage over de Olympische Winterspelen opende met Wüst in plaats van Kramer. Ergens in het achterhoofd van de chef sport weergalmde uw stem.

Da’s mooi! De ombudsvrouw adviseert ook de omdraaitruc bij het schrijven van sportnieuws:

Onlangs ging het ook mis in deze krant. In het profiel van een 17-jarige topgolfster werd een ‘flinke bril’ en ‘omhoogstaande hoektand’ ingeleid met: ‘Ze benadert niet het schoonheidsideaal.’ Een kenmerkend uiterlijk kan zeker in een profiel worden geschetst. De pijn zit hem in de inleiding. ‘Impliciete discriminatie’, oordeelden lezers. Het kwam absoluut niet voort uit seksisme, verzekert de verslaggeefster. Die intentie is er, net als bij andere vormen van discriminatie, in de journalistiek zelden, maar daarmee is het euvel niet weg. Soms werkt de omdraaitruc: zou ik dit ook over een man/vrouw schrijven?

In die zin doet de Volkskrant duidelijk zijn/haar best, wil de ombudsvrouw maar zeggen. Als feministisch weblog juichen we dat toe. Complimenten.

Echter, we zijn er nog niet. Zo maakt de Volkskrant zich er, bij monde van de ombudsvrouw, wel heel makkelijk vanaf dat de media algemeen vrouwensport negeren. Mannenvoetbal domineert nou eenmaal, heet het, daar doe je niks aan. Volgens de ombudsvrouw ging het bij het half negeren van het goud voor de hockeyvrouwen bovendien om journalistiek verantwoorde keuzes. Want het goud was voorspelbaar, en het vrouwenteam had minder concurrentie dan de mannen, dus prima om het mannelijk leed van de tweede plaats voorrang te geven.

Goh. Werkt dat ook zo als het om mannensport gaat? De Zesde Clan ziet het al voor zich. ‘Het herenteam is de gedoodverfde winnaar, meh, laten we ons op andere zaken richten. Oh, het werd inderdaad goud? Doe maar een foto met onderschrift’.

De Volkskrant gebruikt bovendien bestaand onrecht om bestaand onrecht te rechtvaardigen. De krant hanteert daarbij argumenten die voorstanders van de status quo regelmatig van stal halen, en die zodoende rieken naar clichématige smoesjes danwel schaamlappen.

Daarnaast gaat de Volkskrant zelf over de eigen kolommen. De krant kan er voor kiezen niet mee te gaan in de trend van vrouwensport negeren. Dat de ombudsvrouw het houdt op

Die andere vorm van seksisme – het negeren van vrouwensport – hangt samen met de maatschappelijke belangstelling ervoor en zal niet door de Volkskrant worden opgelost

is dan teleurstellend.

Bij de belangstelling gaat het bovendien om een kip-ei situatie: geen aandacht is geen berichtgeving, geen berichtgeving is geen aandacht. Ergens moet iemand die patstelling doorbreken, en waarom zou een krant dat niet doen? De unieke verhalen liggen voor het oprapen en kunnen de ene krant van de andere onderscheiden. Maar nee.

Tenslotte benadrukt de krant dat er bij de medewerkers heus geen sprake is van seksistische bedoelingen. Klopt, maar zoals feminism 101 leert: je kunt de beste bedoelingen hebben en toch seksistisch gedrag vertonen. Nota bene de ombudsvrouw laat dat zien. Zijzelf verdedigt gemaakte keuzes met als argumenten dat de hockeyvrouwen minder bijzondere prestaties leverden (het goud was voorspelbaar) en minder concurrentie hadden dan de mannen.

Dat is een goed voorbeeld van een seksistische redenering, waarbij gezegd wordt dat wat vrouwen doen minder bijzonder is dan wat mannen doen, want…  Daarna volgen redenen die de spreker zelf volstrekt logisch vindt, maar die er op neerkomen dat vrouwen de tweede rang ‘verdienen’.

De ombudsvrouw laat zien dat in ieder geval de Volkskrant nog een lange weg te gaan heeft. Daarom is het extra nuttig als lezers de verslaggevers een handje helpen, en hard aan de bel blijven trekken als de krant vervalt in onbewuste vooroordelen. Zoals de ombudsvrouw zelf aangeeft: dat heeft effect. Gelukkig maar.

Nieuwe technologie, oud seksisme

Sexy berichtjes sturen. Leuk! En heel makkelijk, met smartphones, i-Pads en andere technologie. Maar ook al veranderen de middelen waarmee jongeren communiceren, de onderliggende seksistische cultuur blijft hetzelfde. Vooral meisjes krijgen er van langs, als ze zich inlaten met dit soort geseksualiseerde uitingen. Maar ze krijgen ook negatieve etiketten opgeplakt als ze zich verre houden van sexting. Dat blijkt uit kwalitatief onderzoek naar de belevingswereld van tieners.

Hij is stoer, zij is een hoer…. De dubbele moraal is springlevend, en dat begint al vroeg.

Het Amerikaanse kwalitatieve onderzoek heeft de veelzeggende titel ‘de klos als je het doet, de klos als je het niet doet… als je een meisje bent‘. En dat is precies wat jongeren in interviews aangaven. Meisjes vertelden de onderzoekers dat ze sexy berichten sturen om bij de groep te horen en status te krijgen. Vaak voldoen ze daarbij aan verzoeken van de jongens, die actief om zulke berichtjes en sexy foto’s vragen.

Helaas levert voldoen aan verzoeken niet op de gehoopte status. Jongens noemen meisjes die zulke berichten sturen namelijk onzekere sletten, die blijk geven van een gebrek aan gezond verstand (”crazy, insecure, attention-seeking sluts with poor judgment”.) Doen ze echter niet mee, dan noemen jongens hen gefrustreerd en preuts.

In geen enkel geval gaven de jongens blijk van verantwoordelijkheidsgevoel of inzicht in hun eigen rol of invloed:

Nowhere in these responses did these participants stop to consider the ways in which forces external to the girls (including the boys themselves) might be contributing to girls’ decisions to send sexts. Indeed, one of these boys even wrote “I’m not going to stop it,” implying that on some level he enjoyed receiving sexts, even though he expressed no qualms about denigrating the girls who sent them.

Op die manier komen meisjes terecht in een positie waarin ze het altijd fout doen. Ze staan onder een enorme druk. En dat op een leeftijd waarbij ze zelf uit moeten zoeken wie ze zijn en wat ze wel en niet willen. Ga er maar aan staan, als meisje.

Diezelfde ongelijkwaardige positie van meisjes bleek een paar jaar geleden ook uit Nederlands onderzoek, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur:

Het onderzoek onderschrijft de ongelijkwaardigheid van meisjes en jongens ten aanzien van seksualiteit. ‘Jongens zijn stoer en meisjes een hoer’ als zij meerdere seksuele partners hebben gehad. Deze dubbele moraal wordt door veel jongens én meisjes gedeeld, autochtoon en allochtoon. Zowel jongens als meisjes vinden bovendien dat meisjes verantwoordelijk zijn voor het stellen van grenzen, ook omdat jongens ‘nou eenmaal zo zijn’.

Ook hier wijzen jongeren naar meiden. Die zijn preuts of sletterig, en als er iets vervelends gebeurt is het haar schuld. Had ze maar duidelijkere grenzen moeten stellen. De jongens treft geen blaam, want ‘jongens zijn nou eenmaal jongens‘.

Onderzoekscentrum Movisie denkt dat sexting, het sturen van geseksualiseerde berichten in de vorm van sms-jes of foto’s, ook in Nederland steeds vaker voor zal komen. Dit komt bovenop het bombardement van geseksualiseerde beelden waar reclames en andere media jongeren aan bloot stellen. Deskundigen constateren dat overheid en politie vooralsnog geen idee hebben wat ze moeten doen, om die ongelijke verhoudingen aan te pakken en adequaat te reageren op de uitwassen die deze ongelijkheid kan veroorzaken (zoals seksuele intimidatie en verkrachting).

In ieder geval verklaart de houding van de jongens voor een deel de houding van mannen. Jong geleerd, oud gedaan. Als jongens er zo als de kippen bij zijn om hun eigen aandeel te negeren en meisjes aan te wijzen als de slechterik, is het niet zo vreemd dat mannen als volwassene hetzelfde doen. Geen wonder dat mannen massaal terugdeinzen als vrouwen onder de noemer #YesAllWomen vertellen wat ze dagelijks ervaren. Geen wonder dat mannen intimidatie pas enigszins serieus nemen, als ze met eigen ogen zien hoe vrouwen behandeld worden. Dat ze tot die tijd massaal roepen ‘ik heb er niks mee te maken, niet alle mannen gedragen zich zo’.

Politie en autoriteiten kunnen hier inderdaad weinig mee. Het betreft hier de mores van een land, en groepsprocessen. Het gaat om de manier waarop jongens en mannen gesocialiseerd worden, zichzelf socialiseren, en baat hebben bij een positie waarbij zij zelf buiten schot blijven. Er zijn moedige jongens en mannen voor nodig, die kritisch naar zichzelf durven kijken en zichzelf opnieuw opvoeden. En een maatschappij vol mensen die kritisch nadenken over de constructie van mannelijkheid, en jongens en mannen aanmoedigen om bij zichzelf te rade te gaan. Alleen op die manier kun je de dubbele moraal langzaam ontmantelen.

The Mary Sue brengt vergeten tekenheldinnen in beeld

Ooit gehoord van Eiko Tanaka? Wist je dat ze de eerste vrouw was die een eigen animatie filmstudio opzette in Japan? Lilian Friedman, een Amerikaanse pionier in het genre van de tekenfilm? Gelukkig lukte het website The Mary Sue om de vergeten animatieheldinnen, zoals Lotte Reiniger, opnieuw in beeld te krijgen met een tweedelig historisch overzicht.

Carrie Tupper, zelf een grote fan van tekenfilms, dacht dat het makkelijk zou zijn om te achterhalen welke vrouwen een belangrijke rol hadden of hebben in de wereld van animatiefilms. Ze botste echter aan tegen een bekend probleem. Op de een of andere manier verdwijnen vrouwen razendsnel uit beeld. Zoveel vrouwen die succes hadden en een cruciale functie vervulden, maar die allemaal naar de achtergrond verdwenen. Zelfs internet, toch een rijke schatkamer van informatie, kon niet altijd soelaas bieden.

