Olympische Spelen krijgen feministisch vervolg

Trots paradeerden Engelse suffragettes mee tijdens de feestelijke opening van de afgelopen Olympische Spelen in Londen. Het beviel de vrouwen zo goed, dat ze besloten bij elkaar te blijven en te strijden voor vrouwenrechten. De groep neemt onder andere op 24 oktober deel aan een grote protestactie. Onder de noemer UK Feminista verzamelen allerlei actiegroepen en vrouwenorganisaties zich op die dag voor het Engelse parlement, onder andere om te protesteren tegen bezuinigingen die vrouwen veel harder treffen dan mannen.

Suffragettes op de Olympische Spelen 2012.

Volgens grote lagen van de bevolking waren de Suffragettes in hun tijd enge radikalinski’s die de natuurlijke aard der vrouw geweld aandeden en alleen maar voor problemen zorgden. Logisch, want als een samenleving haar vrouwen niet meer onder controle heeft, is het einde zoek. Vandaar dat de elite angstig reageerde en de roep om zaken als het vrouwenkiesrecht hard onderdrukte:

…”terrorism” is far too strong a word for the actions of the suffragettes, considering the context, says Baroness Brenda Dean. ”If you look at any major social change, within it somewhere has been a degree of militancy… You’ve got to throw yourself back to the turn of the century when the whole social order was very different.” Their actions have to be seen through the prism of their inability to use normal means to advocate their views, she suggests. ”These were pretty desperate measures by people in a desperate situation.” Baroness Dean is calling on the government to give a posthumous apology for the way the suffragettes were treated.

Jaren later kregen de Suffragettes pas de eer die hen toekwam. Hun belangrijke rol in de geschiedenis zorgde ervoor dat deze vrouwen een plek kregen in de openingsceremonie van de Olympische Spelen. Vijftig vrouwen hulden zich in Edwardiaanse kledij en beeldden beroemde activistes uit, zoals Emmeline Pankhurst. Haar achter achter kleindochter Helen Pankhurst voerde de groep aan. Dit optreden maakte grote indruk op de deelneemsters. Ze ervoeren een kracht die ze niet verloren willen laten gaan:

 ”Coming together was a gift and it would be such a wicked waste to not carry on and we can’t let people down by not continuing,” said 37-year-old Collins, a stay-at-home mother of two. [...] For Collins, taking part in the opening ceremony has given her a voice, and she is determined to use it. ”It’s not fashionable to say you are a feminist, but women need to stand up,” she said. “I’ve always had these beliefs but this has pushed me to do something about it. It just feels like I’m not on my own.”

Geen woorden maar daden.

Vrouwelijke boksers laten stappen in verandering zien

Voor de aller allereerste keer konden vrouwen boksen op Olympische Spelen. Met hun indrukwekkende optreden gaven ze critici het nakijken, schrijft de Engelse krant The Guardian. De veranderingen die dit artikel in kaart brengt, geven een mooi overzicht van de manier waarop vrouwenemancipatie tot stand komt. Laten we de stappen in het proces even nalopen.

Vrouwen mogen eindelijk boksen op Olympisch niveau.

Het begint met verbodsbepalingen. Die kunnen juridisch zijn, maar ook sociaal. Vrouwen mogen en kunnen iets niet, het hoort niet, want. De redenen die dan volgen bieden een staalkaart aan bijgeloof, medische fabels, vaststaande ‘feiten’ over de vrouwelijke natuur, en de ontwrichtende maatschappelijke gevolgen die het heeft als vrouwen toch activiteit X ondernemen. Bijvoorbeeld: God verbiedt het – hoewel dat in de praktijk soms toch mee blijkt te vallen. Of de zedelijkheid. Als vrouwen autorijden, betekent dit het einde van de maagdelijkheid. Boksen? Vrouwen kunnen dat niet omdat ze niet stabiel genoeg zijn. Vanwege het premenstruele syndroom. Jawel.

Stap 2: vrouwen doen het toch, en krijgen straf. Op z’n minst in de vorm van uitgelachen worden en/of bergen kritiek en minachting over zich heen krijgen. Vrouwen die boksen? Freakshow! Als vrouwen last hebben van dit type minachting is de oplossing simpel. Ze moeten niet klagen en zeuren, maar gewoon snel ophouden met activiteit X.

Stap 3: De vrouwen gaan door en beginnen aan een, vaak langdurig en heftig verlopend gevecht om de activiteit van hun keuze sociaal geaccepteerd, legaal, officieel en tot op het hoogste niveau uit te oefenen. Protestacties, demonstraties, rechtszaken, noem maar op. Vrouwen moeten vaak alles uit de kast halen om hun activiteit af te dwingen. Zie onder andere de strijd om schansspringen voor vrouwen op de Olympische winterspelen te krijgen, de strijd om het kiesrecht, de strijd om gelijk loon voor hetzelfde werk, enzovoorts enzovoorts. Het komt vrouwen zelden of nooit aanwaaien.

In geval van boksen vochten vrouwen voor officiële toegang. Daarna konden ze door naar de voorlaatste fase, stap 4. De vrouwen doen mee, nee wacht, ze doen niet alleen mee, ze doen het geweldig. De mannen mogen wel oppassen, straks nemen de vrouwen de macht over, hahaha. Over de lange weg om daar te komen spreken we niet meer:

Perhaps the most surprising things about the women’s boxing in these Games is how little the struggle to get here is referenced. Back in 1997 Frank Maloney, the manager of the former world heavyweight champion Lennox Lewis, described a fight between two girls exercising their new-won right to box in 1997 as a “freak show”. Now Lewis himself seems cheerfully flummoxed at the quality of the women boxers on show. “Wow, the girls were unbelievable at ExCeL on Monday,” he wrote in his BBC blog, reserving his greatest praise for Taylor – a masterful boxer, who has perhaps done more than anyone to raise the profile of women’s boxing and bring it to the Olympics. “The way she throws punches and the aggression she throws them with, you can tell she’s got the killer instinct,” he wrote. “I think the guys should be watching their backs, she could beat a lot of them out there.”

Als vrouwen vervolgens te lang te veel succes hebben, krijgt dit element van ‘oei mannen, pas op’ steeds meer nadruk. Je zou dit stap 4 b kunnen noemen. Vrouwen die volop meedoen, vrouwen die successen boeken, dat is een probleem, want de boel feminiseert en dat is heel erg. Bovendien betekent vrouwensucces mannenleed. Dit is zo’n standaard reactie, onder andere zichtbaar bij nieuws over de situatie van jongens in het onderwijs of de samenstelling van de ambtenarij, dat columniste Elma Drayer haar geduld verloor.

Deze keer begon het gejammer omdat de vrouwen op de Olympische Spelen meer medailles wonnen dan de mannen. En dat is slecht nieuws, verontrustend nieuws zelfs, voor de mannen. Kan het masculiene gemok  afgelopen zijn, vroeg ze zich onlangs af:

wat is precies het probleem? Doet het ertoe of op het erepodium een mannelijke of een vrouwelijke Nederlander staat? En dan nog: waarom stemt het niet tot vreugde dat vrouwen een achterstand van eeuwen langzaam aan het wegwerken zijn – ook in de sport?

Goede vragen, die, vreest de Zesde Clan, nog lang niet aan actualiteit en urgentie ingeboet hebben. Want meer vrouwen die zich bezig houden met activiteit X, betekent voor veel mensen nog altijd verlies aan kwaliteit en status, een vervrouwelijking of feminisering die allerlei negatieve effecten heeft. Dat dit een mythe is maakt niet uit. Angst is niet voor rede vatbaar.

Waarna het dus helaas voor kan komen dat stap 5 volgt: de tegenreactie op de verworven rechten, macht, invloed of succes van vrouwen wordt zo sterk, dat vrouwen opnieuw aan banden worden gelegd. (Neem bijvoorbeeld de V.S. met hun oorlog tegen vrouwen. Sommigen kunnen het gewoonweg niet geloven dat ze weeeeeer de barricades op moeten om baas in eigen buik te blijven.)

