Groningen krijgt feministische groep – meld je aan

Feministe, woonachtig in de regio Groningen (of elders), en klaar met seksisme? Meld je dan aan bij Christine via schilderes@echriri.nl. Christine is betrokken bij een initiatief van drie mensen, om in de regio Groningen een feministische groep te vormen. De drie willen samen met anderen in actie komen tegen de seksuele objectificatie en structurele achterstelling van vrouwen.

De groep is op dit moment bezig met het ontwikkelen van concrete acties. Een eerste doelwit hebben ze al gekozen: seksistische reclames. Daarnaast wil de groep zich verdiepen in feministische theorie, omdat dit helpt bij de gedachtevorming en het effectief aanpakken van seksisme. Zoals het werk van Bell Hooks en andere denkers. Christine:

Flavia’s uitspraak “my feminism will be intersectional or it will be bullshit” is iets waar ik honderd procent achter sta. Ik ben niet van plan om de wereld alleen te verbeteren voor blanke, gezonde, hetero, cis, etc. vrouwen. Voor mij betekent feminisme de wereld verbeteren voor iedereen, overal. Dus ook voor transgenders en niet-binaire gegenderde mensen. Want als we sommige mensen niet belangrijk genoeg zouden vinden, lopen we altijd de kans dat iemand vaststelt dat wij niet belangrijk genoeg zijn.

De praktijk leert dat mensen beter worden van het feminisme. Omdat dit gedachtengoed uitgaat van de mens als mens, en instrumenten biedt om situaties op een volwassen manier te bespreken:

feminism doesn’t make me see problems that aren’t there, but provides the tools which allow me to analyze and prescribe solutions based on a context larger than my immediate experience. And existent outside the narrowly-drawn borders of constrictive stereotyping.

Binnenkort dus ook in Groningen. Grijp je kans, meld je aan. En heb plezier.

Nieuwsronde

Feministisch hulpfonds Mama Cash bestaat dertig jaar en viert dat met een bijzonder kunstwerk. Disney besloot tot een make over van een tekenfilmfiguur, en moest dat bekopen met bergen kritiek. Oh, en dat vrouwen op papier rechten hebben, wil niet zeggen dat ze er in de praktijk ook gebruik van kunnen maken. Dat zien we in Nederland bij onze eigen SGP, maar dat gebeurt ook in Pakistan. Dat en meer in deze nieuwsronde.

• Mama Cash bestaat dertig jaar en viert dat met een terugblik en een speciale geschiedenispagina. De organisatie kwam eerder ook al zeer positief in het nieuws. Het fonds ging in zee met de Cubaanse kunstenaar Jorge Rodriguez-Gerada. Hij maakte op het Zeeburgereiland in Amsterdam een gigantisch vrouwengezicht, als symbool voor vrouwenrechten in Nederland en daarbuiten. Mooi! Op deze site nog meer foto’s van het kunstwerk. Mama Cash steunen, om vrouwenorganisaties wereldwijd te steunen? Kijk hier voor informatie over wat je kunt doen.
• Vrouwen in Pakistan hebben officieel het recht om te stemmen, maar dat wil niet zeggen dat ze ook in de praktijk naar het stemhokje kunnen. Met name in door de Taliban gecontroleerde gebieden verbieden mannen vrouwen om te stemmen. Ze mogen het huis niet uit. Bij 564 stembureaus hebben medewerkers in geen vijf jaar een vrouwelijke kiezer gezien.
• De tekenfilm Brave morrelde aan de conventies van zoete prinsesjes door hoofdpersoon Merida zelfstandigheid te geven, en een zeer effectieve pijl en boog. Nu ze echter deel uit gaat maken van de speciale prinsessencollectie van Disney, moet ze zich aanpassen. Weg met de wapens, haar onder controle, en een paar kilo eraf zodat ze een meer sexy uiterlijk heeft. Boodschap aan meisjes: sterk en weerbaar mag niet. De protesten zwellen aan. En hadden effect: Disney heeft de tandeloze versie inmiddels stilzwijgend vervangen door de originele, strijdbare Merida. Leve internetactivisme!
• Mooie column van Elma Drayer over het emancipatiebeleid van minister Bussemaker. Waarna de eerste commentator meteen stelde: ,,Zo. En dan nu de laatste stap: wij vrouwen willen onderhand wel eens hetzelfde verdienen als mannen, voor hetzelfde werk. Zolang DAT nog steeds volkomen onbespreekbaar is en als normaal wordt ervaren (ik hoorde Jetje er ook niet over) vind ik dat dit onderwerp veel te eenzijdig wordt benaderd.” Inderdaad. Plus: emancipatie staat niet gelijk aan betaald werk. Het begrip is veel breder en revolutionairder van aard.
• Woelige tijden bij Belgische universiteiten. Daar vinden verkiezingen plaats. De Universiteit Gent koos voor een vrouw. De arts Anne de Paepe wordt de komende vier jaar rector. Bij de Katholieke Universiteit Leuven is de strijd nog onbeslist. In de tweede ronde van de rectorverkiezingen staat Karen Maex tegenover Rik Torfs. Dus ook hier zou het een vrouw kunnen worden…
• De burgemeester van de Japanse stad Osaka ligt onder vuur na uitspraken over vrouwen die in de tweede wereldoorlog gedwongen als prostituee moesten werken. Volgens hem was dit absoluut noodzakelijk om Japanse troepen gedisciplineerd te houden en hen wat ontspanning aan te bieden. Pech voor de vrouwen, de soldaten waren belangrijker. Onder andere de Verenigde Staten veroordeelden het standpunt van de burgemeester. 
• Bezuinigingen treffen kwetsbare vrouwen het hardst. Dat signaleren 42 sociale organisaties in Engeland. Ze analyseerden de effecten van het regeringsbeleid, iets wat ze ook al deden in 2008. Ten opzichte van dat jaar verkeren nu alle vrouwen in een slechtere situatie, behalve de meest welvarende. ,,Vivienne Hayes, chief executive of the Women’s Resource Centre, which compiled the report, said: “Evidence in our report raises serious questions about the UK government’s commitment to women’s equality. Austerity is not an excuse for discrimination,” schrijft The Guardian.
• Het aandeel van actrices in Hollywoodfilms zakte naar het laagste niveau in vijf jaar. Dat blijkt uit een nieuwe monitor over de positie van vrouwen in de honderd grootste kassuccessen van 2012. Slechts 28,4 procent van personages met tekst is vrouw. Als actrices al in beeld verschijnen, doen ze dat in eenderde van de gevallen in een geseksualiseerde context. Ze dragen schaarse kleding, en hoe jonger de actrice, hoe meer bloot. Kortom, op z’n best stagnatie, afgewisseld met verslechtering. Hollywood houdt nog steeds niet van vrouwen…

Emancipatiebeleid: vrouwen moeten zich schuldig voelen

Vrouwen teren teveel op de zak van hun man, vindt de Nederlandse regering. Om het aantal financieel zelfredzame vrouwen te vergroten, zouden ze volgens minister Bussemaker af moeten van dat eeuwige schuldgevoel over hun gezin. ”Ze zouden zich eerder schuldig moeten voelen over het feit dat de overheid zoveel in ze heeft geïnvesteerd”, aldus de minister. Ja! Laten we dat doen! Vrouwen zichzelf schuldig laten voelen!

Bussemaker, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, maakte haar opmerkingen in dagblad Trouw, als startschot voorhaar nieuwe nota over emancipatie. We willen allereerst benadrukken dat ze wel degelijk zinnige problemen aankaart. Maar liefst 52% van de Nederlandse vrouwen is afhankelijk van een partner, familie of de overheid. Rooskleurige denkbeelden, stevig gestimuleerd door bladen als Libelle en Margriet, zorgen ervoor dat veel vrouwen niet willen of kunnen inzien hoeveel risico’s ze lopen. Hier ligt een bak werk, ook voor vrouwen zelf.

Daarnaast veerden we op bij de krachtdadige houding van de minister:

“Soms wordt het thema emancipatie als niet meer relevant beschouwd”, zegt Bussemaker. Maar, zo schrijft ze, als het geen onderwerp van gesprek meer is, dan verdwijnen idealen: zelfs wie is opgegroeid in een gezin waar een gelijke taakverdeling tussen man en vrouw als normaal werd beschouwd, past dat lang niet altijd zelf ook toe. [...] Bussemaker: “Emancipatie heeft voortdurend onderhoud nodig. Ik ben niet van de school van: het gaat heel goed, als we nu rustig afwachten komt het moment waarop alle vrouwen werken vanzelf. Ik ga niet wachten tot 2075, als misschien alle vrouwen werken.”

Precies! Emancipatie is een kwestie van frappé, frappé toujours. Zelfs hard bevochten overwinningen, zoals baas in eigen buik, kunnen bij het minste of geringste weer onder vuur komen te liggen. Bussemaker snapt dat en wil actie. Prima.

Maar. Nu  de punten die maken dat Bussemakers opinie nogal wat stof doet opwaaien. Sinds wanneer staat ‘emancipatie’ gelijk aan ‘betaald werk’? Sinds wanneer staat ‘vrouw’ gelijk aan ‘moeder met een gezin’? En hoe feministisch is het, om vrouwen op te zadelen met nog meer schuldgevoelens?

De Zesde Clan moet haar nota nog lezen. We horen de minister tot nu toe echter alleen praten over vrouwen en betaald werk.  Tweede maar: het lijkt allemaal te draaien om vrouwen met kinderen en een partner. Alsof dat de enige vrouwen zijn die behoefte hebben aan een stevig emancipatiebeleid. Wat doet de minister voor alleenstaanden? Of voor lesbische vrouwen? Voor vrouwen die om wat voor reden dan ook, bijvoorbeeld vanwege een chronische ziekte of handicaps, niet mee kunnen doen aan die riedel van betaald werken en economische zelfstandigheid? We horen er op dit moment niks over.

En tot slot: waarom moet de individuele vrouw zich schuldig voelen? Denkt Bussemaker dat die gevoelens vrouwen meer zelfvertrouwen geven of assertiever maken? Psychologisch gezien hebben schuldgevoelens juist vaak een verlammend effect op mensen. Iemand schuldgevoelens aanpraten staat daarom haaks op de geest van vrouwenemancipatie. Bovendien is inspelen op schuldgevoelens op de lange duur schadelijk voor de relatie. Zie ook: overheid ziet burger als aspirant-profiteur.

De nadruk op schuldgevoel van en bij vrouwen lijkt daarnaast nogal beperkt. Als de minister op de Calvinistische toer gaat, dan weten wij nog veel meer partijen die zich flink schuldig mogen voelen. Bedrijven die vrouwen ontslaan zodra ze het wagen zwanger te worden. De groep mannen die het wel makkelijk vindt, zo’n huisvrouw die opdraait voor de was en de poepluiers. De regering, die er al jaren voor zorgt dat individuele vrouwen het nakijken hebben bij de inkomenspolitiek, en traditionele rollenpatronen stimuleert door een combinatie van belastingen en bezuinigingen. Speelgoedwinkels, met hun roze en blauwe tweedeling in de schappen. Zo kunnen we nog wel even door gaan.

De veel te grote nadruk op individuele vrouwen geeft conservatieve haters bovendien alle ruimte om de structurele marginalisering van vrouwen te ontkennen, en hen aan te vallen. NRC huisseksist Steven de Jong bijvoorbeeld, die meteen roept dat vrouwen die thuis zitten met een diploma, de kosten van hun studie terug moeten betalen en een sollicitatieplicht moeten krijgen. Waarbij hij flink gebruik maakt van termen zoals ‘gediplomeerde poetsdames’, en een vijandbeeld schetst van vrouwen die alleen denken in termen van rechten, die werken zien als een leuke hobby, zich ‘er’ gemakkelijk vanaf willen maken, de luie loeders.