Tupper haalde de onderste steen boven en kreeg leuke en interessante reacties van andere mensen. Uiteindelijk kon ze alsnog een overzicht geven van de pioniers en hun opvolgsters. Dan blijkt dat vrouwen actief waren in alle onderdelen van het productieproces, en zelfs eigen filmstudio’s oprichtten, zoals Tanaka. Het is van groot belang dat meisjes en vrouwen dit weten, want het heeft gevolgen als het lijkt alsof alleen mannen iets doen. Tupper:

While we idolized all these princesses on screen, it seemed like all the people who brought them to life were men. I looked up to the likes of Glen Keane(character animator for Ariel and Pocahontas) and Andreas Deja (character animator for Triton and Scar) but often wondered where I would fit in. Little did I know, women had been part of the industry for years.

Niet alleen dat, maar het overzicht maakt duidelijk hoe succesvol hedendaagse animatieheldinnen zijn. Als lezer realiseer je je opeens dat een vrouw, Carole Holliday, achter filmhits zat zoals The Little Mermaid en Tarzan. Ook tekende ze de storyboards voor  The Prince of Egypt. En dat Jennifer Lee de eerste co-regisseur was van een Disney blockbuster, Frozen. Deze animatiefilm heeft inmiddels allerlei records gebroken en geldt als een enorm succes.

Eiko Tanaka zette haar eigen studio op om animatiefilms uit te brengen. Met succes.

Pioniers zoals Lotte Reiniger, Lilian Friedman en LaVerne Harding kunnen trots zijn. Ze veroverden een plek, andere vrouwen namen het stokje over en allemaal kunnen we genieten van mooie films met mooie verhalen.

Voor een Nederlands tintje: Gioia Smid, regisseuse van de heerlijke tekenfilm Pim en Pom. Of Martha Colburn, die in haar films politieke thema’s aansnijdt en zowel in de V.S. als in Nederland werkt – ze studeerde af aan de Rijksuniversiteit voor Beeldende Kunsten in Amsterdam.

Daarnaast houdt Utrecht jaarlijks een animatiefilmfestival, waar mensen uit alle windstreken hun tekenfilms vertonen. De 18e editie van dit evenement vindt plaats van 18 tot en met 22 maart 2015. Via dat festival leer je nog veel meer maaksters kennen. Zoals Izabela Plucinska met haar korte film ‘Darling’.  Of de Belgische Delphine Hermans. Of Vera van Wolferen, die in Utrecht debuteerde met een korte stop motion film. Er gaat een wereld voor je open….

Mannen vallen mensen lastig

Deprimerend voorspelbaar. Zo kwalificeert Jezebel de resultaten van representatief onderzoek naar het fenomeen ‘lastig worden gevallen’. 65% vrouwen, en 25% van de mannen, werd in een openbare ruimte lastig gevallen. In tweederde van de gevallen betekende ‘openbare ruimte’ de straat. Winkels, bioscopen en restaurants staan met 41% op de tweede plaats. Het openbaar vervoer staat op drie in de ranglijst, met 23% van alle gemelde incidenten. Toch ‘moet’ zulk onderzoek bestaan. Teveel mensen doen namelijk alsof er geen probleem is.

Het onderzoek bevestigt wat we al wisten, en de resultaten komen naadloos overeen met soortgelijk onderzoek in andere landen. Toch heeft het waarde. Dat seksisme nare gevolgen heeft, zou niet zo moeilijk te begrijpen moeten zijn:

Hell, we get Kamikaze bombers, suicide bombers, men dying for causes all of the time but we are befuddled by why an asshole misogynist might kill women? Simply because he thinks women suck? Do we really need more? Wasn’t it just a month ago some boy killed a girl because she wouldn’t go to prom with him?

Desondanks komen steeds dezelfde beschuldigingen en retorische trucjes naar voren, als mensen, vooral vrouwen, het over intimidatie in openbare ruimtes willen hebben. Zoals:

  • gezeur, overgevoelig gedoe
  • Vrouwen overdrijven,
  • hebben de ongewenste intimidatie aan zichzelf te danken
  • begrepen niet dat de man in kwestie gewoon een onhandige versierpoging deed, moeten we niet moeilijk over doen, mannen vinden vrouwen nou eenmaal leuk
  • elders hebben vrouwen het nog véél moeilijker / andere problemen zijn veel urgenter
  • en natuurlijk: niet alle mannen doen dit
  • plus de tegenhanger: vrouwen misdragen zich ook!!!! (en inderdaad, in 3 tot 5% van de gevallen werd iemand door een vrouw lastig gevallen, aldus het Amerikaanse onderzoek.)

Door dit soort bagatelliserende gesprekstactieken komen mannen massaal weg met rotgedrag, waarbij ze seksegenoten lastig vallen met homofobische agressie, en vrouwen heteroseksueel belagen. Dat heeft grote gevolgen voor de gemoedsrust en bewegingsvrijheid van miljoenen inwoners van de V.S.

Bovendien vormen handelingen als nafluiten of in billen knijpen etc. een glijdende schaal. Het begint met relatief onopvallende uitingen van minachting en dominantie. Het zogenaamd onschuldige ‘Hallo meisje’ kan echter razendsnel omslaan in woede -’zeg iets, trut!’ – waarna zaken als verkrachting en erger kunnen volgen. Waarbij de mannelijke sekse  vooral de daders levert en vooral vrouwen het doelwit vormen, want die hebben geen status. (En van homoseksualiteit verdachte mannen, want die bedreigen de macho mannelijkheid.)

Oplossingen? De verzamelde ervaringen van vrouwen, op een twitter hashtag zoals #yesallwomen bijvoorbeeld,  zorgen voor solidariteit onder vrouwen en levendige discussies. Zo maakt de kritiek op yesallwomen veel duidelijk – zoals gewoonlijk onderstrepen de negatieve reacties de noodzaak van zo’n sociale media-beweging.

Maar het belangrijkste is de variant van ‘de vervuiler betaalt’ cq de oorzaak van het probleem aanpakken. Mannen vallen mensen lastig. Dus rust er op deze sekse een verantwoordelijkheid om veranderingen te bewerkstelligen:

This is what it’s going to take. Men holding other men accountable; men challenging the cultural scripts about masculinity that incubate discrimination and violence.  These scripts equate male power and success with dominance, money, access to women and sex and indeed, a sense of entitlement to all these things. We need to give our boys other scripts […] #NotAllMen are a part of the problem, but, #yesallmen must be a part of the solution.

 

Verkrachting als bijzaak

Verkrachting? Meh. Moeten we ons niet met belangrijkere zaken bezig houden, zoals de situatie in Irak, vroeg commentator Adam Boulton zich af.  Wat zijn die lui die doorzeuren over verkrachting toch lastig, zeggen Amerikaanse universiteiten. Die oproerkraaiers zijn we liever kwijt dan rijk. Bovendien, zo erg kan het niet zijn. Vrouwen overdrijven en liegen over seksueel geweld, omdat de status van slachtoffer zo begerenswaardig is.

Angelina Jolie was de drijvende kracht achter een topconferentie in Londen om seksueel geweld tegen vrouwen op de agenda te krijgen.

 

Zie hier de stand van zaken in het discourse rondom seksueel geweld. Dit soort schouderophalende of defensieve reacties  volgen op de hielen van een topconferentie , waar allerlei mensen juist proberen verkrachting hoger op de agenda te krijgen. Vooral als het op epische schaal gebeurt in oorlogssituaties.

Die poging leidt duidelijk tot weerstand. Adam Boulton is niet de enige die de media bespeelt met ‘ach ja, verkrachting’. ‘Terwijl Mosul in brandt staat, praat William Hague met een mooie actrice over verkrachting’, kopt The Spectator. Een zienswijze waar het seksisme vanaf druipt en die iemand als regisseuse, actrice en activiste Angelina Jolie reduceert tot een knap gezichtje. Deze doorzetter, die onvermoeibaar aandacht vraagt voor geweld tegen vrouwen, krijgt er ook nog op een andere manier van langs. Overschaduwt Jolie deze top over verkrachting niet teveel? vraagt De Volkskrant zich af.

Kortom, weerstand, in combinatie met ‘waar hebben we het over’. Dit collectieve schouders ophalen past naadloos in een cultuur, waarbij daders massaal wegkomen met seksueel geweld. Zowel op collectief als individueel niveau. Voorbeelden te over.

Op het individuele niveau kunnen we rustig spreken van massale agressie tegen vrouwen. Ze maken daarbij bewust gebruik van machtsverschillen en grijze gebieden. Zo kunnen Amerikaanse topatleten talloze precedenten aanwijzen, waarbij anderen hen de hand boven het hoofd houden. Of neem iemand als fotograaf Terry Richards, die zijn status in de modewereld gebruikte om modellen dingen te laten doen die ze niet wilden. Maar da’s ok want hij is zo creatief en mensen begrijpen hem niet en oordelen veel te snel, etc etc etc.

Daders die het niet moeten hebben van geld en status, pakken het op een andere manier aan. Onderzoek wijst uit dat daders geen nee willen horen, en gebruik maken van het grijze gebied wat ontstaat als vrouwen impliciet weigeren. Had ze maar hard nee moeten roepen. Ze wilde blijkbaar wél. Tsja, als zij niet duidelijk communiceert, hoe moet die arme man dan weten hoe het zit. Hij bedoelde het goed. Hij was gewoon een onhandige Don Juan. Dat genre.

Ook richten daders zich bij voorkeur op kwetsbare vrouwen. Ze kiezen bijvoorbeeld een vrouw die alcohol dronk. Dan weet je zeker dat rechters het slachtoffer door de mangel halen en minder waarde toekennen aan haar verklaring. Vrouwen met een verstandelijke of fysieke uitdaging zijn ook populaire slachtoffers. Hoe moet een blind meisje nou een dader identificeren? Handig!

Collectief spreken daders duidelijke taal over verkrachting als oorlogswapen, het onderwerp van de top in Londen. Zoals bij Darfur en omstreken. Als je een vrouw verkracht, verkracht je een heel volk, stellen ze. Bovendien kun je verkrachting gebruiken als een langzame vorm van genocide:

Babies born following the rapes are called “Janjaweed babies” who rarely have a future in the mother’s ethnic group. Infanticides and abandonment of such babies are common. One victim explained, “They kill our males and dilute our blood with rape. [They] … want to finish us as a people, end our history.”

