Categorie Archieven: Misdaad

Seksuele intimidatie is zaak voor mannen

Mannen, wat gaan jullie doen om seksuele intimidatie van vrouwen te voorkomen? Als je in een ziekenhuis werkt en je bent erbij als een arts ongepaste opmerkingen maakt tegen een co-assistente, zeg je daar dan wat van, of kijk je de andere kant uit? Als een vrouw die een tijdschrift leest in het openbaar vervoer, lastig gevallen wordt door een medepassagier, zeg je daar iets van of denk je dat een frisdrankreclame het goede voorbeeld geeft? Als je vrienden over vrouwen praten in termen van chickies en ‘vette memmen’, zeg je daar wat van, of vind je dat wel grappig?

De mannelijke sekse is grootleverancier van seksuele intimidatie. Neem het meest recente voorbeeld. Een onderzoek naar de ervaringen van co-assistenten. Die krijgen massaal te maken met ongewenste opmerkingen (50 procent), ongewenst lichamelijk contact (27,5 procent) en ongepaste opmerkingen over hun uiterlijk (66,5 procent). In 93,4 procent is de dader een man. Een man die veelal ook nog eens een autoriteitspositie ten opzichte van de co assistente inneemt. Hij bepaalt bijvoorbeeld of zij voor dit studie onderdeel slaagt of zakt.

Ook op straat en in het openbaar vervoer zijn het veelal mannen die vrouwen nafluiten, naroepen of zelfs ongewenst betasten. In Nederland proberen mensen hier en daar aandacht te vragen voor deze problematiek. Die dappere zielen worden massaal weggehoond. Dat is toch vleiend, die aandacht van mannen? Een compliment? Die smoes valt moeilijk vol te houden als je registreert wat er precies gebeurt, en hoe snel roepen uitloopt op agressie.

In landen om ons heen begint eindelijk een discussie op gang te komen. In België legde een filmstudente bijvoorbeeld in woord en beeld vast wat ze zoal meemaakte op een rondje door de stad. En richtten vrouwen afdelingen van Hollaback op, onder andere in Gent. Dat zouden we in Nederland ook moeten doen. Waarbij mannen een centrale plaats innemen.

Mannen aanspreken op hun gedrag werkt. In Engeland lukte het om een daling van dertig procent van het tot dan toe bekende aantal incidenten te bereiken, na een poster en flyer campagne om mannen bewuster te maken van seksuele intimidatie in het openbaar vervoer. Ook in Nederland zouden mannen, al dan niet werkzaam in ziekenhuizen, eens goed na moeten denken. Wat maakt dat mannen zich zulke vrijheden veroorloven? Hoe kun je de situatie verbeteren? Welke rol kunnen omstanders spelen? Hoe kun je als man de werkvloer en de publieke ruimte gastvrijer maken voor vrouwen?

Heren, jullie zijn aan zet. Zwijgend wegkijken is geen optie. Dat maakt je een onderdeel van het probleem. Wil je dat? Of ga je iets constructiefs bijdragen?

Valse aangifte van verkrachting komt zelden voor

Valse aangiften van verkrachting komen zeer zelden voor, in ieder geval in Engeland. De Crown Prosecution Service, zeg maar het openbare ministerie van Engeland, deed onderzoek en kwam in een periode van zeventien maanden uit op 35 valse aangiften, op een totaal van 5,651 verkrachtingszaken. Ondertussen blijkt uit zeer recente Nederlandse cijfers (zie onderaan, bij BONUS) dat het allergrootste probleem nog is dat zoveel vrouwen afzien van een aangifte. Volgens het CBS volgt slechts in 11 procent van alle zedendelicten een melding. En daarvan leidt slechts 3 procent tot aangifte. Drie procent….

Bij de 35 valse aangiften was eigenlijk altijd sprake van complicaties. Degene die aangifte deed was bijvoorbeeld een kwetsbare jongere onder de 21, of had psychische problemen, of een gewelddadige partner dwong het slachtoffer een aangifte in te trekken. In het laatste geval vond er wel degelijk seksueel geweld plaats. Uit angst voor represailles trok het slachtoffer de aangifte echter in, alsof het niet waar zou zijn. Het minieme aantal ‘valse’ aangiften ligt dus in werkelijkheid nog wat lager.

Keir Starmer, een van de betrokkenen bij het onderzoek, pleit dan ook voor terughoudendheid bij het eventueel straffen van mensen die een valse aangifte doen. Zo’n daad wijst eerder op slachtofferschap, maar dan op een andere manier. Straf uitdelen zou in zo’n geval kunnen indruisen tegen gevoelens van rechtvaardigheid. Zoals bij een geruchtmakende zaak uit 2010. Een rechter gaf een vrouw 8 maanden cel omdat ze een verkrachtingszaak introk. Ze bleek daarna slachtoffer te zijn van huiselijk geweld, en was wel degelijk verkracht. Ze had echter gehandeld onder druk van en uit angst voor haar ex. Met celstraf tot gevolg. Voor haar, niet voor de verkrachter. De omgekeerde wereld.

