Valse aangifte van verkrachting komt zelden voor

Valse aangiften van verkrachting komen zeer zelden voor, in ieder geval in Engeland. De Crown Prosecution Service, zeg maar het openbare ministerie van Engeland, deed onderzoek en kwam in een periode van zeventien maanden uit op 35 valse aangiften, op een totaal van 5,651 verkrachtingszaken.

Bij de 35 valse aangiften was eigenlijk altijd sprake van complicaties. Degene die aangifte deed was bijvoorbeeld een kwetsbare jongere onder de 21, of had psychische problemen, of een gewelddadige partner dwong het slachtoffer een aangifte in te trekken. In het laatste geval vond er wel degelijk seksueel geweld plaats. Uit angst voor represailles trok het slachtoffer de aangifte echter in, alsof het niet waar zou zijn. Het minieme aantal ‘valse’ aangiften ligt dus in werkelijkheid nog wat lager.

Keir Starmer, een van de betrokkenen bij het onderzoek, pleit dan ook voor terughoudendheid bij het eventueel straffen van mensen die een valse aangifte doen. Zo’n daad wijst eerder op slachtofferschap, maar dan op een andere manier. Straf uitdelen zou in zo’n geval kunnen indruisen tegen gevoelens van rechtvaardigheid. Zoals bij een geruchtmakende zaak uit 2010. Een rechter gaf een vrouw 8 maanden cel omdat ze een verkrachtingszaak introk. Ze bleek daarna slachtoffer te zijn van huiselijk geweld, en was wel degelijk verkracht. Ze had echter gehandeld onder druk van en uit angst voor haar ex. Met celstraf tot gevolg. Voor haar, niet voor de verkrachter. De omgekeerde wereld.

Beschuldigingen als zouden vrouwen expres gevallen van verkrachting verzinnen, zijn talrijk. Ze getuigen van een nare mentaliteit:

When people exaggerate the likelihood of false rape allegations, they value the attacker over the attacked. When people dismiss cases that call for compassion and protection, they promote apathy towards and resentment of rape survivors. These tendencies only ostracize survivors and discourage them from speaking up—and, according to CPS, disbelieving survivors is not only harmful but statistically unfounded.

Daarom is gedegen onderzoek naar de situatie extra belangrijk. Want de cijfers spreken voor zich.

De Zesde Clan wenst alle lezers een gelukkig 2013!

Jongeren vechten tegen kinderhuwelijken in Bangladesh

Als meisje van 12, 13 jaar moeten trouwen? Een heel slecht idee. De beoogde kindbruiden zelf zijn bovendien niet gek. Die zien in hun omgeving ook zonder wetenschappelijk bewijs precies wat dat inhoudt. Niet meer naar school, leven in een isolement, keihard werken in de huishouding en te jong kinderen moeten baren. Als openlijk verzet cultureel gezien niet kan, wat doe je dan? Dan doe je in Bangladesh een beroep op een organisatie van jongeren, die dit soort kinderhuwelijken proberen tegen te houden.

De Engelse krant The Guardian geeft als voorbeeld de dertienjarige Rehana. Op een gegeven moment merkte ze aan alles dat haar ouders haar wilden uithuwelijken. Ze wilde niet, maar als jong meisje heb je in de cultuur van Bangladesh weinig mogelijkheden. Het bestaat niet dat je met je ouders gaat steggelen en nee zegt.

Fortunately for Rehana, she knew exactly who to call: the district’s vaunted “wedding busters”, a movement consisting of 11 groups of around 20 youngsters, campaigning against child marriage. Arriving home from school the next day, Rehana found the group talking to her mother, who remained belligerent. “Who will help us find a nice boy when she gets older?” she demanded. “And who will protect Rehana on her way to school?” The children are well versed in handling such scenarios; they don’t argue, but methodically list the evils of child marriage.

Op die manier houden de jongeren rekening met culturele normen en waarden. Je behoort respect te tonen voor mensen die ouder zijn dan jezelf. Maar je mag wel keiharde feiten noemen. Die prikken alle mythes door waar mensen een beroep op doen om goed te praten dat kinderen kinderen moeten baren, en kansloos in de huishouding van schoonouders verdwijnen.

Zo kan het per land verschillen wat nodig is om aan een vroeg huwelijk te ontkomen. Business Week ging in op de ervaring van een vrouw in Nigeria. Ze deed het goed op school. Toch wilden haar ouders haar op haar zestiende laten stoppen met onderwijs volgen en laten trouwen met een man die drie keer ouder was dan zijzelf. In haar geval hielp een beroep op haar broer. Daarnaast kreeg ze hulp van een lokale organisatie voor gezondheidszorg:

Also championing her cause were members of the health support committee in her hometown of Timia, who offered her a scholarship to a three-year midwifery school program in Agadez, a six-hour drive away. She met her husband there while completing her studies. They since have moved back to Timia, where he works as a travel agent and she assists the town’s women during pregnancy, labor and delivery. Her cousin, not so lucky, was married off at 16.

Hulp kan op die manier letterlijk een verschil maken tussen leven en dood. Want dat is misschien nog wel het ergst. Van school moeten, vloeren schrobben, dat is al erg genoeg. Maar als je een zwangerschap en bevalling moet doorstaan terwijl je lichaam daar niet klaar voor is, kan ‘kindbruid’ gelijk komen te staan aan ‘dood’. Door schuld, van een samenleving die meisjes het licht in de ogen niet gunt. Dat moeten we niet willen.

De Gereedschapskist: plaatjes bekijken

Stel dat je al jaren het blad Rolling Stone leest. Je hebt een stapeltje oude nummers liggen en denkt hmmmm, zal ik ze weggooien of bewaren. Bij het doornemen van de tijdschriften valt je opeens wat op. Mannen staan in serieuze poses volledig gekleed op de voorpagina. Is het echter een vrouw, dan staat ze half bloot op de cover. Wat gebeurt hier? Hoe zit dat? Sociologen uit de V.S. gingen covers tellen en analyseren en kwamen tot een paar inzichtgevende resultaten over de seksualisering van vrouwen.

Mary Nell Trautner en Erin Hatton, beiden werkzaam als assistent professor sociologie aan SUNY Buffalo, namen alle voorpagina’s van Rolling Stone in de periode november 1967 tot en met 2009 onder de loep. Zodra er een mens op stond, analyseerden Trautner en Hatton de foto aan de hand van criteria. Hoeveel kleding draagt de persoon, welke pose neemt hij/zij aan, hoe ‘sexy’ is het beeld – mond open in een porno pruilmondje is een punt, lippen ontspannen op elkaar in een glimlach is neutraal, etc.

Deze manier van turven levert een beschrijving op van de seksualisering in de beeldvorming. En wat blijkt? Rolling Stone hanteert een beeldvorming waarbij mannen geheel gekleed en krachtig op de foto staan, terwijl vrouwen als sexy stoeipoezen voorgesteld worden. In 43 jaar tijd komen mannen in slechts 2% van de gevallen supergeseksualiseerd op de foto. In 83% van de gevallen was er niets sexy’s te bekennen. De mannen zijn serieus, of worden afgebeeld in een normale context.

Bij vrouwen daarentegen is er in ruim driekwart van de gevallen juist sprake van een behoorlijke mate van seksualisering. Vooral vanaf de jaren tachtig stijgt het aantal extreem geseksualiseerde afbeeldingen. Vrouwen likken halfbloot suggestief aan een ijsje, of liggen op  een lap rode stof, slechts bedekt door een gitaar. Een foto van een vrouw zonder sexy element is praktisch niet te vinden.