Maar ach, waar heb je het over. Irak! Veel belangrijker dan systematische terreurcampagnes met de helft van de wereldbevolking als voornaamste doelwit. Veel belangrijker dan een brede, onderliggende cultuur van verkrachting bagatelliseren, daders het voordeel van de twijfel geven, en het slachtoffer verwijten maken.

Het is maar goed dat de Engelse koningin Angelina Jolie ridderde. Die aanmoediging kan ze goed gebruiken om de strijd voor bewustwording en tegen geweld tegen vrouwen voort te zetten.

Games-industrie geeft goede voorbeeld bij aanpak seksuele intimidatie

Als gamers je computerspel links laten liggen omdat ze geen zin hebben in seksuele intimidatie en gescheld, kost dat geld. Misschien dat producenten daarom zo actief optreden tegen internettrollen en andere onaangename types die digitale contacten tussen mensen verpesten, speculeren diverse media. Hoe dan ook, juist de makers van games geven de laatste tijd het goede voorbeeld. Wie wil weten hoe je digitale intimidatie effectief aanpakt, kan bij hen terecht.

Vrouwen en games, dat levert terecht veel artikelen op over seksisme, intimidatie, een grote mate van onverschilligheid, en de vele manieren waarop slachtoffers vaak de schuld krijgen. Bonuspunten als je als man vrouwen verwijt dat ze zelf niet krachtig genoeg optreden als ze het mikpunt van seksuele intimidatie worden. Langzamerhand begint de branche echter wakker te worden. Seksuele intimidatie is niet ok. Het is problematisch als de helft van de bevolking je spel niet wil spelen omdat ze de constante intimidatie en bedreigingen met verkrachting zat zijn. Er moet iets veranderen.

En dat gebeurt de laatste tijd ook. De omslag begint langzaam zichtbaar te worden bij de spelletjes zelf, en bij de maatregelen rondom het spelen van de games. Er komen wat meer grote games uit met een vrouw in de hoofdrol. Vorig jaar maakten BioShock InfiniteTomb Raider, en The Last of Us grote indruk. Dit jaar kunnen mensen voor krachtige vrouwelijke personages onder andere terecht bij Alien:Isolation, Transistor, A Hat in Time, The Order: 1886  en Broken Age: Act 2.

Verder doen producenten er alles aan om het gezellig te houden als spelers aan een game beginnen en tijdens het spelen contact met elkaar hebben. Wat werkt? Ten eerste: dat je het probleem zeer serieus neemt, en echt de wil hebt om iets tegen de agressie te doen. Dat klinkt als een open deur, maar het gaat ergens over:

this was far from an isolated incident. In another match, after an opponent asked if she was menstruating and opined that “girls” played videogames only for attention, he left Haniver a voicemail that said, “I’m gonna impregnate you with triplets and then make you have a very late-term abortion.”

Wie niet ingrijpt, geeft de afzender de boodschap dat hij alle ruimte heeft om ongestraft in het rond te kotsen. Wie ondergekotst wordt, moet dat maar incasseren. Of opzouten. Kortom, zonder bewustwording en de integere intentie om te willen veranderen, gebeurt er niks en blijven maatregelen steken in de categorie papieren tijger en/of p.r. stunt. Het begint met een bewust besluit en een stellingname: dit gedrag tolereren we niet. Deze mensen moeten stoppen.

Ten tweede: je hebt de hele spelersgemeenschap nodig. Spelletjesproducenten kwamen erachter dat het niet veel effect had als ze de ergste trollen weerden. Slechts 13 procent van de spelers vertoonde namelijk zoveel wangedrag dat je hen de toegang tot een platform kon verbieden. Maar liefst 87% van de intimidatie kwam van spelers die zich meestal normaal gedroegen, maar af en toe uithaalden. Waarna hun negatieve actie zich als een olievlek verspreidde en het klimaat vergiftigde.

Ten derde: technische maatregelen. Riot Games ontwierp software op zo’n manier, dat de chatfunctie standaard open stond. Het bedrijf besloot deze situatie om te keren. De chatfunctie staat uit, tenzij een speler de optie aanvinkt en zelf actief contact zoekt met andere gamers. Prompt nam de mate van gescheld en gedreig met 30% af, terwijl positieve uitwisselingen met 35% toenamen.

Ten vierde: handhaven, en uitleggen waarom je ingrijpt. Riot Games weerde spelers niet alleen, maar begon hen ook in een bericht uit te leggen waarom dat gebeurde. Als gamers na die uitleg en tijdelijke verbanning terugkeerden, was hun gedrag meestal aanzienlijk verbeterd.

Daarnaast stelde Riot Games een tribunaal in. Via die club konden spelers uitspraken doen over het gedrag van medespelers. Een manier van onderlinge controle en zelfregulering. Vertegenwoordigers van het bedrijf waren het in 80% van de gevallen eens met de oordelen van deze groep. Bovendien leidde deze onderlinge controle tot inkeer bij gamers:

Riot regularly receives apologies from players who have been through the Tribunal system, saying they hadn’t understood how offensive their behavior was until it was pointed out to them. Others have actually asked to be placed in a Restricted Chat Mode, which limits the number of messages they can send in games—forcing a choice to communicate with their teammates instead of harassing others.

Kortom, collectieve actie werkt, en techniek kan daarbij behulpzaam zijn. Game on!

Ubisoft vindt vrouwelijk personage teveel werk

Gamesproducent Ubisoft brengt een nieuwe aflevering uit in de Assassins Creed serie. Spelers kunnen genieten van talloze spelletjes in het spelletje, naar hartelust de outfits van de hoofdpersoon veranderen, zes speciale edities aanschaffen, met vier personen tegelijkertijd spelen en zich helemaal uitleven in prachtige decors. Alles kan, eigenlijk, behalve de optie ‘spelen als vrouwelijk personage’. Want dat was teveel werk, aldus de firma in een officiële verklaring. UPDATE: Insomniac Games reageerde door een speelbaar vrouwelijk personage op te nemen in hun meest recente spel, die er precies zo uitziet als een vrouwelijke Assassin. ,,Take that, Ubi, and your lame excuses.’

Ubisoft is een gigant en ze verdienen bakken met geld met de Assassins Creed serie. Vrouwen komen er echter nauwelijks aan te pas. Het bedrijf probeerde dit al eerder te verklaren. Zo speelde een eerdere aflevering zich af tijdens de Amerikaanse revolutie. Ubisoft verklaarde destijds dat het historisch niet verantwoord was om een vrouwelijk personage op te nemen in het verhaal, want de Amerikaanse revolutie was een zaak van mannen. Jawel.

De nieuwste aflevering, Unity, speelt tijdens de Franse Revolutie. Ubisoft kon niet aankomen met het smoesje dat vrouwen geen rol speelden in de Franse Revolutie. Zie het broodoproer, de bestorming van de Bastille, Olympe de Gouges enzovoorts enzovoorts. Sterker nog, de beroemdste moordenaar uit die periode was een vrouw, Charlotte Corday. Dus werd het deze keer: ‘het is teveel werk’.

Charlotte Corday.

Teveel werk? Professionals geloven er niks van. Volgens deze vaklui overdrijft Ubisoft de benodigde investering. Bovendien werken er maar liefst negen studio’s aan dit spel. Zouden die honderden mensen echt geen tijd hebben om wat minder te doen aan kleding en speciale edities, en wat meer energie te steken in de vertegenwoordiging van de helft van de mensheid?

Ubisoft doet moeilijk over iets waar andere bedrijven geen moeite mee hebben – zie onder andere de succesvolle Mass Effect reeks, waar spelers konden kiezen uit een man of een vrouw in de hoofdrol. Hun verklaringen zitten vol misdaden tegen de logica. De nadrukkelijke stelling ‘het was puur uit praktische overwegingen, ideologie speelde geen enkele rol’ klinkt bovendien hol. Ubisoft laat keer op keer zien dat het vrouwen vooral ziet als sexy accessoires.

Computergame liefhebbers honen Ubisoft dan ook weg:

Putting in just one playable female character would “double the work” on Assassin’s Creed: Unity, says Ubisoft, apparently believing this is a genuine excuse a rational human being would accept in the face of its stubborn lack of representation of almost half the world’s population.

en deze:

You can have your all male assassin team, Ubisoft. But don’t piss on my leg and tell me it’s raining.

en deze:

So here is your cup of STFU with your inane excuses. How’s about you show a TOUCH of the courage all the women who have been fighting for centuries have and just admit to your laziness and how you are not prioritizing representing half of the people who play games today? Do you really think we are all so stupid as to buy into the “oh it just cost too much” and “we want historical accuracy” thing? (Hint: we aren’t, we have Google.)

Consumenten hebben inmiddels een petitie op internet gezet, om Ubisoft te laten weten dat ze vrouwen niet zo opzichtig moeten negeren.

Politicus ontkent seksisme, hoort politica niet

Hillary Clinton’s Hard Choices is uit. Overal in Nederland hangen posters met reclame voor dit boek. Veel critici vinden dat Clinton op veilig speelde (wat kon ze anders?) Toch leidt de inhoud al tot ophef. Zo schreef ze dat de Australische premier Julia Gillard ongehoord veel seksisme over zich heen kreeg. Waarna een mannelijke concullega van Gillard, Tony Abbott, dit prompt ontkende met een uitspraak die neerkomt op: ‘Iedere premier komt allerlei moeilijkheden tegen, Gillard is echt wel in staat om voor zichzelf te spreken’. Ironie ten top. Want Gillard hééft gesproken, en dit zei ze toen ze nog premier was:

Liever de tekst van haar speech over seksisme lezen? Zie hier de uitgeschreven tekst.

Abbott, haal je kop uit het zand en spuit je oren eens uit. Dan ga je misschien eindelijk horen wat Gillard zei. Of is dat te pijnlijk voor je:

The Leader of the Opposition says that people who hold sexist views and who are misogynists are not appropriate for high office. Well I hope the Leader of the Opposition has got a piece of paper and he is writing out his resignation. Because if he wants to know what misogyny looks like in modern Australia, he doesn’t need a motion in the House of Representatives, he needs a mirror. That’s what he needs.