Beschuldigingen als zouden vrouwen expres gevallen van verkrachting verzinnen, zijn talrijk. Ze getuigen van een nare mentaliteit:

When people exaggerate the likelihood of false rape allegations, they value the attacker over the attacked. When people dismiss cases that call for compassion and protection, they promote apathy towards and resentment of rape survivors. These tendencies only ostracize survivors and discourage them from speaking up—and, according to CPS, disbelieving survivors is not only harmful but statistically unfounded.

Daarom is gedegen onderzoek naar de situatie extra belangrijk. Want de cijfers spreken voor zich.

UPDATE: Uit Nederlandse cijfers blijkt dat vrouwen elke week 24 keer aangifte doen van verkrachting. Nog meer vrouwen zien daar vanaf en melden het seksuele geweld niet. Het gaat hier dus om het topje van de ijsberg:

Het WODC becijferde in 2005 dat het aantal slachtoffers van verkrachting acht keer hoger ligt dan het aantal aangiften. En uit CBS-cijfers van enkele jaren geleden blijkt dat van slechts 11 procent van alle zedendelicten melding wordt gemaakt. En daarvan leidt slechts 3 procent tot aangifte. [...] Ongeveer een op de drie slachtoffers besluit toch geen aangifte te doen, nadat ze op het politiebureau wordt gewezen op de gevolgen die kunnen voortvloeien uit een politieonderzoek en rechtszaak. Zij zien op tegen een mogelijk weerzien met hun belager of het opnieuw tot in detail moeten vertellen wat er is gebeurd.

Kortom, er valt nog een wereld te winnen bij de aanpak van seksueel geweld.

Nieuwsronde

Een Amerikaans college is de verkrachtingscultuur op de campus zat en stapt naar de rechter. Hoe hoger de functie aan de Universiteit Utrecht, des te kleiner de kans dat op die post een vrouw zit. Zimbabwe krijgt een vrouwvriendelijke grondwet. En iedereen kan nu bingo spelen met commentaren op nieuws over vrouwen. Onder de veelgehoorde termen onder andere ‘bitch’ en ‘je moet eens een goede beurt krijgen’. Dat en meer in deze nieuwsronde.

Wikipedia wil onder andere schrijfsters uit de lijst van Amerikaanse auteurs verwijderen en onderbrengen in een subcategorie. Pardon?

Iran, Rusland, Egypte en Vaticaan vinden vrouwenmishandeling wel ok

Geweld tegen vrouwen mag niet. Als het toch gebeurt, moeten regeringen voor vrouwen evenveel moeite doen als in geval van geweld tegen mannen, om het slachtoffer te beschermen en de dader aan te pakken. Alleszins redelijk, zou je zeggen, maar niet voor een coalitie van Iran, Rusland, het Vaticaan en de Moslim broederschap. Tijdens een conferentie van de Verenigde Naties probeerden ze mensenrechten voor vrouwen uit een akkoord te schrappen. Gelukkig mislukte dat. Onder leiding van de Chileense ex-presidente Michelle Bachelet bereikten 193 landen een historisch akkoord.

De feestelijke opening van de conferentie.

De landen legden in een akkoord vast dat vrouwen wereldwijd gelijke rechten als mannen hebben. Ze veroordelen geweld tegen vrouwen en verklaarden duidelijk dat er in de eenentwintigste eeuw geen plaats meer is voor discriminatie en geweld tegen vrouwen. Met andere woorden: vrouwen zijn mensen! Hoera!

Het akkoord was nog op een andere manier nuttig. De twee weken durende onderhandelingen maakten zichtbaar wie anno 2013 nog steeds vindt dat vrouwen een tweederangse Ander zijn. Dat leverde rare taferelen op. Het Vaticaan gebroederlijk, zij aan zij, verenigd met de Moslim Broederschap uit Egypte. Samen met Iran en Rusland streden deze religieuzen voor het behoud van de uitzonderingsgrond religie/cultuur/traditie. Vrouwen vermoorden wegens vermeend overspel mag niet. Maar onze cultuur keurt het goed, dus dan mag het wel. Dat genre. De coalitie verzette zich ook tegen bepalingen die verkrachting binnen het huwelijk strafbaar stellen.

Internationale media struikelden vooral over een verklaring van de Moslim Broederschap, waarin de mannen uitlegden waarom geweld tegen vrouwen niet aangepakt hoeft te worden. Dat zat ‘m waarschijnlijk in de bewoordingen. De broeders maakten de meest expliciete tekst openbaar. Achter de schermen zullen landen als Iran en het Vaticaan waarschijnlijk dezelfde bedoelingen hebben, maar ze verpakten het netter. De broeders schrijven in hun betoog onder andere dat:

This declaration, if ratified, would lead to complete disintegration of society, and would certainly be the final step in the intellectual and cultural invasion of Muslim countries, eliminating the moral specificity that helps preserve cohesion of Islamic societies.