En heej, verrassing: niet alleen Rolling Stone doet dat. Dit patroon treedt ook op in stripboeken. Batman geheel gekleed, rechtop staand, met een ernstige uitdrukking op zijn gezicht, terwijl Catwoman in pornoposes over de pagina’s kronkelt, gekleed in een zodanig strak zwart leren fetishpakje dat er op zijn minst een borst uit floept. Videospelletjes dan? Daar hebben we ze weer. Geheel geklede mannen in krachtige poses, vrouwen als afhankelijke seksobjecten:

Female video game characters tend to suffer from a particularly extreme manifestation of the male gaze^[14] — even when not serving the male characters (be it as a plot device, reward, or something else), “the woman” will virtually always find herself serving the male players through the systematic enforcement of sex appeal,^[15][16] with rarely much regard to how gratuitous, out-of-place or out-of-character such appeal might be (e.g. high heels in armed combat).

Zulke beeldvorming is geen toeval. Het is een patroon wat je kunt zien als je het wilt zien. Je kunt het tellen, en je kunt er conclusies uit trekken. Bijvoorbeeld dat dit een gevolg is van een cultuur waarin mannen de dominante groep zijn, degene die privileges hebben:

Male privilege – again – is about what men can expect as the default setting for society. A man isn’t going to have everything about him filtered through the prism of his gender first. [...]  if he fails at a job, it’s not going to be extrapolated that all men are unfit for that job. A man who’s strong-willed or aggressive won’t be denigrated for it, nor are men socialized to “go along to get along”. A man can expect to have his opinion considered, not dismissed out of hand because of his sex. When paired with a woman who’s of equal status, the man can expect that most of the world will assume that he’s the one in charge. And, critically, a man doesn’t have to continually view the world through the lens of potential violence and sexual assault.

Enzovoorts. In die cultuur hebben vrouwen pech. Neem computerspelletjes:

the vast majority of female characters are sexual objects. If a girl wants to see herself represented in video games, she better get used to the idea of being the prize at the bottom of the cereal box. If she wants to see herself as a main character, then it’s time to get ready for a parade of candyfloss costumes where nipple slips are only prevented by violating the laws of physics. The number of games with competent female protagonists who wear more than the Victoria’s Secret Angels are few and far between.

Zo kun je een heleboel interessante inzichten opdoen aan de hand van leuke onderwerpen zoals stripverhalen, populaire tijdschriften en computerspelletjes. En het mooie is: ook jij kunt dat. Je hoeft alleen maar te kijken naar wat je om je heen ziet, en de beelden te analyseren. Trek vervolgens je eigen conclusies.

PS: er zijn inmiddels onderzoeksresultaten dat de geseksualiseerde beeldvorming rondom vrouwen ertoe leidt dat mannen die daar gevoelig voor zijn – seksisten bijvoorbeeld – vrouwen daarna nog sneller beschouwen als voorwerpen, in plaats van als denkende en voelende mensen. Dat geeft te denken…..

Franse schrijfster gaf vrouwelijke leiders legitimiteit

Het werk van de middeleeuwse schrijfster Christine de Pizan overleefde de overgang van handgeschreven manuscript naar gedrukt boek nauwelijks. Toch leefde haar werk nog minstens tweehonderd jaar na haar dood voort. Vrouwen in leidinggevende posities, zoals koninginnen en landvoogden, vonden in haar denkbeelden een legitimatie voor hun macht. Dat en meer ontdekte wetenschapster Susan Groag Bell. Ze legde haar vondsten vast in het boek The Lost Tapestries of the City of Ladies.

Christine de Pizan publiceerde in 1405 haar bekendste werk, het boek van de stad der vrouwen. De Pizan voert zichzelf op als hoofdpersoon. Ze zit in haar studeervertrek en vraagt zich af waarom zoveel mensen met zoveel haat over vrouwen spreken. Zijn vrouwen echt zo slecht als mensen beweren? Is er dan geen hoop meer?

De Pizan wil de moed opgeven, als opeens drie vrouwen voor haar verschijnen. Vrouwe Rede, Vrouwe Recht en Vrouwe Rechtvaardigheid spreken Christine moed in en nemen haar mee langs talloze vrouwen die in woord en daad lieten zien dat ze beschikten over alle nobele kwaliteiten die een mens zich kan wensen. Voor die vrouwen dragen de drie dames Christine op een stad te bouwen. Daar zullen ze veilig zijn voor al die kwaadsprekers.

Middeleeuwse miniatuur met Christine de Pizan aan haar schrijftafel.

De Pizan geldt als één van de eerste schrijfsters die openlijk blijk gaf van feministische idealen. Het zou te radicaal zijn geweest als ze zou tornen aan de door God gegeven rollenpatronen. Wat ze wél schreef was al revolutionair genoeg, namelijk dat vrouwen mensen zijn met verstand, kwaliteiten, en durf. Ze pleitte voor een goede opleiding voor vrouwen en liet aan de hand van vele voorbeelden zien dat vrouwen dan even goed als mannen een leger kunnen aanvoeren, een land regeren of wetenschappelijke ontdekkingen doen. Dat was in de middeleeuwen een bevrijdende boodschap voor vrouwen. Iets wat leiders in die tijd niet ontging.

Eén boek kan een dominante mentaliteit helaas niet veranderen. Vrouwen behoorden thuis te blijven en de wereld over te laten aan mannen. Bij de overgang naar de boekdrukkunst bleven Christine’s handgeschreven werken in een la liggen, onderzocht Groag Bell. Alleen Engeland gaf een editie uit van haar werk, maar de uitgever verwijderde de naam van de auteur. Stel je voor dat iemand erachter zou komen dat een vrouw een boek had geschreven. Dat kon echt niet in die tijd, het was volstrekt ongepast.

Toch leefde haar werk voort. Wat ontdekte Groag Bell namelijk: vrouwelijke leiders bestelden wandtapijten met motieven uit het boek van de stad der vrouwen. Onder andere de koninginnen Elizabeth I, Louise van Savoye, Marie de Guise en Margaretha van Oostenrijk. Het ging om enorme doeken, die een hoge wand in een zaal konden bedekken. Dit waren plaatsen waar veel mensen kwamen: bezoekers, hoge delegaties, gewone mensen die een gunst wilden vragen. Door wandkleden op te hangen met afbeeldingen van sterke vrouwen, vertelden deze politici hun bezoekers: vrouwen kunnen macht hebben, dat is niet eng, het kán. Het was een soort propaganda waarmee vrouwelijke leiders hun positie versterkten.

Louise van Savoye

Door de geschiedenis van deze tapijten te reconstrueren, legde Groag Bell tegelijkertijd een wereld bloot van vrouwelijke leiders die onderling contact onderhielden, elkaar geschenken gaven en ieder op hun manier probeerden te overleven in een mannenwereld, een wereld die hun autoriteit soms nauwelijks kon erkennen, laat staan respecteren. Voor deze vrouwen was het werk van Christine de Pizan een bron van kracht en een bevestiging van hun positie, voor henzelf en de buitenwereld.

Groag Bell bracht jaren door met spitten in oude archieven en het ontcijferen van oude inventarissen, om deze verborgen en verloren gegane wereld te reconstrueren. Haar boek is van groot belang voor iedereen die meer wil weten over vrouwen in de geschiedenis.

Rabbi stelt mannen verantwoordelijk

Waarom zouden vrouwen in Israel niet in het openbaar mogen zingen of spreken? Ultra orthodoxe mannen die daar een probleem mee hebben, moeten de verantwoordelijkheid niet bij vrouwen leggen, maar zichzelf aanpakken. Dat stelt rabbi Dov Linzer in een opiniestuk voor de New York Times. De Joodse religieuze leider schreef zijn stuk naar aanleiding van ontwikkelingen in Israel, waar ultra orthodoxe joden vrouwen zoveel mogelijk uit de openbaarheid en uit het stemhokje proberen te houden.