Dat zoveel vrouwen (economisch) kwetsbaar zijn, vormt het eindresultaat van een scheefgegroeide structuur. Je kunt de rekening van maatschappelijke ongelijkheid niet eenzijdig bij individuele vrouwen neerleggen. En nogmaals, je kunt emancipatie niet reduceren tot de financiële zelfredzaamheid van moeders.

Tot zover de eerste gedachten omtrent het beleid en de uitspraken van Bussemaker. Wordt vervolgd!

De Gereedschapskist: zeurende, klagende jammeraars

Huilfeministen. Slachtoffers. Aanstellers. ‘Je zeurt’. Veel te vaak krijgen feministen en andere weldenkende mensen deze verwijten naar hun hoofd geslingerd zodra ze kritische geluiden laten horen over verschijnselen in de maatschappij. De meest recente aflevering komt van Angela Carper, forensisch arts. Zij zet Volkskrantredacteur Joyce Brekelmans weg als huilfeministe, nadat Brekelmans zich afvroeg waarom mensen zo negatief reageren op feministische standpunten.

Arme, arme stakker. Waarom kan die vrouw haar kop niet houden?

De meest recente golf van ‘je zeurt’ verwijten ontstond nu radio 538 voor de vijfde keer de ‘meest neukbare moeder ‘verkiezing hield. Neee, geen verkiezing van de meest neukbare vader, die hebben we niet. Het uiterlijk van mannen doet er niet toe. Het gaat om vrouwen en vooral hoe aantrekkelijk mannen hen vinden. Vanwege die en nog vele andere redenen leidde de verkiezing tot kritiek:

MILF staat voor Mother I’d Like to Fuck, grofweg: een geil wijf dat minimaal één kind ter wereld heeft gebracht waar mannen graag mee zouden willen neuken. Want dat zijn wij vrouwen, wezens waar mannen hun pik in kunnen steken. Als je lekker bent ten minste. [...] Waar de fuck is het misgegaan? Wanneer zijn wij vrouwen gestopt met demonstreren tegen deze belachelijke verseksualisering van ons algehele zijn? Wanneer zijn we het leuk en ‘grappig’ gaan vinden om ‘neukbaar’ gevonden te worden?

Waarna een van de eerste commentatoren de auteur, Hasna el Maroudi, meteen verwijt dat ze zeurt om respect. Zo volautomatisch gaat dat. Kritiek? Zeurpiet!!

We kunnen nog vele, vele ‘je zeurt’ reacties verwachten. Want het vormt een geniaal wapen om kritische stemmen tot zwijgen te brengen. Het verwijt valt in de lange traditie van het toon-argument. De ander wuift weg wat je zegt, want je zegt het op de verkeerde toon. Te boos, te fel, te jankerig. Blijkbaar kiezen we in Nederland vaak voor de subcategorie ‘zeurend’, omdat we daar als groep het meest allergisch op reageren. Zo’n verwijt dient verschillende functies. Waaronder:

• feministen zwart maken
• vrouwen gelijkstellen aan zeurpieten
• de inhoudelijke argumenten negeren
• verandering tegenhouden / de status quo verdedigen
• het klinkt netter dan ‘hou je kop’

Negatieve oordelen over het feminisme vallen in Nederland in vruchtbare aarde. Waarom moeten die strijdende vrouwen zo grof zijn?, heette het in de beginjaren van de tweede feministische golf. Daarvoor en daarna was het niet veel beter. El Maroudi geeft eerlijk toe dat dit negatieve imago een drempel opwerpt:

Lang heb ik me er tegen verzet. Ik wilde geen feminist zijn. Feministen zijn dik, dragen tuinpakken en zijn zuur. Ze gaan ervan uit dat vrouwen hopeloze gevallen zijn die zonder (georganiseerde) steun niets kunnen bereiken. Wanneer je vindt dat je onrecht is aangedaan vanwege je geslacht, kun je daar prima zelf iets aan doen. Je hebt een mond, trek hem open en los het probleem op. We leven in Nederland, niet in Saudi-Arabië, zo meende ik. Erg leuk bedacht van mezelf, maar ontzettend naïef. De meeste vrouwen dragen in Nederland weliswaar geen niqaab, maar de onderdrukking is een stuk geniepiger.

Omdat ‘het’ feminisme een slecht imago heeft, is het schieten voor open doel. Van zuur tuinpak naar jammerende huilfeministe is slechts een kleine stap. Het ‘je zeurt’ argument versterkt zodoende de bestaande vooroordelen en maakt feministen nog vervelender. Feministen, hou je kop!

Het zeurargument versterkt daarnaast ook de bestaande minachting voor vrouwen in het algemeen. Het past in het stereotype beeld van de zeurende (huis)vrouw, de vijandige beeldvorming rondom dominante krengen die anderen het leven zuur maken met hun constante geklaag. Mannen houden niet van zeurvrouwen. Vrouwen, hou je kop!

Over mannen hoor je dit nauwelijks. Brekelmans maakt die dubbele moraal zichtbaar met haar observatie:

alleen bij mannen zijn ‘iets aan de kaak stellen’ en ‘zeiken’ twee verschillende dingen.

Het zeurverwijt versterkt niet alleen bestaande minachting voor vrouwen in het algemeen, en feministen in het bijzonder, maar maakt het ook mogelijk om discussies de kop in te drukken. Laten we even kijken wat Carper doet. In een kort stukje tekst gebruikt ze veel termen met een negatieve lading. In de kop van het stuk: huilfeminisme. In de broodtekst: de discussie vervuilen met geklaag, slachtoffertoon, gejammer, huilfeministen, wie kritiek heeft zou ‘medevrouwen reduceren tot slachtoffers’, klaagzang, nog een keer de term huilfeminisme. En dat in vijf korte alinea’s.

De inhoud van de kritiek verdwijnt zodoende achter een wolk van negatieve, op de persoon gerichte waardeoordelen. Dit kan steun voor de kritische groep ondermijnen. Wie wil bij deze ‘huilfeministen’ horen? Wat een tenenkrommende jankerds. Critici, hou je kop!

Door de grote aandacht voor slachtoffers en jammerende klaagzangen, kan de auteur bovendien voorbijgaan aan de inhoudelijke argumenten. Met het zeurargument kun je negeren waar het echt over gaat. In een weerwoord probeert redacteur Joyce Brekelmans dan ook terug te gaan naar datgene waar de kritiek zich op richt:

niet het sexy imago van de genomineerde dames is het probleem, maar de hoeveelheid gal die naar boven komt zodra iemand ook maar waagt op te merken dat er sprake is van seksisme. De door jou zo gehate ‘slachtoffertoon’ heeft meer te maken met vooroordelen van de lezer dan met het punt dat wordt gemaakt. De ‘huilfeministen’ die jij beschrijft, zijn pure projectie. Wat ik zie, zijn enkele vrouwen die constateren dat gewoon braaf je bek houden, je werk doen en lief lachen niemand motiveert om de status quo te veranderen. Een betere tactiek is om zo nu en dan een zere scheen op te zoeken en een discussie op gang te brengen. Want een debat over vrouwenemancipatie ontstaat nu eenmaal niet vanzelf.

Daar heb je ‘m: de status quo veranderen. Feminisme als een beweging die fundamentele veranderingen wil bereiken. Eng, dooooodeng. Geen wonder dat zoveel mensen in het defensief schieten. Door boos te worden, of door feministen als zeurpieten neer te sabelen, of door de kritiek af te doen als gejengel van aanstellers die beter over iets echt belangrijks zouden moeten praten. Want dat is de vierde functie van deze strategie: verandering tegenhouden, danwel de status quo verdedigen. Kritische mensen zijn lastig en vervelend, en bovendien in de minderheid, dus ze moeten hun kop houden. Zeker als het van die enge feministen zijn.

Probleem: inhoudelijk standpunt X en dan volautomatisch de reactie HOU JE KOP staat zo primitief. Het roept beelden op van iemand die de vingers in de oren steekt. Kinderachtig. Dat is reden nummer vijf waarom mensen dit wapen hanteren. Met ‘je zeurt’ kun je de schijn ophouden dat je nog enigszins inhoudelijk reageert op standpunt X. Ook al doe je dat in werkelijkheid helemaal niet.

Er valt nog veel, heel veel te verbeteren in de situatie van vrouwen in Nederland. Vrouwen in het algemeen, feministen in het bijzonder, en hopelijk ook steeds meer mannen, hebben dat door en houden daar hun kop niet over. Ook al maak je ze uit voor zeurpiet. Gelukkig maar.

Nergens een vrouw te bekennen

Een beeld zegt meer dan duizend woorden. Daarom biedt een recent opgezette tumblr, 100 procent mannen, zoveel inzicht. Het Vaticaan kan zich nog beroepen op een heilig boek om vrouwen buiten te sluiten, maar moderne bedrijven zoals BP, of politieke instanties, kunnen geen beroep doen op die schaamlap. Waarom zijn daar dan geen vrouwen?

Inderdaad, 100 procent mannen….

Een vrouw bedacht honderd procent mannen. Technologiejournalist Lydia DePillis verveelde zich op een zondag, een tijdje geleden. Rondklikkend op internet viel haar opeens op dat er nogal wat gezaghebbende organisaties zijn, die op hun website trots hun topmensen presenteren. De bisschopssynode, de raad van bestuur, de burgemeesters van een stad. Rij na rij mannen staarden haar aan vanaf het scherm. Het maakte zo’n indruk op haar, dat ze een tumblr creëerde om deze eenheidsworst zichtbaar te maken.

DePillis plaatst foto’s en lijstjes. Ze voegt er nauwelijks commentaren aan toe. Dat hoeft ook niet, want de beelden spreken voor zich. Op die manier hoopt de journaliste dat haar initiatief effect krijgt:

 ”What I hope doesn’t come out of this is people just putting one lady on their board and on their schedule just to avoid being blogged or Tumbl-d about,” she said. But if people felt a little “embarrassed” by it, even, DePillis would consider that a success. [...] ”The ideal outcome is that organizations which are completely full of men will think about why that is and think about what they can do,” she added.

Dat lijkt te werken. Voordat mensen een probleem aanpakken moeten ze zich namelijk eerst bewust worden dat er een probleem is. De tumblr lijkt die bewustwording te bevorderen, want de zee van mannengezichten komt hier en daar hard aan. Een aantal van de op de tumblr tentoongestelde instanties nam inmiddels maatregelen om meer diversiteit te bereiken. Wie weet….

Christelijke organisatie krijgt poezelige make-over

ACL, de Australian Christian Lobby, houdt zich vooral bezig met de strijd tegen het homohuwelijk, vrouwen zwanger in de keuken houden, en voorkomen dat voorlichters mensen waarschuwen voor aids. Toen deze organisatie van website wisselde en de oude domeinnaam vrij kwam, roken drie feministes hun kans. Ze kochten de domeinnaam. Wie nu de oude site van de ACL wil bezoeken, komt terecht bij de organisatie Australian Cat Ladies. Deze ACL staat voor sociale gerechtigheid, gelijkheid, en de distributie van kattenplaatjes waar nodig.