Toe maar! De totale ondergang van de samenleving! Buitenlandse invasies! Onder andere dagblad The Guardian had er geen goed woord voor over. Toen de Moslim Broederschap in Egypte aan de macht wilde komen, bedienden ze zich van mooie woorden over vrouwen en konden ze hun stemmen goed gebruiken. Nu ze eenmaal in het zadel zitten vallen alle maskers af. De broederschap blokkeerde een wet om genitale verminking van meisjes strafbaar te stellen, en pleitte bij de VN conferentie openlijk voor een tandeloze tekst die geweld tegen vrouwen vrolijk verder laat gaan.

Commentator Amira Nowaira vermoedt dat naast vrouwenhaat ook machtspolitiek aan de basis van hun felle verzet ligt:

The Brotherhood probably felt impelled to send a not-so-covert threat to Egyptian women. Throughout the past seven months, Egypt’s rulers have done their utmost to take women out of the political equation, as their active participation in protests has become a real headache for the Morsi regime. The statement seems to have been conceived in response to their mounting pressure and the vocal opposition, and intended to reassert the dominance and power of the Brotherhood.

Dat deze religieuze, conservatieve coalitie de strijd verloor, noemen commentatoren een bitterzoete overwinning. Fijn dat de uiteindelijke overeenkomst vrouwen als mens ziet. Maar de wilskracht bij de haters fungeert als waarschuwing. Krachtige partijen willen heel graag hun recht op vrouwen slaan behouden. Dat het deze keer niet is gelukt, zegt niets over een volgende VN Vrouwenconferentie. Alertheid blijft geboden.

UPDATE: een hoopvol teken is dat vrouwen steeds vaker hun mond open doen en praten over wat hen overkomt. Niet langer zwijgen is het begin van alles, signaleert auteur en journaliste Sally Armstrong:

Probably about three years ago, I began to see the earth shifting. I began to see the curtain lifting. Why did that happen? There’s an increase in education, but mostly there’s an increase in talk. I’ve always felt that if you can’t talk about it, you can’t change it. When you talk, you start asking questions you never asked before. Women are now saying, “Show me where it’s written in the Koran that my daughter can’t go to school.”

Ja, dan krijg je vanzelf een revolutionaire omwenteling ;)

Vrouwen moeten WAT?!? doen om verkrachting te voorkomen?

De Zesde Clan dacht zo onderhand wel voldoende categorieën te hebben om artikelen onder te scharen, maar we hebben er waarschijnlijk toch nog eentje nodig. Bijvoorbeeld de categorie WAT?!?!? Als in ‘dat méén je niet, zijn jullie waanzinnig geworden?’. Want dat is de reactie van de Zesde Clan op het advies, aan vrouwen, om  over aanvallers heen te kotsen of te plassen om verkrachting te voorkomen.

Goed idee: spreek de daders aan.

Deze behulpzame tip komt van een universiteit in de Amerikaanse staat Colorado. De onderwijsinstelling zat in z’n maag met een verkrachtingsprobleem en probeerde vrouwen te helpen zich te beschermen. Bijvoorbeeld door een potentiële verkrachter te vertellen dat je een enge ziekte hebt, of menstrueert. Wie weet verandert hij dan van gedachten en ziet af van verkrachting. Of door over de man heen te urineren of te kotsen. Da’s zo onsmakelijk dat de lust tot verkrachten hem wellicht vergaat.

Eerder besloot een geestelijk leider Indiase vrouwen bij te staan in de verkrachtingsepidemie, door hen te adviseren altijd chilipoeder op zak te hebben. Als een man je dan belaagt, kun je snel kruiden in zijn gezicht gooien. Handig advies! Dat zal vrouwen redden!

Maar goed, als je het niet wil aannemen van universiteiten en geestelijk leiders, dan hebben veroordeelde verkrachters misschien nog tips voor vrouwen om seksueel geweld te voorkomen. De Washington City Paper besteedde aandacht aan hun ervaringsdeskundigheid en moest toegeven dat een aantal tips enigszins nuttig kunnen zijn in individuele situaties. Daarna werd het al snel absurd:

“be aware of your surroundings”; “go for the groin”; “if you are ever thrown into the trunk of a car, kick out the back tail lights and stick your arm out the hole and start waving like crazy.” Others—don’t wear clothes you can remove, stop helping babies, never ever drive anywhere—are more likely to keep women dependent than protected. As we’ve seen before, targeting rape prevention advice at women can start off as empowering, and slowly descend into crippling—or worse, preemptive victim blaming.

Meestal kwam het neer op ‘blijf binnen anders treft je een afschuwelijk lot’. Ja, dat helpt. De verkrachters boden nog andere behulpzame adviezen:

  • knip je haar af (want als je lang haar hebt kan een verkrachter je daar vastpakken)
  • draag een ruimtepak of een bepantserd ME uniform (want anders knipt of scheurt een verkrachter je de kleren van je lijf )
  • Ga niet vroeg of juist laat de straat op.  Naar school gaan kun je wel vergeten, want de meeste verkrachters grijpen hun kans tussen vijf en half negen in de nacht/ochtend, dan moet je dus niet op straat komen. Fijn, zo’n huisarrest.
  • Neem altijd een voorwerp mee zoals een paraplu, zodat je van je af kunt slaan
  • Niet eten, niet slapen, niet naar het toilet gaan.

