Wie zegt dit? We moeten het doen met de mededeling dat de auteur, historica Angela Crott, promoveerde op onderzoek naar het beeld van jongens in de opvoedingsliteratuur. Verder valt De Zesde Clan meteen op dat haar verhaal grote overeenkomsten heeft met een andere hel en verdoemenis schreeuwer: Wim Kuiper. Deze voorzitter van de Christelijke Besturenraad vond ook al dat jongens (en mannen) in het nauw gebracht zijn, onder andere door de vooruitgang van meisjes en vrouwen. Hij hanteerde daarbij dezelfde cliché’s over mannen en vrouwen die Crott nu aanhaalt. En net als Kuiper grossiert Crott op haar beurt in verwijzingen naar de aard van mannen en vrouwen, en verwijzingen naar hoe het vroeger was.

Want vroeger, ja, toen waren mannen nog echte mannen. Bij Crott: dappere ridders, mannelijke leiders die zich opofferen, vrouwen beschermen en als enige de sociale normen van de samenleving in stand houden. Vervolgens ging het mis. De samenleving veranderde (help!), vrouwen begonnen zich te ontwikkelen en werden assertief (iek!) en mannen werden daardoor sukkels en watjes (apocalypse!). Met als dieptepunt de jaren zeventig van de vorige eeuw. Toen raakte de maatschappij de weg kwijt, aldus de historica.

Laat nou net in dat decennium de tweede feministische golf spelen, met vrouwen die de ‘natuurlijke rol’ van dé man en dé vrouw compleet zat waren, streden voor verandering, en ruim veertig jaar later blijk geven van een enorme ontwikkeling. Het is geen toeval dat Crott de ondergang van de samenleving in dat tijdperk situeert en de huidige situatie zo betreurt. Haar stuk is gewoon de meest recente uiting van de  aloude conservatieve en seksistische riedel dat vooruitgang voor vrouwen automatisch ten koste zou gaan van de man, gecombineerd met geweeklaag over de ondergang van de samenleving en oproepen om  terug te keren naar vroeger.

Vreemd, dat je bij Crott & co niks leest over jongensachtige meiden die liever kampvuurtjes stoken en in bomen klimmen. Je leest ook niks over verlegen jongens die liever met een goed boek op de bank zitten. Past niet bij het plaatje.

Vreemd, ook, dat je zo weinig leest bij Crott (of Kuiper, of anderen uit deze stroming) over datzelfde verleden. Hoe passen uitgangspunten over echte mannen en echte vrouwen bij de enorme verscheidenheid aan culturen en omstandigheden? Vrouwen hebben eeuwenlang weten te overleven in poolwoestenijen, jungles, steppen en bossen. Het leven van de een leek in niks op dat van de ander, en de grote diversiteit leidde tot een grote diversiteit aan gedrag. Waar is de echte man dan? Of de echte vrouw? Dat is gewoon een mens die zich aanpast aan wat er is.

Laten we ook even kijken naar mannelijke bescherming door de eeuwen heen. Als vrouwen vroeger bescherming van mannen nodig hadden, was dat vaak omdat andere mannen oorlog voerden, verkrachtten, slaven kwamen halen, huiselijk geweld pleegden. Daarnaast schreven mannen eeuwenlang  religieuze of wetenschappelijke tractaten waarin vrouwen werden afgeschilderd als vuile verleidsters die je alleen met de meest strenge wetgeving onder controle kon houden. Of, de andere kant van de medaille: zwakke, instabiele wezens die een sterke man nodig hadden om hen te behoeden voor onheil. Onheil zoals door diezelfde mannen gedefinieerd.

De ‘mannelijke bescherming’  kwam zodoende meestal neer op vrouwen inperken, hen autonomie ontzeggen, uit het openbare leven houden, van scholen en universiteiten weren, en bovenal controle houden over hun vruchtbaarheid. Dit alles vanuit een houding van welwillend paternalisme (ik weet wat goed voor je is, daar hoef jij je onschuldige hoofdje niet over te buigen) danwel minachting (vrouwen zijn te zwak en te eng). Met als uitschieter regelrechte haat voor vrouwen, opvallend vaak uit religieuze hoek. Als het aan die groepen lag was de mensheid beter af zonder vrouwen.