Linzer schrijft dat hij vaak dezelfde verklaringen hoort voor het intolerante gedrag van deze mannen. Hij verwerpt die uitleg:

We are told that they arise from a religious concern about modesty, that women must be covered and sequestered so that men do not have improper sexual thoughts. It seems, then, that a religious tenet that begins with men’s sexual thoughts ends with men controlling women’s bodies. This is not a problem unique to Judaism. But the Talmud, the basis for Jewish law, offers a perhaps surprising answer: It places the responsibility for controlling men’s licentious thoughts about women squarely on the men.

De Talmud stelt volgens Linzer namelijk dat mannen niet op een seksueel getinte manier naar een vrouw mogen kijken. Er zijn kledingvoorschriften, maar die zijn algemeen opgeschreven en houden vooral verband met de innerlijke houding van de gelovige. De man moet zijn gedachten rein houden en zich op een eerbare manier gedragen, en als een vrouw hem daarvan afleidt moet hij zichzelf aanpakken. De manier waarop ultra orthodoxe joden zich gedragen, heeft precies het tegenover gestelde effect, stelt Linzer:

In fact, though, their actions objectify and hyper-sexualize women. Think about it: By saying that all women must hide their bodies, they are saying that every woman is an object who can stir a man’s sexual thoughts. Thus, every woman who passes their field of vision is sized up on the basis of how much of her body is covered. She is not seen as a complete person, only as a potential inducement to sin.

En dat, lieve lezer, leidt tot vrouwenhaat. De vrouw is geen mens meer, maar wordt een poel van verderf, een snode verleidster, een bedreiging. Voor mannen. Het maakt in zo’n context niet uit wat de vrouw doet of aan heeft, het is toch fout:

…once you judge a female human being only through a man’s sexualized imagination, you can turn even a modest 8-year-old girl into a seductress and a prostitute. At heart, we are talking about a blame-the-victim mentality. It shifts the responsibility of managing a man’s sexual urges from himself to every woman he may or may not encounter. It is a cousin to the mentality behind the claim, “She was asking for it.”

Dat is de houding die de rabbi veroordeelt in zijn opiniestuk.  Jezebel juicht het standpunt toe en trekt het in een breder verband. Wat de rabbi schrijft is ook van toepassing op andere religies, signaleert het blad. Neem bijvoorbeeld Karen Armstrong. Die bracht nauwkeurig in kaart hoe allerlei christelijke kerkvaders worstelden met het lichamelijke en het seksuele. Ook zij kozen voor de makkelijkste oplossing. Geef vrouwen maar de schuld. Projecteer je afkeer op hen, stel hen verantwoordelijk. Zij moet ingeperkt worden, zodat hij niet verleid wordt.

Ook seculiere organisaties, zoals de Slutwalk beweging, stellen dit gedrag aan de kaak. Wereldwijd gingen vrouwen en mannen de straat op om te benadrukken dat mannen verantwoordelijk zijn voor verkrachting en vrouwen lastig vallen op straat. Vrouwen zijn niet de poortwachters van de mannelijke seksualiteit, ze zijn niet verantwoordelijk voor het gedrag van mannen, geen enkele vrouw vraagt erom verkracht te worden.

Heel goed dat een rabbi reageert op de ontwikkelingen in Israel. Velen delen zijn mening en argumenten. Die tegenstemmen kun je niet hard genoeg laten klinken in een wereld vol fanatici.

UPDATE: ter nieuwe illustratie van het probleem: na het belagen van een 8-jarig meisje, richtten ultra orthodoxe joden hun pijlen op 25 januari op een automobiliste die in de ogen van de mannen te westers gekleed was. Hun reactie was niet naar huis gaan en bidden, maar

De mannen sprongen op de auto van de vrouw, sloegen ruiten stuk, gooiden bleekwater naar binnen en staken alle banden lek. Toen de vrouw probeerde te vluchten, gooiden zij met stenen.  De 27-jarige Natali Mashiah raakte lichtgewond aan haar hoofd. Zij werd achtervolgd door een menigte, toen de politie haar kwam ontzetten. Die heeft vijf arrestaties verricht. 

Teken de petitie voor keuzevrijheid voor vrouwelijke boksers

Als het aan de internationale boksbond AIBA ligt, moeten alle vrouwelijke beoefenaren van deze sport verplicht een kort rokje dragen. Want dan kunnen mensen hen onderscheiden van de mannen – zijn ze blind of zo?. Daarnaast beweert de boksbond dat een rokje de bokssport sexy maakt. Voor het geval de boksbond het nog niet wist: vrouwen keuzevrijheid ontnemen en zonder pardon in een kort rokje persen is seksistisch. Plus: het zijn professionals, geen pin ups. Wil je protesteren, teken dan de petitie!

De boksbond vergadert vanaf 18 januari over de kwestie. Volgens Change.org heeft de bond aangegeven de mening van anderen mee te nemen. Hoe meer mensen tekenen, hoe groter de kans dat de mannen van de boksbond zich bedenken. Wat dat betreft geldt dat iedere stem telt. Ook in het belang van de sport zelf:

Female boxers have already had to fight long and hard outside the ring to get the respect they deserve inside of it. The 2012 London Games will mark the sport’s Olympic debut, after having been previously rejected by the International Olympic Committee  in 2005 for not meeting safety and universality standards. AIBA’s sartorial suggestion undermines that progress.

Daarnaast is het verplichte rokje een fout idee, omdat sporten op het hoogste niveau ook een mentale kwestie is. Het is belangrijk dat je je goed voelt in de toegestane kleding, benadrukken sportpsychologen én boksers zelf:

Queen Underwood, the U.S. favorite to win gold in the lightweight category, says the idea of wearing a skirt while boxing is distracting—she hasn’t worn a skirt in years and felt self-conscious wondering what she looked like. Sports psychiatrist Carole Oglesby, former president of WomenSport International, echoes Underwood’s sentiments.  “I’ve read [the boxers] say things like, ‘I just don’t think I’d be comfortable.’ I think that’s a mild way of saying this is embarrassing,” Oglesby says. “From a performance perspective, that’s a completely unnecessary barrier to deal with.”

Sommige vrouwen vinden het misschien prima om te boksen in een kort rokje, maar voor anderen kan het hun prestaties juist negatief beïnvloeden. Bovendien kan het oppimpen van de bokssport averechts werken:

I suspect the plan to make female boxers into sexy, delicate little flowers could well backfire if said boxers have to put up with sexist tossers buying ring-side tickets to try and get a look at their underwear – surely a perfect recipe for enhanced aggression and punching power, not ladylike elegance?

Kortom, protesteer, teken de petitie. Hopelijk vergeet de boksbond dit idiote plan heeeeel snel.

Schrijfsters boeken succes

Successen moet je vieren, dus de Zesde Clan besteedt graag aandacht aan positieve ontwikkelingen. In de literatuur bijvoorbeeld. De afgelopen tijd vielen diverse schrijfsters in de prijzen. En het best verkochte boek in Nederland was van een vrouw. Mooi!

Ruim 260.000 keer ging Het Familieportret van de Amerikaanse auteur Jenna Blum over de toonbank. Daarmee was haar roman over een vrouw die het oorlogsverleden van haar moeder ontdekt, de best verkochte titel van 2011. Vorig jaar was het ook al een vrouw die deze eer te beurt viel. Tatiana de Rosnay stond toen op nummer 1 met ‘Haar naam was Sarah’. Ook in deze roman speelt de tweede wereldoorlog een grote rol.