 

Sociale druk leidt tot haarschaamte

Met het mooie weer gaan de allesverhullende kledingstukken uit, begint het gezeur over bikinilijven, en wordt het thema ‘haar’ urgent. Want een vrouwenlijf in natuurlijke staat?  Aaaaargh!!!! Vrouwen staan onder zware sociale druk om alle beharing behalve het hoofdhaar weg te halen. Dat blijkt uit de haardagboeken die tijdschrift Lover publiceerde. Bijna niemand lukte het om haar op benen, oksels en schaamstreek te laten groeien. En bijna niemand ervoer het verwijderen ervan als vrije keuze.

Actrice Julia Roberts liet haar okselhaar staan. Nationale uitbarstingen van afschuw volgden…

Nostalgisch denkt Lover terug aan de tijd van Sophia Loren. Deze beroemde actrice kon rustig met okselhaar op de foto, zonder dat het tot ophef leidde. Tegenwoordig kan dat niet meer, vinden velen, met goedkeurende steun van damesbladen. Steeds keren thema’s als schaamte, onwennigheid en angst voor de blik van de ander terug in de verschillende haardagboeken. Een aantal vrouwen melden dat ze niet eens weten hoe het zou voelen om je haar te laten groeien. Ze begonnen zichzelf als tiener al te scheren, nog voordat de echte groei begon.

Wat dat betreft lijkt het op een vorm van hersenspoeling. ‘Haar is walgelijk, haar is vies, alles moet weg anders ben je niet mooi, hier, koop product X, Y en Z, je bent het waaaaaaard….’ Vanwege deze decennia durende propaganda durft tegenwoordig bijna geen enkele vrouw te stoppen met haar verwijderen. De meeste dagboekschrijfsters van Lover grepen binnen een paar weken opnieuw naar het scheermes.

Het onderwerp blijkt zo beladen dat het laten staan van bijvoorbeeld okselhaar zelfs tot ruzies leidt:

tijdens een stoeisessie op de bank, schrikt hij zich werkelijk een ongeluk. En ik schrik van zijn ‘schrikken’. Omdat ik vind dat het helemaal mijn zaak is wat ik mijn okselhaar doe had ik hem niet verteld over het project ‘haardagboeken’. Hij is boos en gekwetst. Hij zegt dat hij mijn okselhaar echt walgelijk vindt en vervolgens wordt hij bang omdat hij zich voor gek gezet voelt door mijn ‘half-feministische gedrag’.

Daarnaast merken de dagboekschrijfsters dat ze grote moeite hebben om hun beeld van wat schoonheid is, te verenigen met een fenomeen als ‘haar op je benen’. Met haar voelen ze zich lelijk en daalt hun zelfvertrouwen. Kleding werkt ook niet mee. Zo blijken onderbroekjes te weinig textiel te bevatten, om te kunnen dragen als je je schaamhaar laat staan. Wil je comfortabele lingerie dragen met haar, dan moet je uitwijken naar de ‘gewone’ onderbroeken en slips uit supermarkten.

Gelukkig zijn er hier en daar ook wat positievere reacties te lezen. Een dagboekschrijfster besluit haar schaamhaar bijvoorbeeld te laten staan, omdat het zo fijn aanvoelt. Een andere dagboekschrijfster moest wegens een huidziekte stoppen met scheren. Ze kwam erachter dat dit een periode van rouw opleverde, omdat ze buiten de conventies staat:

Zelfs al zou ik willen, dan nog zou ik niet aan de eisen van de dominante cultuur kunnen voldoen. Een periode van rouw. Ik voel me minderwaardig. Uiteindelijk omarm ik feministische opvattingen wat betreft lichaamshaar. Ik moet wel. Het is geen keuze. En dat maakt gelijk dat ik me hypocriet voel. Zou ik ook zo vastbesloten zijn als ik de optie had om mee te draaien, om erbij te horen? Waarschijnlijk niet. Ik ben een nep revolutionair, een gekunstelde feminist, een onvrijwillige rebel.  En toch merk ik dat mijn gedwongen bekering mijn kijk veranderd heeft. Ik vind lichaamshaar niet langer lelijk. Ook bij andere vrouwen kan ik het waarderen. Soms is het zelfs sexy en mooi.

Hoe dan ook kost het vrouwen moeite hun lichaamsbeharing te accepteren. Onder zware sociale druk lukt dat vaak niet. Bijna niemand ervaart scheren als een vrije keuze. Het gaat gepaard met schaamte, onzekerheid, en tussen de oren genestelde normen en waarden rondom schoonheid en een acceptabel uiterlijk van vrouwen. Dat zegt de Zesde Clan niet, dat zeggen vrouwen die het experiment aangingen en hun bevindingen optekenden. Wij nemen hun ervaringen serieus.

Is het einde in zicht? Het lijkt er niet op. De schoonheidsindustrie kan weinig méér verdienen aan vrouwen, dan ze nu al binnenharken. Geen nood. Als het gaat om ‘en de mannen dan’ is de commercie er als de kippen bij. Dus beginnen bedrijven zich nu op mannen te richten. Onder andere in Brazilië ontstaat een compleet nieuwe industrie. Ook mannen moeten nu overal haar laten verwijderen, onder het motto ‘goed voor jezelf zorgen’.

Geef de schoonheidsindustrie een jaartje of tien, en ook mannen houden angstvallig in de gaten of de eerste stoppels ergens zichtbaar worden. Vooruitgang?….Nou nee…. Hier in ieder geval wat leestips om bewust om te gaan met haarschaamte:

Tot zover deze kleine greep uit de papieren en digitale boekenkast.

Schrijfsters vallen in de prijzen – behalve bij Vrij Nederland

Vrouwelijke auteurs doen het goed bij diverse literaire- en genreprijzen. Behalve bij Vrij Nederland, waar de zoveelste blanke man de eretitel Thriller van het Jaar op zijn naam mag schrijven, en vrouwelijke debutanten een sneer krijgen over hun huisvrouwengeneuzel (zie eerder: de Librisprijs, die na dezelfde klacht over schrijfsters een schrijver de prijs gaf voor een roman over zijn kinderen). De cover met een naakt vrouwentorso zonder arm of hoofd, helpt het vertrouwen niet. Maar goed, gelukkig ging er ook een hoop goed. Feestjes moet je vieren wanneer ze zich voordoen, dus daar gaan we:

Ann Leckie won de Arthur C. Clarke Award voor haar science fictionroman Ancillary Justice. De hoofdpersoon lijkt een mens, maar  is eigenlijk het bewustzijn van een voormalig ruimteschip. Het schip wéét dat er iets ergs is gebeurd – verraad, de dood van vele bemanningsleden – maar het hoe en wat is schimmig. Het verhaal combineert het aloude thema van wraak met een detective element en kwesties rondom oorlog, gender, menszijn.

De VPRO Bob den Uyl prijs ging dit jaar naar Lieve Joris. Ze won een bedrag van 7.500 euro voor haar reisboek Op de vleugels van de draak, waarin ze meegaat met Afrikaanse handelaren die in China zaken proberen te doen. Het verhaal raakt aan internationale machtsverhoudingen, de toenemende invloed van China op het Afrikaanse continent, cultuurverschillen, enzovoorts. ,,Boekenredacteur Toef Jaeger noemde het boek van Joris in NRC Handelsblad‘schitterend’ en kende het 4 ballen toe”, aldus het NRC.

Wie aankomende september ook de Academia Literatuurprijs wint, het zal een schrijfster zijn. Een vakjury bracht het aantal van 70 De inzendingen terug tot een kort lijstje met drie kanshebbersHannah van Wieringen, Ineke Riem en Naomi Rebekka Boekwijt. Lezers hebben het laatste woord en kunnen stemmen op hun favoriet. Van de drie genomineerden won Ineke Riem vorig jaar een Bronzen Uil voor het beste debuut. Eerder dit jaar kon ze daar de Dioraphte Jongerenliteratuurprijs 2014 aan toevoegen.

Geen literaire prijs, maar wel een vorm van winnen: Esther Gerritsen komt op de nieuwe Boekenbon. (Evenals Tommy Wieringa). Het publiek mocht stemmen en kon kiezen uit vier schrijvers en vier schrijfster. Met dit resultaat. De bonnen met de vernieuwde portretten komen vanaf september dit jaar in de handel.

Internationaal deden vrouwen ook goede zaken. De Mexicaanse auteur Elena Poniatowska won de Cervatesprijs, dé literaire prijs binnen Spaanstalige literatuur. De Ierse auteur Eimear McBride won de Baileys Women’s Prize voor een roman die zo experimenteel, duister en donker was, dat het volgens het blad Knack tien jaar duurde voordat een uitgever zich er aan waagde. Met succes – critici loven de roman A Girl is a Half-formed Thing als ‘ontzagwekkend goed’. En de Franse Céline Minard won de 40ste Prix du Livre Inter.

Dan het jaarlijks terugkerende fenomeen Detective en Thrillergids: 1 vrouw mag de eregalerij van met vijf sterren bekroonde spannende boeken betreden. Isabel Allende met haar roman Ripper. Het predikaat Thriller van het Jaar ging naar Thomas Harris. Jaaa, maar het legertje recensenten bevat veel vrouwen, verdedigt VN zich. Tsja, dat maakt niet uit. Want wij zijn allen seksisten. Neem hetzelfde, zet er de ene keer een vrouwennaam boven, en de andere keer een vrouwennaam, en de beoordeling verandert in het nadeel van vrouwen. Blind recenseren is het enige wat helpt. Oh, en VN: deze cover helpt niet om deze trend van minachting voor vrouwen en het vrouwelijke om te buigen:

Seksuele objectificatie volgens de regelen der kunst. Hulde! Pas als dit soort beelden niet meer kunnen, maken we een kans om schrijfsters op dezelfde manier te beoordelen als schrijvers.

Hoera, acties tegen ongelijke beloning

Vrouwelijke managers verdienen twintig procent – minder dan mannelijke managers. Deze specifieke looonkloof nam tussen 2012 en 2013 toe met 2,5%. Geen wonder dat de protesten tegen ongelijke beloning toenemen. De recente aandacht voor dit oude probleem heeft effect. Er komen steeds meer acties en initiatieven om een einde te maken aan discriminatie.