Het initiatief komt van Hilary Bowman-Smart, Genevieve Stewart, en Jessica Alice. Ze stonden een keer op de bus te wachten en verveelden zich. Tijdens een gesprek om de tijd te doden, kwamen ze uit op de verhuizing van de ACL, en welke mogelijkheden dat bood. Waarom niet een fictieve organisatie oprichten, die onder de vlag van deze christelijke organisatie hele andere waarden wil bevorderen:

Ms Bowman-Smart said the trio wanted reproductive autonomy, comprehensive sexual education, and “a society that does not discriminate based on gender or insist that women adhere to some sort of twisted archaic moral code”. ”Also, (co-founder) Genevieve (Stewart) is a lesbian and one day would like to be married and free from the homophobia that is often defended by people such as the Australian Christian Lobby under the guise of religious expression.” Ms Bowman-Smart said the site was started as a joke but “maybe we could use it to do some good in the future”.

Humor, dus, maar met een serieuze ondertoon. En met katten! Die nemen uiteraard een centrale plaats in bij alles wat de ACL doet:

The ACL actively encourages family values such as love, consent, communication, regular nap times, and scratches under the chin/behind the ears. The ACL believes all love is equal, but the love between a lady and her cat(s) is more equal than others.

Natuurlijk bleven de acties van het trio niet zonder gevolgen. De ACL meldt dat iemand inmiddels domeinnaam australian cat ladies heeftaangekocht. Deze site linkt echter door naar nieuws over honden. Preciezer gezegd: plaatjes die verkondigen dat honden beter dan katten zijn. (Op Facebook is de noemer ‘australian cat ladies’ overigens wél gelinkt aan de kattensite.) Australische media zagen verder de humor van de actie wel in. De drie initiatiefneemsters kunnen rekenen op complimenten zoals ‘awesome’. Indrukwekkend, geweldig. Het Amerikaanse feministische online magazine Jezebel juicht de actie ook toe.

Iedereen kan zich opgeven als lid van ACL. De Zesde Clan kijkt inmiddels of het mogelijk is de ACL als ambassadeur in Nederland te vertegenwoordigen. Of dit zal lukken is even afwachten:

Please fill out the membership form below and once your membership has been approved through a mysterious process involving kibble and cat litter, we will send you a real certified membership certificate (we made it ourselves in MS Paint). Please note that you must then undergo an initiation ritual. You can do it yourself if necessary. It involves getting drunk* while wearing cat-themed clothing.

De Zesde Clan houdt u op de hoogte van de vorderingen van onze sollicitatie naar een positie als ambassadeur.

UPDATE: We zijn toegelaten! Vanaf nu mag de Zesde Clan zich officieel de Nederlandse ambassadrice van de Australian Cat Ladies noemen. Miauw!

Onderbuik van Nederland hoont Van Miltenburg weg

De Telegraaf is er als de kippen bij om de poorten open te zetten voor kritiek op Van Miltenburg. De kamervoorzitter kwam in de problemen toen het CDA haar er in een debat van beschuldigde dat ze de discussie op een oneerlijke manier stuurde. Ze reageerde kort en schorste daarna de vergadering voor vijf minuten. De kop dat ze ‘ongeschikt als kamervoorzitter‘ zou zijn, zorgt ervoor dat de discussie meteen al een gekleurde aftrap krijgt.

Eerder had het NRC, ook een conservatief bolwerk, haar gedrag in een kop al een kamervoorzitter onwaardig genoemd. En HP/De Tijd riep ‘stop er toch mee’. De stemming zit er goed in. In dat klimaat is het niet zo vreemd dat er naast min of meer ter zake doende kritiek, ook allerlei seksistische geluiden klinken. Die hatelijke ondertoon zit ‘m onder andere in reacties van onderstaand type:

Van Miltenburg heeft een hoog koeieneergehalte en als ze dan terechtgewezen wordt gaat ze jankerig pruilen. Niet geschikt dus.

in een situatie als deze is het de vraag of de voorzitter van de kamer wel genoeg overwicht heeft. Op de aanval die er gegeven werd had deze krachtig en cordaat het kamerlid van rubliek dienen te geven.

Het is een schat van een vrouw maar ik denk dat het voorzitterschap te hoog voor haar gegrepen is. Er zijn nog genoeg andere mooie baantjes voor haar in de politiek te doen die minder emotionele druk geven voor haar…..!

laat deze huisvrouw maar gewoon doen waar ze goed in is en lijstduwer worden van de partij

Het moest perse weer een vrouw worden, een vrouw die belerend toespreekt, personen en partijen op de vingers wil tikken en een vrouw die niet neutraal blikt in haar handelen. Buma heeft gelijk met zijn bewering dat zij het debat stuurt en daarbij duidelijk aantoont NIET neutraal te kunnen handelen.

weglopen als je iets te horen krijgt wat je niet bevalt,doe je werk mevrouw en vat niet alles persoonlijk op

Mevrouw is aardig; dat zijn gelukkig zoveel mensen. Ze is compleet ongeschikt als kamer voorzitter en moet snel de eer aan zichzelf houden. Stoppen dus ! De zoveelste binnen de VVD die op basis van “aardig zijn” beloond moest worden met een mooie functie.

Dit soort opmerkingen krijgen vrouwen in leidersrollen verdacht vaak naar hun hoofd geslingerd. We komen het bekende rijtje tegen: te aardig. Te emotioneel. Geen overwicht. Vat zaken te snel te persoonlijk op. Pruilen. Janken. Gebruikt de verkeerde toon, in dit geval onder andere belerend en koeionerend. Weglopen (nogmaals: Van Miltenburg schorste de vergadering kort, kwam terug en zette de vergadering daarna weer voort).

Het seksisme is zowel expliciet als impliciet. Neem de kwalificatie huisvrouw. Ooit een mannelijke politicus weggezet horen worden als huisman? Ook het verwijt dat het per se een vrouw moest worden (met impliciet het vervolg ‘en zie wat er van komt’) is behoorlijk hatelijk. Zo’n opmerking doet geen recht aan de openbare, democratische verkiezingsprocedure voor de functie van kamervoorzitter.

Impliciet seksisme ligt lastiger, want het is subtieler en dus moeilijker hard te maken voor mensen die vantevoren al bedacht hebben dat er niks aan de hand is. Maar geloof ons, een beetje kritische vrouw herkent seksisme als ze het hoort of ziet. Laten we PvdA-voorman Diederik Samson eens nemen. Die reageerde recent ook nogal emotioneel toen iemand hem verweet koehandel te bedrijven met illegalen. Toch noemt niemand hem onbekwaam en er volgden ook geen oproepen om op te houden, omdat hij emotioneel zou zijn of ‘het’ zich te persoonlijk aantrekt.

Ook woorden als ‘schat van een vrouw maar ik denk dat het voorzitterschap te hoog voor haar gegrepen is’, zijn tenenkrommend neerbuigend. Het klinkt positief, maar eigenlijk wordt Van Miltenburg hier met een paternalistisch kneepje in haar wang naar huis gestuurd. Zoet maar meisje, ga jij maar thuis verder pruilen en janken. Dan stop je tenminste met anderen koeioneren.

Van Miltenburg zelf maakt zich helaas kwetsbaar voor die seksistische ondertoon, door in het openbaar te verklaren:

Van Miltenburg zei achteraf dat ze zeer geraakt was door de opmerking van Buma. ‘Ik was geraakt in mijn integriteit. Dan ga je bij mij grenzen over. En ik heb wat heel veel vrouwen hebben als er wat gebeurt. Dan ga ik helaas huilen. Andere gaan gooien met dingen maar ik ging huilen.’

Zo’n opmerking is gevaarlijk in een wereld die met twee maten meet. Op zich is huilen ok. Het overkwam Diederik Samson. Hans Wiegel. Jan Pronk. Enneüs Heerma. Maar toen Karin Adelmund een keer vol schoot, voelde ze zich meteen opgelaten:

Ze putte er kracht uit, maar had ook gêne dat het haar overkwam. ,,Wat jammer dat ik het ben en niet een man. Laat nou toch eens een man janken”, had ze op dat moment bedacht, zo vertelde ze later in een interview.

Want een huilende man is krachtig. Maar een huilende politica? Zwak. Adelmund maakte haar opmerking niet voor niets. Ze had, vanwege haar linkse vakbondsachtergrond, kennis van het feminisme en was zodoende alert op dit soort mechanismen. Tegenwoordig menen we echter dat seksisme niet meer bestaat en dat gender er niet toe doet. Daardoor kunnen mensen onderschatten hoezeer seksisme ondergronds door broeit en discussies kleurt, op een manier die schadelijk is voor vrouwen.

Misschien moet Van Miltenburg er eens een goede feministische machtsanalyse bij halen. Dan kan ze de machocultuur van de politiek beter doorgronden, en zichzelf wat makkelijker een houding geven. Nog beter: misschien krijgen we op een gegeven moment eindelijk een politieke cultuur waarin vrouwen wat ruimte krijgen. We zijn er met ons allen verdacht snel bij om een vrouw in een verantwoordelijke, openbare functie te diskwalificeren op een manier die mannen niet tegenkomen. Verwijten van het type ‘een te aardige, te emotionele huisvrouw’ geven echt te denken.

Nieuwsronde

Een Amerikaans college is de verkrachtingscultuur op de campus zat en stapt naar de rechter. Hoe hoger de functie aan de Universiteit Utrecht, des te kleiner de kans dat op die post een vrouw zit. Zimbabwe krijgt een vrouwvriendelijke grondwet. En iedereen kan nu bingo spelen met commentaren op nieuws over vrouwen. Onder de veelgehoorde termen onder andere ‘bitch’ en ‘je moet eens een goede beurt krijgen’. Dat en meer in deze nieuwsronde.

Wikipedia wil onder andere schrijfsters uit de lijst van Amerikaanse auteurs verwijderen en onderbrengen in een subcategorie. Pardon?