Daar horen we Crott niet over. Zij vermijdt zorgvuldig alles wat niet in haar verhaal past en kijkt niet verder dan haar neus lang is. Crott en consorten, het zou jullie sieren als jullie het onderzoek van de Radbouw Universiteit Nijmegen eens doornamen, een studie naar de schoolprestaties van jongens en meisjes. Het boek ‘waarom we allemaal van Mars komen’, van Cordelia Fine is ook een aanrader, omdat het gehakt maakt van aannames over echte mannen en echte vrouwen.

Neem ook even de geschiedenis van minachting voor vrouwen erbij. Gerda Lerner’s  boek over het ontstaan van een feministische bewustwording, een klassieker, maakt duidelijk dat onderdrukkende stereotypen over de seksen al eeuwenlang bestaan. En de strijd van vrouwen voor verandering ook. Joshi’s In Her Place is ook een aanrader, met een bundel wetenschappelijke artikelen van in hun tijd gezaghebbende medici, psychologen en wetenschappers. Het seksisme is hilarisch, ware het niet dat het gedachtengoed in mildere vorm voortleeft tot in de huidige tijd. Of Karen Armstrong, het Evangelie volgens de Vrouw, met alle christelijke redeneringen waarom vrouwen beperkt moesten worden tot echte vrouwelijkheid, zodat mannen echte mannen konden blijven.

Wil je daar echt naar terug, mevrouw Crott?

De zogenaamde nikab bitches in Frankrijk kozen performance acties als middel om te protesteren.

Minister Liesbeth Spies legt in Trouw uit dat Nederland een open samenleving is waar mensen elkaar ook open tegemoet moeten treden. Iedereen moet kunnen participeren. Klinkt mooi, maar de regering wil dit afdwingen met strafbepalingen. De regering negeert met deze vrijheidsbeperking allerlei argumenten tegen zo’n drastische ingreep in het persoonlijke leven van mensen.

Filosofische argumenten bijvoorbeeld, omdat het verbod via allerlei rare redenaties tot stand komt en botst met andere praktijken. Waarom bijvoorbeeld wel de boerka verbieden, maar hoge hakken niet? Die zijn minstens zo schadelijk voor vrouwen als een boerka, en belemmeren de participatie. Probeer maar eens een kilometer op stiletto’s te lopen. Dat vergt jaren oefenen. En wat als het vriest en je hebt jezelf lekker ingepakt met een muts en een das? Krijg je dan ook boetes? Zou wel moeten, want ook dan is je gezicht bijna volledig bedekt.

De wetgeving walst ook over de betrokken vrouwen heen. Wetenschappelijk onderzoek, in het bezit van de regering, laat zien dat vrouwen zelf om allerlei redenen kiezen voor dit soort verhullende kleding. Vaak ging er een jarenlange religieuze zoektocht aan vooraf, ontdekte hoogleraar Annelies Moors. Echtgenoten of familieleden zijn vaak tegen, omdat ze bang zijn voor het sociale stigma dat om een boerka of nikab dragende vrouw hangt. De vrouw neemt die weerstand meestal op de koop toe. Moors gaf daarom twee jaar geleden al aan dat een verbod louter averechts werkt. Ze noemde een verbod, of andere beperkende bepalingen, symboolpolitiek. Met de realiteit heeft het niks te maken. Sterker nog:

Mochten er toch vrouwen zijn die tegen hun zin een gezichtssluier dragen, dan worden zij, volgens Moors, door de politieke plannen slechts harder getroffen. „Als ze van hun echtgenoten hun nikab moeten blijven dragen en straks nergens meer welkom zijn, worden ze nog afhankelijker. Dan gaat de voordeur dicht en zien we ze helemaal nooit meer.” Als de politiek vrouwenonderdrukking wil tegengaan, moeten de pijlen daarop worden gericht. Dus bijvoorbeeld op de slachtoffers van huiselijk geweld en mensenhandel, stelt Moors.