Zo won ABN Amro eerste hulp bij beloningsbeleid. De prijs viel tijdens een bijeenkomst van Women Inc. Deze organisatie startte een campagne rond de vraag ‘waar is mijn 300.000 euro?’ Want dat is het geld wat vrouwen gemiddeld mislopen tijdens hun loopbaan. Het College voor de Rechten van de Mens (CVRM) gaat de bank adviseren over een aanpak hiervan.

Ook de politiek wordt wakker. Zo diende PvdA-Kamerlid Yücel een initiatiefwet in om het bewustzijn over ongelijke beloning te vergroten. Dat zou onder andere moeten gebeuren door ondernemingsraden een grotere rol te geven. Die moeten letten op sekseverschillen in het beloningsbeleid, en desnoods directies op het matje roepen als ze vrouwen afschepen met minder salaris.

Daarnaast kwamen zeventien algemene ziekenhuizen in actie tegen de loonkloof. Het CVRM onderzocht de beloning in deze  ziekenhuizen en constateerde dat vrouwen in alle onderzochte functiegroepen het onderspit dolven. Mannelijke collega’s verdienden meer – van een paar tientjes per maand, tot honderden euro’s. In reactie op die keiharde analyse hebben 17 van de 18 onderzochte ziekenhuizen het laatst verdiende salaris en het fenomeen ‘onderhandelen’  expliciet benoemd als subjectief. Juist deze niet-neutrale factoren in het personeelsbeleid zetten vrouwen op achterstand, dus het helpt als ziekenhuizen gewoon vasthouden aan bestaande functie indelingen.

Dat alles is natuurlijk niet genoeg. Aandacht voor discriminatie begint bij het begin, als vrouwen een opleiding volgen en bijvoorbeeld stage willen lopen. Via bewezen ongelijke beloning in allerlei sectoren op de arbeidsmarkt, gaat het verder met zwangerschapsdiscriminatie, waardoor vrouwen onevenredig vaak hun baan verliezen en helemaal geen inkomen meer hebben. Bonuspunten als de werkgever de vrouw ontslaat vanwege ziekteverzuim omdat ze een miskraam kreeg. En dan hebben we het nog maar niet over seksuele intimidatie en andere nare praktijken die vrouwen hun baan kosten, waarbij je met recht seksisme en ongelijke behandeling kunt vermoeden.

In ieder geval blijft het CVRM alert. De organisatie wil de loonsituatie onderzoeken in andere sectoren, zoals bij verzekeringsbanken. Als de harde, goed onderzochte feiten op tafel liggen, zoals bij de ziekenhuizen, kun je niet meer om dit type seksisme heen en wordt het moeilijk om passief achterover te leunen en te denken nou, pech, vrouwen. Leve het College voor de Rechten van de Mens!

Nieuwsronde

Jan Mulder breekt een lans voor vrouwenvoetbal. De R.K. kerk moet open blijven staan voor klachten van vrouwen over seksueel misbruik. Het is wielrenster Marianne Vos gelukt het mannenbastion van de Tour de France open te breken. En waarom bestaat er nog geen Inleiding tot het Feminisme voor Tieners? Plus, bereken je bruidsprijs met deze app…. Dat en meer in deze nieuwsronde.

 

Marianne Vos zorgt dat vrouwen weer meedoen in de Tour de France.

  • Vrouwen moeten geen kunstmatige beperkingen opgelegd krijgen als zij seksueel misbruik in de R.K. kerk willen melden, betoogt Maud Kips van het Vrouwenplatform Kerkelijk Misbruik. De huidige afspraken zijn vooral gebaseerd op de dynamiek bij mannen. Vrouwen zoeken in de regel eerst steun voordat ze de stap naar de openbaarheid durven te zetten, en beginnen nu pas klachten in te dienen. Per 1 juli de deur dicht gooien is veel te vroeg, aldus Kips.
  • Amerikaanse hogescholen en universiteiten zijn zo vaak het toneel van schandalen rondom niet aangepakte verkrachtingszaken, dat je net zo goed een oud krantenartikel kunt nemen en de namen en data veranderen, schrijft Jezebel. Studenten zijn de falende handhaving inmiddels zo zat, dat ze steeds vaker weigeren hun oude alma mater financieel te steunen. Eerst slachtoffers van seksueel geweld beter beschermen, zeggen ze.
  • Marianne Vos heeft succes gehad met haar actie om een Ronde van Frankrijk voor vrouwen te organiseren. Ze begon in juli vorig jaar met acties en petities, samen met collega wielrensters Emma Pooley, Kathryn Bertine en Chrissie Wellington, om de tourdirectie te dwingen ook vrouwen op te nemen in het evenement. Resultaat: op 27 juli 2014 een koers over 90 kilometer, verreden in 13 rondes door 20 ploegen met elk 6 rensters, en een prijzengeld van €22.500 (vergelijkbaar met wat mannen voor 1 etappe krijgen). 
  • De Noorse generaal Kristin Lund is als allereerste vrouw ooit benoemd tot hoofd van een vredesmacht van de Verenigde Naties. Ze gaat aan de slag in Cyprus.
  • Taalkundig onderzoek toont aan dat vrouwen twee keer zo vaak woorden naar hun hoofd geslingerd krijgen van het type bazig of drammerig dan mannen. Mannen krijgen vaker het verwijt ‘neerbuigend’ te horen. Een veelbetekenend verschil: ,,”condescending” implies someone is abusing power they already have. “Pushy” suggests an improper attempt to charge through a barrier.” Kortom, vrouw, ken je plaats…
  • Jan Mulder breekt een lans voor het vrouwenvoetbal. Hij pleit voor investeringen in de sport, en bekritiseert mannen die vrouwensport maar niks vinden: ,,Als mannen dus giechelig doen over vrouwenvoetbal lachen ze eigenlijk hun idolen van vroeger uit.”
  • Een boek met een titel als ‘Inleiding tot het Feminisme voor Kinderen’ bestaat niet. Waarom eigenlijk, vroeg de auteur van weblog I Blame the Patriarchy zich af. Ze deed een poging om dit gat in de markt the dichten en ontdekte het antwoord: ,,Ah. It turns out that nobody has written A Child’s Garden of Feminism because women’s reality is an X-rated horror story of untold suffering and senseless tragedy. Rape culture, racism, femininity, Stockholm syndrome, Spanx, blow jobs, pervs, Boko Haram, plastic surgery, abortion, porn, harassment, forced marriage et al are the stuff of nightmares. The antithesis, in fact, of anything I would want my 10-year-old niece to read.”
  • Een man verkrachtte een 1o-jarig meisje in Senegal. Senegal verbiedt abortus. Dus moest het kind de zwangerschap uitzitten. Ze kon niet naar school, voelde zich maandenlang ziek, en beviel uiteindelijk in de zevende maand van een tweeling. Ze heeft niet genoeg melk om de tweeling de borst te geven. Het meisje en haar moeder redden het omdat mensen geld en eten geven en omdat een vriendelijke apotheker helpt met babyvoeding. Dat gebeurt er als alleen het leven van het ongeboren kind heilig is. Daarom is het verontrustend dat de anti abortus beweging nog steeds springlevend is, onder andere in een welvarend buurland als België. Daar staan demonstranten iedere vrijdag voor de deur van een abortuskliniek in Gent.
  • Operazangeres Tara Erraught studeerde hard, heeft talent, en maakte van een technisch moeilijke rol in Der Rosenkavalier een schitterend evenement. Niets van dit alles was terug te vinden in de recensies. Critici hadden het alleen over haar uiterlijk (te dik). Collega zangeressen en operaliefhebbers spreken schande van deze seksistische behandeling: ,,fellow mezzo soprano Jennifer Johnstone, asked: “How, then, have we arrived at a point where opera is no longer about singing but about the physiques and looks of the singers, specifically the female singers?”
  • Louter vrouwelijke winnaars bij de Nebula Awards, een grote prijs voor uitgaven in het genre SF en fantasy. Wow.

Aandeel vrouwen kruipt vooruit in gemeenteland

Nederlandse gemeenteraden tellen iets meer vrouwen. Hun aandeel kruipt omhoog, van 22% in 1994 naar 28,3 procent nu, in 2014. Zes procent meer vrouwelijke raadsleden in twintig jaar, phew! Maar ok, het is vooruitgang.

Als het gaat om wethouders zijn de resultaten wisselend. Eindhoven doet het erg goed. De burgemeester is een man, maar van de zeven wethouders zijn er vier vrouw. Plaatsen als Rotterdam en Nieuwegein hebben echter nog een lange weg te gaan. Zij bieden een select blank mannenclubje.

Misschien dat ook hier, ondanks de honderd procent mannencollege’s, een beetje vooruitgang blijkt. Onder andere het college van Rotterdam kwam bijvoorbeeld onder vuur te liggen:

Zo. Ze zijn weer lekker samen. De mannen. Ze moeten elkaar tenslotte wel een beetje steunen, hoor. Het is ook niet gemakkelijk – het blijft toch een gevalletje van ‘ze willen ons wel, maar ze moeten ons niet’ he? Dat wijf van Pastors kwam nog even lastig doen, maar die is kaltgestellt. En terecht. Had ze maar niet samen met Marco moeten zijn. Wel een beetje mal dat de vraag nooit andersom wordt gesteld. Dat Pastors bijvoorbeeld een stapje opzij had gezet voor een nieuwe wethouder. Hij is toch zo begaan met de stad? Maar nee, zo werkt het niet.

Zulke kritiek zou je twintig jaar geleden niet gehoord hebben. Nu wel. Want een groepje blanke mannen van zekere leeftijd vormt geen afspiegeling van de samenleving, en geeft aan dat er iets scheef zit met de volksvertegenwoordiging. Steeds meer mensen zien dat in.

YesAllWomen ook in Nederland

De Zesde Clan komt ‘m regelmatig tegen. Publiceren we iets over geweld tegen vrouwen, dan volgen automatisch reacties van het type ‘niet alle mannen doen dat’. Het argument dat niet alle mannen X doen, is de laatste tijd een van de meest favoriete manieren om de geleefde ervaring van vrouwen terzijde te schuiven en discussies te beëindigen, nog voordat ze begonnen. Dat is waarom De Zesde Clan toejuicht dat #YesAllWomen  Twitter verovert.