Vrouwen doen het ook goed op het gebied van prijzen. Dichteres Anna Vegter won begin januari de landelijke Poëzieprijs. Zesentwintig wetenschappers, recensenten en ‘beroepslezers’ vonden ‘Eiland, berg, gletsjer’ de beste bundel van 2011. Vegter wint 500 euro. (Kritische noot: dat staat in schril contrast met de 60.000 euro die haar mannelijke collega Tonnus Oosterhoff wint met de P.C. Hooftprijs. Maar heej, een prijs is een prijs he).

Daarnaast kreeg schrijfster en historica Annejet van der Zijl lof en eer toegezwaaid. Stichting de Gouden Ganzenveer kende haar de gelijknamige prijs voor 2012 toe. Uit het persbericht van de stichting:

De Academie De Gouden Ganzenveer is onder de indruk van Van der Zijl’s goed gedocumenteerde en met zeer vaardige pen geschreven levensverhalen. Zij is er in geslaagd biografieën te schrijven die wetenschappelijk verantwoord zijn en tegelijkertijd ook een breed publiek aanspreken. In haar werk wordt zichtbaar dat de biografie in Nederland niet langer meer een ondergewaardeerd en weinig beoefend genre is. Integendeel zelfs.

Alledrie gefeliciteerd met dit mooie resultaat.

De feministische blogosphere van Nederland

Soms kijkt de Zesde Clan een beetje afgunstig naar de engelstalige wereld. Engeland, Canada, de V.S., Australië en Nieuw Zeeland, het zijn landen met miljoenen inwoners die dezelfde taal spreken en op elkaars feministische weblogs komen. Dan is het af en toe behelpen met een Nederlandstalig weblog. Wat hebben we binnen dit kleine taalgebied aan feministische uitingen? Tijd voor een rondgang.

Bron: website Be More.

De Zesde Clan linkt je sowieso al door naar de aan ons bekende blogs die openlijk feministisch zijn. We noemen De Tweede Sekse en Fel Feminisme, het weblog van Aletta, Instituut voor de Vrouwengeschiedenis. In de blogroll vind je ook de link naar Critical Sass. Dit weblog kiest een andere strategie. Het wordt geschreven door mensen die in Nederland wonen en de taal machtig zijn, maar ze schrijven bewust in het Engels. Zo lossen zij het probleem van het kleine achterland op.

Daarnaast besteden verschillende politieke partijen gericht aandacht aan vrouwen. Neem bijvoorbeeld het Vrouwennetwerk van de PvdA, het Femnet van GroenLinks, of het Liberaal Vrouwennetwerk van de VVD.  Een subcategorie hiervan: politici die onder hun eigen naam een eigen blog hebben. Zoals Anja Meulenbelt. Tot de zomer van vorig jaar Eerste Kamerlid van de SP, bekend vanwege haar pionierswerk in de Tweede Feministische Golf, en al jaren actief op haar eigen site. Of GroenLinks Eerste Kamerlid Margreet de Boer. Zij blogt onder de slogan Het Persoonlijke is Politiek.

Tot nu toe hebben we een erg blank lijstje. Hoe zit het met medelanders van Turkse, Marokkaanse, Hindoestaanse of andere herkomst? Het was lastig weblogs of andere uitingen te vinden. De Zesde Clan kwam voornamelijk sites tegen van belangenorganisaties, zoals bijvoorbeeld die van de Marokkaanse Vrouwen Vereniging, MVV. Aan de andere kant kennen bepaalde gemeenschappen levendige ontmoetingsplaatsen, zoals de fora van Maroc.nl of Maghreb Magazine. In chatruimtes, via sms en fora vinden hier levendige discussies plaats en wisselen vrouwen onderling tips uit. Hoe overtuig je je ouders dat je op kamers wil wonen om te studeren, wat doe je met relaties, etc.

Dan zijn er sites die onder de noemer ‘we zijn niet feministisch, maar….’ vallen. Neem bijvoorbeeld Moederfront. Hier verzamelen zich vrouwen die willen dat het werk van vrouwen, en moeders, meer erkenning krijgt. Ze willen niet dat vrouwen gestraft worden voor het moederschap. (Dat gebeurt nu wel, in zulke mate zelfs dat de Commissie Gelijke Behandeling zich geroepen voelde een apart onderzoek in te stellen naar zwangerschapsdiscriminatie.) Ze citeren zelfs de Wet van Sullerot, die stelt dat banen aan status inboeten zodra veel vrouwen het werk doen, en aan status winnen naarmate meer mannen actief zijn. Hoe feministisch wil je het hebben?

Een ander voorbeeld zijn vrouwen die zich richten op één bepaald onderwerp, met een emancipatoir tintje. Zo begon een vrouw de site Vrouw en Bier omdat ze het zat werd dat bierproducenten zich exclusief op mannen richtten. Vrouwen drinken verdorie ook bier, en willen serieus genomen worden als consument. Dus kwam ze in actie, begon een site, en zette onder andere speciale proeverijen op waar vrouwen onderling kunnen genieten van een goed gebrouwen biertje. Ook een site als Vrouwenthrillers valt in deze categorie. Fans van dit genre publiceren hier recensies, kondigen nieuwe uitgaven aan en wijzen elkaar op goede boeken. Indirect geven ze hiermee schrijfsters een steun in de rug en geven hun werk meer bekendheid.

Dit is geen uitputtend overzicht. De Zesde Clan heeft vast allerlei belangwekkende weblogs gemist. Ook hebben we hier geen aandacht besteedt aan sites verbonden aan tijdschriften, zoals Opzij, tijdschrift Lover, of Viva (levendig forum waar allerlei discussies plaats vinden), sites verbonden aan onderwijsinstituten die zich bezig houden met gender / vrouwenstudies, of de sites van kenniscentrum E-quality en de organisatie Woman Inc. Als je dat wel doet en alles bij elkaar optelt, blijkt er een verrassend divers landschap te ontstaan. Overal publiceren vrouwen hun artikelen, discussiëren ze over onderwerpen, en komen ze op voor hun rechten. Dat is hoopgevend!

Vrouwen hebben geen zin in dominante, neerbuigende interviewer

Vrouwen hebben geen zin in een dominante interviewer, die ten koste van de ander zijn eigen verhaal wil vertellen en een gast te pas en te onpas in de rede valt. Als deze presentator ook nog eens vrouwen op een onprettige manier benadert, houdt het helemaal op. Vrouwen zeggen dan massaal ‘nee’ op een interviewverzoek. Vooral Pauw&Witteman jagen potentiële gasten weg. Dat blijkt uit onderzoek onder 1200 belanghebbenden, uitgevoerd door de organisatie Vrouwen in de Media.

Clairy Polak voert de lijst van populaire presentatoren aan. Foto: De Volkskrant.

De organisatie vroeg 1200 mensen naar de redenen om ja of nee te zeggen als een verslaggever of presentator hen zou benaderen. Uit de antwoorden van deze deskundigen, mediafiguren en andere belanghebbenden bleek dat vrouwen, maar ook de mannelijke respondenten, beiden een duidelijke voorkeur hadden voor een vrouwelijke interviewer. Clairy Polak staat op nummer 1.

Bepaalde kenmerken van een goede interviewer kwamen steeds terug. Mensen zeggen ja tegen een integere presentator, die zeer goed op de hoogte is van het onderwerp en kritische vragen stelt, maar dat op een respectvolle manier doet. Bonuspunten als de interviewer verrassende invalshoeken weet te kiezen en werkt voor een programma met hoge kijkcijfers. In de top tien van interviewers die aan deze kwaliteitseisen voldoen, staan zes vrouwen.