De regering negeert ook de juridische kant. Nota bene de Raad van State reageerde uiterst kritisch op de plannen voor een boerkaverbod. Je moet zeer zwaarwegende redenen hebben om de vrijheid van godsdienst aan te tasten. Vaak is het een moeilijke zoektocht naar de juiste balans. In een eerdere casus rondom godsdienstvrijheid oordeelde de De Raad van State dat politieke partij SGP geen basale democratische rechten, zoals het passief kiesrecht, mag onthouden aan vrouwen. De vrijheid van godsdienst moest hier wijken voor een groter goed, zoals het volwaardig kunnen deelnemen aan de democratie en je houden aan internationale verdragen.

Kledingkeuze is echter iets van een geheel andere orde. Een verbod op bepaalde kleding vormt een te grote inbreuk op de religie van mensen. De regering trekt zich echter niks aan van alle hierboven genoemde overwegingen. De landsbestuurders leggen hun oor liever te luisteren bij Jan met de Pet. Die schrijft bijvoorbeeld:

Ten eerste ziet zo’n verknipt tafellaken om je bakkes er gewoon niet uit en ten tweede wil je als westerse man zo’n moslima gewoon in haar facial kijken om te checken of je haar zou doen achter het fietsenhok. Zo zijn wij. En eindelijk snapt de Nederlandse politiek dat ook eens. Dus deze zomer zijn er allemaal lekkere hete moslim chickies te bewonderen op het strand en in het park.

Tsja, dan is de discussie inderdaad gesloten.

Deze vulkaan bij Antigua beklommen Guatemalteken uit protest tegen huiselijk geweld.

• Vrouwen uit Guatemala zijn huiselijk geweld beu. Duizenden vrouwen en mannen beklommen daarom uit protest de Volcán de Agua om te protesteren tegen deze agressie. De activisten kregen steun op hoog niveau: ”Ook de nieuwe president van Guatemala, Otto Perez Molina deed mee. Perez Molina zei dat hij het geweld in zijn land wil beëindigen. ‘We willen niet dat Guatemala tot een van de landen met de meeste geweldsincidenten blijft horen’.”
• Ook in Malawi gingen vrouwen uit protest de straat op. Ze weigeren de situatie te accepteren dat ze het risico lopen om klappen te krijgen zodra ze iets anders aantrekken dan een lange rok. De politie arresteerde inmiddels al vijftien mannen die vrouwen molesteerden omdat ze een broek droegen. Vicepresidente Joyce Banda betreurt de situatie. Volgens haar zijn de economische problemen in haar land zo ernstig dat sommige mensen zich afreageren op anderen. Ook de president steunt de vrouwen en heeft verklaard dat ze mogen dragen wat ze willen.
• Verrassende uitkomst (niet dus) van wetenschappelijk onderzoek: als vrouwen landrechten krijgen en zelf kunnen bepalen wat ze doen met de opbrengst van hun werk, worden kinderen beter gevoed. Ondervoeding en armoede in gezinnen zijn meestal het gevolg van ondervoeding en armoede onder vrouwen. Help vrouwen, en je helpt de hele familie.
• Haviva Ner-David is een vrouwelijke rabbi uit Israel. Ze protesteert al jaren tegen de toenemende invloed van ultra orthodoxe joden, die het liefst alle vrouwen uit de openbaarheid weg willen houden. Zelfs bidden ligt problematisch, want stel je voor dat een man een vrouwenstem zou horen. In Double X, een weblog behorende bij internetmagazine Slate, vertelt ze over de situatie in haar land en wat dat betekent voor vrouwen.
• Waar zijn de vrouwen? Het lijkt wel alsof koppenmakers van kranten en tijdschriften deze aanhef standaard klaar hebben liggen om bij willekeurig welk onderwerp boven een artikel te plaatsen. Waar zijn de vrouwen op een top economisch forum in Davos? Waar zijn de vrouwelijke komieken? Waar zijn de vrouwen in de publieke openbaarheid? Aan de top van bedrijven? Waar zijn de vrouwen als actieve deelnemers in Joodse gemeenschappen? Als politieke kandidaat bij verkiezingen? Als sprekers op conferenties? Waar zijn de vrouwen in Hollywood?  De vraag stellen is simpel. De antwoorden zijn complex, komen uit lange wetenschappelijke analyses, en vergen fundamentele veranderingen. Lastig, lastig…
• Boksbond AIBA is zo aan het worstelen met de rokjeskwestie, dat ze hun besluit over kledingvoorschriften voor vrouwelijke boksers uitstellen. Minstens tot juli dit jaar. Zolang ze daar al hun aandacht op richten hoeven ze niet na te denken over de vraag waar de vrouwen binnen hun boksbond zijn. Laat staan maatregelen te nemen om meer diversiteit te bereiken.