Tsja. Misschien moeten we als vrouw maar ophouden te bestaan? Of misschien zouden mannen die het woord ‘nee’ niet snappen, deze adviezen moeten opvolgen…en ophouden met zeuren dat ze het concept ‘toestemming’ niet zouden begrijpen.

UPDATE: Geniale actie op Twitter. Onder de noemer safetytipsforladies, oftewel veiligheidsadvies voor dames, kunnen vrouwen nog veel meer nuttige aanwijzingen vinden. Zoals deze: ‘zeg dat je een NET meisje bent. De verkrachter zal prompt in rook op gaan’. Of: verander in een zeemermin.

Bij deze bedrijven moeten vrouwen oppassen

Jammer dat er meestal weinig publiciteit volgt op oordelen van het College van de Rechten van de Mens. Eén van de taken van dit instituut is om klachten van discriminatie te beoordelen, meestal inzake werk. Voor vrouwen die solliciteren is het belangrijk om te weten welke bedrijven hen welkom heten, en welke hen het liefste zien gaan. Bijvoorbeeld als ze het wagen zwanger te worden. Daarom besteedt de Zesde Clan aandacht aan recente uitspraken, waarbij de klacht gegrond was.

Uitzendbureau’s werken nogal eens mee aan vrouwendiscriminatie, blijkt uit oordelen van het College voor de Rechten van de Mens.

Fokker Aerostructures. Dit bedrijf discrimineerde een medewerkster vanwege haar zwangerschap. De medewerkster had een tijdelijk contract. Ze vertelt haar leidinggevende in maart 2012 dat zij zwanger is en wanneer zij is uitgerekend. Kort daarop krijgt ze te horen dat  haar contract niet met een jaar, maar met slechts enkele maanden wordt verlengd. Laat het document nou precies stoppen op de datum waarop haar zwangerschapsverlof ingaat. Van terugkeer na haar verlof is al helemaal geen sprake. Daar bovenop komt dat niemand anders zo’n afwijkend contract voorgeschoteld kreeg. De rest kreeg gewoon een verlenging met een jaar. Oordeel: gegrond. Fokker Aerostructures maakt zich schuldig aan verboden onderscheid op basis van geslacht.

Den Haag Centraal. Deze krant nam vijf van de acht werknemers over van een lokale krant die failliet ging. De werkneemster kwam terecht in het groepje afgewezen medewerkers, omdat zij eerlijk vertelde dat zij wilde verhuizen naar een andere stad en kinderen wilde krijgen. De beoogde werkgever zei daarop dat ze, in plaats van haar oude voltijdse contract, misschien een deeltijdfunctie kon krijgen. Dit zou goed uitkomen tegen de achtergrond van haar kinderwens, volgens de krant. Zij zou bijvoorbeeld niet altijd naar haar werk kunnen komen als haar kind ziek is. Toen de vrouw aangaf dit discriminerend te vinden, nam de nieuwe krant haar helemaal niet meer aan. Verboden onderscheid op basis van geslacht, oordeelde het College van de Rechten van de Mens.

Liander Infra Oost / Start People BV. Opnieuw was een zwangere vrouw de klos. Een vrouw ging via uitzendbureau Start aan de slag bij deze onderneming. Liander was van plan de vrouw voor drie jaar full time in te lenen. De onderneming beëindigde het contract echter binnen vier dagen nadat zij van de zwangerschap hoorde. Liander verweerde zich bij het College door te zeggen dat de vrouw bij de sollicitatie niet had gezegd dat ze zwanger was. Vanwege het verlof zou ze niet kunnen voldoen aan de afspraak van drie jaar werken. Punt 1: vrouwen mogen dat voor zich houden, het is verboden naar zwangerschappen te vragen. Punt 2 verwoordt het College zelf heel mooi: ,,Gelet op de ondubbelzinnige jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie over de bescherming van zwangere vrouwen verwerpt het College dit beroep zonder meer.” Oordeel: verboden onderscheid. Start People beschermde de vrouw onvoldoende toen Infra dit discriminerend gedrag vertoonde. Ook Start kreeg dus een oordeel van verboden onderscheid maken.

DHL Global Forwarding (Netherlands) B.V / Randstad. De zwangere vrouwen vallen bij bosjes neer. Opnieuw iemand die met een tijdelijk contract werkte, ditmaal bij DHL, specialist in goederenvervoer. De vrouw werkte anderhalf jaar via uitzendbureau Randstad bij deze ondernemer, totdat ze zwanger wordt en ernstige misselijkheidsklachten krijgt. Zo erg dat ze zelfs naar het ziekenhuis moet. Wegens ziekteverzuim schopt DHL haar vervolgens de laan uit. Het College oordeelt dat DHL had kunnen snappen dat het hier ging om een bekend probleem rondom zwangerschap, niet zomaar ziekteverzuim. Ook Randstad treft blaam, want het uitzendbureau deed onvoldoende om deze discriminatie te bestrijden. Kortom, twee keer bewezen verboden onderscheid….