Vrouwen in de Media vroeg ook door wie de respondenten liever niet bevraagd worden. Mannen maakten negentig procent uit van de top tien. Eén van de onderzoeksters:

De grootste praatprogramma’s staan onder leiding van mannelijke presentatoren. De mannelijke presentatoren zijn daardoor meer zichtbaar voor het publiek. Dus is het misschien logisch dat de namen van mannelijke presentatoren eerder bij het publiek opkomen als ze wordt gevraagd door wie ze niet geïnterviewd willen worden. Maar er is ook gevraagd door wie het publiek het liefst wél geïnterviewd wil worden. En dan zouden ook in die lijst de mannelijke presentatoren moeten domineren. Echter, in die top 10 staan 6 vrouwen…

Opvallend was dat de 1200 respondenten bij een aantal presentatoren expliciet aangaven dat deze man volgens hen vrouwelijke gasten op een onprettige manier benadert. Met name Jeroen Pauw scoort slecht. In totaal vindt bijna twintig procent dat hij een vrouwenprobleem heeft. Zijn kompaan Witteman scoort bijna tien procent. Ook Andries Knevel roept spontaan weerzin op vanwege zijn neerbuigende houding ten opzichte van vrouwen.

Dat is een belangrijk gegeven. Als Pauw&Witteman daadwerkelijk meer vrouwen in hun programma willen ontvangen, moeten ze eerst eens kritisch naar zichzelf kijken. Volwassen vrouwelijke professionals vinden het niet prettig als ze te horen krijgen ‘schatje, zing nou maar’, of ‘goed gedaan meid’, na afloop van het programma, alsof ze een meid is die een vaderlijk schouderklopje nodig heeft. Het zou enorm helpen als Pauw en Witteman dat erkennen, in plaats van krampachtig te benadrukken dat ze echt geen probleem met vrouwen hebben. Dat is, gezien de keer op keer gefilmde wanvertoningen, geen geloofwaardige uitspraak meer.

Het onbehagen rond vrouwelijke leiders

Er bestaat nog steeds geen duidelijke landkaart voor vrouwen in de politiek, stelt The Guardian.  Als samenleving zijn we zoekende om denkbeelden over vrouwen te verenigen met denkbeelden over hoe een krachtige leider eruit ziet. Die worsteling is zowel zichtbaar in fictie (films, tv-series), als in de behandeling van vrouwelijke leiders in de realiteit, met seksisme en vooroordelen als extra nadelige factor. Zelfs een ‘vrouw van’ is niet veilig voor kritiek, tonen de debatten over de status van Michelle Obama aan.

In het geval van Michelle Obama treden zelfs twee enge fenomenen in werking. Ze is vrouw, én zwart, en is zelf dan wel geen president, maar wel de echtgenote van een president. Daarmee heeft ze een indirecte macht die haar eng maakt. Allerlei media schuiven haar zonder pardon in het kamp van de Boze Zwarte Vrouw. Obama zelf heeft inmiddels verklaard dat ze doodmoe wordt van dit stereotype. Ze is niet de enige die hier niet goed van wordt. Veel zwarte vrouwen zoeken naar een goede manier om psychologisch gezien uit dit hokje te ontsnappen:

There’s plenty to be angry about – the fact that black women in America are three times more likely to die in childbirth than white women, the race-baiting, anti-abortion billboard campaign in America that claims that black women’s wombs are the most dangerous place for black babies, the way that poverty is only worthy of discussion now that white, middle-class people are feeling the pain. My father used to say that if a person isn’t angry then they aren’t paying attention. I say that if you aren’t angry, the odds are you are one of the people pissing me off.

Zonder de complicerende factor van ras is het al lastig genoeg, schrijft The Guardian. Want de man is de norm in de politiek:

With politics, business, the media, and most major industries still male-dominated, there is a recognised approach available to the small group of privileged men who reach the top. There is a uniform: grey suit, shirt, tie. There is a debating style: apparently straightforward, often slippery, with a tendency towards the adversarial. There is an attitude; an air of confidence and absolute certitude. Power is theirs for the taking, and they have gone right ahead. [...] If male is the default position, women will always be judged against it. Too masculine, and we’re threatening; too feminine, and we’re airheaded.

Dat maakt politieke campagnes erg lastig. Journalist en politiek commentator Anne Kornblut volgde de campagnes van Hillary Clinton en Sarah Palin en maakt inzichtelijk dat beide vrouwen onder andere verloren omdat hun sekse hen in de weg zat. Clinton’s campagneteam had bijvoorbeeld geen idee hoe ze haar vrouwelijkheid in moesten passen. Moesten ze benadrukken dat ze een vrouw was? Moest ze zich presenteren als een soort ere-man? Clinton zelf wilde haar sekse het liefste negeren, ze wilde niet als vrouw maar als professional, op haar eigen merites, beoordeeld worden.

Nobel, maar daardoor miste haar campagne cruciale kansen, schrijft Kornblut. Clinton boekte historische overwinningen, als vrouw, maar niemand besteedde er enige aandacht aan. Barack Obama’s team riep het juist van de daken als hij, als zwarte man, iets unieks bereikte. Clinton’s campagneteam verzuimde ook om met name jonge vrouwen voor haar kandidatuur te winnen. Ze gingen er vanuit dat vrouwen automatisch voor een vrouw zouden stemmen. Dat is echter geen natuurwet.  Jonge vrouwen liepen massaal over naar Barack Obama. Ironisch genoeg had hij, als man, voldoende vrijheid om zijn ‘zachte’ kant tonen. Dat viel erg in de smaak bij de kiezers.

Obama profiteerde ook van het seksisme in de Amerikaanse maatschappij. Clinton kreeg een ongenadig vijandige media over zich heen. Ze werd aangevallen op haar ‘kakelende’ lach, op het pimpen van haar dochter ten behoeve van haar campagne, haar kledingkeuze, haardracht. Team Obama kleedde zich ijverig in t-shirtst met seksistische teksten zoals ‘bros before hos’ en Clinton kreeg te horen dat ze overhemden moest gaan strijken. Die systematische vrouwenhaat bracht schade toe aan haar campagne en verminderde haar kansen. (Latere wetenschappelijke studies bevestigden deze vermoedens en onderbouwde de waarnemingen met harde cijfers.)

Het enige wat we kunnen doen is blijven proberen, iedere keer opnieuw leren van ervaringen, in kaart brengen wat wel werkt en proberen te vermijden wat schadelijk is. En ondertussen werken aan een mentaliteitsverandering. Want zolang vrouw nog steeds automatisch geassocieerd wordt met dat wat minder is, de niet-mannelijke, de vreemde uitzondering, blijven we dit probleem houden.

UPDATE Heet van de naald: een studie waarom zo weinig vrouwen in de V.S. zich kandidaat stellen voor een politieke functie. Vrouwen hebben haarscherp door dat zij aanlopen tegen vooroordelen en een vijandige pers. Daarnaast of als gevolg daarvan hebben ze meer dan mannen de neiging op zeker te spelen, niet teveel risico’s te nemen, en twijfelen ze aan hun eigen capaciteiten. Ook krijgen vrouwen weinig stimulans om zich kandidaat te stellen. Mannen krijgen uitnodigingen en bemoedigende opmerkingen, vrouwen bijna nooit.

On the Issues magazine wijdt winternummer aan abortus

Juist omdat abortus zo’n moeilijk onderwerp is, zo emotioneel beladen, met zoveel grijstinten en lastige persoonlijke en medische afwegingen is het goed als een tijdschrift uitgebreid de tijd neemt om fatsoenlijke artikelen aan deze kwestie te wijden. On the Issues Magazine doet dat. Hier geen korte kreten voor de tribune, maar diepgaande reportages, analyses en interviews.