Zoek de vrouwen.

Women’s Media Center heeft een duidelijke analyse over dit gebrek aan vrouwelijke volksvertegenwoordigers:

We can’t just blame Islamists who didn’t run women candidates; liberal parties also failed to support women candidates. Despite the rule that one woman had to be included on every party’s lists, all of these women appeared at the end of the lists. Because of the proportional system, if eight names are listed, unless your name is in the top three or four, you’re unlikely to be elected. There used to be a quota for women, but quotas became synonymous with the old regime that used women for their own interest. Women’s rights organizations tried to lobby for reinstating the quota system but did not succeed.

Een breed gedeelde, institutionele weerstand hield vrouwen op die manier buiten de poort. Erger, dit bijna geheel uit mannen bestaande parlement gaat niet alleen de nieuwe grondwet opstellen, maar werkt ook mee aan een conservatief klimaat. Analisten signaleren dat Egypte op dit moment met zoveel complexe, onoverzichtelijke problemen kampt, dat politieke partijen het eenvoudiger en makkelijker vinden om zich te beperken tot het morele gedrag van vrouwen. Trekken ze de juiste kleren aan, gedragen ze zich zedig genoeg? Daarnaast is het ook een manier om aandacht te trekken:

“When Egyptian media spends hours and hours discussing bikinis and alcohol with presidential candidates, it tells you where women are going,” says Marwa Rakha, an Egyptian writer, broadcaster and blogger. [...] Rakha sees a cynical populist ploy. “They want attention, lights and media presence. How else will they get there unless they talk about women and their evil bodies?” she said. “These are issues that people can relate to on a personal level,” explains Karima Abedeen, a secular British-Egyptian living in Cairo. “They are also vague and not quantifiable and most of the people who use these issues as their platform haven’t a clue about how to solve any of the other, more urgent social and political issues.”

Egypte is daar niet uniek in. Hetzelfde gedrag zie je bijvoorbeeld in de Verenigde Staten. Enorme giga schuldenlast? Werkloosheid? Groeiende kloof tussen arm en rijk? Maakt niet uit, laten we het liever hebben over seksueel actieve vrouwen en wat ze wel en niet mogen doen met hun baarmoeders, zulks ter beoordeling van anderen:

Abortion is not only the best arrow in these politicians’ quivers, in terms of pleasing a crucial segment of the Republican base — it is arguably the only arrow they have. The reality, as has become evident since Obama’s election, is that the Republican party is tied to economic policies — opposition to infrastructure spending, fanatical devotion to tax cuts for the most wealthy – that will not create jobs, but, in fact, will destroy them. So abortion has, once again, as I termed it in my book, become a “brilliant distraction” from pressing social problems.

Tegenwicht bieden aan dit mechanisme is lastig. Maar vrouwen in Egypte blijven opkomen voor zichzelf. Zo sloegen ze leden van de zedenpolitie hun buurt uit  - ze waren de terreur van ultra fanatieke Salafisten helemaal zat. En vrouwen zijn de optimistische dagen van de revolutie niet vergeten. Die revolutie gaat gewoon door. Is het niet in of via het parlement, dan wel via de straat.

De site biedt een stappenplan om in iedere fase van een onderzoek gender en geslacht mee te nemen. Dat begint vanaf het begin. Hoeveel middelen zijn er beschikbaar, waar zet je geld en personeel op in, hoe stel je prioriteiten? En eindigt met de manier waarop je je resultaten wereldkundig maakt. De site geeft talloze voorbeelden om concreet te maken waar je aan kunt denken als je het stappenplan volgt. Bijvoorbeeld bij het formuleren van de onderzoeksvraag:

What research questions would lead to more robust research designs and methodologies? For example, in studies of sexual differentiation, geneticists have revealed the shortcomings of scientific models that portrayed the female developmental pathway as “passive.” By challenging assumptions of passivity, researchers formulated new questions about the ovarian developmental pathway. New findings now suggest that both female and male development are active, gene-mediated processes.