Tot een paar jaar terug was de klassieke techniek om discussies te ontregelen iets in de trant van ‘en de mannen dan?’ Mannen hebben ook last van seksisme, zij ondervinden ook nadelen, waarom besteden feministen daar geen aandacht aan? ‘ Op die manier konden mensen het eigenlijke probleem negeren en aandacht vragen voor eigen problemen – waar de ‘en de mannen dan’ club zelf niets aan deed, maar waar feministen volgens hen mee aan de slag moesten. (Want die hadden het nog niet druk genoeg om ervoor te zorgen dat de wereld vrouwen als mensen gaat beschouwen.)

De laatste tijd lijken de sociale mores van het en de mannen dan-argument te verschuiven naar ‘Niet alle mannen doen dat’. Je zou die verschuiving op een bepaalde manier kunnen beschouwen als een vorm van vooruitgang, signaleert The Times. Immers, de spreker ontkent nu niet meer dat vrouwen te maken hebben met seksisme, haat en verkrachting. De spreker wil er alleen niet mee geassocieerd worden. Anderen doen naar, hij niet. Je mag het best hebben over verkrachtin, zolang je hem er maar buiten laat, want niet alle mannen… ikzelf zou nooit… er zijn ook goede mannen… enz.

Wat de Times in die analyse mist is, dat er in de kern niets verandert. Of je nou klaagt ‘en de mannen dan’ of stelt ‘niet alle mannen’, in beide gevallen gaat het niet om wat vrouwen meemaken, maar om wat mannen bezig houdt. In beide gevallen stopt het gesprek en krijgen vrouwen de boodschap dat hun mening niet telt. Ze moeten hun kop houden want ‘niet alle mannen’.

Dat maakt deze tactiek even tenenkrommend frustrerend als al die andere manieren om vrouwen te marginaliseren en terug te gaan naar iets waarbij mannen opnieuw centraal staan:

Yes, make a discussion that is about the plight of MILLIONS of women about poor little old you. I mean, millions of women are being assaulted and oppressed, but you’ve never done it, so why are we making you uncomfortable with these discussions? […] Had you rather we start each statement with “Some men….”? Would that make you feel better? Because I beg to differ, it should be “Too many men….” given the statistics. […] As my friend @NonieMG once asked, do you want us to give you a cookie for being “a good man”? Pause for a second and think about how MESSED UP that is.

Daarom is YesAllWomen zo belangrijk. De campagne zorgt ervoor dat vrouwen en hun geleefde ervaring voorrang krijgen boven al die mensen die niet geassocieerd willen worden met geweld en agressie. Het is een oproep aan zij die zwijgen en de andere kant op kijken, om deel te worden van de oplossing. Daar gaat het om. Ook in Nederland. Lees mee….

   omdat ik overdag niet alleen in een metrostation durf te gaan.
  Omdat zelfs op deze tweet wordt geantwoord met grapjes over hoe het rokje je staat
 Want “sorry kheb een vriendje” werkt beter dan “nee” omdat jongens meer respect hebben voor elkaar dan voor meisjes
  Ook ik ben door een volstrekt onbekende man, terwijl ik gewoon door een parkje liep, in mijn kruis gegrepen. Stop die onzin.
  “Hey sletje, lach eens naar me” (…) “Kutwijf”.
 14 u  RT : Men are afraid that women will laugh at them. Women are afraid men will kill them – Margaret Atwood
Zolang mannen nog blindelings dit soort dingen typen:
 20 u  Wijven komen ineens in opstand want , ff tussendoor: niet alle jongens zijn het zelfde dus hou het lekker voor jezelf.
hebben we YesAllWomen meer dan ooit nodig.

Heeresma toont zich een onverantwoordelijke vrouwenhater

Heere Heeresma jr schreef een hoorspel over een man, een vrouw en een boot. Tijdens een boottochtje verkracht de man de vrouw. Heeresma vindt dat een kwestie van eigen schuld:

,,Eugenie is ook een ontzettend zeikwijf. […] Ze vraagt erom, toch? Trek de mannelijkheid niet in twijfel, zeker niet als je met zijn bootje in een afgelegen gebied dobbert. Edgar kan nog zo beschaafd en intellectueel zijn, hij blijft een man”.

Aldus de auteur in een interview voor VPROgids nummer 21.

Tuuuuurlijk! Fictie! Het is een hoorspel. Het heeft niets te maken met het dagelijks leven. Toch? Toch?!? Het is Fictie! Kunst! En Heeresma beseft dat het een omstreden kwestie is. Vrouwen de schuld geven van hun eigen verkrachting. Inderdaad. Omstreden. Heeresma vindt zichzelf dan ook wel een beetje een abject mens. Wow, wat een zelfkennis, Heere! Ja, we mogen van hem zelfs morele vraagtekens bij het scenario van het hoorspel zetten. Zolang we maar beseffen dat het zinloos is: het verhaal is zoals het is.

Heeresma, zoals Laurie Penny liet weten in een geweldig stuk over vrouwenhaat: jouw ideeën bestaan niet in een vacuüm. Je echoot uitspraken van bestaande verkrachters en vrouwenmishandelaars die hier, nu, in de praktijk, vrouwen ervan langs geven. ‘Ze vroeg erom!  Ze had dit niet moeten zeggen, dat niet moeten doen, daar niet moeten zijn, harder nee moeten roepen, kan die man er wat aan doen? Hij is een man!’ Door die opvattingen te weerspiegelen, versterk je ze en geef je ze een vorm van artistieke legitimatie.

Heeresma, in een tijd van huiselijk geweld met een toenemend aantal dode vrouwen, in een tijd waarin veel vrouwen niet durven te praten over seksueel geweld omdat ze vrezen dat ze zelf schuldig zijn en niet geloofd worden, in een tijd waarin mannen denken dat ze kunnen maken wat ze willen omdat zij nou eenmaal mannen zijn, is dit een onverantwoorde vorm van vrouwenhaat. Je had naar jezelf moeten luisteren toen je jezelf begon te betitelen als een abject mens met een scenario waar je morele vraagtekens bij kunt zetten. En af moeten zien van het versterken van de verkrachtingscultuur in Nederland en daarbuiten.

Heeresma, schaam je. Hou er voorlopig mee op om iets literairs proberen te doen met verkrachting. Ga eerst maar eens praten met daders en slachtoffers. En nadenken.

Was getekend,

De Zesde Clan

PS Voor een inkijkje in de ervaringen van vrouwen: zie Twitter #YesAllWomen. De hashtag ontstond nadat een jongeman in de V.S. zes mensen neerschoot. In nagelaten materiaal kondigde hij zijn daad aan, met uitleg dat hij onder andere aan het moorden zou slaan uit haat jegens vrouwen die hem hadden afgewezen.

Nieuwe software brengt mannenoverschot in beeld

De enige filmcategorieën waarin mannen niet buitenproportioneel oververtegenwoordigd zijn, betreffen actrices en kostuumontwerp. In alle andere categorieën, zoals productie, componist van filmmuziek, regisseur en scenarioschrijver, schommelt het percentage mannen tussen de 70 en 93 procent. Die cijfers zijn het resultaat van analyses met nieuwe software, GendRE.

Dat regisseur Bigelow een Oscar won wil niet zeggen dat er geen probleem bestaat….

Bij wijze van test vond een analyse plaats van namen uit de International Movie Database. Daaruit blijkt dat het softwareprogramma nog niet perfect werkt. GendRE heeft moeite met de classificatie van namen zoals Taylor of Jamie. Of neem Andrea: in de V.S. een vrouwennaam, maar in Italië een mannennaam. Ook Chinese namen gaan nog wel eens mis.

Toch bereikt de software nu al een grote mate van betrouwbaarheid (en straks nog meer als dit soort kinderziektes opgelost zijn). De analyse had onthutsende resultaten als het gaat om de kloof tussen de seksen in de filmwereld:

As a filmmaker and activist involved in women’s empowerment issues, I’ve been keenly aware of the gender gap in the film industry and the obstacles that women filmmakers face far too often. However, I was surprised by these findings, especially for categories such as composers, editors, writers and producers. I did expect to see a gender gap, but nothing as pronounced as the findings by the GendRE API.

Dit soort analyses brengen de ernst van de situatie in kaart. Editors: 77,5% man. Scenarioschrijvers: 74,4 % man. Componisten: 88,2% man. Het gaat maar door. In bijna alle categorieën blijven vrouwen ruim onder de dertig procent steken. Dat is het veelbetekenende percentage, waarbij de minderheid eindelijk iets in de melk te brokkelen krijgt en de werkcultuur begint te veranderen.

Zulke inzichten met bijbehorende analyses en cijfers zijn van groot belang, omdat veel mensen racisme en antisemitisme niet pruimen, maar seksisme doodnormaal vinden. Vrouwen op achterstand? Dat zal dan wel komen doordat ze allemaal thuis blijven bij de kinderen, of te weinig ambitie vertonen, of tekort schieten, of zeuren. Het valt allemaal best mee. Waar hebben we het over? Sorry, maar er zijn gewoon geen geschikte vrouwen met voldoende ervaring.

Mensen krijgen dat zo vaak te horen dat het een vanzelfsprekende waarheid lijkt. Steeds meer professionals beginnen echter steeds luider ‘hypocriet gelul’ te roepen. Bijvoorbeeld voor de categorie regisseurs:

The line that women directors hear from the folks in Hollywood is that they don’t want to “risk” a tentpole film, or quite frankly as the statistics show, any film on a woman director. That goes along with the line that women just don’t have the experience to direct these movies.  That my friends is a giant big pile of poop.  They have no problem hiring men with no experience or promoting men from low budget films to the big leagues. It’s not about risk, it’s about gender. This is about male privilege and the belief that untested men can handle films better than women with experience. How can we believe that this is about experience when last night Paramount hired writer Robert Orci to direct the latest Star Trek film. This is a man WHO HAS NEVER DIRECTED A FILM BEFORE.

Toch krijgt deze man met nul ervaring een budget van 170 miljoen dollar en de kans om een film te maken met zo’n beetje de hoogst mogelijke status in Hollywood. Hij is niet de enige. Vele gingen hem voor. Allemaal mannen zoals hij. Zo kom je aan een verhouding van 1 vrouw op 15 mannen. Hollywood doet geen moeite voor vrouwen. Ze komen er niet in.