Int. Transportbedrijf Albert van Uden & Zn. B.V. Dit bedrijf reageerde nogal slecht toen een mannelijke uitzendkracht liet weten dat hij een transformatie naar vrouw wilde ondergaan. De onderneming won informatie in over de operaties en daarmee gepaard gaand ziekteverzuim. Daarnaast stuurde de directeur van een uitzendbureau aan de directeur van het transportbedrijf een e-mail, waarin een verband werd gelegd tussen de persoonlijke problematiek van de man en het besluit om het arbeidscontract stop te zetten. Oordeel: verboden onderscheid op grond van geslacht.

Stichting Honkbalweek. Discriminatie in de sport, je kunt er niet vroeg genoeg mee beginnen. Maar dat geldt ook voor protesteren tegen die discriminatie. De casus: de stichting houdt een Honkbalweek in Haarlem en stuurde breed een oproep rond voor batboys. Enthousiaste jongens in de leeftijd van 12 tot en met 15 jaar. Een 14-jarig meisje meldt zich aan. Dat was niet de bedoeling: ”de organisatie van de Honkbalweek vertelde haar dat zij niet in aanmerking kwam omdat zij een meisje is.” Alleen jongens kunnen batboy zijn. De veertienjarige vond dit terecht discriminatie. Het College ook.

Kittens on the beat

Omdat na al die vrouwenhaat alleen dappere katjes nog iets van deze dag kunnen maken. Wat er verder ook gebeurt, zij beschermen je sokken. Enjoy:

14 februari: One Billion Rising

Doe mee! Stop geweld tegen vrouwen!

Ten Broeke opent debat over Nederlandse verkrachtingscultuur

Dankzij campagnes zoals One Billion Rising, en de dodelijke verkrachtingszaak in India, staat seksueel geweld tegen vrouwen hoog op de agenda. Onder andere wetenschapsjournaliste en columniste Asha ten Broeke probeert de kwestie minder een ver van mijn bed show te laten zijn. Ze opende een debat over de Nederlandse verkrachtingscultuur, door haar eigen ervaring met seksueel geweld te delen. En door op te tekenen welke beschuldigingen ze over zich heen kreeg naar aanleiding van haar openheid.

Asha ten Broeke.

Het is een klassiek geval. Het slachtoffer kent de dader, zoals meestal het geval (de anonieme man die uit de bosjes springt komt zelden voor). Dader en slachtoffer zitten samen in een kroeg. Dader grijpt zijn kans bij het verlaten van de kroeg. Zodra hij min of meer uit het zicht is van omstanders, begint hij het slachtoffer te bepotelen, eindigend in verkrachting. Niemand praat er verder over. Hij niet, zij niet. We weten meer over de Indiase vrouw die in een bus verkracht werd en later stierf, dan van de meeste vrouwen die in Nederland slachtoffer werden van deze vorm van geweld, merkt ze op.

Ten Broeke kreeg naar aanleiding van haar column veel hartverwarmende ondersteunende reacties. Maar daarnaast helaas ook opmerkingen die neerkomen op het slachtoffer de schuld geven. Te beginnen met de feiten. Ten Broeke haalde aan dat 11,7 procent van de Nederlandse vrouwen te maken heeft gekregen met verkrachting. Kon niet waar zijn. Helaas, klopt wel, en het zijn respectabele instituten zoals het RIVM en Rutgers WPF die dit wetenschappelijk verantwoord uitzochten.

Daarnaast wemelde het van de opmerkingen die de ernst van de zaak in twijfel trekken en Ten Broeke aanspraken op haar gedrag:

Bijvoorbeeld toen Sylvia Witteman – een columniste die ik tot voor kort bewonderde om haar geestigheid – ervaringen als de mijne ‘alledaags’ noemde en bagatelliserend twitterde: “Ja, verkracht worden is heel erg. Een dronken vent van je af meppen is ook niet leuk, maar niet daarmee te vergelijken.” Of toen een reageerder wat mij was overkomen ‘een mislukte vrijpartij’ noemde. Of toen iemand poneerde dat ik, door in eerste instantie niet hard op te treden tegen het dronken gepotel van de vriend van m’n vriendje, de verkrachting zelf had uitgelokt. “De Amerikanen hebben daar een mooi woord voor: een ‘cockteaser’ heet zo’n vrouw daar.”

Daar kon ze het mee doen. Dit zijn stuk voor stuk typische elementen van de verkrachtingscultuur, waarbij slachtoffers zich moeten verantwoorden, grappen over verkrachting leuk zijn, ervaringen van vrouwen niet serieus genomen worden en daders wegkomen met hun wangedrag.