Met andere woorden: stereotiepe aannames over mannen en vrouwen kunnen zomaar in je onderzoeksvraag sluipen, en dat zorgt ervoor dat je niet ziet wat er gebeurt en ontdekkingen mist. Dat zou jammer zijn.

Om het makkelijker te maken de methode te volgen, ontwikkelde de site een aantal checklists. Die van wetenschap algemeen is nog in voorbereiding, maar onderzoekers op het gebied van de medische wetenschap en gezondheidszorg kunnen al aan de slag. Wie inspiratie op wil doen, kan terecht bij diverse voorbeelden.

Bijvoorbeeld knieprotheses. Fabrikanten brachten speciale modellen voor vrouwen op de markt, maar door te kijken naar gender bleek dat die speciale vrouwenprothese nergens op sloeg. Iemands lengte en de vorm van de botten waren veel belangrijker dan geslacht, en een ‘ vrouwenknie’ paste soms beter bij een man dan bij de vrouw waarvoor het ding bedoeld was. Kortom, het was beter om gender volledig los te laten en per individu een passende prothese te vinden. En daar waren de wetenschappers nooit op gekomen als ze niet kritisch en open naar de realiteit hadden gekeken.

The website’s mission statement says the aim is “to provide, comprehensive, up-to-date information about the abortion cartel and its abuses so that the whole truth about the horrific nature of their grisly business can be exposed and stopped through peaceful, legal means.” That “peaceful” bit after so much inflammatory language isn’t very persuasive or reassuring

schrijft de New York Times. De site werkt met dit soort taalgebruik terreur in de hand. Dat is problematisch, want de Verenigde Staten kennen veel geweld, zoals aanslagen op klinieken en moord op artsen. De moord op dokter Tiller, in 2009, is het meest recente voorbeeld. En als het om klinieken gaat, gooide een losgeslagen individu meteen op de eerste dag van het nieuwe jaar 2012 een brandbom naar een abortuskliniek.

De meeste media zwegen over deze aanslag. Vreemd, want deze en soortgelijke acties voldoen precies aan de definitie van binnenlands terrorisme. Het zijn daden om de bevolking te intimideren en een bepaalde kant op te dwingen. Veel christelijke politici weigeren echter deze terreur als terreur te benoemen, omdat ze het voor een belangrijk deel eens zijn met de aanhangers van gedwongen zwangerschap en baarplicht.

De start van de site, die drempels opwerpt voor abortus, is extra ironisch omdat op dit moment ook een wereldwijde studie de ronde doet. De Wereld Gezondheidsorganisatie en het Guttmacher instituut tonen keihard aan dat strenge wetgeving niet leidt tot minder abortus. Vaak is het omgekeerde het geval: strenge wetgeving veroorzaakt meer abortussen en meer dode en verminkte mensen. Het heeft dus op twee manieren een averechts effect.

Bovendien blijkt toegang cruciaal. De ingreep kan wel legaal zijn, maar als de drempels te hoog worden kunnen mensen alleen op een onveilige manier een ongewenste zwangerschap afbreken. Daardoor wijken cijfers uit ontwikkelingslanden nauwelijks af van de cijfers uit het zuiden van de Verenigde Staten. Dit patroon  is al jaren bekend, maar dat vrouwen doodgaan boeit blijkbaar niemand. De mensen die zichzelf pro life noemen en terreur zaaien onder artsen en verpleegkundigen, moeten de feiten eens tot zich door laten dringen. Dan zullen ze zien dat ze eigenlijk pro dood zijn. En wie wil dat nou?

De beeldtaal van de campagne laat aan duidelijkheid niets te wensen over. Eentje toont bijvoorbeeld een vrouw die totaal bewusteloos op een bank ligt, omringd door lege flessen. Daaronder de tekst:

“Just because she isn’t saying no doesn’t mean she is saying yes,” the poster says. “Sex without consent = sexual assault. Don’t Be That Guy.”