• Hoe hoger de functie bij de Universiteit Utrecht, hoe meer mannen. Dat blijkt uit personeelscijfers. Studentenblad DUB wijst erop dat het ook anders kan. Zo creëerde de faculteit Geowetenschappen vier leerstoelen voor vrouwelijke hoogleraren. Ook de TU Eindhoven is de aloude mannenbolwerken zat. Rector Hans van Duijn wil ervoor zorgen dat in de toekomst de helft van de universitair docenten aan de universiteit bestaat uit vrouwen. Dat stelde hij deze maand voor bij de Universiteitsraad.
• De Nederlandse ontwerpster Noortje de Keijzer heeft de Amerikaanse media gehaald. Diverse websites besteedden aandacht aan haar zelfgemaakte mannenpoppen. Bij de commentaren blijkt dat niet iedereen gecharmeerd is van haar ontwerp: ,,I’m picturing waking up to that face in the morning laying next to me, and screaming in terror.” Ai….
• Ouders van een dochter kunnen niet om de alomtegenwoordige roze prinsessen toestanden heen. Desondanks zijn er manieren om meisjes een gezonde assertiviteit aan te leren, zonder de prinsessen de deur uit te doen. Zoals de plaatjes gebruiken om zelf je eigen verhaal te verzinnen. Dan kan sneeuwwitje opeens veranderen in een activiste voor dierenrechten!
• Inwoners van Zimbabwe stemden massaal in met een grondwet die gelijkheid tussen man en vrouw als een van de kernwaarden van het land ziet. Dat betekent dat vrouwen meer rechten krijgen, dus meer kansen op scholing, werk en een positie in de maatschappij.
• Wikipedia vindt de lijst Amerikaanse auteurs te lang worden. Dus halen redacteuren vrouwen uit de lijst en brengen hen onder in de subcategorie vrouwelijke Amerikaanse auteurs, ontdekte Amanda Filipacchi van de New York Times. Het nieuws sloeg in als een bom. Waarom vrouwen uit de algemene lijst halen? Waarom geen subcategorie ‘schrijvers met een penis’? Oooo ja, dat klopt. Mannen zijn de norm. Vrouwen een subcategorie. Helder!
• Bingokaarten!!! Deze keer speciaal gemaakt om termen gebruikt in online commentaren te turven. Als je ‘mannen zijn pas echt het slachtoffer’, ‘ga terug naar de keuken’, ‘lesbisch’, ‘slet’ en ‘val dood’ in één serie commentaren tegen komt, heb je bijvoorbeeld al bingo. Maar je kunt ook afspreken om bij iedere keer raak een glas bier achterover te kieperen, dan kun je de pijn van een vrouwenhatende wereld verdoven.
• Een nieuwe reclamecampagne van Dove gaat in op het probleem dat vrouwen vaak hun ergste criticus zijn als het gaat om hun uiterlijk. Anderen vinden hen vaak mooier dan zij zichzelf vinden. Prima om dat aan de orde te stellen, Dove doet z’n best, MAAR de commerciële onderneming gaat nog steeds uit van de tweedeling tussen dik en dun, en reduceert schoonheid tot ‘aantrekkelijk gevonden worden door anderen’, oftewel sexy. De persoonlijkheid van vrouwen doet er niet toe. Kortom, deze reclame verandert niks aan de bestaande sociale druk op vrouwen. Leuk geprobeerd, Dove, maar helaas. Geniale mensen hebben inmiddels een parodie op de advertentie gemaakt, deze keer met mannen in de hoofdrol.
• Studenten van het Occidental College in de V.S. zijn het zat dat de leiding van dit onderwijsinstituut verkrachting nauwelijks aanpakt. Ze stappen naar de rechter. Tegelijkertijd dient een organisatie van overlevers van verkrachting op de campus een klacht in bij de federale overheid. Een beroemde advocate, Gloria Allred, zal de zaak pro bono op zich nemen. Een docente van het college hoopt dat deze juridische stappen een keerpunt kunnen betekenen in de strijd tegen verkrachting.

De lezing van…. TEDx

TEDx is een organisatie die mensen met vernieuwende ideeën een podium geeft. De berg lezingen heeft inmiddels een duizelingwekkende omvang bereikt. Documentatiecentrum Rosa was zo vriendelijk om een selectie te maken van lezingen die feministische onderwerpen behandelen. Vrouwen en leiderschap, hoe vrouwenemancipatie te bevorderen en tegelijkertijd tradities in ere te houden, feminisme heruitvinden, reproductieve rechten, allerlei kwesties komen aan bod. Hier vind je het overzicht, met toespraken van zakenvrouw Sheryl Sandberg, kunstenares Shirin Neshat, schrijfster Isabel Allende, weldoenster Melinda Gates, activiste Kavita Ramdas en vele anderen. Voor een Nederlandse invalshoek, zie ook TEDx Amsterdam. Veel kijk- en luisterplezier!

Dood vrouw in Iers ziekenhuis was ongelukje

De dood van een zwangere vrouw in een Iers ziekenhuis was een ongelukje. Wel had de medische zorg beter gekund. Tot die conclusie komt een commissie van juristen, die de zaak van Savita Halappanavar onderzocht. De vrouw kreeg vorig jaar ernstige problemen rondom haar zwangerschap, maar artsen weigerde een abortus zolang de foetus nog tekenen van leven vertoonde. Ierland is immers een katholiek land, en abortus mag om die cultuur-religieuze reden niet. De 31-jarige vrouw stierf uiteindelijk aan een bloedvergiftiging die samen hing met haar miskraam.

De onnodige dood van de 31-jarige vrouw leidde tot protesten en stille marsen.

Dat is dus een ongelukje. De jury oordeelde wel dat Halappanavar slechte medische zorg ontving. Daarom komt de commissie met aanbevelingen. Die komen vooral neer op betere communicatie en registratie: medisch personeel moet meer informatie met elkaar delen, en ziekenhuizen moeten beter vastleggen wat er gebeurt rondom (gegevens over) bloedvergiftigingen. De commissie wil ook dat er een protocol komt met duidelijke richtlijnen voor het afbreken van een zwangerschap als het leven van de vrouw in gevaar is. Artsen hoeven dan minder bang te zijn voor strafzaken achteraf.

De weduwnaar van Halappanavar laat het er niet bij zitten:

Outside the courtroom, Mr. Halappanavar said legal action would continue to try to hold particular staff members responsible for his wife’s death. He said the hospital’s inaction for several days while his wife’s health deteriorated during a drawn-out, painful miscarriage meant she might as well have stayed at home. “They could have intervened right from Day 1 because they knew the fetus was inviable, so why wait?” he said, adding that the testimony had pinned down systemwide failures but no personal responsibility.

Andere commentatoren wijzen erop dat dit individuele geval niet op zichzelf staat. Keer op keer merk je dat er schrijnende wantoestanden ontstaan als vrouwen geen baas in eigen buik kunnen zijn. Zo speelt op dit moment een soortgelijke situatie in Ecuador. Ook hier geldt een totaal verbod op abortus. Een 22-jarige vrouw heeft zelf medische aandoeningen, en is zwanger van een niet levensvatbare foetus. Als zij deze zwangerschap uit moet zitten bestaat er een groot risico dat ze zal sterven aan complicaties bij de bevalling, maar ze krijgt geen hulp zolang een gerechtshof geen uitspraak doet of een medisch noodzakelijke abortus doorgang kan vinden. Artsen staan op dit moment werkloos toe te kijken hoe haar conditie achteruit gaat.

Als een land een vorm van zwangerschapsafbreking al toestaat, springen er meteen fanatiekelingen op om dat recht acuut weer in te perken. Die mensen opereren niet in een isolement. Onder andere Engeland merkt dat radicale organisaties uit de V.S. hun agressieve anti-abortusmethoden naar andere landen exporteren, met alle gevolgen van dien:

The anti-abortion lobby hate adult women, I think; give them their way, and they will have more dead women, more thwarted women in poverty and trapped. Forced motherhood is a kind of slavery, because motherhood and autonomy can never coexist. Restrictions on abortion killed Savita Halappanavar; they almost certainly killed Karnamaya Mongar too. We should remember it.

Nieuwe paus valt nonnen af

Oude paus, nieuwe paus, voor  de Leadership Conference of Women Religious, een overkoepelende organisatie waar tachtig procent van de Amerikaanse nonnen onder valt, maakt het geen verschil. De vorige paus stelde een Spaanse inquisitie in omdat hij vond dat de nonnen de kerkdoctrine schonden en zich bezig hielden met enge radicaal feministische initiatieven. De nieuwe paus, Francis, zet die lijn voort. Hij gaat verder met de reorganisatie van de LCWR, en stelde drie mannen aan om de statuten van deze organisatie te herschrijven en toezicht te houden op alle activiteiten van de zusters.

Hervorming van de Curie, een einde maken aan seksueel misbruik door pedopriesters, lekker belangrijk allemaal. Nee, als eerste bekrachtigt de nieuwe paus de beschuldigingen tegen de LCWR:

…the Holy See accused the group of undermining “issues of crucial importance to the life of Church and society, such as the Church’s Biblical view of family life and human sexuality” and promoting a “radical feminist themes incompatible with the Catholic faith.” With Francis’ blessing, the Vatican will continue its “program of reform,” which includes the appointment of three male bishops to manage the rewriting of the nuns’ conference statutes, review its community-based programs and otherwise ensure the group “properly” follows Catholic teaching.

Radicaal feministische nonnen! Toe maar. Wat heeft de LCWR misdaan om dit vreselijke etiket opgeplakt te krijgen? Nou, armen helpen, bijvoorbeeld, en stelling nemen tegen iedere vorm van onderdrukking in de samenleving. Concreet betekent dit dat nonnen allerlei sociale projecten opzetten en in woord en daad proberen om gemarginaliseerde groepen te ondersteunen. Vorig jaar ontving de organisatie nog een prijs voor haar werk, De Herbert Haag Prize:

The Catholic-based Herbert Haag Foundation honored LCWR “for their candid stance in this crisis, for their persistent loyalty to the Christian message and for the spiritual energy with which they carry the conflict,” according to a recent press release. The award honors “people and institutions that engage themselves in the spirit of the apostle Paul for freedom in the church and in doing so give witness to the world,” the press release said.

Het Vaticaan vindt het echter belangrijker dat vrouwen afblijven van voorbehoedsmiddelen en ongewenste zwangerschappen tegen hun wil uitzitten. Amerikaanse nonnen geven hier geen prioriteit aan. Dus is de LCWR opeens radicaal feministisch.

Nonnen en progressieve katholieken reageerden teleurgesteld op de handelswijze van de nieuwe paus. Ze hadden hoop gekregen, omdat Francis zich in eerste instantie voordeed als een nederige man, met een mildere inborst. Nee dus. Onder andere een commentator van webmagazine Slate is echter niet verbaasd. De nieuwe paus hangt dezelfde conservatieve denkbeelden aan als zijn voorganger. (Iets waar dit weblog meteen na zijn aantreden ook al op wees). Voor Francis staat de LCWR aan de verkeerde kant van de streep. Onder zijn leiding wapent het Vaticaan zich nog steeds tegen deze Amerikaanse nonnen. Treurig….

Nederland haalt opnieuw lage abortuscijfers

Het aantal abortussen in Nederland daalt gestaag. Steeds minder tieners krijgen te maken met een ongewenste zwangerschap. Dat blijkt uit cijfers van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Al eerder bleek dat het Nederlandse systeem goed werkt. Keuzevrijheid en een breed medisch aanbod zorgen ervoor dat vrouwen baas in eigen buik blijven en dat meisjes van veertien af kunnen zien van het baren van een kind.

De helft van de 31.707 zwangerschapsafbrekingen vond plaats in de eerste zeven weken van de zwangerschap, meldt de IGZ. De inspectie telt bij dit cijfers ook vierduizend vrouwen mee, die vanuit het buitenland naar Nederland kwamen om een ongewenste zwangerschap af te breken. Daarnaast daalt sinds 2002 het aantal abortussen bij tieners, van 16,8 procent in 2002 naar 13,8% in 2011. Dat is goed nieuws, want hier zitten bijvoorbeeld meisjes jonger dan vijftien jaar tussen.

Gezien de positieve resultaten zouden we in Nederland zuinig moeten zijn op onze zorg. Het Guttmacher Instituut heeft onderzocht wat er gebeurt als regeringen abortus onmogelijk of moeilijk toegankelijk maken. Zulke beperkingen zorgen niet voor een vermindering van het aantal abortussen. Het zorgt er alleen voor dat meer illegale procedures plaatsvinden. Dus meer vrouwen die een onveilige abortus moeten doormaken. Als gevolg daarvan zit je met meer doden en verminkten.

Onder andere de Verenigde Staten laten zien wat er gebeurt als conservatieve krachten de keuzevrijheid van vrouwen inperken. Op dit moment speelt daar bijvoorbeeld een rechtszaak tegen een 72-jarige man die een illegale abortuskliniek had, en daar verschrikkelijke dingen uithaalde. Anti abortus activisten grepen de rechtszaak aan om abortus neer te zetten als een misdaad. Daarmee slaan zij de plank behoorlijk mis, aldus webmagazine Jezebel:

…his business was able to thrive because of limited access to reproductive choice, not because of reproductive choice itself. [...] This is what happens when states restrict access to abortion: women seek out illegal and dangerous options. In Pennsylvania, there are zero abortion clinics in the hundreds of miles between Pittsburgh and Harrisburg. History proves that women will always find a way to access abortion when in need. Is this the type of experience we want them to have?