Ook in eigen land vinden we steeds opnieuw mensen die vrouwen in willen dammen omdat ze te zichtbaar worden. Zo stelde nota bene een vrouw, hoogleraar medisch onderwijs Gerda Croiset, in haar oratie dat medische opleidingen vrouwen moeten afremmen om mannen meer kansen te geven. Ja, dat leest u goed. Haar redenering:

Op basis van neurowetenschappelijke inzichten zou er met de 8+ regel en de gewogen loting een biologische discriminatie plaatsvinden van jongens. Ik kan me voorstellen dat het onaantrekkelijk voor jongens wordt om geneeskunde te studeren, als je als jongen een van de weinigen onder de meisjes bent.

Gelukkig refereert ze er wel meteen aan dat het een dikke honderd jaar eerder de meisjes waren, die als enkeling in een zee van jongens, begonnen aan hun pionierswerk. Niemand die zich toen vreselijk in ging spannen om jongens actief af te remmen, met allerlei officiële maatregelen, om deze meiden meer kansen te geven. En als de sociale structuren taai blijven en vrouwen uitvallen vanwege alle obstakels, weerstand en discriminatie, moeten ze niet zeuren. Of nee, wacht, dan roep je gewoon, niet gehinderd door feiten, dat het aan de vrouwen zelf ligt, ze willen eigenlijk helemaal niet. Probleem opgelost!

Enfin, terug naar het boksen. Tot nu toe lijkt deze activiteit terecht te komen in de categorie ‘sociaal geaccepteerd, wat maf eigenlijk dat het zo lang duurde voordat vrouwen mochten boksen op de Spelen’. Zelfs het notoir conservatieve dagblad The Sun kwam met de kop dat feministe Emmeline Pankhurst erg trots zou zijn op de vrouwen die de afgelopen dagen in de ring stonden. Wow. Dat wil wat zeggen. Boksers, geniet van alle complimenten. Geniet van het succes. Jullie hebben het dik verdiend.

Olympische nieuwsronde

De Olympische Spelen als toppunt van emancipatie… of niet. Atletes die stelling nemen tegen de druk om er vooral vrouwelijk genoeg uit te zien. En investeringen in (top)sport komen voornamelijk terecht bij de mannen, terwijl de vrouwen het met de kruimels moeten doen. Dat en meer in deze Olympische editie van de nieuwsronde.

• Gabby Douglas won als eerste zwarte Amerikaanse vrouw ooit een gouden medaille als allrounder bij het turnen. Ze schrijft daarmee geschiedenis, want turnen kampt nog steeds met een erg wit imago. 
  
• Oei! Mannen mogen dan wel de Nederlandse vlag dragen, maar het zijn de vrouwen die de medailles binnenhalen. Dat kan nooit de bedoeling zijn. O wacht, ze hebben vast een geheim wapen. Waarschijnlijk komt het succes omdat ze er zo goed uit zien, zodat iedereen verliefd op hen wordt….Maar ze zijn ook echt heel goed hoor, voegt het NRC daar terloops nog aan toe. Enfin, nu mannen eindelijk ook medailles halen hoopt de Zesde Clan dat dit soort artikelen niet meer verschijnen. Zie verder deze column van Elma Drayer, onder de veelzeggende titel ‘hou toch eens op met dat masculiene gemok’.
• Ondertussen haalde zwemster Kromowidjojo schaatser Sven Kramer in op Twitter. Ze leverde rond de tijd van haar gouden medaille de meeste Twitter zoekacties op.
• Over uiterlijk gesproken. Zal ze een hoofddoek dragen, of niet? Wat de Saudische judoka Wojdan Ali Seraj Abdulrahim Shahrkani verder op de mat doet boeit niet. Dat ze mee mag doen is al nieuws.
• Jezebel analyseert het mediacircus rondom de Spelen en signaleert dat er maar één manier is waarop je als vrouw op de juiste manier een Olympische atlete kan zijn. Alle regels staan handig op een rijtje, dus dames, doe er je voordeel mee.
• Want, deze Londense Spelen zouden wel eens kunnen fungeren als een breekijzer voor meer gelijkheid tussen de seksen. Zelfs Saudi Arabië vaardigde namelijk een aantal vrouwelijke sporters af, een record aantal vrouwen doet mee. Vrouwen halen medailles, en de berichtgeving concentreert zich zowaar af en toe op hun prestaties.
• Ok, dus we kunnen allemaal naar huis? Nou nee. Seksisme ban je niet zomaar uit. Onder andere de Engelse gouden medaille winnares bij het wielrennen gebruikte de spotlights om expliciet het seksisme in de sportwereld bespreekbaar te maken. Ook gewichtsheffer Zoe Smith nam het op voor atletes, in haar geval omdat internet trollen zeurden dat zij en haar collega’s er niet feminien genoeg uit zagen. Ze gebruikte haar eigen weblog als podium om gehakt te maken van zulke anonieme zeurpieten.
• Daarnaast blijkt uit Canadees onderzoek dat vrouwen het nakijken hebben als het aankomt op geld en middelen. De meeste investeringen gaan naar de mannen. Ook in Engeland moeten vrouwen het doen met de kruimels. Nederland? Tot nu toe heeft de Zesde Clan geen recente onderzoeken kunnen vinden. Toen kenniscentrum E-Quality in 2005 de budgetten van gemeenten doorspitte bleek in ieder geval dat ook hier mannen het meest profiteerden. Vrouwen met een andere dan blanke huidskleur belandden juist helemaal onderaan de ladder. Ze ontvingen van alle groepen het minst. Dat is geen toeval.
• Eindelijk! Vrouwen mogen boksen op de Olympische Spelen. Opnieuw schreven ze geschiedenis. De druk was hoog. De vrouwen die nu voor het eerst meedoen zijn zich ervan bewust dat ze goede prestaties moeten leveren, zodat niemand achteraf kan zeggen ‘we hadden ze beter geen toegang kunnen geven’. De eerste match ging tussen Rusland en Noord-Korea. Morgen, donderdag, vechten de boksers om de gouden medaille.

Atletes moeten het doen met economy class

Betere sportieve prestaties leveren dan de mannen, en toch economy naar de Olympische Spelen vliegen terwijl de mannen comfortabel in de business class reizen. Dat overkwam het voetbalteam van Japan en de basketballers van Australië. In beide landen ontstond terecht ophef over dat verschil in behandeling. Zijn vrouwen soms tweederangs deelnemers?

WK kampioen of niet, je bent vrouw en dus zul je economy class reizen.

Het Japanse team sleepte de kampioenstitel binnen op het WK Vrouwenvoetbal vorig jaar. Ze behaalden een gouden medaille ondanks de natuurramp die het land destijds trof – u weet wel, een tsunami, gevolgd door een ernstig lekkende kerncentrale. Desondanks zaten de vrouwen opgepropt in dicht op elkaar geplaatste vliegtuigstoelen met weinig beenruimte, terwijl het mannenteam in de watten werd gelegd in de business class:

They are world champions and brought hope to a nation reeling from a natural disaster, but Japan‘s female Olympic footballers had to make do with economy class seats during their gruelling flight to Europe this week, while the less celebrated men’s team relaxed in business class. “I guess it should have been the other way around,” Homare Sawa , the team’s star player, told Japanese media. “Even just in terms of age, we are senior,” she joked.

Ook de Australische basketbal bond liet zien dat vrouwen minder zijn dan mannen. Het vrouwenteam won de afgelopen drie spelen zilveren medailles, terwijl hun mannelijke collega’s nog nooit iets wonnen tijdens Olympische Spelen. Desondanks vlogen ook hier de heren business class, terwijl de vrouwen het moesten doen met economy class. De basketbal bond toont inmiddels berouw:

‘Het blijkt nu wel dat dit niet het juiste beleid is’, aldus Scott Derwin namens de basketbalbond. ‘We gaan dit op een andere manier aanpakken.’

Dat is ze geraden. Vluchten vanuit Japan en Australië naar Londen duren uuuuuren.  Het maakt verschil voor uitgerust aan de start verschijnen of je een beetje comfortabel kunt zitten en liggen, of niet. Het zegt ook iets over de status die je atleten toekent. De reisarrangementen geven wat dat betreft een verkeerd signaal af.

Olympische sporter vecht ongelijkheid aan

Waarom mogen mannen wel kanoën op de Olympische Spelen, en vrouwen niet? Waarom kunnen mannen op  de Olympische Spelen in tien gewichtsklassen boksen, en vrouwen maar in drie? Een Engelse atlete is dit soort discriminatie zat en stapt naar de rechter: ,,We gaan voor het hele Olympische programma, niet alleen kanoën. Totdat iedereen inziet dat dit niet eerlijk is.”