De aanpak van de postercampagne was een bewuste keuze:

“We want to make visible the role that men have in ending violence against women and this campaign is directed at men,” said spokeswoman Angela Marie MacDougall. “It’s directed at young men between the ages of 18 and 25.”

De campagne doet recht aan de feiten. De meeste verkrachters zijn mannen. Hun slachtoffers zijn vaak vrouwen uit hun omgeving – de gemiddelde verkrachter is niet een vreemde man die uit de bosjes springt, maar een bekende van de vrouw. Als mannen stoppen met verkrachten daalt het aantal slachtoffers. Simpel.

Ook een andere campagne erkent dit. My Strength gooit het erop dat een man zijn kracht op een positieve manier kan gebruiken. In plaats van niet ‘díe vent’ te zijn, roepen posters in de Amerikaanse staat Californië op om een positieve mannelijkheid uit te stralen. De slogans gaan over mannen die op een respectvolle manier beschermend optreden om te voorkomen dat vrouwen het slachtoffer worden van seksueel geweld. Bijvoorbeeld door even met haar mee naar huis te lopen en dan ook echt bij de deur afscheid te nemen. Of als ze nee zegt, ook meteen te stoppen met je eigen seksuele toenaderingspogingen.

Deze campagne is een initiatief van een actiegroep van mannen die verkrachting tegen willen gaan. De ontvangst was lovend:

To my mind it takes the key Authoritarian value of Strength and couples it with normally opposing Nurturing priorities. An excellent way, to my mind, to appeal to men’s strength and egos whilst chanelling them into doing the right thing.

En:

Linzer schrijft dat hij vaak dezelfde verklaringen hoort voor het intolerante gedrag van deze mannen. Hij verwerpt die uitleg:

We are told that they arise from a religious concern about modesty, that women must be covered and sequestered so that men do not have improper sexual thoughts. It seems, then, that a religious tenet that begins with men’s sexual thoughts ends with men controlling women’s bodies. This is not a problem unique to Judaism. But the Talmud, the basis for Jewish law, offers a perhaps surprising answer: It places the responsibility for controlling men’s licentious thoughts about women squarely on the men.

De Talmud stelt volgens Linzer namelijk dat mannen niet op een seksueel getinte manier naar een vrouw mogen kijken. Er zijn kledingvoorschriften, maar die zijn algemeen opgeschreven en houden vooral verband met de innerlijke houding van de gelovige. De man moet zijn gedachten rein houden en zich op een eerbare manier gedragen, en als een vrouw hem daarvan afleidt moet hij zichzelf aanpakken. De manier waarop ultra orthodoxe joden zich gedragen, heeft precies het tegenover gestelde effect, stelt Linzer:

In fact, though, their actions objectify and hyper-sexualize women. Think about it: By saying that all women must hide their bodies, they are saying that every woman is an object who can stir a man’s sexual thoughts. Thus, every woman who passes their field of vision is sized up on the basis of how much of her body is covered. She is not seen as a complete person, only as a potential inducement to sin.

En dat, lieve lezer, leidt tot vrouwenhaat. De vrouw is geen mens meer, maar wordt een poel van verderf, een snode verleidster, een bedreiging. Voor mannen. Het maakt in zo’n context niet uit wat de vrouw doet of aan heeft, het is toch fout:

…once you judge a female human being only through a man’s sexualized imagination, you can turn even a modest 8-year-old girl into a seductress and a prostitute. At heart, we are talking about a blame-the-victim mentality. It shifts the responsibility of managing a man’s sexual urges from himself to every woman he may or may not encounter. It is a cousin to the mentality behind the claim, “She was asking for it.”

Dat is de houding die de rabbi veroordeelt in zijn opiniestuk.  Jezebel juicht het standpunt toe en trekt het in een breder verband. Wat de rabbi schrijft is ook van toepassing op andere religies, signaleert het blad. Neem bijvoorbeeld Karen Armstrong. Die bracht nauwkeurig in kaart hoe allerlei christelijke kerkvaders worstelden met het lichamelijke en het seksuele. Ook zij kozen voor de makkelijkste oplossing. Geef vrouwen maar de schuld. Projecteer je afkeer op hen, stel hen verantwoordelijk. Zij moet ingeperkt worden, zodat hij niet verleid wordt.