Des te meer reden om vooral te blijven praten over seksueel geweld, concludeert Ten Broeke. Net zoals ze eerder deed met internettrollen die vrouwen de mond proberen te snoeren als ze het wagen in het openbaar aanwezig te zijn en, nog erger, hun mening te geven. Net zoals ze ook eerder deed bij de problematiek van het pesten, nog zoiets waarbij we in Nederland graag de andere kant opkijken.

Tegen stilzwijgen helpt alleen luid en duidelijk zeggen waar het op staat. Ten Broeke en Witteman voeren op dit moment via Twitter een beschaafde discussie over seksueel geweld en het slachtoffer de schuld geven. En naar aanleiding van One Billion Rising komen hopelijk meer vrouwen naar voren met hun ervaringen. Want een ding is zeker. Met 11,7% verkrachte vrouwen in Nederland weet je als individu dat je niet alleen staat!

UPDATE: Ten Broeke sprak bij Radio 1 over het fenomeen vrouwen de schuld geven van hun verkrachting. Hier kun je het interview beluisteren. Plus via Twitter:

Goede blogpost over verkrachtingscultuur nav mijn columns en natuurlijk het prachtige One Billion Risinghttp://dezesdeclan.wordpress.com/2013/01/30/ten-broeke-opent-debat-over-nederlandse-verkrachtingscultuur/ …

Graag gedaan ;)

Amsterdam doet mee met One Billion Rising

Een flashmob op De Dam, een bijeenkomst in De Balie, en een feestelijk avondprogramma in club Panama. Dat alles biedt Amsterdam op 14 februari aanstaande, de dag van One Billion Rising. Kom ook en sluit je aan bij deze campagne om geweld tegen vrouwen te stoppen! Vanaf drie uur ‘s middags beginnen de activiteiten met een gezamenlijke dans op De Dam. Iedereen kan meedoen, en als je wilt kun je het One Billion Rising dansje in een kwartiertje onder de knie krijgen:

In Frankrijk gingen ze je al voor. Daar hielden ze in december 2012 een flashmob:

De beroemde televisiepersoonlijkheid Ruby Wax sluit zich ook aan bij de campagne One Billion Rising, omdat ze het echt belachelijk vindt dat een miljard vrouwen op de wereld het slachtoffer worden van geweld:

Evenals actrice Rosario Dawson, want zolang meisjes en vrouwen niet veilig zijn stagneert de boel:

Enfin, kom om drie uur naar De Dam en doe mee!

Nederland stribbelt tegen bij vrouwenrechten

Nederland begint een slechte reputatie te krijgen als het gaat om vrouwenrechten. De Europese Unie sleept ons land voor de rechter omdat Nederland te weinig doet voor mensen die na zwangerschapsverlof terug willen keren naar hun betaalde baan. Deze stap komt bovenop gedonderjaag rondom een quotum van dertig procent vrouwen in de top van beursgenoteerde bedrijven, en bergen kritiek op de gebrekkige naleving van VN-verdragen. Waarom laat Nederland het er zo bij zitten?

Natuurlijk heeft de Nederlandse regering allerlei excuses om niets of weinig te doen. Zo zou een quotum beter functioneren als bedrijven vrijwillig aan de slag gaan. Dus koos de regering voor een papieren tijger vol boterzachte vaagheden. Bedrijven hoeven nu alleen achteraf uit te leggen waarom het helaas niet lukte, en krijgen dan een aai over de bol en een ‘volgende keer beter’. Dat de EU meer druk wil zetten achter het doorbreken van een blanke mannelijke monocultuur aan de top, vindt Nederland maar niets.

De SGP komt ook overal mee weg. Nederland heeft vooral oog voor de godsdienstvrijheid, en deed weinig tot niets toen zowel de EU als de Hoge Raad in eigen land de regering sommeerde actief maatregelen te nemen. De SGP heeft inmiddels een briljante oplossing gevonden. Formeel mogen vrouwen nu wel op een kieslijst, maar iedere vrouw die aangeeft dit te willen, breekt met de grondbeginselen van de partij. En wordt daarmee een goddeloze outcast. Kritiek op deze schijnrechtspraak kwam vooral van de kant van het proefprocessenfonds Clara Wichmann en opiniebladen zoals HP/De Tijd. Vanuit de regering geen woord.

Niemand minder dan de Verenigde Naties gaf Nederland eerder, in 2010, al een draai om de oren. Ons land ondertekende weliswaar een internationaal verdrag, het VN Vrouwenverdrag, maar voert dat akkoord in de praktijk slecht uit. Onder andere de structurele ongelijkheid tussen mannen en vrouwen op de werkvloer was een pijnpunt. Dat maakt het des te wranger dat de EU Nederland nu voor de rechter sleept vanwege nalatigheid om werknemers te beschermen die terugkeren na ouderschapsverlof. NIet geheel verrassend zijn het vooral vrouwen die zwanger worden en prompt merken dat werkgevers hen willen dumpen.