Samantha Rippington wil kunnen kanoën op Olympisch niveau.

De Engelse atlete heet Samantha Rippington. Ze spant een rechtszaak aan tegen de organisatoren van de Olympische Spelen in Londen, omdat die verzuimden de programmering te analyseren op gelijkheid. In Engeland is het gebruikelijk dat te doen. Bij zo’n analyse kijken onderzoekers onder andere naar de verhouding tussen de seksen, of de impact van beleid op gender. Eerder deed de Fawcett Society met betrekking tot voorgestelde bezuinigingen al een beroep op dit type onderzoek, omdat de organisatie inschatte dat vrouwen veel zwaarder getroffen werden dan mannen.

Rippington wil dat de Olympische Spelen in kaart brengen hoe zij omgaan met mannelijke en vrouwelijke atletes, en waarom zij tot op de dag van vandaag vrouwen uitsluiten van bepaalde sporten. Dat heeft in het verleden succes gehad. Op de winterspelen mochten vrouwen niet schansspringen, terwijl mannen dat wel mochten. Na een slepende rechtszaak besloot het  Olympisch comité IOC vrouwen vanaf 2014 deel te laten nemen op dit onderdeel. Die Olympische status is belangrijk voor de ontwikkeling van de sport:

Now that women are allowed to jump in the Olympics, “it will absolutely grow the sport by leaps and bounds,” said Deedee Corradini, the president of the women’s ski jumping foundation and the former mayor of Salt Lake City. “It was always a chicken-and-egg problem. Once the girls know that they’re in the Olympics, more and more want the opportunity to do better.” Corradini said their work was not done. Women will still not jump in a team event or on the large hill during the Olympics. And Nordic combined, which consists of cross-country skiing and jumping, does not allow women.

Rippington signaleert bij de kanosport eenzelfde soort kip-ei situatie:

Women’s canoeing “has been developing year on year” she said, “but it’s a chicken-and-egg situation. Until we get into the Olympics, there is no funding. We’re really, really finding that at the moment.” [...] “All I am asking is that Locog answer two simple questions: is it discriminatory for there to be five men’s Olympic canoe events but none for women? And should that situation continue?”

De atlete hoopt dat de rechtszaak de druk op het IOC laat toenemen. Om allerlei vage redenen vrouwen uitsluiten kan anno 2012 echt niet meer.  Volgend jaar stelt het comité het programma voor de zomerspelen van 2016 vast. Het zou mooi zijn als de heren vrouwen dan eindelijk toelaten tot kanoën, en vrouwen in de takken van sport die al wel voor hen open staan, mee laten doen in net zoveel categorieën als de mannen.

Alles wat je altijd al wilde weten over Olympische atletes

Nog heeeel eventjes en de Olympische zomerspelen beginnen. De media spelen daarop in en komen met allerlei interessante documentaires, reportages en studieresultaten. De Zesde Clan zet het een en ander voor je op een rijtje:

• Hollands Glorie: De Nederlandse zenders maakten portretten van Nederlandse atletes. Zondag op Nederland 1 besteedt Andere Tijden aandacht aan Fanny Blankers-Koen. Zij won in 1948 vier keer goud. Dat hadden er meer kunnen zijn, maar vrouwen mochten in die tijd slechts aan vier onderdelen meedoen. Want ja, het zwakke geslacht. Studio Sport toont op donderdag 12 juli een portret van judoka Edith Bosch, regerend Europees Kampioene. De Rabobank brengt het verhaal Anky van Grunsven, Naomi van As en Marianne Vos in beeld aan de hand van filmportretten en een expositie op het Museumplein in Amsterdam
• Wetenschap: Mannen hebben talent, vrouwen geluk. Dat clichébeeld ontdekten onderzoekers van de universiteit van Delaware toen ze de sportverslaggeving van zender NBC analyseerden. Oh ja, naast seksisme stak racisme ook de kop op: ‘Not only does NBC’s Olympics commentary unfairly compare men and women athletes, it also gives more coverage to U.S. athletes and includes racist remarks, a second study found. Those remarks include references to white athletes being committed and composed, while black athletes have physical strength and Asian athletes are intelligent.’ Of Nederlandse journalisten zich hier ook schuldig aan maken? We zullen het de komende weken zien en horen.
• Participatie: honderd jaar geleden mochten vrouwen niet eens meedoen aan Olympische Spelen. Tegenwoordig vaardigen bijna alle landen ter wereld atletes af. Zelfs Saudi Arabië is om, hoewel sommige mensen twijfelen aan de gevolgen voor vrouwen zelf. Atletes vrezen een backlash thuis. Ook de kleding van sporters blijft voor perikelen zorgen. De afgelopen tijd zagen we enorme heisa rondom de boksers, die verplicht in minirokje moesten verschijnen als het aan hun overkoepelende bond lag. De zedigheidspolitie zorgt ook regelmatig voor ophef – in dat geval moeten vrouwen zich zodanig bedekken dat je nauwelijks meer kunt sporten. Gelukkig bedenken mensen daar dan weer creatieve oplossingen voor. Iedereen blij.
• Test: om mee te doen moet je aantonen van welke sekse je bent. De normen voor die test laten echter zien dat de IOC nogal stereotiep denkt over wat een echte man of echte vrouw is. Vooral vrouwen liggen onder vuur – zie koppen als ‘de jacht op de mannelijke sportvrouw’.  Want als man meedoen met vrouwen betekent dat de man natuurlijk altijd wint. In de praktijk leidt dat tot een dubbele moraal: ‘In 1966 voorafgaand aan de Europese Kampioenschappen, moesten alle vrouwen op een rij hun broek laten zakken zodat artsen hun geslachtsdelen konden bekijken en zelfs manueel konden onderzoeken. De test gold alleen voor vrouwen. Mannen die meer testosteron aanmaakten bleven en blijven altijd buiten beschouwing.’
• Nederland neemt sinds 1900 deel aan de Olympische spelen, maar vaardigde de eerste jaren alleen mannen af. Pas in 1920 mocht de eerste Leeuwin haar land vertegenwoordigen, bij de Olympische spelen in Antwerpen. Daarna ging het snel. Het Hollandse team bestaat anno 2012 uit een gebalanceerde groep mannen en vrouwen. Niet dat nu alles koek en ei is. Maar het gaat steeds meer in negatieve zin opvallen als landen geen vrouwen afvaardigen naar de Spelen. En atletes spannen tegenwoordig rechtszaken aan als hun sport om onduidelijke redenen geweerd wordt, zoals in 2007 met het schansspringen gebeurde. In 2011 kregen de atletes het verheugende nieuws dat ook zij met deze sport mogen deelnemen. Vooruitgang!

Nederlandse ontwerpster haalt internationale pers

Modeontwerpster Cindy van den Bremen heeft de internationale pers gehaald. Ze ontwierp bedekkende sportkleding zodat Islamistische meisjes en vrouwen kunnen deelnemen aan officiële voetbalwedstrijden. Voetbalbond FIFA diskwalificeerde eerder een team uit Iran, omdat de deelneemsters een hijab droegen. Dat mag niet, onder andere vanwege veiligheidsredenen. Van den Bremen ontwierp een versie die wél voldoet aan de veiligheidsnormen.

Het ontwerp van Cindy van den Bremen, verschillende versies van haar zogenaamde Capster.

Van den Bremen’s werk is opgenomen in de collectie van het Amerikaanse museum voor moderne kunst en design MOMA. Onder andere Al Arabiya, The National en de BBC besteedde aandacht aan haar werk. Haar ontwerp is van belang, omdat het verbod op de hijab in de praktijk zorgt voor uitsluiting van meisjes uit diverse landen:

If the hijab ban stays, some of these players will not be able to take their talents far beyond their home ground – a concern to former Jordanian women’s team coach Hesterine de Reus. “I struggled a lot to get girls involved in the game in Jordan. We have to encourage Muslim girls to start playing. “Their participation in sport is low anyway, and I think in football we make it worse with the existence of these rules.”