In Nederland luidt het antwoord tot nu toe nee. Gelukkig maar. Wie het leven lief heeft, steunt de Nederlandse aanpak.

Vrouwenhaat achtervolgt Thatcher tot na de dood

Spontane straatfeestjes met slogans als ‘de bitch is dood’. Of de variant ‘de heks is dood’. Twitterberichten met boodschappen zoals ‘dat ze moge branden in de hel’. Het zijn het soort reacties wat je gewoonlijk tegenkomt na het overlijden van een gehate dictator die iedereen met een grote knuppel onder de duim hield. Terwijl het hier toch echt gaat om Margaret Thatcher, een democratisch gekozen premier van Engeland.

Natuurlijk waren er ook talloze respectvolle reacties. Wereldleiders prezen Thatcher, roemden haar invloed, wezen op de manier waarop ze haar stempel drukte op belangrijke gebeurtenissen. En natuurlijk is het volstrekt legitiem om kritiek te hebben op iemands beleid. Thatcher stond een conservatieve koers voor en dan kan het flink botsen met progressieve krachten. Zo vielen Thatcher’s daden rondom de mijnsluitingen bij veel mensen in slechte aarde. Politieke tegenstanders bekritiseerden haar ook vanwege het vergroten van de kloof tussen arm en rijk.

Tot zover niets aan de hand. Beladen termen zoals bitch en heks wijzen er echter op dat er meer meespeelt dan politieke meningsverschillen:

Bitch – witch – c–t. And we are supposed to think this has nothing to do with her being a woman? [...] I cannot remember the death of a popularly elected head of state ever being so quickly, viscerally celebrated by people daring each other to urinate on a grave that had not yet been dug. One Facebook page offered to take people on tours so they could relieve themselves in groups (“Margaret Thatcher Dies Piss On Her Grave Tours”). Charming. Thatcher is not the only leader to take a country to war, crush unions, hammer a widening wedge between rich and poor and cause intense division. At least three other male leaders who will be at her funeral – John Howard, Tony Blair and George Bush – sent troops to war on the grounds of flawed intelligence and premises now revealed to be false. Would any of their deaths prompt graveyard urinals?

Inderdaad. Woorden als heks, bitch enzovoorts zijn termen die al jaren gebruikt worden om invloedrijke vrouwen een kopje kleiner te maken. Ook de Australische premier, Julia Gillard, kreeg deze haat bijvoorbeeld naar haar hoofd geslingerd. Het gaat om kritiek gericht op de persoon – en wel een persoon die van het verkeerde geslacht is, die daardoor kwetsbaar is en vanwege haar foute sekse gepakt kan worden. Gillard zweeg lang, maar besloot eind vorig jaar te zeggen waar het op staat. Ze hekelde de vrouwenhaat die ze te verduren kreeg, en wees erop dat ze een vijandigheid ontmoette die mannen niet ervaren.

Thatcher zelf was tijdens haar leven, net als Gillard, bekend met de seksistische haat die ze opriep. Voorbeelden te over. Mensen die haar een gekke koe noemden. De bijnaam Atilla de Hen. Liedjes met een oproep om Thatcher te onthoofden. De onthoofding van een standbeeld van Thatcher (…om alvast te oefenen voor het echte werk?) Beeldvorming waarbij mensen Thatcher neerzetten als een sm-meesteresse, of een manwijf. Een film over Thatcher’s leven met een vreemde hatende ondertoon. Het gaat maar door:

There is truly an endless well of legitimate reasons on which to object to Margaret Thatcher as both a politician and a person, but always, always, the first line of offense is that she’s a woman—and it always has been.

Nu ze na haar heengaan wordt neergesabeld als een heks, komen zelfs arbeiders in het geweer. Worker’s Liberty wijst er bijvoorbeeld op dat Thatcher een voor hen negatieve rol speelde in de klassenstrijd, maar dat maakt haar nog geen bitch:

Thatcher wasn’t evil. She wasn’t mad. She wasn’t a cow. She was a woman who fought hard for her class. If the likes of Neil Kinnock, then Labour Party leader, and Norman Willis, then General Secretary of the TUC, had fought with just a fraction of her commitment and vigour for the class they were chosen to represent, then history might have been different. [...] we have to be concerned that women who take part in politics, whether we agree with them or not, cannot and should not be reduced to sexist and misogynist ridicule. Hate Thatcher and all she represents, but when Thatcher’s dead her ideas and what she stood for will remain. Her policies and legacy, which set working class women back decades, will still need to be fought, as will the sexism that undermines women’s confidence and erodes our abilities in all spheres of life, not just politics.

Kijk, zo hoor je het ook eens van de arbeiders. Dit soort reacties op het overlijden van een staatshoofd zijn respectloos en getuigen van een diepgewortelde weerstand tegen vrouwen aan de top. Daar wordt, zoals Worker’s Liberty terecht op wijst, niet alleen een vrouw als Thatcher door beschadigd. Seksistische aanvallen beschadigen alle vrouwen. Dat moet stoppen.

Nieuwsronde

Tsja, vrouwen leven nog steeds in een vijandige wereld. Media negeren stelselmatig verkrachting als element van de humanitaire crisis in Syrië. Harde cijfers tonen vrouwendiscriminatie aan, en vrouwen in Egypte merken dat het nieuwe regime hun rechten afbreekt. Hebben ze daar zij aan zij met de mannen voor gestreden? Gelukkig heeft een Amerikaanse jury voor onderscheidingen voor tijdschriften ontdekt dat vrouwen ook goede reportages schrijven, en krijgt stripheld Judge Dredd na 36 jaar voor het eerst een vrouwelijke scenarist. Dat en meer in deze nieuwsronde.

• Genoeg nieuws over de oorlog in Syrië en het probleem van vluchtelingen die zonder basisvoorzieningen in kampen verblijven. Maar over seksueel geweld tegen vrouwen blijft het akelig stil. Terwijl dit een belangrijk onderdeel van de humanitaire crisis vormt.
• Een inspirerend interview met een Belgische vrouw die al jong, op haar twaalfde, het feminisme ontdekte. Inmiddels heeft ze een collectief weblog opgezet, een beetje naar het Engelstalige voorbeeld van de Feminist Philosophers, om allerlei thema’s verder uit te diepen. De maand april staat in het teken van feminisme en seksualiteit. Aanbevolen!
• Nederland bungelt onderaan als het gaat om vrouwen op hoge posten in het bedrijfsleven. Ons oerconservatieve land kan alleen neerkijken op Japan en Saudi Arabië. Overal elders krijgen vrouwen meer ruimte om deel te nemen aan het economische leven.
• Lichtpuntje: vrouwen in Saudi-Arabië mogen fietsen! Wel volledig bedekt en met een mannelijke chaperone, maar toch.
• Raketgeleerde Yvonne Brill is helaas overleden. Laat het echter aan de New York Times over om haar postuum alsnog terug in haar hok te douwen. Volgens deze krant is het door haar uitgevonden, revolutionaire voortstuwingssysteem lang niet zo belangrijk als haar kookkunst. En haar rol als moeder. Jezebel: ”It should go without saying, but the problem with the original obituary is that a male scientist would never — NEVER — be hailed as a “the world’s best dad” before being hailed as an important scientific innovator.” Na felle kritiek besloot de krant het bericht aan te passen. De auteur blijft er echter bij dat hij niets verkeerds heeft gedaan. Het was nóóit in hem opgekomen dat mensen de tekst seksistisch zouden vinden.
• De cijfers zijn binnen en wat blijkt: vrouwen komen er nog steeds bekaaid vanaf in Engelstalige literaire bijlagen of bladen, zoals de London Review of Books en de literaire sectie van de New York Times. Maar er zijn lichtpuntjes. Redacteur Rob Spillman erkent inmiddels dat onbewuste vooroordelen en een vals geloof in de eigen objectiviteit oplossingen in de weg staan.  Hij belooft de eigen werkwijze van zijn magazine, Tin House, onder de loep te nemen, zodat vrouwen meer kansen krijgen.
• De cijfers zijn binnen en wat blijkt: vrouwen komen er nog steeds bekaaid vanaf in Hollywood, film en televisieland. Tussen 1999 en 2011 nam het aantal vrouwelijke professionals slechts toe met vijf procent, van 25 naar 30. Bij de kabeltelevisie (een segment met een lagere status) doen vrouwen het beter. Daar schommelt het percentage leidinggevenden zowaar rond de veertig procent. Bij de weg: vrouwen gaan vaker naar de film en kopen meer kaartjes. Dus mogen films aub wat meer rekening houden met vrouwen? Want zowel regisseurs als actrices moeten werken in een slecht cultureel klimaat.
• Lichtpuntje: bij de National Magazine Awards in de V.S. hebben juryleden ontdekt dat vrouwen ook journalistiek bedrijven, en dat ze dat prima doen. In tegenstelling tot nul procent vorig jaar zijn de genomineerden voor de belangrijkste onderscheidingen opeens ‘opvallend’ vaak vrouwen. Da’s een enorme verbetering.
• Een bedachtzaam, persoonlijk verhaal over een vrouw die in de techniek wil werken. Wat begon als interesse in een vakgebied, liefde voor het beroep, mondde helaas uit in een bijna-’dood door duizend messteken’. Als iemand zich afvraagt ‘waarom werken er zo weinig vrouwen in de ICT’, lees dan dit artikel en je weet het antwoord. En dat het niet zo hoeft te zijn. Het is mogelijk om de techniek een veiligere werkplek te maken, zodat vrouwen blijven en we hun talent en kennis behouden.
• Vrouwen in Egypte stonden in 2011 zij aan zij met mannen op het Tahrirplein in Cairo om te vechten voor democratie. Wat merken ze twee jaar later van de politieke omwentelingen? Bar weinig. De nieuwe regering wil hun rechten terugdraaien. Zelfs trouwen met een negenjarig meisje moet kunnen, vinden de mannelijke heersers.
• Lichtpuntje: 36 jaar lang schreven en tekenden mannen de verhalen over stripheld Judge Dredd. Maar nu staat voor het eerst een vrouw aan het roer van de comics serie. Emma Beeby werkt al jaren aan stripboeken. Ze is nu co-auteur van een tweedelige aflevering, Suicide Watch, waarin Dredd een team vormt met een vrouwelijke mederechter. Volgens Beeby is Dredd inderdaad een enorm macho personage, maar er zit meer in de held dan alleen geweld en harde kaaklijnen.

Ik kies mijn keuze!

De Volkskrant geeft ruim baan aan een tekstschrijver, Noortje Pelikaan, en historica Lotte Schouten, om aan te geven dat vrouwen volkomen vrij zij om te doen wat ze willen. Wat ze willen is een traditioneel bestaan. U weet wel, huisje boompje beestje, een flitsende loopbaan is niet belangrijk. Moet vooral zo blijven, want dat willen vrouwen. Of toch niet? Want opvallend genoeg doen beide dames een oproep. Vrouwen moeten vrij zijn om te kiezen voor een traditioneel rollenpatroon.