Het blad schrijft openlijk vanuit een progressieve invalshoek. Voor iedereen die twijfelt: het redactionele commentaar begint met een citaat van George Tiller, een abortusarts die een aanslag en ontelbare bedreigingen overleefde, totdat een anti abortus fanaat hem in een kerk dood schoot. Met het eerste themanummer van 2012 wil het magazine onder andere reageren op de steeds slechtere situatie in de Verenigde Staten. De redactie schrijft:

Today, we live with another reality: abortion rights, access, affordability and delivery options are all imperiled in the U.S. In this edition of On The Issues Magazine, several writers offer unique perspectives on what the movement for reproductive freedom needs to be doing and considering now. [...] What propelled and will save reproductive rights is, and always has been, the active engagement of women and men in promoting and protecting their rights – in short, activism.

Het blad gaat daarna in op allerlei onderwerpen. De tactieken van de anti abortus beweging, een analyse van abortus als thema in een roman, een theaterstuk en in de kunst, artikelen over gezondheidszorg aan vrouwen, hoe de situatie was voordat Amerika abortus toestond als een legale ingreep, uiteraard tips om efficiënter te werken aan het behoud van keuzemogelijkheden voor vrouwen, enzovoorts enzovoorts. De redacteuren signaleren dat dit het dikste themanummer ooit is geworden, dus er valt genoeg te kiezen.

Heerlijk eten voor meer vrouwenrechten

Heerlijk eten, gezellig samenzijn, én werken aan een betere wereld waar vrouwen als mensen gerespecteerd worden. Wie wil dat nou niet? Mama Cash nodigt je uit om in actie te komen. Wie kookt heeft de macht….

Vrouwen zonder mannen in science fiction

Wat gebeurt er als vrouwen leven zonder mannen? Het is al decennia lang een populair thema in science fiction boeken en strips. De visies waar de auteurs mee komen zeggen veel over de tijdgeest, de ideeën over mannen, vrouwen, hoe we met elkaar omgaan of om zouden moeten gaan, en hoe het uit kan pakken als vrouwen zonder mannen hun gang gaan – een idee waar het patriarchaat altijd erg zenuwachtig van wordt. De BBC besloot het thema uit te diepen. Schrijfster Sarah Hall, die deze kwestie zelf ook behandelde in haar meest recente sf roman, leidt twee gesprekken van ieder een half uur. Hier kun je de radio uitzendingen beluisteren.

ChristenUnie wil bepalen wat vrouwen doen met hun baarmoeder

Staphorst verwijderde onlangs eigenhandig een tekst over het afbreken van een zwangerschap op de site van het plaatselijke centrum voor jeugd en gezin. De zwaar christelijke gemeente ging volgens vakblad Binnenlands Bestuur over tot de censuur nadat de lokale fractie van de ChristenUnie bezwaar maakte. Met het eigenhandig optreden verbrak de gemeente een overeenkomst die uniforme teksten op alle sites van CJG’s moet garanderen, én maakte de CU duidelijk dat de partij graag zelf de baas wil zijn over de buiken van vrouwen.

Binnenlands Bestuur:

Wat de CU betreft is een doorverwijzing naar (websites van) professionals op het gebied van besluitvorming rond onbedoelde zwangerschap genoeg. Op schriftelijke vragen van de partij antwoordt het college dat zij het standpunt onderschrijft en ‘dat er niet verwezen mag worden naar informatie die niet in lijn is met opvattingen van de Staphorster bevolking’.

De Zesde Clan moet onmiddellijk aan de Verenigde Staten denken. Daar beweren Christelijke fundamentalisten ook steeds dat zij de enigen zijn die de standpunten van de bevolking goed weergeven. Ze misbruiken dit denkbeeldige mandaat regelmatig om allerlei vergaande wetgeving voor te stellen om abortus te bemoeilijken, zo niet volledig af te schaffen. Dit leidde onder andere in de staat Mississippi tot het zogenaamde Personhood-amendement. Deze wet zou een bevruchte eicel dezelfde grondwettelijke rechten geven als aan volwassen vrouwen.

Uit teksten op de website van de lokale ChristenUnie blijkt dat zij dezelfde overtuiging aanhangen. De Staphorster fractie schrijft:

De ChristenUnie gaat uit van het geloof dat God de Schepper van het leven is. De mens mag zich daarom niet opstellen als beschikker, maar is de ontvanger en hoeder van dat leven. En de overheid is geroepen om als schild voor de zwakken ieder te beschermen die dat zelf niet kan. De ChristenUnie is dan ook van mening dat abortus provocatus het welbewust doden van een mens in wording is. Een mens die zich hiertegen niet kan verweren. Voor de ChristenUnie is daarom in principe abortus provocatus geen keuzemogelijkheid bij onbedoelde zwangerschap.

Het enige verschil met de V.S. is een verschil in gradatie. De CU van Staphorst komt nog niet met wetsvoorstellen die een eicel gelijk stellen aan een volwassen mens, maar houdt het bij censuur. Excuses zijn godsdienst (God wil dit) en de wil van de lokale bevolking.

De ‘wil van de lokale bevolking’, waar onder andere Staphorst zich achter verschuilt, blijkt echter een grillig iets. In Mississippi, breed gezien als de meest conservatieve staat van de V.S., sneuvelde het voorstel grondwettelijke rechten toe te kennen aan een bevruchte eicel. Tegen alle verwachtingen in.

Waarom was dat? Analisten houden er onder andere rekening mee dat mensen in het openbaar sociaal wenselijke geluiden maakten, maar in het stemhokje andere keuzes maakten. Ook sloeg de stemming om nadat artsen de bevolking correct begonnen te informeren. Het amendement zou niet alleen abortus onmogelijk maken, maar vanwege het vage taalgebruik en onduidelijke omschrijvingen ook ingrijpende gevolgen hebben voor anticonceptie en IVF. Daar schrokken mensen nogal van:

“I’ve been going to a lot of political forums and chatting with older, conservative women, who, almost to a person, have said, ‘Two or three weeks ago, I was absolutely going to vote for it. I agreed in church to vote for it, but with what I’ve seen the medical community saying, I’ve become concerned,’ ” says Marty Wiseman, a political scientist at Mississippi State University.

Het is één van de redenen waarom religieuze fundamentalisten niet zo van feitelijke informatie houden. Je zou eens kunnen gaan  twijfelen aan de dogma’s. Je zou vrouwen eens kunnen gaan vertrouwen en baas in eigen buik laten zijn. Brrrrrrrr, eng!!!

Ultra orthodoxe Joden maken vrouwen monddood

Hoe behandel je bepaalde aandoeningen aan de eierstokken? Je zou denken dat vrouwelijke artsen hier iets over te zeggen hebben, maar niet in Israel. Daar vindt een gynaecologische conferentie plaats met louter mannelijke sprekers. Vrouwen zijn slechts welkom als zwijgende toehoorder, in hun eigen hoekje van de zaal. Kritiek leveren op deze uitsluiting is lastig, zeggen betrokkenen. Mensen zijn bang om ultra orthodoxe joden te confronteren.

De slegs vir mannen conferentie in Israel is het meest recente voorbeeld van de druk van orthodoxen om vrouwen van mannen te scheiden. Daarbij komt  de apartheid voor vrouwen in de praktijk al snel neer op ‘minderwaardig’ en tweederangs. De Zesde Clan volgt de ontwikkelingen met bezorgdheid, want Israel laat zien wat er gebeurt als een ultra orthodoxe religieuze minderheid steeds meer invloed krijgt en hun normen en waarden opdringt aan anderen, desnoods met geweld. 