Voorbeelden te over dus. Waarom landt die kritiek niet? Het Tijdschrift voor Genderstudies probeerde deze vraag te beantwoorden. De eindconclusie:

Voor de regering en de ambtelijke organisatie heeft het gewoonweg weinig urgentie veel aandacht te besteden aan de implementatie van mensenrechten, en van vrouwenrechten en het VN-Vrouwenverdrag in het bijzonder. Ten eerste is van druk van buiten af nauwelijks sprake. Ten tweede wordt in de rechtspraak bijna geen gebruik gemaakt van het VN-Vrouwenverdrag[...], zodat er geen noodzaak is om alle wet- en regelgeving vooraf aan het verdrag te toetsen. Ten derde denkt ook de Tweede Kamer bij mensenrechten met name aan niet-westerse buitenlanden, en spreekt zij de regering slechts incidenteel aan op het nakomen van verdragsverplichtingen in Nederland.

De auteur van het stuk hoopt op verandering nu Nederland een instituut voor de mensenrechten krijgt. Inmiddels bestaat dit college inderdaad. Zo’n organisatie kan bevorderen dat de regering mensenrechten – en vrouwen zijn ook mensen! – structureel meeneemt in het beleid. En uitspraken doen, onder andere over de legitimiteit van voorkeursbeleid voor vrouwen op plekken waar vrouwen, vanwege hun verkeerde sekse, tegen structurele achterstelling aanlopen. Zodat er langzamerhand meer druk op de ketel komt, en mensen de urgentie voelen. Dat zou tijd worden.

Geweld kun je niet plaatsen zonder te letten op gender

Mishandeling, verkrachting, moord, als je sekse buiten beschouwing laat, mis je cruciale feiten rondom geweld en agressie, schrijft activiste en auteur Rebecca Solnit. Want let je op gender, dan zie je patronen. Zoals: opvallend veel mannen die in de V.S. een wapen oppakken en in het rond gaan schieten, vermoorden eerst een vrouw. Zoals hun vriendin of moeder. Je mist die aanwijzingen als je er niet op let. Terwijl zulke inzichten juist van onschatbare waarde zijn om geweld tegen vrouwen te begrijpen en effectief te bestrijden.

De realiteit is deze, schrijft Solnit:

“Women worldwide ages 15 through 44 are more likely to die or be maimed because of male violence than because of cancer, malaria, war and traffic accidents combined,” writes Nicholas D. Kristof, one of the few prominent figures to address the issue regularly.

Dat klinkt hard, maar het is gebaseerd op cijfers zoals die naar voren komen uit talloze statistieken, onderzoeken en analyses. Internationaal zie je steeds dezelfde trends en patronen. Vrouwelijke verkrachters en moordenaars zijn een opvallende uitzondering die de regel bevestigen. Want de dader van (seksueel) geweld is meestal een man, en naast andere mannen maakt dat type misdadiger veel slachtoffers onder vrouwen. Alleen, we doen niks met dat inzicht:

however, we don’t talk about it. [...] We have far more than 87,000 rapes in this country every year, but each of them is invariably portrayed as an isolated incident. We have dots so close they’re splatters melting into a stain, but hardly anyone connects them, or names that stain.

Dat is jammer, want analyses op basis van gender leveren onmisbare kennis op. Zo blijkt dat opvallend veel Amerikaanse mannen die overgaan tot massale schietpartijen, kort daarvoor eerst een vrouw doden. Niet zomaar een willekeurige vrouw, maar iemand waar ze iets voor voelen. Hun vriendin, hun moeder. Dat heeft een reden:

whether racking up points for piles of bodies in a videogame or assassinating terrorists with drones, to kill in the West is to win. And in order to win, on some level, regardless of biological sex, a person must purge barriers to winning by suppressing characteristics perceived as culturally feminine: softness and gentleness, submission and openness, sympathy, mercy, or hesitation.[...] The private killing of particular women who could stand in the way of multiple public murders embodies an extreme and ultimately violent suppression of any force, internal or external, that might temper or “domesticate” the code of take-no-prisoners cowboy manliness.

Traditioneel gezien wordt van vrouwen verwacht dat zij mensen beschaven. Mannen moeten eerst die corrigerende invloed van vrouwen teniet doen, voordat ze zich voldoende kunnen vermannen om de wapens op te pakken en bijvoorbeeld op een school in het rond te schieten. Psychologisch gezien is zo’n ‘secundaire plaats delict’ juist de belangrijkste locatie van het misdrijf.

Andere soorten van geweld dienen niet om onder de controle van vrouwen uit te komen, maar juist om controle over vrouwen te krijgen. Solnit:

It’s a system of control. It’s why so many intimate-partner murders are of women who dared to break up with those partners. [...] The lives of half of humanity are still dogged by, drained by, and sometimes ended by this pervasive variety of violence.  Think of how much more time and energy we would have to focus on other things that matter if we weren’t so busy surviving. Look at it this way: one of the best journalists I know is afraid to walk home at night in our neighborhood.  Should she stop working late? How many women have had to stop doing their work, or been stopped from doing it, for similar reasons?