Ook seculiere organisaties, zoals de Slutwalk beweging, stellen dit gedrag aan de kaak. Wereldwijd gingen vrouwen en mannen de straat op om te benadrukken dat mannen verantwoordelijk zijn voor verkrachting en vrouwen lastig vallen op straat. Vrouwen zijn niet de poortwachters van de mannelijke seksualiteit, ze zijn niet verantwoordelijk voor het gedrag van mannen, geen enkele vrouw vraagt erom verkracht te worden.

Heel goed dat een rabbi reageert op de ontwikkelingen in Israel. Velen delen zijn mening en argumenten. Die tegenstemmen kun je niet hard genoeg laten klinken in een wereld vol fanatici.

UPDATE: ter nieuwe illustratie van het probleem: na het belagen van een 8-jarig meisje, richtten ultra orthodoxe joden hun pijlen op 25 januari op een automobiliste die in de ogen van de mannen te westers gekleed was. Hun reactie was niet naar huis gaan en bidden, maar

De mannen sprongen op de auto van de vrouw, sloegen ruiten stuk, gooiden bleekwater naar binnen en staken alle banden lek. Toen de vrouw probeerde te vluchten, gooiden zij met stenen.  De 27-jarige Natali Mashiah raakte lichtgewond aan haar hoofd. Zij werd achtervolgd door een menigte, toen de politie haar kwam ontzetten. Die heeft vijf arrestaties verricht. 

Laten we eerst kijken bij computerspelletjes als verzet. Neem India. In geval van huwelijksplannen vragen families geld en goederen aan de familie van de bruid, als dank voor het overnemen van hun waardeloze dochter. Vaak voelen de families van de bruidegom zich niet voldoende gecompenseerd voor deze opoffering. Ze vernederen en mishandelen de bruid. Of mevrouw krijgt een ongelukje achter het fornuis als ze niet voldoende geld oplevert of te lang wacht met het baren van zonen.

Uit woede over deze sociale misstanden lanceerde een datingorganisatie het spel Angry Brides. A la Angry Birds kunnen spelers met een katapult schieten. Maar in plaats van sjagerijnige vogels die varkentjes molesteren, kan de speler nu deegrollers, slippers en pannen smijten naar kerels die veel te veel geld vragen. Bij iedere rake klap verminderen de eisen van de aanstaande bruidegom.

Het spel, als applicatie te downloaden en spelen via een opengestelde Facebook pagina, komt uit de koker van Shaadia, een engelstalige datingsite. Shaadia verklaart dat de organisatie gelooft in liefde en huwelijken waar respect en genegenheid de boventoon voeren. In die wereld is geen plaats voor bruidsschatten eisen. Daarom is de slogan van het spel ook: ‘een vrouw geeft kracht, zorg en alle liefde die je nodig hebt, geen bruidsschat’.

Andere computerspelletjes laten je het effect voelen van alledaagse problemen. Zo komt het veel te vaak voor dat vrouwen door wildvreemden op straat aangesproken worden. Soms grappig en complimenteus, maar soms ook agressief, vijandig en op een onaangename seksuele manier. Hoe voelt dat, wat moet je doen? Het leidde tot Hey Baby, een spel waarin je als vrouw door straten en parken dwaalt en constant aangesproken wordt. Je kunt kiezen of je rustig reageert of een geweer tevoorschijn haalt en mensen overhoop knalt, maar wat er ook gebeurt, je blijft rondlopen en het aanspreken houdt niet op, nooit. Het spel is een soort feministische first person shooter én performance stuk ineen.