Het ontwerp van Van den Bremen is gemaakt van soepel materiaal. De draagster hoeft geen knopen te maken of haarpinnen te gebruiken om de hijab vast te zetten. Door gebruik te maken van Velcro blijft het deel bij het hoofd goed zitten, terwijl het makkelijk genoeg los komt als een tegenstander eraan gaat rukken. Zo blijft de kans op verwurging of verstikking tot het minimum beperkt.

Van den Bremen vertelt aan de BBC:

designer Cindy van den Bremen insists her hijab is designed to empower women and give them the freedom to choose. “Most of the women and girls I spoke to were very keen to wear a hijab on the pitch, contradicting the image I had. “We think it’s a woman’s choice whether they want to cover themselves and not anyone else’s – including Fifa.”

Haar werk past in een traditie van pogingen om ervoor te zorgen dat overkoepelende sportinstanties het houden op de veiligheid, en verder met hun handen af blijven van de kledingkeuze van vrouwen, maakt ze ook duidelijk in The National:

“In the West, there is so much connected to this piece of fabric that it is not fair anymore,” to Muslim women Dutch designer Cindy van den Bremen said last week [...]  ”I really want to express the fact that I am not pro or against the hijab. I am pro-choice”, she said.

Cindy van den Bremen.

Cheerleaders waren ooit macho mannen

Wat hebben de Amerikaanse presidenten Dwight D. Eisenhower, Franklin Roosevelt en Ronald Reagan met elkaar gemeen? Ze waren alledrie cheerleaders. Ze kozen voor deze activiteit omdat het een goed podium was om hun mannelijkheid te bewijzen, waarna ze konden doorstromen naar belangrijke banen met status.

De Minnesota Rooster Kings, circa 1930.

De show van de mannelijke cheerleaders was net zo belangrijk als de verrichtingen van het footballteam, constateerde het blad The Nation in 1911:

the reputation of having been a valiant “cheer-leader” is one of the most valuable things a boy can take away from college.  As a title to promotion in professional or public life, it ranks hardly second to that of having been a quarterback.

Vrouwen kwamen er niet aan te pas, zij deden niet aan cheerleaden. Ze misten daarvoor de moed en leiderschapskwaliteiten. Hun kans kwam tijdens de eerste wereldoorlog, toen veel mannen als soldaten naar het front gingen. De omgeving reageerde niet positief op de meiden die de lege plekken van de mannelijke cheerleaders inpikten. Ze werden onvrouwelijk, gingen grof taalgebruik bezigen, en verhardden door hun concurrentiestrijd met mannen, meende mensen. Een meisje als cheerleader was echt foute boel!

De tweede wereldoorlog gaf echter de genadeklap. De mannen verdwenen opnieuw van het toneel en vrouwen namen het cheerleaden definitief over. Prompt veranderden de status en het imago van cheerleader, in negatieve zin. Van een belangrijke activiteit werd het iets triviaals, iets leuks om te doen voor de meisjes:

Because women were stereotyped as cute instead of “valiant,” the reputation of cheerleaders changed.  Instead of a pursuit that “ranks hardly second” to quarterbacking, cheerleading’s association with women led to its trivialization.  By the 1950s, the ideal cheerleader was no longer a strong athlete with leadership skills, it was someone with “manners, cheerfulness, and good disposition.”  [...]  By the 1960s, men and megaphones had been mostly replaced by perky co-eds and pom-pons.

Daarnaast deed de seksualisering haar intrede. De vrouwelijke cheerleaders vertoonden meer blote huid dan hun mannelijke voorgangers. Die trend is de laatste tien jaar steeds duidelijker zichtbaar. Neem bijvoorbeeld de pornostandjes waar de RedSkins cheerleaders zich in wringen:

Volgens de omgeving heeft cheerleaden inmiddels weinig meer met moed of atletische kracht te maken. Een Amerikaanse rechtbank weigerde cheerleaden in 2010 te erkennen als een sport. Nog een teken aan de wand: tegenwoordig krijgen jongens naar hun hoofd geslingerd dat ze verwijfd raken, als ze willen cheerleaden. Nu zijn zij het die de sociale normen overschrijden en iets doen wat een jongen niet hoort te doen. Het kan verkeren…

Doe mee, schrijf de ombudsman van het NRC!

NRC Handelsblad publiceerde in de papieren versie van de krant een artikel over Nederlandse sprinttalenten zoals Dafne Schippers, Jamile Samuel en Sharona Bakker. Met als kop helaas ‘Bitches met dynamiet in de benen’. Waarom, o waarom, komt dat zo in de krant?, vroeg een Vriend van de Zesde Clan zich af. De Vriend besloot de vraag te stellen aan de ombudsman van NRC. We zijn zeeeeeeer benieuwd naar het antwoord op de gestelde vragen. De actie kracht bijzetten? Kopieer de brief en mail ‘m naar de ombudsman. Hoe meer mensen een signaal afgeven, hoe groter de kans dat de ombudsman aan het werk gaat.

Lieve ombudsman,

In de vrijdagkrant viel mijn oog in negatieve zin op het stuk op pagina 35 van het Economie/Sportkatern.

Een optimistisch stuk over de enorme sprinttalenten die er in de vrouwenatletiek zijn opgestaan, waarbij zelfs gerept wordt over deelname aan de Olympische Spelen in juli. Komt dat door of ondanks hun coaches, staat er in de leader van het stuk.

Maar waarom dan zo’n rare kop aan het artikel meegegeven? Kennelijk is de huidige mannencoach ook om zijn mening gevraagd. Met cruyffiaanse helderheid buldert hij “het zijn bitches”, dit om kennelijk te illustreren dat er talenten van formaat zijn opgestaan. Een verdere duiding van de uitspraak wordt niet gegeven.

De rest van het stuk gaat over de atleten en hun coaches, die verder kijken dan Nederland groot is, en ook buiten onze landsgrenzen op zoek blijven naar nieuwe trainingsinzichten. Al kan het volgens voormalig sprinttrainer Henk Kraaijenhof nog altijd veel beter.

Waarom wordt in dit verband de toch tamelijk losstaande en niet erg duidelijke uitspraak “het zijn bitches”, uitverkoren om als onderdeel van de kop van het artikel te dienen? Een koptekst die bovendien ook op de voorkant van het krantenkatern nog een keer herhaald wordt. Dekt deze uitspraak de lading van het artikel? Ik dacht het niet. Is het dan misschien een interessante of intrigerende uitspraak? Nee hoor, ook al niet. Het is een losstaande en vrijwel niets toevoegende opmerking in het artikel, en slang bovendien.

Jammer hoor, wordt er een lovend artikel geschreven over talentvolle jonge vrouwelijke atleten, worden ze in de kop van het artikel weggezet als  ‘bitch’. Weliswaar veilig tussen aanhalingstekens, maar het blijft toch de eigen keuze van de redacteur of de opmaker om juist deze opmerking uit het artikel te halen en in de kop mee te nemen. Het is dan wel geen eigen uitspraak van de schrijver van het artikel, maar de uitspraak van Troy Douglas wordt wel afgedrukt in de krant, en haalt de kop van het artikel.

Een gemiste kans, lijkt mij. Het zou toch mogelijk moeten zijn om een positief stuk over vrouwelijke atleten te schrijven, zonder ze langs een kleine omweg in de koptekst tóch weer wat negatiefs toe te voegen. Kan dit in het vervolg niet anders?

Ik hoop dat u voor mij uit kunt zoeken, wat toch de drijfveer van schrijver en redacteur was om dit artikel zo neer te zetten!

Met vriendelijke groet en alvast dank,

[naam afzender]

Vrouwelijke boksers houden keuze

Goed nieuws uit de sportwereld: vrouwelijke boksers mogen zelf kiezen of ze shorts of een rokje dragen. Dat maakte de internationale boksbond AIBA gisteren bekend:

AIBA president Ching-Kuo Wu of Taiwan told a world conference on women and sport in Los Angeles on Saturday that female fighters would not be forced to wear skirts. “Some women want to wear shorts and some want to wear skirts,” he said. “So the decision we have made is that we shall make it optional because many boxers are undecided.”

Eind vorig jaar ontstond ophef, omdat de boksbond toen met de gedachten speelde korte rokjes verplicht te stellen. Dit met als argument dat de sport zo aantrekkelijker wordt, de atleten er leuker uitzien, en kijkers de vrouwen van de mannen konden onderscheiden. Het plan kwam geheel toevallig net op tafel nu boksen voor vrouwen de primeur beleeft als Olympische sport.