Tot nu toe leidde de groeiende macht van ultra orthodoxe joden in Israel al tot de volgende verschijnselen:

Vrouwen moeten achterin de bus zitten. Vrouwen moeten gebruik maken van aparte ingangen, bijvoorbeeld van supermarkten. Meisjes van 8 die naar school willen lopen, worden uitgescholden en bespuugt door volwassen mannen. Een verslaggeefster die zedig gekleed haar werk wil doen in een orthodoxe wijk wordt voor hoer uitgescholden. Vrouwen mogen niet in het openbaar zingen of spreken. Ook een prijs op het podium in ontvangst nemen mag niet, en de orthodoxe fanatici willen ook niet dat vrouwen stemmen bij – in dit geval lokale – verkiezingen. Ze hielden vrouwen op een agressieve manier tegen. Taliban, anyone???

Spreek je de ultra orthodoxen aan op dit agressieve gedrag, dan gaan ze de straat op in Holocaust-gevangenenpakjes met gele sterren op hun borst, want wie kritiek heeft is een nazi zwijn in hun ogen. Hele volksstammen schrikken van deze agressieve houding en zwijgen. Zodoende komen deze mannen weg met agressie tegen vrouwen. Dit alles gebeurt in een cultuur waarin toch al weinig aandacht is voor een respectvolle behandeling van vrouwen:

…because Jews are a people whose survival and very existence had been challenged so frequently throughout their history, they believe they must prove to the world their right to exist as both individuals and collectively as a nation. Thus women’s issues, such as wife abuse, might reveal reprehensible secrets about Jewish family life, secrets that the Jewish state would prefer to protect. In the 1970s when Freedman advocated for investigation into spousal abuse, many Knesset members accepted the “conspiracy of silence” that surrounded (and continues to surround) Israel’s imperfections, because, were Jews and Israelis to acknowledge wrongdoing, especially regarding something so personal and sacred as marriage, enemies of the Jewish state might exploit this recognition of misconduct.

Kledingvoorschrift, specifiek gericht op meisjes en vrouwen. Over zedige kleding van mannen geen woord.

Waar komt die agressieve houding van de ultra orthodoxen vandaan? De Daily Beast speculeert dat het komt doordat de Joodse stroming die deze incidenten produceert, te maken heeft gekregen met steeds meer vrouwen die meer zeggenschap willen krijgen:

In recent decades, perhaps the biggest innovation in secular Jewish life, both in Israel and the Diaspora, has been the increasing emancipation of women. And so, like their counterparts in the Muslim and Christian worlds, ultra-Orthodox Jews have responded with increasingly aggressive efforts to subjugate women in public life.

De ultra orthodoxen kunnen die houding aannemen omdat ze macht hebben (zie aanvang artikel). Die macht hebben ze onder andere omdat de Israelische regering niet wil samenwerken met Arabische politieke partijen:

ultra-Orthodox coercion stems in large part from ultra-Orthodox control of key ministries in the Israeli government. Israeli prime ministers give the ultra-Orthodox control over these ministries in return for the Knesset votes that keep them in power. And why must Israeli prime ministers include ultra-Orthodox parties in their governments? In large measure because they will not include Israel’s Arab parties.

Die politieke macht maakt het niet alleen mogelijk om normen en waarden op te leggen aan anderen, het maakt het voor de regering ook lastig om hun invloed in te dammen. In het openbaar veroordelen politieke leiders de acties van de ultra orthodoxen wel, maar ze hielden zich angstvallig neutraal toen het leger betrokken werd bij het gender vraagstuk. Steeds meer mannelijke soldaten willen namelijk niet meer met vrouwen in dezelfde eenheid dienen of ceremonies bijwonen waarbij vrouwen zingen. Wat te doen?

Prime Minister Benjamin Netanyahu won’t offer an opinion either way. He says the ultra-orthodox view deserves as much hearing as those who uphold a women’s right to sing, and he urges a dialogue in which each side respects the views of the other.

Mannen die je uitmaken voor hoer, in je gezicht spuwen en, als je doorgaat met kritiek op dit gedrag, de Holocaust erbij halen. Mannen die in wijken wonen waar ze vrouwen aanpakken met zedigheidspatrouilles, die angst en terreur zaaien, zodat verzet uit eigen kring tot het minimum beperkt zal blijven. Hoe moet je daar in godsnaam een dialoog mee voeren? Laten we maar gaan dansen met z’n allen, dat zegt misschien meer dan woorden.

Israeli's gaan de straat op tegen de genderapartheid.

UPDATE: Via Jezebel komt het bericht dat enkele mannelijke artsen zich terugtrokken als spreker op het medische congres rondom aandoeningen aan de vrouwelijke voortplantingsorganen. De organisatoren beloofden een andere bijeenkomst te organiseren waar vrouwen wel welkom zijn en actief deel mogen nemen. Dat is in ieder geval iets.

FEL maakt feministisch actievoeren makkelijk

Altijd al uiting willen geven aan je feministische ideeën, maar je wist niet hoe? FEL (Feministisch en Links) haalt je uit de brand. Deze organisatie uit de Belgische stad Gent stelde een pakket samen waarmee je direct aan de slag kunt. Voor vijf euro plus verzendkosten  kun je iedere Mars en Venus aanhanger bewust maken van een paar écht wetenschappelijke feiten en reclameposters met onmogelijk dunne en gladde modellen voorzien van gevat commentaar.

,,De bedoeling van het pakket is om leuk en degelijk introductiemateriaal te bundelen voor feministen en genderactivisten in spe. We geven je inspiratie en ideeën voor leuke acties, weerwerk tegen allerlei evolutionaire fabels, stickers, originele handgemaakte buttons,” aldus Evie Embrechts van de feministische groep FEL. Het pakket bevat:

• Het is allemaal natuurlijk, genetisch, evolutionair – een brochure die verschillende mythen ontkracht over mannelijkheid en vrouwelijkheid en hoe ons gedrag (en onze samenleving) bepaald zouden zijn door genetica en evolutie; wij brengen degelijke wetenschap en analyses in stelling tegen de hedendaagse evolutionaire pseudowetenschap
• Feministisch kookboek voor kleine acties – een boekje met allerlei tips en ideeën om zelf deze wereld leuker én feministischer te maken (met illustraties door Nina Nijsten)
• stickers
• 2 buttons
• een voorstellingsflyer van FEL
• een originele bladwijzer van de feministische leesgroep

De Zesde Clan kreeg een pakketje op proef en heeft nu al zin om de straat op te gaan. Geen reclamezuil in de stad zal nog veilig zijn, want met de stickervellen kun je nu een weerwoord bieden aan de schoonheidspropaganda. Zoals de waarschuwingssticker: ‘Gephotoshopte mediabeelden brengen uw zelfbeeld en zelfvertrouwen ernstige schade toe’. Of, korter: ‘ Gephotoshopt, opgespoten, versmald’. Dan weten we weer even dat we naar digitale sprookjes kijken.

Het feministische kookboek geeft allerlei voorbeelden en tips om actief te worden. Zo kun je met een groepje vrienden gaan cheerleaden. Inderdaad, denk aan de Amerikaanse highschool meiden met hun pompoms, maar dan zonder de strakke laag uitgesneden pakjes. Het gaat om een vrolijke vorm van politiek activisme, uitgevoerd in kleding waarin je jezelf comfortabel voelt, met allerhande liedjes en slogans over een onderwerp naar keuze.

Radicale cheerleaders in actie.

Ook leuk: graffiti spuiten is meestal illegaal, maar we leven in een vieze omgeving. Alles wat je nodig hebt voor je slogan is water en zeep. Je boodschap ontstaat doordat je eigenlijk ‘schrijft’ met schoonmakspullen. Daar kan de gemeente niks van zeggen

Meer info? Pakketje bestellen? E-mail felfeminisme@gmail.com en het komt voor elkaar. Veel plezier!