Zo weinig tijd, zoveel te kiezen! Oh, je zou er hoofdpijn van krijgen…

De Zesde Clan bleef haken op deze oproep. Vrijheid krijgen om te kiezen voor een traditioneel rollenpatroon. Hét traditionele rollenpatroon zelfs. Oooo jeeeee. Is het dan zo moeilijk om in Nederland als vrouw traditioneel te leven? Volgens zo’n duidelijk afgebakend patroon dat beide dames dat niet eens uit hoeven te leggen, alleen maar hoeven te verwijzen naar hét patroon? Hebben we als rechtgeaarde feministen een structureel probleem gemist, een pijnlijke beperking in de keuzevrijheid, waar miljoenen vrouwen onder zuchten? Dat zou vreselijk zijn.

Laten we eens even kijken hoeveel duwtjes in de richting van ‘dé’ traditionele rol vrouwen eigenlijk ontvangen:

1. Mocht je een baan hebben, dan loop je een grote kans dat de werkgever je ontslaat of degradeert zodra je meldt dat je zwanger bent. Zeker met een tijdelijk contract is het risico groot dat je de laan uitvliegt. De schatten van werkgevers geven vrouwen op die manier alle ruimte om zich voor te bereiden op de komst van hun kindje. Wat naar van Europa dat ze Nederland voor de rechter slepen vanwege de gebrekkige bescherming van aanstaande ouders….Onnodig hoor, want stiekem wilden al die vrouwen best werkloos worden.
2. Een conservatieve mentaliteit die ervan uit gaat dat vrouwen voor kinderen zorgen. Moeders die meer dan drie dagen betaald werk willen verrichten, zijn egoïstische powerfeministen. En dames, je krijgt geen kinderen om ze vervolgens in de crèche te dumpen. Zorg voor ze! (over de mannelijke verwekker van het kind geen woord).
3. Alleenstaande vrouw? Neeeeeeeeeeeeee!!!! Eng! Kan niet, mag niet! Je MOET een heteroseksuele relatie aangaan! Maakt niet uit met wat voor soort man, als het maar een man is! Zo niet dan eindig je gefrustreerd, verzuurd, vereenzaamd en doodongelukkig, en zul je in je uppie sterven temidden van je vijftig katten!
4. Kinderloze vrouw? Neeeeeeeeeee!! Eng! Kan niet! Je zult spijt krijgen als haren op je hoofd dat je het geweldige wonder van nieuw leven mist! Een schat van een kind waar je de rest van je leven voor mag zorgen! Zelfopoffering is nobel, het maakt een echte vrouw van je, en je krijgt er zoveel voor terug!
5. Een arbeidsmarkt waar vrouwen, ook zonder ontslag wegens zwangerschap, structureel minder loon krijgen voor hetzelfde werk, danwel het nadeel ondervinden van laag betaalde (lees: ondergewaardeerde) vrouwenberoepen.
6. Een arbeidsmarkt waar vrouwen, ook zonder ontslag wegens zwangerschap en loonkloof, structureel minder kans maken op promotie, gespot worden als talent, een mentor toegewezen krijgen, een klimaat tegenkomen waarin je je welkom voelt.
7. Punten 1, 5 en 6 komen neer op: vrouw, blijf thuis! Liefst bij de kinderen! (punt 2, 3, 4 etc.) Want het gezin is het belangrijkste, zonder dat ben je niks en niemand. En zie, vrouwen passen hun ambities aan. Die vangen zulke signalen namelijk op en trekken inderdaad conclusies.
8. Damesbladen die vrouwen zand in de ogen strooien. Vindt een vent, wordt gelukkig met hem, praat vooral niet over geld en onderhandel niet over de onbetaalde (zorg)arbeid in huis. Wat er gebeurt als manlief sterft, wil scheiden, en/of er vandoor gaat met een 18-jarige blondine…. Ah nee, daar hebben we het niet over, dat verstoort de droom op een nare manier.
9. Onderwijs waarbij meiden al vroeg leren dat ze beter geen vak zoals wiskunde kunnen kiezen, en dat een loopbaan als fotomodel echt geweldig is, want dan kun je de wereld veranderen en ga je vast en zeker een glorieuze toekomst tegemoet.
10. Kom je op de televisie? Geef je je mening op internet? Anonieme trollen maken je af. Discussies over partneralimentatie? Pleiten voor een representatiever aantal vrouwelijke gasten bij programma’s die van ons belastinggeld betaald worden? Maak je borst maar nat. Haat, haat! Vrouwen, vraag niets, zwijg, blijf thuis, de openbaarheid is niks voor je.
11. Vrouwen zijn gelijkwaardig aan mannen, echt waar! Hij maakt de plannen, zij maakt het eten. Zij heeft haar geheel eigen plek, waardoor het voor haar bijvoorbeeld niet goed is om zich kandidaat te stellen voor politieke functies. Officieel moet dat nu wel, maar we weten allemaal: daar is ze niet geschikt voor. De overheid vindt die houding prima en blijft een politieke partij steunen die zulke standpunten uitdraagt.
12. Belastingstelsel en inkomenspolitiek die het voor vrouwen economisch aantrekkelijk maken om een traditioneel rollenpatroon te volgen. Vooral stelletjes en klassieke gezinnen met één kostwinner (man) hebben baat bij het inkomensbeleid van de regering. Zelfstandig levende vrouwen merken geen enkel voordeel, hun inkomen ontwikkelt zich met 0% dankzij de inspanningen van de regering.
13. Bezuinigingen op emancipatie, afschaffen van emancipatiebeleid, en kunnen we het laatste beetje budget voor emancipatie niet beter opheffen en overhevelen naar Defensie?

Zo kunnen we nog wel even door gaan. Vrouwen krijgen in Nederland zoveel kansen om vrij te kiezen voor een traditioneel vrouwelijke rol, dat je bijna zou gaan vermoeden dat de keuze voor een niet-traditionele rol enigszins ontmoedigd wordt. Pelikaan en Schouten menen echter van niet. Wat nemen zij mee om de vrijheid, blijheid cultuur aan te tonen?

Opvallend genoeg allereerst minachtende taalgebruik voor pogingen om eens iets niet-traditioneels te doen. Traditioneel gezien domineren blanke mannen de talkshows op televisie. Dit is de manier waarop het duo de poging beschrijft om voor de verandering een talkshow met vrouwen te maken:

…een groepje geforceerd kletsende vrouwen bleek geen succesformule. Hoongelach alom.

Zou er echt geen neutralere manier zijn om dit te omschrijven? Geforceerd kletsende vrouwen! Mannen praten, vrouwen kletsen. De Zesde Clan moet dankbaar zijn dat Schouten en Pelikaan niet vervielen in termen als mekkeren en kakelen.

Schouten en Pelikaan negeren verder hoe snel de zogenaamd vrije keuze van vrouwen verandert als de omstandigheden veranderen. Daarnaast verwijzen ze voor hun onderbouwing dat vrouwen in het werk alle kansen krijgen naar welgeteld één (1) boek, over de mythe van het glazen plafond. Documentatiecentrum Rosa analyseerde dit boek en laat geen spaan heel van de inhoud ervan. Zo begrijpt de auteur het begrip ‘glazen plafond’ niet eens goed. Geen handige bron om naar te verwijzen…

O, en de historica van het tweetal kent haar geschiedenis niet. Dat verhaal over ‘vrouwen kiezen zelf’ voor hun eigen situatie komt uit de oude doos. Hetzelfde documentatiecentrum Rosa:

Zo kreeg Harriet Taylor Mill al in 1851 tijdens discussies  over vrouwenrechten te horen dat vrouwen deze rechten zelf niet willen: “Women, it is said, do not desire – do not seek, what is called their emancipation” (Mill & Mill 1970). 

De strijd om het vrouwenkiesrecht leidde tot hetzelfde soort argumenten. Zo publiceerde de North American Review in 1939 een artikel over suffe vrouwen. Hebben ze eindelijk het stemrecht, kiezen ze niet voor vrouwelijke politici en blijven ze liever thuis:

its arguments have been eroded by the passage of time and the rise of political science. Really, the article is just a very early version of a favorite anti-feminist argument: that feminists, being silly bubbleheads like all the other ladies, have worked day and night to push for equality only to find out that women don’t want it! Oh, the hubris of the female mind!

Nederland kon er ook wat van. Tussen 1894 en 1922 probeerden onze mannelijke landgenoten het vrouwenkiesrecht tegen te houden, onder andere met als argument:

• ‘kiesrecht zou onvrouwelijk zijn en dus zou een ‘echte’ vrouw nooit kiesrecht willen bezitten’

• ‘de man zou van nature verstandiger zijn dan de vrouw of was al zo geschapen door God’

• ‘de Nederlandse vrouw’ was vast tevreden zonder kiesrecht

Enzovoorts, enzovoorts.

In Engelstalige kringen wordt dit verhaal over vrouwen die zelf lekker traditioneel willen blijven, tegenwoordig ook wel sardonisch omschreven als I Choose My Choice. Oftewel ‘ik kies mijn keuze’. Waarbij iedere context weg valt. Let maar niet op systematische achterstelling, vooroordelen en vrouwenhaat. Nee, vrijheid, blijheid. Volgens de ik-kies-mijn-keuze ideologie kiezen vrouwen in alle vrijheid, zonder enige vorm van sociale of culturele druk, voor pijnlijke, medisch onnodige operaties aan hun vagina, het anderhalf verdienersmodel waarbij zij de halve zijn, gemiddeld 8% minder salaris (want onderhandelen is zo vermoeiend), etc etc.

Daarnaast komen Schouten en Pelikaan aanzetten met de huishoudbeurs. In een week ruim 245.000 bezoekers, waarvan negentig procent vrouwen!  Zie je wel, dé Nederlandse vrouw vindt een traditionele rol prima. Tsja, sinds wanneer vormt dit aantal op een bevolking van 16,7 miljoen een meerderheid, of zelfs maar een representatieve groep?

Daarnaast vergeten de twee dames opnieuw de geschiedenis. Bij emancipatiebewegingen gaat het altijd om een minderheid. Het vergt enorm veel moed om kritisch te zijn, je mond open te doen en verandering te eisen. In Nederland waren het minderheden die  ijverden voor het kiesrecht voor vrouwen, de mogelijkheid om betaald werk te verrichten, het schrappen van de handelingsonbekwaamheid van de getrouwde vrouw, en die anno nu protesteren tegen een verstikkend schoonheidsideaal en nare stereotypering in de populaire cultuur.

De meerderheid vindt die minderheid vaak lastig. Te grof, te boos, te strijdbaar. Of, met de individualistische Happinez mentaliteit van tegenwoordig: die activisten brengen negatieve energie, neee, je moet je vooral focussen op je eigen geluk. Niks mis mee, maar na het roepen van ‘huuuuh, enge feministen’ zijn dit soort mensen vaak maar al te blij dat ze baas in eigen buik zijn, geld mogen verdienen en zelfstandig kunnen reizen. En ‘s avonds kunnen genieten van een mooie film of theaterstuk waarin vrouwen een fatsoenlijke rol spelen, net alsof het echte mensen zijn.

Ongelofelijk dat de Volkskrant zo’n rammelend geschreven en aantoonbaar op onzin gebaseerd stuk alle ruimte geeft. Je zou bijna denken dat ook deze krant vrouwen graag in vrijheid hun traditionele rol wil laten kiezen.