Die realiteit ontkennen heeft geen zin. Teveel vrouwen hebben precies dezelfde ervaringen van uitsluiting en marginalisering. De cijfers bekrachtigen die geleefde werkelijkheid en geven de ‘zachte’ ervaringen een ‘harde’ basis. Daarom is het zo goed als softwareprogramma’s de patronen in kaart brengen. Seksisme kun je meten. Voilà.

Greendaddy twijfelt over geschiktheid van vrouwelijke investeerders

Greendaddy wil een crowdfunding-actie beginnen om het kledingbedrijf uit te breiden. De onderneming heeft een bestand opgebouwd van mogelijke gulle gevers. Maar in eerste instantie wilde oprichter Rik Vegter alleen mannen uitnodigen om te investeren. Een Vriend van de Zesde Clan ontving de wervingsmail, en besloot te reageren, om Vegter te laten weten dat deze houding jegens vrouwen zóóó 1860 is. Met resultaat!

Rik Vegter twijfelt of hij wel geld van vrouwen wil.

De uitnodigingsmail luidde als volgt:

Beste mevrouw XXXXXXXX,

Je hebt onze mailings waarschijnlijk regelmatig voorbij zien komen, maar dit is een persoonlijk bericht aan jou. Althans zo persoonlijk mogelijk.

Laat ik mij eerst voorstellen. Ik ben Rik Vegter, oprichter van Greendaddy. Ik stuur je graag deze vooraankondiging. Even een opmerking vooraf: misschien is deze mail helemaal niets voor jou, ik kan dat moeilijk inschatten. Maar ik vind dat de dames in ons bestand dezelfde informatie (en kans) moeten krijgen als de heren, dus daarom toch maar verstuurd.

Het zal je wellicht niet verbazen dat ik vind dat textiel op basis van bamboe de wereld positief kan veranderen. Ik ben dat oprecht van mening. Een beter en duurzamer product, en alle mogelijkheden om het proces waar nodig nog verder te verbeteren, anders dan bij katoen. Dat ligt simpelweg aan de grondstof.

Wat ik met je wil delen is het volgende. Greendaddy bestaat nu ruim 2 jaar en is mede dankzij jou flink gegroeid. Mijn dank daarvoor. Voor bamboe en Greendaddy is een grote toekomst weggelegd en het is daarom nu tijd om onze vleugels uit te slaan.

[uitleg van de plannen etc]

Morgen donderdag 22 mei start de verkoop. Greendaddy stuurt je rond die datum de officiële link naar het crowdfunding platform. Daar staat alle financiële en overige informatie. Als je met Greendaddy wilt meegroeien en/of ons wilt helpen, dan vind ik dat natuurlijk fantastisch.

Alvast zeer bedankt voor je aandacht en wellicht verwelkom ik je binnenkort als trotse aandeelhoudster!

Hartelijke groet,

Rik Vegter
Oprichter Greendaddy

P.S.1: als je over crowdfunding geen berichten meer wilt ontvangen dan begrijp ik dat. Stuur mij dan een persoonlijke e-mail, dan hoef je je niet af te melden uit het bestand. Mijn e-mailadres is rik@greendaddy.nl

P.S.2: voor iedere 10 aandelen in je bezit ontvang je jaarlijks een cadeaubon van 10,-. Dat is al direct 5% rendement, dus naast de waardestijging

Een vaste lezer van De Zesde Clan ontving deze mail en moest even slikken. Wat bezielt Vegter in godsnaam om de helft van de potentiële geldschieters een status aparte te geven, en alleen na hevige twijfel alsnog te benaderen? Wat ging er door hem heen? Zoiets als ‘oei, vrouwen, die schrikken waarschijnlijk alleen maar van dingen als investeren. Beleggen is voor mannen! Goh, ik weet niet of ik vrouwen wel geschikt vind om geld aan mij te geven”. Hilarisch, als het niet zo treurig was.

Enfin, de vriend van de Zesde Clan besloot Vegter terug te mailen:

Beste Rik,

Dank voor je e-mail over de komende crowdfunding actie van Greendaddy, ik heb er met belangstelling kennis van genomen.

Wel zorgelijk om te lezen, dat je twijfelde of je de vrouwen in je bestand wel met deze informatie zou confronteren? Er zijn wel degelijk vrouwen die het interessant vinden om wat geld te investeren in een bedrijf dat aansluit bij hun normen en waarden, die met interesse de economiebijlage spellen en er een goedgevulde effectenrekening op na houden. Ik reken mezelf met veel zelfrespect tot deze categorie.

Aan de andere kant zijn er onder de mannen ook velen te vinden die met moeite hun kasboekje in balans houden, die gruwen van economisch nieuws en totaal niet met geld om kunnen gaan. Waarom dan de mannen wel de e-mail over crowdfunding gestuurd, en de huiver om vrouwen hiermee te belasten ? Mannen onderling verschillen meer van elkaar dan je misschien denkt!

Al met al ben ik blij dat je uiteindelijk hebt besloten om iedereen op de hoogte te stellen, ik ga er zeker serieus over nadenken om op de geboden mogelijkheden tot investeren in te gaan. Al had ik dat met meer enthousiasme gedaan als ik niet eerst had moeten lezen over de twijfel of ik als vrouw wel een geschikte investeringskandidaat ben!

Met vriendelijke groet, XXXXXX

Met succes. Binnen de kortste keren ontving ze een berouwvolle reactie van Vegter:

Beste XXXXXX

Dank voor je reactie. Ik had later in de gaten dat het geen handige formulering was, mijn excuses, zo was het zeker niet bedoeld. Je hebt helemaal gelijk met wat je zegt. Wel erg gaaf als je mee gaat doen, morgen versturen wij de link naar het platform.
Wat dit aantoont is dat het werkt als je mensen attent maakt op conservatieve ideeën over mannen en vrouwen. We leven in een met seksisme doordrenkte maatschappij. Iedereen krijgt daar een klap van mee. De een is zich daar bewuster van dan de ander. De een denkt kritischer na en stuurt zichzelf sneller bij dan de andere. Allemaal menselijk. Het wordt pas een probleem als het dreigt te leiden tot uitsluiting en minachting. En dan is het goed als je van je laat horen.

 

Diversiteit is opeens cruciaal als het om mannen gaat

Organisaties weten de adviezen van Talent naar de Top opeens bijzonder goed uit te kunnen voeren, nu het gaat om het vergroten van het aantal mannelijke docenten in het basisonderwijs. Geen woord over ‘ooo, omgekeerd seksisme!’ als opleidingen alleen nog mannelijke studenten op wervingsposters zetten. Geen woord over ‘mannen moeten zich maar aanpassen en beter hun best doen’.

Voelen mannen zich eenzaam tussen al die vrouwelijke collega’s? Het woord ‘gezeur’ schittert door afwezigheid. Nee, mannen hebben iets unieks toe te voegen en iedereen moet z’n uiterste best doen om hun kwaliteiten recht te doen. Met als aanvulling het onuitgesproken ‘want van de kwaliteiten van de juffen moeten we het niet hebben.’

Het gedoe rondom diversiteit in het basisonderwijs biedt fascinerende voorbeelden van de wet van Sullerot, gecombineerd met een flinke dosis Mars en Venusdenken. De wet van Sullerot houdt, kort samengevat, in dat een beroep in belangrijkheid (vergoeding en aanzien) daalt naarmate het door meer vrouwen wordt uitgeoefend. Women Inc illustreerde die geobserveerde wetmatigheid onlangs nog met een infographic over een aangetoonde daling van het salaris met 0,1 procent, voor iedere vrouwelijke collega op de werkvloer.

Je ziet de wet van Sullerot ook terug in artikelen over de ‘feminisering’ van sector X of beroep Y, altijd in de context van negatieve waardeoordelen. Feminisering is ondraaglijk! Het leidt tot ,,tienermeisjesachtige mededogen met zielige diertjes”, waarna je opeens met een Partij voor de Dieren in de Tweede Kamer zit opgescheept. Kijk uit hoor, want vrouwen rukken op – iiieeek, the horror, the horror!! Vrouw = parttime werken, dus heb je een probleem (want: meer mensen nodig). Als 70% van de studenten geneeskunde vrouw is, moet je je ernstig afvragen of je zenuwachtig moet worden en op hoog niveau bespreken of je nu een probleem hebt, ja of nee. En blijft de rechtspraak wel onpartijdig als de rechter steeds vaker een vrouw is? (Iets waar niemand zich druk over maakte toen de rechter bijna altijd een man was.)

De huidige discourse over het basisonderwijs volgt dit patroon naadloos. Al die juffen leiden automatisch en vanzelfsprekend tot een lagere kwaliteit van het onderwijs. Met al die vrouwen, gepaard gaande aan een lagere status en een lager salaris, kijken mannen wel linker uit om het onderwijs in te gaan. Ze laten de sector steeds vaker links liggen.

Dat mannen het basisonderwijs verlaten is slecht, heel slecht. Want dan hou je vrouwen over. Na dat soort waardeoordelen volgt het Mars en Venusdenken. Waarom is dat zo slecht en negatief? Omdat vrouwen nou eenmaal een bepaalde manier van zijn vertegenwoordigen. En, zoals ex-Opzij hoofdredactrice Cisca Dresselhuys de berichtgeving en de pleidooien voor meer mannen samenvat, dan heb je een probleem:

Allemaal types, die op school maar wat zitten te fröbelen in plaats van goed rekenen te geven, die bang zijn voor een zakelijke aanpak van problemen, die altijd alleen maar praten en nooit eens dóórpakken en ook nog eens te dom of te bang zijn om betere salarissen te eisen…

Want tsja, mannen zijn nou eenmaal anders dan vrouwen, waarbij anders automatisch opgevat wordt als ‘beter’ zodra het om mannen gaat. Zij weifelt en praat. Hij hakt knopen door. Zij kan niet zoveel met drukke jongens, hij begrijpt ze en kan goed inspelen op hun energie. Zij houdt zich aan de regeltjes, hij brengt actie en vernieuwing. Zij neemt haar baan niet zo serieus, met al dat parttime werken en een voorliefde voor knutselwerkjes. Hij heeft ambitie en gáát ervoor. Hij is een voorbeeld voor anderen (o nee, vooral jongens. Meisjes tellen niet). Zij is slecht. Hij is goed!!!!