Veel mensen reageerden met kritiek omdat dit nogal seksistische argumenten zijn. En in het geval van onderscheid kunnen maken tussen man en vrouw zelfs complete kul, want iedereen die wedstrijden kijkt weet of het een partij boksen bij de mannen of de vrouwen is. En anders helpen de sportcommentatoren je wel een handje, door namen te noemen en te spreken in termen van ‘zij’ en ‘haar’.

UPDATE: De Zesde Clan ondertekende een petitie om boksers vrij te laten in hun kledingkeuze. Wij waren niet de enige, bleek uit een bedankmailtje:

Wow. After hearing from the more than 55,000 people (including you!) who signed Eli Plank’s petition, the President of the Amateur International Boxing Association (AIBA) has publicly stated that female boxers will not be forced to wear skirts during the Olympic Games.

At the beginning of the year, the AIBA said this was an internal matter and they wouldn’t even share their decision until June. But thanks to your support, Eli’s campaign attracted the attention of international media including the BBC, CBC and News Track India and forced them to publicly announce last weekend that women will be able to choose what they wear in the ring.

After hearing the announcement Eli said “I sincerely thank every single person who signed, supported and shared the petition.  If I could, I would give each and every one of you an individual high-five.”

Thanks for taking action,

- Brie and the Change.org team

 

De gereedschapskist: de patriarchale deal

Vrouwen willen vooruit komen. Maar ze bevinden zich in een seksistisch systeem, waarin je sociale straf krijgt als je niet voldoet aan het verwachtingspatroon voor echte vrouwen. Dus, wat kun je doen om ondanks je foute sekse toch iets te bereiken en je een beetje prettig te voelen? Een patriarchale deal sluiten!

Website Sociological Images omschrijft deze strategie als volgt:

A patriarchal bargain is a decision to accept gender rules that disadvantage women in exchange for whatever power one can wrest from the system. It is an individual strategy designed to manipulate the system to one’s best advantage, but one that leaves the system itself intact.

Vaak uit dit zich in de vorm van je conformeren aan het schoonheidsideaal om vooruit te komen in de wereld. Onder andere Serena Williams maakte dit type deal. Ze kleedt zich vrouwelijk, zelfs een beetje sexy, en krijgt in ruil hiervoor meer publiciteit en meer fanmail. Deze strategie zorgt ervoor dat ze wegkomt met het feit dat ze zich eigenlijk niet als een echte vrouw gedraagt. Ze traint uren per dag, zet inzicht, moed en doorzettingsvermogen in om tegenstanders van het tennisveld te slaan, en viert haar overwinningen – bijna alsof ze een man is. Haar sex appeal benadrukken wordt onder die omstandigheden bittere noodzaak:

selling one’s own sex appeal is more or less required for any female athlete who wants to reach the pinnacle of her career without being called a “dog” and a “dyke” at every turn.

Omdat het allemaal zo kil en cynisch klinkt, spreken veel mensen in Nederland en daarbuiten liever niet van een patriarchale deal. In plaats daarvan komt het in de publiciteit als vrouwen die hun erotische kapitaal benutten. Zodoende kan zelfs een feministisch maandblad als Opzij een in rode stof gehulde boezem op de voorpagina zetten:

Vrouwen krijgen het erotisch kapitaal verhaal op een zilveren schaal gepresenteerd met een rode strik erom heen, een verkooppraatje van het type: je kunt er zelf voor kiezen, het zorgt ervoor dat je je mooier en sterker voelt en meer bereikt in je werk, blij blij blij. Ondertussen is het echter een en al nauwe rokken en hoge hakken. Opzij roept vrouwen expliciet op dit soort voorbeelden te volgen:

Daarom roept Opzij vrouwen op om op donderdag 9 februari hun vrouwelijke kant te benadrukken. Dat kan door je hoogste hakken aan te trekken, maar ook door alleen je lippen te stiften of een hooggesloten knalrode blouse aan te trekken. Maak er een foto van en upload die op onze website. Meedoen aan de actie kan tot 29 februari.

Knalrode blouse, lippenstift, je hoogste hakken aantrekken, dat lijkt precies op vrouwelijkheid zoals gedefinieerd door de populaire cultuur, en daarin draait alles nog steeds om wat mannen aantrekkelijk vinden. Nou, dan gaan de alarmbellen af bij de Zesde Clan. Als het klinkt als seksisme, eruit ziet als seksisme, dan is het hoogstwaarschijnlijk seksisme. Want laten we het eens omkeren. Krijgen mannen een oproep om hun erotische kapitaal in te zetten om hun leven een boost te geven? De Zesde Clan is deze riedel voor mannen nog niet tegen gekomen.

De patriarchale deal cq erotisch kapitaal-strategie bevestigd een onderdrukkend schoonheidsideaal voor vrouwen. Niet alleen kost het veel tijd en geld om aan die normen te voldoen, en vernielen vrouwen hun kuitspieren met de hoge hakken die Opzij aanbeveelt, maar het zadelt hen ook nog eens op met een tweede baan naast hun gewone werk. Zo schreef een Britse topchef in haar autobiografie:

…she finds herself thinking about the “second job” she has been holding down while working in male-dominated kitchens, “that of constantly, vigilantly figuring out and calibrating my place in that kitchen with those guys to make a space for myself that was bearable and viable”, she writes. “Should I wear pink clogs or black steel-toe work shoes? Lipstick or chapstick? Work double hard, double fast, double strong, or keep pace with the average Joe? Swear like a line cook or giggle like a girl? Meanwhile, the parsley needs to be chopped, and the veal chops seared off. There is, still, the work itself to do.”

Er bestaat een beroemd citaat over filmster en danseres Ginger Roberts. Tuurlijk was haar partner Fred Astaire goed, maar vergeet niet dat Ginger Roberts alles deed wat hij ook deed, alleen dan achteruit dansend en op hoge hakken. Blijkbaar is er ruim honderd jaar na de geboorte van Roberts nog steeds niks veranderd. Vrouwen moeten nog steeds op hoge hakken achteruit dansen om een boost aan het systeem te ontfutselen. Bah, bah en nog eens bah.

Nieuwsronde

Waar zijn de vrouwen? Niet in het bestuur van Facebook. Niet te horen als voice over bij documentaires en trailers van films. Niet in een opsomming van uitvinders in de techniek. Het lijkt wel alsof alleen een loopbaan als fotomodel geldt als een goede beroepskeuze voor meisjes en vrouwen.Dat en meer in deze nieuwsronde.