1001 Vrouwen brengt geschiedenis tot leven

Ontroerend: een klein potlood met een de boodschap dat vrouwen óók moeten kunnen stemmen bij verkiezingen. Misschien niet zo spectaculair als de versierde show-BH van Mata Hari, maar wél een mijlpaal in de geschiedenis. Want met het stemrecht kregen vrouwen eindelijk toegang tot het democratische proces. Het kiespotlood is te zien in een expositie rondom het boek 1001 vrouwen, bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, aan de Oude Turfmarkt. Tentoonstelling en boek prikkelen de geest. Els Kloek, pionier van de vrouwengeschiedenis in Nederland, kan tevreden zijn.

Ooit van Teuntje Straetmans gehoord? Deze Culemborgse kwam als koloniste terecht in Brazilië en voer daarna naar New York. Trijn Rembrandts dan? Heldin die tijdens het beleg van Alkmaar in 1573 de stad verdedigde. Maria Margaretha van Os? Schilderde stillevens. 1001 Vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis brengt het ene na het andere onbekende verhaal. De portretten bieden unieke inkijkjes in het leven van eeuwen terug en brengen ten onrechte vergeten vrouwen terug in de belangstelling.

Door het boek bladerend vallen vanzelf patronen op. De middeleeuwen staan in het teken van religie en adel, met veel oorlog. Veel vrouwen vallen in een van de drie categorieën die daar mee te maken hebben. Als ze iets doen wat niet behoort tot kerk, politiek en oorlog, zijn vrouwen vooral te vinden in de handel, of treden ze op als weldoenster.

In de zeventiende eeuw verschuiven de classificaties. Nederland beleefde een Gouden Eeuw en ook voor vrouwen lagen hier opeens mogelijkheden. Veel portretten uit dit tijdvak vallen in de categorie beeldende kunst of dicht- en letterkunde. Politiek komt op een goede derde plaats. Nederland was immers een republiek geworden, en vrouwen uit de elite konden soms ook een rol spelen, bijvoorbeeld als regentes. Opvallend: de eerste actrices doen hun intrede, en vrouwen verkleden zich als man om op avontuur uit te gaan. Dat zullen ze daarvoor en daarna ook nog gedaan hebben, maar in de zeventiende eeuw blijkbaar vaker dan anders.

In de achttiende eeuw vormen schrijvende vrouwen de meerderheid, terwijl ‘kerk en godsdienst’, zo alomtegenwoordig in de middeleeuwen, nagenoeg uit beeld verdwijnt. In de negentiende eeuw gaan vrouwen zich voor het eerst actief organiseren om op te komen voor armen en verdrukten. Hier en daar dringt tot sommige vrouwen het pijnlijke besef door, dat zijzelf ook tot de armen en verdrukten horen. Er beginnen voorzichtig geluiden te klinken die je zou kunnen omschrijven als vroeg-feministisch. Vrouwen blijven ook actief schrijven en dichten in deze periode.

De twintigste eeuw brengt de eerste vrouwen die daadwerkelijk, als zelfstandig individu, mee kunnen doen met de maatschappij. Voor het eerst bereiken vrouwen op eigen kracht functies in de politiek. Film, toneel en muziek rukken op, vrouwen mogen studeren en officieel wetenschap bedrijven, en drukken met een eerste en tweede feministische golf een stempel op de samenleving.

Aan de verschuivingen van de rubriek waarbinnen 1001 vrouwen de portretten kan plaatsen, zie je precies hoe de maatschappij verandert en op welke terreinen vrouwen kansen kregen – en grepen. Dan merk je ook hoe ver we gekomen zijn. Tot na 1900 waren vrouwen formeel buitengesloten van instituties als bestuur, kerk, leger, universiteit en handelsbeurs. Ondanks die uitsluiting levert het boek vrouw na vrouw die toch naam wist te maken en invloed uitoefende op een bepaald gebied. Zodra ze wel toegang kregen tot springplanken naar de macht, drongen vrouwen prompt door tot het landsbestuur, de media, de wetenschap, enzovoorts. Het is heel mooi om dat te zien.

Tot 20 mei 2013 kun je dat bescheiden stempotloodje nog zien, plus het pistool van Hannie Schaft, en boeken en dichtbundels van geleerde dames uit de Nederlandse geschiedenis. En als je dan het bijbehorende boek meeneemt kun je daar nog wekenlang in bladeren en kennis maken met talloze voormoeders. Nog meer? De digitale tegenhanger van het boek, het Vrouwenlexicon, biedt alle relevante secundaire literatuur en nieuwe toevoegingen aan de reeks biografieën. Aanbevolen!

Iran, Rusland, Egypte en Vaticaan vinden vrouwenmishandeling wel ok

Geweld tegen vrouwen mag niet. Als het toch gebeurt, moeten regeringen voor vrouwen evenveel moeite doen als in geval van geweld tegen mannen, om het slachtoffer te beschermen en de dader aan te pakken. Alleszins redelijk, zou je zeggen, maar niet voor een coalitie van Iran, Rusland, het Vaticaan en de Moslim broederschap. Tijdens een conferentie van de Verenigde Naties probeerden ze mensenrechten voor vrouwen uit een akkoord te schrappen. Gelukkig mislukte dat. Onder leiding van de Chileense ex-presidente Michelle Bachelet bereikten 193 landen een historisch akkoord.

De feestelijke opening van de conferentie.

De landen legden in een akkoord vast dat vrouwen wereldwijd gelijke rechten als mannen hebben. Ze veroordelen geweld tegen vrouwen en verklaarden duidelijk dat er in de eenentwintigste eeuw geen plaats meer is voor discriminatie en geweld tegen vrouwen. Met andere woorden: vrouwen zijn mensen! Hoera!

Het akkoord was nog op een andere manier nuttig. De twee weken durende onderhandelingen maakten zichtbaar wie anno 2013 nog steeds vindt dat vrouwen een tweederangse Ander zijn. Dat leverde rare taferelen op. Het Vaticaan gebroederlijk, zij aan zij, verenigd met de Moslim Broederschap uit Egypte. Samen met Iran en Rusland streden deze religieuzen voor het behoud van de uitzonderingsgrond religie/cultuur/traditie. Vrouwen vermoorden wegens vermeend overspel mag niet. Maar onze cultuur keurt het goed, dus dan mag het wel. Dat genre. De coalitie verzette zich ook tegen bepalingen die verkrachting binnen het huwelijk strafbaar stellen.

Internationale media struikelden vooral over een verklaring van de Moslim Broederschap, waarin de mannen uitlegden waarom geweld tegen vrouwen niet aangepakt hoeft te worden. Dat zat ‘m waarschijnlijk in de bewoordingen. De broeders maakten de meest expliciete tekst openbaar. Achter de schermen zullen landen als Iran en het Vaticaan waarschijnlijk dezelfde bedoelingen hebben, maar ze verpakten het netter. De broeders schrijven in hun betoog onder andere dat:

This declaration, if ratified, would lead to complete disintegration of society, and would certainly be the final step in the intellectual and cultural invasion of Muslim countries, eliminating the moral specificity that helps preserve cohesion of Islamic societies.

Toe maar! De totale ondergang van de samenleving! Buitenlandse invasies! Onder andere dagblad The Guardian had er geen goed woord voor over. Toen de Moslim Broederschap in Egypte aan de macht wilde komen, bedienden ze zich van mooie woorden over vrouwen en konden ze hun stemmen goed gebruiken. Nu ze eenmaal in het zadel zitten vallen alle maskers af. De broederschap blokkeerde een wet om genitale verminking van meisjes strafbaar te stellen, en pleitte bij de VN conferentie openlijk voor een tandeloze tekst die geweld tegen vrouwen vrolijk verder laat gaan.

Commentator Amira Nowaira vermoedt dat naast vrouwenhaat ook machtspolitiek aan de basis van hun felle verzet ligt:

The Brotherhood probably felt impelled to send a not-so-covert threat to Egyptian women. Throughout the past seven months, Egypt’s rulers have done their utmost to take women out of the political equation, as their active participation in protests has become a real headache for the Morsi regime. The statement seems to have been conceived in response to their mounting pressure and the vocal opposition, and intended to reassert the dominance and power of the Brotherhood.

Dat deze religieuze, conservatieve coalitie de strijd verloor, noemen commentatoren een bitterzoete overwinning. Fijn dat de uiteindelijke overeenkomst vrouwen als mens ziet. Maar de wilskracht bij de haters fungeert als waarschuwing. Krachtige partijen willen heel graag hun recht op vrouwen slaan behouden. Dat het deze keer niet is gelukt, zegt niets over een volgende VN Vrouwenconferentie. Alertheid blijft geboden.

UPDATE: een hoopvol teken is dat vrouwen steeds vaker hun mond open doen en praten over wat hen overkomt. Niet langer zwijgen is het begin van alles, signaleert auteur en journaliste Sally Armstrong:

Probably about three years ago, I began to see the earth shifting. I began to see the curtain lifting. Why did that happen? There’s an increase in education, but mostly there’s an increase in talk. I’ve always felt that if you can’t talk about it, you can’t change it. When you talk, you start asking questions you never asked before. Women are now saying, “Show me where it’s written in the Koran that my daughter can’t go to school.”

Ja, dan krijg je vanzelf een revolutionaire omwenteling

Christelijke organisatie Siriz krijgt steeds meer invloed op hulp aan ongewenst zwangere vrouwen

Het is een publiek geheim dat Siriz vrouwen zoveel mogelijk wil bewegen af te zien van abortus. Toch kan deze Christelijke groepering zich meer en meer nestelen in het hart van de zorg aan ongewenst zwangere vrouwen en in de adoptieketen. De overheid bezuinigt neutrale en waardenvrij opererende instanties zoals het FIOM namelijk geleidelijk weg. Vrouwen lopen zo een steeds groter risico onder druk van bevooroordeelde mensen wegen in te slaan die ze eigenlijk niet willen bewandelen.

Niet zo….

Deze ontwikkeling vindt bijna geruisloos plaats. In de gangbare media hoor of lees je hier niets over. Siriz staat bovendien op allerlei sites voor jongeren vermeldt in onschuldige rijtjes. Vacaturebank Den Haag, opvang voor tienermoeders, Siriz. Alsof het één pot nat is. De christelijke organisatie staat ook in het lijstje ketenpartners van de Raad van de Kinderbescherming. De Raad verwijst mensen expliciet door naar deze organisatie: ,,Als de Raad door een ziekenhuis of op andere wijze in kennis wordt gesteld van een voornemen tot afstand dan schakelt de Raad FIOM of Siriz in voor de begeleiding van de moeder en eventueel vader.”

Wie snel scant krijgt alleen neutrale informatie over Siriz. De site van de Kinderbescherming meldt slechts:

Ouders kunnen voor hulp tijdens de zwangerschap maar ook na de bevalling terecht bij de Stichting Ambulante FIOM of Stichting Siriz. Deze organisaties ondersteunen de ouder(s) bij het zoeken naar een oplossing of bij het nemen van de beslissing voor pleegzorg of afstand ter adoptie.

Jongeren zien op sites als het Jeugd Informatie Punt Delft of Jong in Almere ook alleen korte, neutraal geformuleerde teksten staan. Zo staat bij JIP Delft bij Siriz:

Siriz biedt hulp en ondersteuning bij een ongeplande zwangerschap. Voor jonge moeders t/m 25 jaar zijn er opvangmogelijkheden.

… maar zo!

Klinkt onschuldig. Geen woord over het feit dat Siriz geen gewone hulp biedt. De Stichting komt voort uit de nogal radicale Vereniging ter Bescherming van het Ongeboren Kind. De naam alleen al geeft aan dat we hier te maken hebben met felle anti abortus fanaten. De VBOK kreeg zodoende een nogal negatief imago. Een paar jaar geleden besloot de VBOK dat het tijd werd voor een verandering van naam en uiterlijk, om te ontkomen aan die vervelende beeldvorming.