Gelukkig zorgen kritische analyses van mensen zoals Dresselhuys, en commentatoren bij enkele artikelen, regelmatig voor de broodnodige nuancering. Ze wijzen op de dubbele moraal die uit dit soort verhalen duidelijk naar voren komt:

Marcel M - Ik zie het probleem niet zo. In een nog niet zo heel ver verleden waren de basisscholen, zeker op het platteland, mannenbolwerken waar strenge meesters (of in het katholieke Zuiden, strenge fraters, broeders en paters) grote klassen drilden, geleid door een Bovenmeester (het Hoofd der Lagere School). Ik geloof niet dat de meisjes van toen daardoor beroofd werden van vrouwelijke eigenschappen bij gebrek aan voorbeeldmodellen.

Cornel Klein Amerika West -Martijn Blijleven mag dan toevallig zelf ‘n klankbord zijn voor jongens met stoere verhalen over de voetbalwedstrijd: niet alle mannen houden van voetbal; geen argument dus voor de “noodzaak” van mnl. lesgevers. Moeten jongens trouwens nog steeds “stoer” zijn of i.i.g. zo overkomen?

Catherine @Frans_B : hoe denkt U over het feit dat vrouwen nog steeds niet worden gekozen voor de baan omdat het een mannelijk management was -en hoe denkt U er over dat vrouwe al decennia vrijwel overal te maken hebben met een dominante mannen werkkultuur en nog dagelijks te maken hebben met openlijk of verhuld seksisme? vindt U nu de mannen zielig of moeten ze zelf beter leren omgaan met de realiteit?

Laten we het erop houden dat diversiteit bewezen goed is voor een beroep of bedrijf. Daarom is het op zich prima als er aandacht is voor de samenstelling van het lerarencorps op scholen. Maar wat zou het mooi zijn als mensen met dezelfde ijver en met dezelfde complimenten voor hun kwaliteiten en talenten vrouwen steunen in sectoren die nu door mannen gedomineerd worden….

Belangrijke werken uit de tweede feministische golf

De Zesde Clan hoopt dat iedereen het werk gelezen heeft van Joke Kool-Smit. Bijvoorbeeld Het Onbehagen bij de Vrouw, waarmee ze de tweede feministische golf in Nederland officieel opstartte. De tweede feministische golf leverde echter meer klassiekers op, in binnen- en buitenland. The New Statesman besteedt op dit moment in de serie Rereading the Second Wave aandacht aan auteurs, die het feminisme vooruit hielpen. (Oh, en weet je niet goed wat feminisme is? Deze beroemde auteurs leggen het je graag uit.)

Serie Rereading the Second Wave  begon vanwege een zorg. Mensen spreken zeer vaak ongenuanceerd over de veelkleurige wereld van het feminisme, daarbij geholpen door een vijandige pers. Zo zou de tweede feministische golf zich vooral gericht hebben op het triviale gezeur van blanke vrouwen uit de middenklasse. Afschaffen die handel.

Niet doen, vindt de redactie van The New Statesman. Want dan gooi je het kind met het badwater weg. Plus bonuspunten voor het napraten van vijandige cliché’s:

by rejecting the Second Wave wholesale – as embarrassing dinosaurs, who we must execute in the relentless quest for the sunlit uplands of True Equality – we are falling into a sexist trap. First, because no great political idea or movement is perfect, and the demand for perfection is often used as a way to keep women in their place; and second, because so much of the criticism of the Second Wave is so relentlessly personal.

Kijk je wat verder, dan blijkt dat feministen in de periode van ruwweg 1965 tot 1985 belangwekkende theorieën ontwikkelden en interessante inzichten verwerkten in essays, polemieken, analyses en pamfletten. Die vervolgens weer voor vruchtbare discussies zorgden. En die bij herlezing voor een groot deel nog verrassend actueel blijken te zijn – onder andere omdat seksisme een diep in de samenleving verankerde praktijk is, met structurele patronen van uitsluiting en marginalisering waar je niet makkelijk vanaf komt.

Vandaar dat de herlezing van klassieke werken een bron van erkenning, herkenning en inspiratie kan zijn. Neem een kijkje bij de essays over

  • Hélene Cixous, een Franse feministe die vrouwen in De Lach van de Medusa opriep om zichzelf centraal te stellen
  • Audre Lorde, die in haar werk de driedubbele marginalisering analyseerde die voortvloeit uit de status van zwart, vrouw en lesbisch
  • Luce Irigaray, die in kaart bracht hoe de helft van de wereldbevolking (m) het culturele, symbolische en praktische landschap bepaalt voor de andere helft van de wereldbevolking (v), en welke effecten dat heeft: ,,In an important sense, women’s work makes the world. And their labours are often unrecognised, and undervalued.” 
  • Shulamith Firestone, die een van de eerste bestsellers van de tweede golf op haar naam zette en pleitte voor het compleet afschaffen van de tweedeling man-vrouw – iets wat zulke revolutionaire gevolgen zou hebben voor de  machtsstructuren die de huidige samenleving vorm geven, dat veel mensen het een bedreigend, ondenkbaar idee vonden en vinden

Voor alle mensen die feministen willen wegzetten als doorgedraaide mannenhaters: meestal volgt dan een verwijzing naar Valerie Solanas en haar politieke pamflet over de Society for Cutting Up Men. The New Statesman herpubliceert ter gelegenheid van de serie een essay over Solanas, en brengt naar voren waarom haar vlammende aanklacht meer dan ooit relevant is voor vrouwen vandaag:

These days, there may be much talk of the work/life balance, as this has become the polite and coded way of discussing sexual politics, but Solanas is not polite. She is gloriously succinct. She understands that women will not benefit merely from economic equality, to which she refers, beautifully, as “co-managing the shitpile”.[…] The conflict that Solanas advocates is not between men and women. You see, we don’t need to eliminate men, as they are doing it all by themselves. The real conflict is between the women of Scum and the nice daddy’s girls who have bought into the system. 

Kortom, het gaat niet om primitief mannen haten, ”wraaaaah!!!!” en op naar gevangenis of gekkenhuis. Het gaat om de spanningen die ontstaan tussen mensen die meewerken aan hun eigen onderdrukking, en mensen die af willen van allerlei verstikkende machtsverhoudingen en hiërarchieën. (Ja, deze zin klopt. Vrouwen zijn ook mensen.)

Zelf heeft de Zesde Clan nog een paar andere suggesties en leestips.

  • Neem een kijkje bij FRAGEN, oftewel Frames on Gender. Bibliothecarissen uit 29 Europese landen selecteerden per land tien teksten uit de Tweede Golf die zij cruciaal achten voor de ontwikkeling van het feminisme. Nederland kwam tot een shortlist met onder andere Baas in eigen Buik, De Schaamte Voorbij van Anja Meulenbelt, het artikel De Witte Toren van Vrouwenstudies en Racisme en Feminisme.
  • The Madwoman in the Attic verscheen in 1979 en schudde de literatuurkritiek grondig en blijvend op. Jane Eyre lezen zal nooit meer hetzelfde zijn als je kennis hebt genomen van de analyse van Gilbert en Gubar.
  • Laura Mulvey introduceerde in 1975 het begrip ‘male gaze’. Waarna film kijken nooit meer hetzelfde zou zijn: ,,Psychoanalytic theory is thus appropriated here as a political weapon, demonstrating the way the unconscious of patriarchal society has structured film form”.
  • Peggy McIntosh valt officieel nét buiten de tweede golf, die heet te eindigen rond 1985. Maar zij is degene die de wereld in 1988 het begrip ‘blank mannelijk privilege’ schonk. De term om het stelsel van voordelen mee aan te duiden, waardoor blanken en mannen bonuspunten en kansen krijgen op basis van hun huidskleur en sekse. The New Yorker sprak met haar over haar vondst en wat er daarna gebeurde - discussies, levendige debatten, hoon, lof en alles daartussen. Check your privilege….
  • Third World, Second Sex legde in 1984 haarfijn uit waarom bewegingen van nationale bevrijding graag gebruik maken van de diensten van vrouwen, maar hen daarna als een baksteen laten vallen. Neem bijvoorbeeld Nicaragua, waar de Sandinisten vrouwen allerlei beloftes deden. Waarna de erfgenamen van deze beweging onder zware druk van de katholieke kerk vrouwen beroofden van hun reproductieve rechten. Misstanden volgen massaal, signaleert Amnesty International, die felle kritiek heeft op deze situatie.
  • Wat doe je als zwarte vrouw, als zwarte mannen de antiracisme beweging domineren en feminisme de naam heeft iets te zijn voor blanke vrouwen? Je eigen standpunten ontwikkelen. In 1982 verscheen But Some of Us are Brave. De drie redacteuren, Gloria T. Hull, Patricia Bell Scott en Barbara Smith, werkten het begrip intersectionaliteit uit in hun kritiek op de manieren waarop huidskleur en sekse nadelig doorwerken in de levens van zwarte vrouwen.

Gesterkt door die stemmen van een jaar of dertig geleden kun je met hernieuwde energie beginnen aan een derde of vierde feministische golf. Waarbij de snoeiharde bezuinigingen wel eens de aanzet zouden kunnen geven tot een terugkeer naar de aloude grassroots beweging van de jaren zestig en zeventig. Wie weet waar dat allemaal nog toe zal leiden.

Graag besluiten we dit stuk met woorden die Joke Smit in 1972 schreef in de inleiding van haar bundel Hé zus, ze houen ons eronder:

We doen nog niet allemaal mee, maar dat komt wel. Want als we onze droeve ontdekkingen achter de rug hebben worden we steeds bozer en steeds vrolijker. Steeds bozer omdat we ontdekken dat de seksuele ongelijkheid in alles doorwerkt. Steeds vrolijker omdat we merken dat we onze slechte eigenschappen kunnen afleren en de goede, die we tot onze verbazing óok blijken te bezitten, voor het eerst kunnen gebruiken bij het toewerken naar een betere wereld die eindelijk mede van ons zal zijn. Als we ons met het feminisme inlaten worden we weer jong, of we nu vijftien zijn of tachtig. Want we beginnen opnieuw te leven.

 

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 51 andere volgers