• Nee dames, verkrachting op het werk geldt niet als bedrijfsongeval. Een Belgisch gerechtshof stelde een secretaresse van een ambassade in het ongelijk. Ze moet nu geld terugbetalen aan haar werkgever, die in eerste instantie bepaalde kosten tijdens haar herstelperiode had overgenomen.
• Nichelle Nichols praat over Star Trek en de impact van haar rol op de samenleving. Nichols schreef geschiedenis. Ze zorgde voor de eerste interraciale kus in een Amerikaanse televisieserie, werd een voorbeeld voor de burgerrechtenbeweging, en werkte later voor NASA waar ze zorgde voor meer diverseit bij de werving van astronauten.
• Facebook wil iedereen een stem geven, heet het. Nou, voer dan in de praktijk uit wat je roept, schrijft media ondernemer Natalie MacNeal in een open brief san Facebook-voorman Mark Zuckerberg, want vrouwen ontbreken geheel aan de top: ,,Surely you know the value of women in leadership positions, since Sheryl Sandberg has helped elevate Facebook to unprecedented success. Have you asked her what she thinks about women being shut out of the Boardroom at Facebook? I’d also like to remind you that women make up 58 percent of your users.” Ook een groot Amerikaans pensioenfonds heeft zich in de discussie gemengd en roept Facebook op om verder te kijken dan hun kringetje van blank mannen.
• Blijkbaar is het niet alleen voor Facebook, maar ook voor Best Buy lastig om aan vrouwen te denken. Tijdens de Superbowl, hét reclame evenement van het jaar, maakte de firma een reclamespotje rondom uitvinders in de techniek. Inderdaad, allemaal mannen. Behulpzaam als altijd geeft webmagazine Jezebel namen van vrouwelijke uitvinders die net zo gemakkelijk in dat reclamespotje aan de orde hadden kunnen komen.
• Over het fenomeen volautomatisch alleen aan mannen denken:  als je erop gaat letten valt het opeens op dat de voice over voor trailers en documentaires zo vaak door mannen ingesproken worden. The New York Times dook in het hoe en waarom, en kwam niet verder dan wat oppervlakkig gezwam over mannenstemmen die meer autoriteit hebben en soortgelijke goedpraterij van iets wat niet goed te praten valt. Women & Hollywood nam het nieuws onmiddellijk over voor haar sexism watch. En terecht.
• Nederland geldt in de Verenigde Staten als een lichtend voorbeeld van hoe het zou moeten als je voor het leven bent en het abortuspercentage omlaag wilt krijgen: ”Where is the lowest abortion rate? The Netherlands – where abortion (and prostitution) are completely legal. What do they have that we don’t? Accordingly to U.S. News & World Report and the Guttmacher Institute, their low abortion rate is credited to very comprehensive sex education and easy access to contraceptives.” Dank voor de complimenten, V.S..
• In een ander opzicht is Nederland geen goed voorbeeld, stelt bestuurskundige Shantie Ramlal-Jagmohansingh. Meiden worden gek gemaakt met shows als Hollands Next Top Model, met beelden van luxe, hoge beloningen en fotoshoots op exotische locaties. Dat ze ondertussen afhankelijk zijn van oordelen van anderen over hun uiterlijk, en gewoon een product moeten verkopen, blijft op de achtergrond. Echte invloed op gebeurtenissen in de wereld krijgen ze ook niet. Dus hoe positief is het dat een bestaan als model gepresenteerd wordt als het hoogst haalbare voor meisjes?
• Acteur Patrick Stewart is één van de helden van de Zesde Clan, omdat hij stelling neemt tegen geweld tegen vrouwen en opvanghuizen in woord en daad steunt. Nu bezuinigingen een einde dreigen te maken aan het werk van blijf van mijn lijf huizen in Engeland, pakt hij de pen op en schrijft een gepassioneerd opiniestuk in the Guardian. Daar linken we je natuurlijk graag naar door…..
• Scientific American publiceerde een mooi stuk over subtiel seksisme en het ondermijnende effect ervan. Oooo, vrouwen zijn zo zorgzaam, het klinkt als een compliment maar eigenlijk duwt het vrouwen in een hokje. Met complimenten de status quo goedpraten heeft bovendien als effect dat vrouwen minder snel in opstand komen tegen ongelijkheid.
• Hardlopen, miljoenen vrouwen beoefenen deze sport inmiddels. Maar nog niet zo lang geleden deden sportbonden hun uiterste best om wedstrijden te beperken tot alleen mannen. Pas in 84 konden vrouwen hardlopen op Olympische spelen. Da’s nog helemaal niet zo lang geleden. Vrouwen hadden in het begin een duidelijke achterstand op mannen, maar die haalden ze in een rap tempo in. Het verschil in beste tijd tussen mannen en vrouwen bij marathons liep terug tot tien minuten. Leuke weetjes dit.

Teken de petitie voor keuzevrijheid voor vrouwelijke boksers

Als het aan de internationale boksbond AIBA ligt, moeten alle vrouwelijke beoefenaren van deze sport verplicht een kort rokje dragen. Want dan kunnen mensen hen onderscheiden van de mannen – zijn ze blind of zo?. Daarnaast beweert de boksbond dat een rokje de bokssport sexy maakt. Voor het geval de boksbond het nog niet wist: vrouwen keuzevrijheid ontnemen en zonder pardon in een kort rokje persen is seksistisch. Plus: het zijn professionals, geen pin ups. Wil je protesteren, teken dan de petitie!

De boksbond vergadert vanaf 18 januari over de kwestie. Volgens Change.org heeft de bond aangegeven de mening van anderen mee te nemen. Hoe meer mensen tekenen, hoe groter de kans dat de mannen van de boksbond zich bedenken. Wat dat betreft geldt dat iedere stem telt. Ook in het belang van de sport zelf:

Female boxers have already had to fight long and hard outside the ring to get the respect they deserve inside of it. The 2012 London Games will mark the sport’s Olympic debut, after having been previously rejected by the International Olympic Committee  in 2005 for not meeting safety and universality standards. AIBA’s sartorial suggestion undermines that progress.

Daarnaast is het verplichte rokje een fout idee, omdat sporten op het hoogste niveau ook een mentale kwestie is. Het is belangrijk dat je je goed voelt in de toegestane kleding, benadrukken sportpsychologen én boksers zelf:

Queen Underwood, the U.S. favorite to win gold in the lightweight category, says the idea of wearing a skirt while boxing is distracting—she hasn’t worn a skirt in years and felt self-conscious wondering what she looked like. Sports psychiatrist Carole Oglesby, former president of WomenSport International, echoes Underwood’s sentiments.  “I’ve read [the boxers] say things like, ‘I just don’t think I’d be comfortable.’ I think that’s a mild way of saying this is embarrassing,” Oglesby says. “From a performance perspective, that’s a completely unnecessary barrier to deal with.”

Sommige vrouwen vinden het misschien prima om te boksen in een kort rokje, maar voor anderen kan het hun prestaties juist negatief beïnvloeden. Bovendien kan het oppimpen van de bokssport averechts werken:

I suspect the plan to make female boxers into sexy, delicate little flowers could well backfire if said boxers have to put up with sexist tossers buying ring-side tickets to try and get a look at their underwear – surely a perfect recipe for enhanced aggression and punching power, not ladylike elegance?

Kortom, protesteer, teken de petitie. Hopelijk vergeet de boksbond dit idiote plan heeeeel snel.

Vrouwenvoetbal krijgt kapitaalinjectie

Voetbalbond KNVB steekt bijna twee miljoen euro in het vrouwenvoetbal. Het leverde kleine berichten op in de media, terwijl het om geweldig nieuws gaat. Met het geld kunnen teams eindelijk een professionele ondersteuning krijgen. Teams draaien namelijk beter  als speelsters terug kunnen vallen op medische ondersteuning, en iemand de administratie goed bijhoudt. De kapitaalinjectie zorgt zodoende voor een verdere professionalisering van het vrouwenvoetbal.

FC Twente.

Eerder dit jaar zorgde FC Twente al voor een revolutie in de eredivisie door voetbalsters een salaris te betalen. Tot die tijd moesten de vrouwen maar zien hoe ze het voetballen combineerden met het verdienen van hun boterham. Met een salaris kunnen ze zich volledig richten op de trainingen en de wedstrijden, net als hun mannelijke collega’s.

Het besluit van de KNVB is een volgende stap. De bond was helder in haar motieven:

„We willen de vrouweneredivisie graag in leven houden”, betoogde Bert van Oostveen, directeur betaald voetbal van de KNVB. „Vrouwenvoetbal is de snelst groeiende tak binnen de KNVB. Het afgelopen jaar bedroeg de stijging 10 procent, naar 125.000 leden. Deze afdeling binnen de KNVB verdient een volwaardige topdivisie.”

Nederland is op de goede weg. Wie weet kunnen we over iets minder dan vier jaar zelfs iets klaar spelen op het volgende WK vrouwenvoetbal.

O nee!!!! Rokjes moeten bokssport ‘aantrekkelijk’ maken

Wat een timing. Koud hebben boksende vrouwen ervoor kunnen zorgen dat hun sport in 2012 een Olympische status krijgt, moeten ze opeens een rokje dragen in plaats van de gebruikelijke bokskleding. De internationale boksbond stelde dit plan op en stemt er begin volgend jaar over. De redenatie? Kijkers kunnen dan de mannelijke van de vrouwelijke bokser onderscheiden, en een rokje zou de bokssport aantrekkelijker maken. Onder andere door de sporters aantrekkelijk, want vrouwelijker te maken.

Katie Taylor in actie.

Die timing valt op:

After years of intense lobbying to have women’s boxing included in the 2012 London Olympics, the wise old men of the AIBA finally caved under the pressure. But rather than accept their loss like a man, they’ve come up with a daunting solution to separate the boys from the girls: namely, that women boxers should wear skirts. AIBA President President Ching-Kuo Wu told the Times Union, “I have heard many times people say, ‘We can’t tell the difference between the men and the women,’ especially on TV, since they’re in the same uniforms and are wearing headgear.” Polish boxing coach Leszek Piotrowski agreed when he told BBC Sport, “By wearing skirts, in my opinion, it gives a good impression, a womanly impression.” What planet are these guys living on? And who are these people who can’t tell the difference between men and women?