De Zesde Clan meldde destijds al dat dit een duidelijk gevalletje was van oude wijn in nieuwe zakken. De Raad van Toezicht bestond in 2010 uit mannen die zeer actief waren in kerken, zoals voorzitter A.P. de Boer van de Nederlands Gereformeerde Kerken, tevens presentator van EO radioprogramma ‘Deze Week’. Anno 2013 staan er wat andere namen, maar de kleur blijft hetzelfde. De voorzitter is nu bijvoorbeeld een vrouw die daarnaast bestuurslid is bij de ChristenUnie. Een politieke partij die budget voor vrouwenemancipatie aan defensie wil geven, en het recht op abortus sterk in wil perken.

De Raad van Bestuur van Siriz telde in 2010 slechts 1 persoon, Johan van der Veelen. Deze man bekleedde dezelfde functie bij voorloper VBOK en staat anno 2013 nog steeds als enige naam genoemd. Van der Veelen heeft zich altijd openlijk uitgesproken tegen baas in eigen buik. Voor hem gaat de foetus boven alles. Van der Veelen maakt hierbij rare sprongen, want tegelijkertijd ontkent hij dat hij of Siriz een standpunt over abortus innemen. Dan krijg je dit soort kronkels:

Heeft Siriz een standpunt over abortus?

„Nee, wel over het begin van het leven. Een foetus is geen mens in wording, maar een mens in ontwikkeling. Dat hoef je niet eens direct aan de Bijbel te ontlenen, dat is wetenschappelijk te bewijzen. Mensen die dat ontkennen, moeten beter uit hun doppen kijken.”

De VBOK light kreeg vanwege dit soort draaikonterij kritische reacties vanuit de achterban. Zo interviewde het Reformatorisch Dagblad in 2010 Jan van der Stoep, lector religie in media en publieke ruimte aan de Christelijke Hogeschool Ede. Hij zei:

Met het etiket ”pro life” sta je direct in de lijn van felle demonstraties tegen abortus en aanslagen op abortusklinieken, zoals in Noord-Amerika. Dat is niet prettig. Tegelijk moet de boodschap wat mij betreft wel blijven dat je gáát voor de bescherming van het ongeboren leven. Doe daar niet van af, maar probeer verkeerde associaties rond die boodschap zo veel mogelijk weg te nemen.”

Van der Stoep snijdt ook de manier van hulp verlenen aan. Hij benoemd daarbij eerst een niet denkbeeldig gevaar, en komt vervolgens met een betere werkwijze op de proppen:

Proberen in de hulpverlening tot het uiterste te gaan om daarmee een abortus te voorkomen, klinkt Van der Stoep niet goed in de oren. „Daarmee loop je het gevaar dat je om de vrouw in nood heen gaat. Je hebt te maken met mensen in een kwetsbare situatie, die je nooit mag misbruiken om je eigen doelen te realiseren. Ook als een ongewenst zwangere vrouw voor een abortus kiest, blijft zij een mens die hulp nodig heeft.” [...] „Vergelijk het met een ouderling die met een echtpaar spreekt dat wil gaan scheiden. Hij kan wijzen op alternatieven, op de Bijbelse lijn, moet dat ook doen, maar het blijft de verantwoordelijkheid van het echtpaar of het gaat scheiden of niet. In die zin heeft ook een organisatie als de VBOK een beperkte verantwoordelijkheid.”

Fijn! Dus je krijgt te maken met een soort ouderling, die op een ‘we zijn niet boos maar wel verdrietig’ toontje een zwaar beroep doet op je morele plicht. Zalvende woorden als zou de vrouw ‘natuuuuurlijk’ zelf mogen beslissen, klinken in deze context nogal hol.

Ondertussen kunnen vrouwen niet geloven dat ze nog steeds moeten demonstreren voor basale rechten…

Kortom, Siriz doet meer aan p.r. en verpakt de boodschap beter, zoals woordvoerders ook zelf toegeven:

Dus niet allereerst: abortus mag niet, maar: abortus hoeft niet. Want we gaan met jou op weg en willen graag de nood die je ervaart op een andere manier oplossen. Niet met een waarschuwende vinger (want dan komen vrouwen en meiden niet eens), maar met open armen.

Het zijn echter nog steeds mensen die vrouwen in een kwetsbare positie lastig vallen met hun Bijbelse boodschap, en een vrije keuze moeilijk maken. Ondertussen moet een professionele, waardenvrije organisatie als het FIOM de hulpverlening juist afbouwen en kantoren sluiten. Waarom hoor je niemand hierover?

Lean In minder erg dan gedacht

Facebook topvrouw Sheryl Sandberg kreeg er ongenadig van langs toen het nieuws uitlekte van Lean In, een boek over hoe vrouwen vooruit kunnen komen in het werk, met bijbehorende website vol tips en voorbeelden. Ze zou teveel privileges hebben om te weten waar ze over sprak, een bitch zijn, niet weten wat vrouwen tegenkomen op de werkvloer, enzovoorts. Nu het boek in de schappen ligt en mensen haar verhaal eindelijk lézen, blijkt het mee te vallen. Sandberg verandert de wereld niet, maar ze heeft wel degelijk nuttige adviezen. Misschien waren al die aanvallen een tikkeltje oneerlijk…?

Katha Pollit van The Nation vergelijkt Sandberg met iemand die net het feminisme heeft ontdekt, en haar enthousiasme deelt met vrienden:

She cites study after study showing that the deck is stacked against women: discrimination is real, the old boy network is real, the difficulties of raising children while working full time are real. She constantly talks about the need for men to be equal partners at home and to support women at work. Yes, Sandberg emphasizes individual initiative: Given the pervasiveness of sexism, how can women help themselves? Her critics don’t want to hear from psychology, and yet it’s true enough that women put themselves down in order to be liked, don’t speak up in public, wait to be asked. Much of what she says struck me as applicable to many women I know, including myself.

Wired wijst erop dat Sandberg de voorbarige hoon zelf al voorspelde:

Most of the attacks centered on Sandberg’s persona rather than the content of the book, and some alleged that the Lean In was more about building up the “Sheryl Sandberg” brand than starting a genuine a conversation about women at work. What was so, so disappointing, as Anna Holmes notes at The New Yorker, is that several of the writers lashing out at Sandberg hadn’t even read the book. To her credit, Sandberg predicted the backlash in the very beginning of Lean In. “I have heard these criticisms in the past and I know that I will hear them — and others — in the future,” she writes. “My hope is that my message will be judged on its merits.”

Sterker nog, omdat ze de hoon voorspelde, doet ze erg haar best op haar persoon gerichte kritiek voor te zijn. Ze is geen wetenschapper, ze kan niet voor iedere vrouw spreken, ze heeft hier en daar inderdaad geluk gehad. The Globe and Mail werd zelfs een beetje moe van al die excuses, maar ziet hierin terug dat vrouwen het inderdaad nooit goed kunnen doen:

She falls into the very trap she cautions her readers to watch out for: worrying too much about being popular, to the detriment of their ambitions. I don’t care if I like Sandberg, I want to read what she has to say. I don’t want her to waste words feeling awkward for being talented and lucky. Why do we expect successful women to speak for every woman? That’s impossible. [...] The reaction to her book proves her thesis – women are stuck either way. If Steve Jobs (the last guy to have worried about his likeability factor) had offered to guide a mentorship program, the crowds would have lined up.

Dit mechanisme valt op. Zelfs een massamedium als CNN besteedt inmiddels aandacht aan de dubbele moraal. Een machtige man, prima, maar een vrouw? Dat zijn enge uitzonderingen. Als ze opvallen (wat ze doen, want het is nog steeds niet normaal een vrouw op een hoge post tegen te komen) krijgen ze vooral negatieve reacties – ze zijn onbetrouwbaar. Het klopt niet, een machtige vrouw. Geen kunst om vanuit dat soort vooroordelen alles af te kraken wat iemand als Sandberg eventueel zou willen zeggen.

Terwijl CNN dit probleem uitdiept, zet zakenblad Forbes in een grote kop ronduit dat Sandberg gelijk heeft. Je mag vrouwen best aanmoedigen om zich minder als bescheiden muurbloempjes te gedragen, en meer ruimte in te nemen. Niks mis mee, want Sandberg plaatst die oproep in de context van systematische achterstelling. Ze besteedt expliciet aandacht aan seksisme en machtsongelijkheden, en wil gegeven die situatie vrouwen aanmoedigen er het maximale uit te halen.

Het verhaal van Sandberg en andere buitenlandse deskundigen is heel anders van toon en aard dan de zure Nederlandse opgeheven vingertjes. Wat bij ons vaak gebeurt is dat vrouwen losgekoppeld worden van hun omgeving,  de samenleving. Vervolgens ontstaat ongegrip en volgen er berispingen omdat ‘ze’ het er bij laten zitten – vrouwen zouden niet ambitieus zijn, niet willen, liever thuis voor kinderen willen zorgen. Goh, hoe zou dat komen… Zulke veroordelingen zijn veel lastiger als je vrouwen wél plaatst in een context van een vijandige omgeving en een dubbele moraal. Je moet eerlijk zijn over de obstakels die je tegenkomt, puur omdat je de verkeerde sekse hebt.

Deze discussie blijft van levensbelang. Nederland bungelt niet voor niets onderaan als het gaat om vrouwen op machtige posities. Als het gaat om topvrouwen in het bedrijfsleven kunnen we alleen Saudi Arabië en Japan achter ons laten, bleek onlangs. Ook in de wetenschap toont Nederland zich behoorlijk ouderwets. Binnen die feodale situatie moeten vrouwen er het beste van maken. Daar mag je ze best bij aanmoedigen en inspireren. Maar de rest moet wél mee willen veranderen. Want de enkeling kan niet de hele groep veranderen. Erken je dat niet, dan bouw je het falen al in…

Geniale vader geeft dochter actieve heldin

Makers van computerspelletjes grijpen te pas en te onpas naar het cliché van het hulpeloze wicht. De held van het verhaal moet de prinses/zijn liefje redden. Hij kan dappere daden verrichten, terwijl zij passief afwacht. Letterlijk, want de hulpeloze vrouw die gered moet worden, levert zelden een bespeelbaar personage op. Een meisje protesteerde. Ze speelde graag Donkey Kong, maar moest iedere keer aanzien hoe ‘Pauline’ in de marge verdween. Zij wilde zelf iemand redden, Mario bevrijden. Dus verbouwde haar vader de programmering en zorgde ervoor dat Pauline een actief karakter werd. Via haar kon zijn dochter zelf op heldenpad gaan en Mario redden. Leve deze twee feministen en hun inspirerende actie!

UPDATE: Vorig jaar paste een andere vader voor zijn dochter de programmering van computerspel Zelda aan, zodat in de dialoog hoofdpersoon Link van een jongen in een meisje veranderde. De motivatie van deze vader:

all of the dialog insists that Link is a boy, and there’s apparently nothing to be done about it. Well, there wasn’t anything to be done about it, certainly not anything easy, but as you might imagine I’m not having my daughter growing up thinking girls don’t get to be the hero and rescue their little brothers.

Op basis van dit soort voorbeelden concludeert webmagazine Jezebel:

Game makers, it appears the people of the world have spoken, and they want some change. Girls don’t just want to dress-up real and virtual Barbie; they want to slay dragons, too. And maybe some boys want to dress up Barbie, too. I know my brother sure did. These games need points of access for all genders.

Inderdaad.