Naast dit type activistische spelletjes, die een politiek doel voor ogen hebben, kun je natuurlijk ook gewone games spelen. De markt biedt zat vrouwenhaat, in de vorm van games zoals Duke Nukem. Slimmere bedrijven brengen echter ook games uit die vrouwelijke personages serieus nemen en een belangrijke rol of de hoofdrol geven. Dat kan onbedoeld een bevrijdend effect hebben. Verschillende fans maakten lijstjes van computerspelletjes die zijzelf als feministisch ervaren. Zoals deze, met grote uitgaven zoals Portal, Dreamfall, Tomb Raider en Beyond Good & Evil. Een gamer bekende zelfs dat Beyond Good&Evil een feministe van haar maakte.

De 'female Shepard', FemShep voor fans, beeld uit Mass Effect 3.

Als een spel je laat kiezen of je als man of als vrouw speelt, is de kans bovendien groot dat gamers helemaal blij worden van een sterke vrouw die het spel draagt. Een personage zoals Shepard uit de Mass Effect serie, functioneert in vrouwelijke gedaante als een voorbeeld voor spelers en speelsters:

FemShep doesn’t simper, her chest doesn’t need it’s own Mass Effect Field just so she can walk upright, and her armor covers every damn inch of her. At the same time, I love that the game addresses the fact that she IS a woman, and that while her crew might not think it an issue, there’s always some jackass that can’t see past the boobs to the gun (Harkin in ME1 and the Blue Suns recruiter on Omega in ME2)- but she can handle them, too.

Kijk, met zo iemand wil je je wel in gevaarlijke avonturen begeven. En het leuke is: zowel vrouwen als mannen staan graag in haar schoenen. En kunnen op die manier wennen aan een vrouw die 1. geen lustobject is 2. de leiding heeft en 3. het spl draagt. Ze is in het spel een militair. Ze doet wat militairen doen, als professional. Het is vanzelfsprekend. Dat soort leermomenten kun je niet vaak genoeg hebben.

Medisch vakblad The Lancet publiceerde de onderzoeksresultaten. Het blad nam bewust een risico:

Cultural and religious opposition to abortion prevents the issues being properly discussed, let alone tackled, said Richard Horton, editor of the Lancet medical journal which published the report online. Yet the complications of abortion are responsible for 13% of maternal deaths and reducing those deaths is now a major global focus. “The mere mention of the word ‘abortion’ in the journal leads to a phenomenal and visceral reaction against even discussing the issue,” Horton told journalists.

Dat het blad die vijandige sfeer trotseert en het onderzoek gewoon op de agenda zet, is omdat de medische gemeenschap de zorgen van de WHO en het Guttmacher instituut deelt. De meeste medici vinden het niet fijn als mensen massaal dood gaan aan iets wat je kunt voorkomen. Daarnaast kampen per jaar naar schatting 8,5 miljoen vrouwen met complicaties na een slecht uitgevoerde abortus. Denk aan verminkingen of permanente pijnklachten. De gezondheid van nog in leven zijnde vrouwen loopt hierdoor ernstige schade op.

Daarnaast stagneerde een gestage daling in het aantal abortussen. Beide instituten wijten dit aan mondiale ontwikkelingen op het gebied van preventie. Landen doen steeds minder om ongewenste zwangerschappen te voorkomen en besteden tegelijkertijd ook minder aandacht aan het gebruik van voorbehoedsmiddelen. Als abortus ook niet mag, kunnen vrouwen geen kant op. De WHO en het Guttmacher instituut sluiten hun publicatie in medisch vakblad The Lancet daarom af  met een oproep:

Restrictive abortion laws are not associated with lower abortion rates. Measures to reduce the incidence of unintended pregnancy and unsafe abortion, including investments in family planning services and safe abortion care, are crucial steps toward achieving the Millennium Development Goals.

Nederland volgt deze aanbevelingen al. Het gevolg? Een integer systeem met louter positieve uitkomsten. Door een combinatie van voorlichting, anticonceptie en gezondheidszorg op maat, waarbij zowel een veilige bevalling als een veilige abortus beide een keuze zijn, staat Nederland bovenaan als het gaat om het percentage levende baby’s en vrouwen. Bij negatieve zaken zoals het percentage tienerzwangerschappen, abortussen of dode of verminkte vrouwen, staan we juist onderaan, met de laagste cjifers. Laten we zuinig zijn op onze aanpak en deze humane resultaten koesteren.