Inderdaad. Zijn ze blind of zo? Eén van de bekendste ambassadrices van de bokssport, Katie Taylor, heeft al laten weten dat zij uit protest afziet van deelname aan de Olympische Spelen als ze verplicht een rokje moet dragen. Dit terwijl zij als grote kanshebber voor een medaille geldt, en hard had gewerkt aan het opnemen van boksen bij de Olympische Spelen.

Het voorstel voor dit soort kledingvoorschriften staat niet op zichzelf. Eerder dit jaar kwam de internationale Badmintonbond ook al met een plan om vrouwelijke sporters in een rokje te hijsen. Ook hier was het argument dat dit de sport aantrekkelijker zou maken. Opvallend. Waarom roepen bonden op gezette tijden dat sporters zich in een rokje moeten hijsen?

Womens eNews deed een rondje langs wetenschappers. Hun studies laten zien dat dit soort ideeën passen bij een cultuur die moeite heeft met sportende vrouwen:

 it’s hard for men not to find high-performing women a threat to their male sports bastion. Therefore, over the years, women have been made to appear trivial, romantic or hyper-sexualized.

De badmintonbond kreeg felle kritiek, met als één van de terechte argument onder andere dat de verplichte kledingcode seksistisch is. De bond ging opnieuw in beraad. Uiteindelijk  belandde die rokjesregel in de ijskast. Het zou de internationale boksbond sieren als die hetzelfde deed.

Successen zijn er om gevierd te worden

Hoera, hoera, hoera! Overal op de wereld boeken vrouwen successen. Van Marente de Moor die in Nederland de AKO Literatuurprijs won (gefeliciteerd!) tot aan vrouwen in Afghanistan die slaagden voor hun examen als politie agente.

Marente de Moor krijgt felicitaties

• Marente de Moor dus. Haar boek De Nederlandse Maagd won de AKO Literatuurprijs van 2011. De schrijfster ontvangt een kunstwerk en 50.000 euro. De jury loofde haar roman als volgt: ”In het winnende boek worden grenzen opgezocht: wanneer kun je nog een keuze maken, wanneer is die opgelegd? Een subtiele en zinnelijke roman over de littekens die een oorlog achter kan laten, met een zeggingskracht die nu nog relevant is.”
• Argentijnen kozen massaal voor Kristina Kirchner. Ze mag beginnen aan een tweede termijn als staatshoofd.
• De twee grootste technologiebedrijven ter wereld hebben en krijgen een vrouw aan het roer. Vorige maand nam Meg Whitman de leiding over Hewlett-Packard. Binnenkort staat een andere vrouw, Virginia Rometty, aan het hoofd van IBM. Commentatoren zijn enthousiast: ,, Their appointments are “setting a fabulous example” in the promotion of female executives, said Jean Bozman, an analyst with IDC who has followed both companies closely for years. [...] ”It does create an environment in which more of these high-ranking women executives can see that’s within reach. The more that happens, the more normal that will be.”
• Het is de Ierse bokser Katie Taylor gelukt om boksen voor vrouwen onderdeel uit te laten maken van de Olympische spelen van 2012. Daarmee komt een einde aan een jarenlange strijd voor de erkenning van boksen en vrouwelijke boksers. Taylor geldt als één van de kanshebbers voor een Olympische medaille.
• Swaziland lijdt onder een aids-epidemie. Een groep vrouwen besloot in actie te komen. Ze richtten een organisatie op, ‘Swaziland for Positive Living’, om dorpsgemeenschappen in landelijke gebieden te helpen de gevolgen van de epidemie het hoofd te bieden.
• Voor het eerst kent Afghanistan vrouwelijke politieagenten. De eerste lichting slaagde afgelopen maand voor hun examen. De elf vrouwen kregen hun opleiding van Nederlandse instructrices in Kunduz.

Dat en nog veel meer positiefs gebeurde er de afgelopen tijd. Iedereen gefeliciteerd en hulde voor de inspanningen en het goede resultaat van al die inspanningen.

Vrouwenvoetbal maakt revolutie door

FC Twente gaat voetballers van het vrouwenelftal vanaf het komende seizoen een salaris betalen. Het is voor het eerst dat een club dat doet. In het buitenland krijgen vrouwen al veel langer betaald, inclusief bonus na goede prestaties. Gezond eigenbelang staat dan ook aan de basis van de beslissing. Volgens voorzitter Joop Munsterman konden speelsters nu zomaar van de ene op de andere dag vertrekken naar een buitenlandse club. Door loon te betalen kan FC Twente hen beter behouden voor het elftal.

Het vrouwenelftal van FC Twente.

Volgens het NRC kregen de speelsters tot nu toe alleen een onkostenvergoeding. Dat betekent in de praktijk dat de vrouwen behoorlijk moesten bikkelen om hun sport te kunnen beoefenen. FC Twente trainster Mary Kok over de oude situatie:

Ze trainen vier keer per dag, daarnaast studeren ze en vervolgens doen ze ook nog allemaal clinics voor de club. Een professioneel leven, waarin prestaties van je verwacht worden, maar met de basis voor een amateur. Sterker nog, amateurs verdienen nog beter. Nou, dan moet je heel veel liefde hebben voor je sport. Ik heb daar alleen maar diep respect voor.’

Dat de voetbalsters nu wél een salaris krijgen is een volgende stap op weg naar volwassenheid van de sport. De Zesde Clan hoopt dat meer clubs het goede voorbeeld van FC Twente volgen.

Lintje zoekt vrouw

Koninklijke onderscheidingen gaan nog steeds in driekwart van de gevallen naar een man. Er zijn geen tekenen van verbetering. Zo kregen in de categorie Volksgezondheid, Welzijn en Sport twintig mensen tussen maart en juni een lintje: zestien mannen en vier vrouwen. Het lijkt wel of ‘men’ in Nederland breed de moed heeft opgegeven hier iets aan te doen of er zelfs maar over na te denken. In maart dit jaar ging bijvoorbeeld een symposium met de titel ‘Lintje Zoekt Vrouw’ wegens gebrek aan belangstelling niet door.

Een koninklijke onderscheiding krijgen is de publieke erkenning van bijzondere verdiensten. Dat veel meer mannen dan vrouwen een lintje krijgen, hangt dan ook voor een deel samen met de ondervertegenwoordiging van vrouwen in bijzondere professies, besturen etc.

Maar het is ook een gevolg van de bredere problematiek van de onderwaardering van vrouwen in Nederland. Vrouwen weten minder dan mannen door te dringen tot de machtige en invloedrijke banen, het vrouwelijke heeft minder status, en in vrijwilligers- en liefdadigheidswerk kampen vrouwen met het probleem dat wat zij doen als vanzelfsprekend wordt beschouwd, of dat zij dit doen als verlengstuk van hun man. Het valt minder op.

Het gevolg van dit complex aan factoren? Binnenlands Bestuur, een vakblad voor de overheid, schetste de situatie twee jaar geleden in sterke en duidelijke bewoordingen. ‘Lintjesregen daalt neer op witte mannen’, kopte het blad toen. Tijdens de Lintje zoekt Vrouw bijeenkomst van 2008, die wel doorging, kwam die tendens ook naar voren:

Volgens Joan Ferrier, directeur van E-Quality, is er bij bedrijven en organisaties geen automatisme om vrouwen of minderheden voor te dragen voor een lintje. „Er bestaat nog steeds een beeld in de maatschappij dat vooral witte mannen van middelbare leeftijd veel betekenen voor de maatschappij. Dat stereotiepe beeld moeten we doorbreken.”

BB sprak onder andere met de organisatie die zich bezig houdt met onderscheidingen, het Kapittel voor de Civiele Orde. Secretaris Jan van Ingen vertelde aan het blad dat de situatie zeker de aandacht heeft:

Allochtonen vinden het vaak vanzelfsprekend dat zij zich inzetten voor de samenleving. En bij vrouwen op topposities leeft juist het idee dat zij voor hun hoofdfunctie niet onderscheiden kunnen worden.’ [...]  We stimuleren burgemeesters om gericht te zoeken naar mensen in de ondervertegenwoordigde categorieën. Soms levert dat wat op. De burgemeester van Gouda, bijvoorbeeld, heeft zich sterk ingespannen om een jonge Marokkaanse vrouw te laten onderscheiden voor haar jongerenwerk in de wijk.’