Vrouwen claimen eigen territorium in de politiek

Politiek is in veel landen nog steeds een mannendomein. Er is echter hoop: overal zie je dat mensen verandering willen. Want de bevolking bestaat voor de helft uit vrouwen, en het is niet meer dan logisch dat zij in een democratie vertegenwoordigd behoren te zijn. IPS Gender Wire houdt de stand van zaken nauwkeurig bij en kon diverse positieve ontwikkelingen optekenen.

• Guatemala krijgt op 14 januari voor het eerst in de geschiedenis een vrouwelijke vicepresident. Roxana Baldetti geeft vrouwen hoop: “She is facing a great challenge: to give women a good name so that we are not constantly dismissed as we are today, and I am confident that she is well qualified to succeed,” vertelde een vrouwelijke burgemeester aan het nieuwsagentschap. Dat zou mooi zijn, want het land kent tot nu toe slechts 7 vrouwen op 333 burgemeesters. In het Congres zitten 18 vrouwen, op 158 zetels.
• Malawi kent al een vrouwelijke vicepresident. Ze heet Joyce Banda en geldt als een serieuze kandidaat voor de presidentsverkiezingen van 2014. Volgens Banda is een goede opleiding voor vrouwen cruciaal om hen in staat te stellen deel te nemen aan het openbare leven. Een schoolvriendin, Chrissie, moest wegens geldgebrek stoppen met school, vertelt ze in een interview met IPS. Nu, jaren later, is hun situatie heel verschillend: ”Chrissie, she is locked up in the village, in poverty. And that makes me angry. Why am I here and she is not?”
• Mauritius heeft een quotum ingevoerd. Bij plaatselijke verkiezingen moeten vrouwen eenderde deel van het aantal kandidaten uitmaken. De regel ging in op 1 januari en treedt voor het eerst zichtbaar in werking bij verkiezingen in april. Allerlei organisaties zijn hoopvol gestemd en verwachten dat vrouwen meer invloed krijgen in het land.
• Kenia houdt in augustus dit jaar verkiezingen. Volgens IPS Gender Wire nemen een record aantal vrouwen deel aan deze verkiezingen. Dat is het resultaat van een nieuwe grondwet. Die gaf vrouwen onder andere gelijke rechten om land te erven, en stelde ook dat de overheid voor eenderde deel uit vrouwen moet bestaan.
• Dan Zuid-Sudan. Een gloednieuw land, net opgericht na jarenlange bloedige oorlogen. Vrouwen proberen hier onder moeilijke omstandigheden hun politieke rechten te laten gelden. Onder andere VN Vrouwen en het Instituut voor Inclusieve Veiligheid proberen nu samen met Sudanese organisaties te bereiken dat ontwikkelingshulp en investeringen in het land voor minstens 25% ten goede komen aan vrouwen, en dat zij praktische steun krijgen om een plek aan de regeringstafel te krijgen. IPS: ”The effort is significant because according to the Institute, post conflict recovery and private sector development in other countries where wars have ended have “most often returned power and economic opportunities to male elites”. En dat willen de vrouwen niet nog een keer meemaken.

Poster uit Zuid-Afrika, tijdens de eerste democratische verkiezingen na het einde van de Apartheid.

De gereedschapskist: bingokaarten

Openlijke haat is vervelend maar herkenbaar. Wat doe je echter met de min of meer beschaafd geformuleerde varianten van ‘hou je kop, je hebt geen recht van spreken’?  Het is steeds weer dezelfde, op defensieve toon uitgesproken kul. Sááááái!!!! Gelukkig hebben creatieve feministen hier iets op gevonden. Kom je weer zo’n ja maar type tegen, die het vaste patroon afwerkt, dan kun je nu de verveling verdrijven door bingokaarten in te vullen. Geniaal!!!

Wegens het succes van de eerste bingokaart hebben mensen inmiddels al een paar vervolgen gemaakt. Die kun je gebruiken voor specifieke onderwerpen. Zoals deze, gespecialiseerd in discussies over comic strips en Japanse manga:

Betreft het een discussie over linkse politiek, en tref je zo’n semi verlichte progressieve man aan die denkt dat hij alles doorheeft, dan kun je deze bingokaart gebruiken. Inclusief de tip om in plaats van bingo te roepen: ‘Salaris voor huishoudelijk werk’:

Seksueel geweld? Oooooo, dat is pas een onderwerp waarbij mensen loos gaan met de defensieve reacties. Niet zo moeilijk dus om voor dit onderwerp een gespecialiseerde bingokaart te maken met de meest gebruikelijke smoesjes:

Kortom, ieder vermoeiend cliché verandert nu in een opwindend spel. Waarbij je zelf je beloning kunt bepalen bij een volle kaart of een compleet ingevulde rij. Bingo!

Zelfvertrouwen legt meer gewicht in de schaal dan gender

Moeilijke opdracht doen? De mate van zelfvertrouwen blijkt veel beter te voorspellen of iemand slaagt of niet, dan iemands sekse. Dat blijkt uit Amerikaans onderzoek, gepubliceerd in het vakblad Archives of Sexual Behaviour.

De boodschap is duidelijk… Gender is hard werken!

Wetenschappers lieten mannen en vrouwen een rotatietest doen. Dit is een standaard test om ruimtelijk inzicht te meten. Normaal gesproken iets waar mannen beter in zijn dan vrouwen, en dat ‘weten’ we allemaal. Onderzoekers Zachary Estes and Sydney Felker zagen echter dat zelfverzekerde vrouwen de test even succesvol deden als mannen. Zelfvertrouwen laat verschillen tussen man en vrouw bijna geheel verdwijnen.

Ze signaleren dat hun studie niet de eerste is die uitwijst dat verwachtingen, culturele omstandigheden en/of stereotiepe beelden de prestaties van mensen beïnvloeden. De Zesde Clan heeft in het verleden al eerder aandacht besteedt aan zulke onderzoeken. Zo merkten wetenschappers dat vrouwen uit twee Indiase dorpen heel verschillend presteerden bij testjes waar wiskundig inzicht voor nodig is. Waar vrouwen gemarginaliseerd werden en weinig opleiding kregen, deden mannen het veel beter dan vrouwen. In het naburige dorp, waar vrouwen wél status hadden en onderwijs kregen, bleven genderverschillen nagenoeg achterwege:

Among the male-dominated Karbi, men were 36% faster at solving the block  puzzles than women. But about a third of the overall difference was attributable  to the greater education received by the boys among the Karbi, and the rest  seemed to be linked to other cultural differences. Among the Khasi, the difference between men and women was so small that it  was not statistically significant. “This study tells us that culture does  matter,” says Hoffman. “What makes [it] unique is that we can control for  biology.”

Ook de universiteit van Colorado liet genderverschillen als sneeuw voor de zon verdwijnen. De universiteit liet studenten voor aanvang van hun studie exacte wetenschappen een kwartier lang schrijven over de normen en waarden die zij zelf belangrijk vinden. Bij een controlegroep moesten studenten schrijven over een norm of waarde in het algemeen. Nadat de studenten aan hun opleiding begonnen, bleef een verschil tussen de seksen zichtbaar bij de controlegroep. Bij de groep die over de eigen waarden schreef, presteerden mannen en vrouwen juist gelijk.

De onderzoekers denken dat dit komt omdat mensen alleen bij de eerste schrijfoefening bevestigd werden in hun eigen persoonlijkheid. Ze stonden daardoor steviger, en met name vrouwen deden het dan veel beter in een studie die algemeen geldt als een mannenaangelegenheid. Enfin, voor wie meer wil weten: wetenschapster Cordelia Fine schreef een prachtig boek over man, vrouw en dat we allemaal van de planeet aarde komen.