De ondervertegenwoordiging kan dus wel degelijk aangepakt worden met gerichte aandacht voor de prestaties van vrouwen (en allochtonen). Het helpt ook als mensen weten hoe het gaat om iemand voor te dragen voor een lintje.

Het lijkt namelijk lastiger dan het is. Wat je moet doen is goed om je heen kijken welke vrouw een onderscheiding verdiend heeft, en vervolgens dit formulier uitprinten. (En invullen.) Vervolgens zoek je een aantal mensen om een steunverklaring te schrijven. Een soort getuigenis: dit en dat deed ze, dit was het effect van haar daden, we vinden dat ze een lintje verdiend want XYZ. Die verklaringen voeg je bij het formulier, en vervolgens lever je het pakketje in bij de gemeente waar de vrouw woont.

Vaak werken er bij gemeenten mensen die de lintjesaanvragen behandelen en doorsturen naar de provincie, dus je kunt altijd de gemeente om advies vragen als je er niet helemaal uitkomt. Laat je niet afschrikken door het jargon en het officiële gedoe. Begin nu, en werk zo zelf mee aan meer erkenning voor de prestaties van vrouwen. Wie weet wordt de volgende lintjesregen dan een wat minder eenzijdig verhaal.

Nederlands voetbal heeft vier jaar om op niveau te komen

Een Nederlands team afvaardigen naar het WK Vrouwenvoetbal van 2015? Dan moet er veel gebeuren, want het WK van dit jaar laat zien dat het niveau hoog ligt. Het goede begin is er in ieder geval. Wegens succes gaat de FIFA het aantal deelnemende landen uitbreiden van 16 naar 24. Meer kans voor Nederland dus om één van die 24 landenteams te worden. Bovendien bleek afgelopen mei dat de landelijke eredivisie toch door kan gaan, met zeven damesteams.

Het Zweedse elftal won de bronzen medaille bij het WK Vrouwenvoetbal 2011.

Het zou geweldig zijn als Nederlandse meisjes en vrouwen hun sport op het hoogste niveau kunnen beoefenen, met uitzicht op deelname aan het volgende WK. Zo’n perspectief inspireert en zet aan tot grootse daden. Dat Nederland het kan bleek in 2009, toen Oranje onder leiding van bondscoach Vera Pauw de halve finale van het EK bereikte. Die wedstrijd trok 1,6 miljoen kijkers in Nederland, waarvan een miljoen mannen en 600.000 vrouwen.

Het bleek een voorlopig hoogtepunt voor het vrouwenvoetbal in Nederland, want daarna kwam de klad erin. Vera Pauw brak ‘wegens verschil van inzicht’ met de KNVB. Begin dit jaar kondigde AZ en Willem II bovendien aan dat de vrouwenteams verlies opleverden. De clubs trokken hun dameselftallen om financiële redenen terug, zodat de eredivisie met nog maar vijf deelnemende clubs door het ijs dreigde te zakken.

Het was een ontwikkeling die hoon opleverde van onder andere voetbalcommentator Barbara Barend.  Zij wees erop dat het jaarlijks 2,5 ton kost om een vrouwenelftal in leven te houden. Waar heb je het dan over, als mannelijke voetballers van diezelfde clubs een miljoensalaris ontvangen? Bovendien trekken Nederlandse gemeenten samen een miljard euro uit om voetbalclubs te steunen. Met zoveel overheidssteun en een begroting van miljoenen euro’s per club zou het toch mogelijk moeten zijn 2,5 ton te vinden voor een vrouwenelftal. Maar nee, de clubs hadden wel iets belangrijkers te doen.

Gelukkig bleken FC Utrecht en SC Heerenveen toch door te willen gaan, en kwam er vervanging voor AZ in de vorm van SC Telstar. Zodoende kon de KNVB een nieuw seizoen eredivisievoetbal voor vrouwen afkondigen met zeven deelnemende clubs. De competitie begint op 2 september.

En het WK Vrouwenvoetbal, waar Nederland hopelijk over vier jaar ook aan mee kan doen? Dat WK is nu al een succes, met uitverkochte stadions, enthouasiaste reacties van kijkers, en véél kwaliteit uit alle windstreken. Fifa voorzitter Blatter kondigde daarom aan dat het volgende WK geen 16 maar 24 deelnemende landen zal krijgen. Het WK biedt vrouwen bovendien een geweldige kans om ervaring op te doen. Niet alleen voetballers profiteren van sporten op het hoogste niveau, maar ook scheidsrechter en sportverslaggeefsters. Zie onder andere dit artikel over Afrikaanse sportverslaggeefsters en de betekenis van het WK voor hun werk.

Enfin, vanavond de finale tussen Japan en de Verenigde Staten. Te zien op Eurosport, BBC 3 en de Duitse zender ARD. De Zesde Clan gaat zeker kijken. Fijn dat het vrouwenvoetbal zo in de lift zit, dat smaakt naar meer!

Vrouwenvoetbal verovert harten in Engelse pub

Het WK Vrouwenvoetbal kijken in de kroeg? Eh, welk WK? Vrouwenvoetbal? Nou ja, als niemand er bezwaar tegen heeft… O, wacht, lekkere tieten! Dat was de houding die Rachel Dixon aantrof toen ze de kwartfinale tussen Engeland en Frankrijk wilde zien in haar lokale pub.  Maar naarmate de wedstrijd vorderde, en zeker toen de strijd met strafschoppen eindigde, bleek iedereen aan de televisie gekluisterd te zitten.

WK 2011, het Engelse team valt aan.

Dixon schreef over haar ervaringen in The Guardian, omdat het voorval in een notedop schetste hoe vrouwenvoetbal zich zou kunnen ontwikkelen van iets exotisch, waar met name bepaalde mannen op afgeven, tot een serieus evenement voor iedereen.

Want hoe begon het? Niet zo goed. Nadat een barman gewillig de televisie in de pub aanzette, moesten de klanten eerst niets hebben van vrouwenvoetbal. Dixon:

When the channel was changed from cricket to football just before kick-off, it caused an uproar. “Women’s football? That’s disgusting!” said a furious lone drinker, finishing his pint in one gulp and storming out. Another two men shook their heads and moved to another part of the pub, away from the TV screen, presumably so they wouldn’t accidentally see a woman kicking a ball.

Zodra de wedstrijd begon, vonden de mannen die wél bleven het nodig om routinematig seksistisch commentaar te leveren op de voetballers. Zo, die ziet er fit uit. Lekkere tieten!!! Dat genre. Langzaam begonnen de klanten van de pub echter toch betrokken te raken bij de strijd tussen Engeland en Frankrijk. De tweede helft eindigde bij een gelijke stand. Strafschoppen dus. Het Engelse team verloor op het aller-allerlaatste moment. Tegen die tijd zat iedereen aan de buis gekluisterd en had Dixon de positie van expert gekregen – wie zijn die vrouwen, wie zal de strafschoppen nemen? Zo veroverde het vrouwenvoetbal uiteindelijk alle harten.

Dat is de reden waarom Dixon hoopt dat de media, niet alleen in Engeland maar ook in de rest van de wereld, vaker wedstrijden vrouwenvoetbal op de televisie tonen:

Most people are never exposed to women’s football. They wouldn’t choose to watch it, or they don’t know when it’s on TV – or it’s never on TV. It was only a last-minute campaign that led to this game being shown on BBC2 rather than the red button. Maybe if a match was showing in the pub sometimes, or if a club’s women’s team played directly before the men, it would become normalised. And people might actually enjoy it – or at least not get so angry about it.

De finales van het WK Vrouwenvoetbal vinden plaats op 16 en 17 juli. Wie de wedstrijden in Nederland wil volgen kan eigenlijk alleen terecht op de radio. Op de televisie blijft het namelijk doodstil. De site Radio.nl noemt het opmerkelijk dat de publieke omroep (NL 1,2 en 3) de wedstrijden compleet negeert. Alleen mensen met het digitale kanaal Sport24 kunnen de finales zien.