Zelfs een beschaafd, diplomatiek document als de Nederlandse Emancipatiemonitor 2012 kan niet verdoezelen dat mannen de slachtoffers (m/v) maken. Dat een probleem zoals huiselijk geweld eruit ziet als een behoorlijk eenzijdige golf van agressie van mannen, richting vrouwen. En dat vrouwen meer angst voor slachtofferschap voelen dan mannen:

Hun hoge risicoperceptie komt niet zozeer doordat ze de kans op slachtofferschap hoger inschatten dan mannen, maar vooral doordat ze de gevolgen ervan als veel ernstiger ervaren. Vooral de gevolgen van seksueel geweld worden als ernstig beschouwd.

Terecht, want verkrachting wordt niet voor niets wel eens omschreven als moord op de psyche van een vrouw. Ze leeft nog wel, maar hoe. En tot overmaat van ramp ontspringt de dader meestal de dans, terwijl zij met de gevolgen zit.

Dat soort feiten benoemen is geen mannenhaat. Kritiek op gedrag staat niet gelijk aan kritiek op de persoon. Plus, mannelijke lezer, het draait niet altijd om jou, dus waarom zou je je persoonlijk aangevallen voelen? Als je niemand verkracht hebt, is er geen enkele reden om je beschuldigd te voelen. Het zou wel fijn zijn als je je medeverantwoordelijk voelt voor een oplossing. Want geweld tegen vrouwen levert een vet probleem op:

this is a civil rights issue, it’s a human rights issue, it’s everyone’s problem, it’s not isolated, and it’s never going to be acceptable again. It has to change. It’s your job to change it, and mine, and ours.

Dus, man of vrouw, doe 0p 14 februari 2013 mee met One Billion Rising. Meld je aan bij We Can, de Nederlandse tak van een campagne om geweld tegen vrouwen te stoppen. En als mannen grappen maken over verkrachting, laat dan je afkeuring blijken en overhandig ze desgewenst deze tips om verkrachting te voorkomen. Geweld tegen vrouwen, we zijn er allemaal bij. We kunnen met ons allen de cultuur veranderen en de wereld een plaats maken waar vrouwen zich welkom voelen. Dank!

Feministische organisaties belangrijkste factor in aanpak geweld

Feministische organisaties zijn van cruciaal belang voor het effectief bestrijden van geweld tegen vrouwen. Dat blijkt uit een representatief onderzoek naar de situatie in zeventig verschillende landen. Een krachtige feministische organisatie was van meer belang dan de aanwezigheid van linkse politieke partijen of factoren zoals welvaart of het aantal vrouwelijke politici.

Vrouwen protesteren tegen huiselijk geweld in Montevideo, de hoofdstad van Uruguay.

De reden? Feministische organisaties stellen vrouwen centraal. Andere partijen hebben de neiging vrouwen te zien als minderheidsgroep, en zien hun belangen als ondergeschikt aan ‘het algemene’ belang. Algemene organisaties missen zodoende de rol van gender bij maatschappelijke problemen zoals (huiselijk) geweld, en behartigen de belangen van vrouwen onvoldoende.

Mala Htun van de Universiteit van Texas en S. Laurel Weldon van de Purdue universiteit doken de geschiedenis in en onderzochten de strijd tegen geweld tegen vrouwen in de periode 1975-2005 in zeventig verschillende landen. Ze baseerden zich onder andere op statistieken. Cijfers kunnen natuurlijk vanalles zeggen, maar veertig jaar en zeventig landen brengen zo’n duidelijk patroon aan het licht dat je er niet omheen kunt. Wil je geweld tegen vrouwen verminderen, dan heb je het feminisme nodig.

Want feministen zijn degenen die ‘normale natuurverschijnselen’ zoals huiselijk geweld en ander geweld tegen vrouwen problematiseren en verandering eisen. In hun onderzoek schrijven de twee wetenschappers:

We show that the autonomous mobilization of feminists in domestic and transnational contexts—not leftist parties, women in government, or national wealth—is the critical factor accounting for policy change. Further, our analysis reveals that the impact of global norms on domestic policy making is conditional on the presence of feminist movements in domestic contexts, pointing to the importance of ongoing activism and a vibrant civil society.

Waarom zijn feministische organisaties zo belangrijk als je geweld tegen vrouwen op de politieke agenda wilt krijgen? Htun en Weldon zien drie belangrijke factoren, die eigenlijk allemaal neerkomen op de functie van vrijplaats. Ten eerste stellen feministische bewegingen vrouwen centraal:

When women’s movements are organized within broader political institutions such as political parties or are entirely contained in the state, they must argue for the relevance of their concerns to these established, often already defined priorities.

Vrouwen delven dan al snel het onderspit. Het gaat om vrouwenbelang, niet algemeen belang. Als je moet kiezen tussen onderwerpen zoals vrije verkiezingen of betere lonen voor arbeiders, valt het pijnpunt ‘geweld tegen vrouwen’ al snel van de agenda af. Niet van belang, doen we een andere keer wel. Feministische organisaties doorbreken dit soort bestaande privileges en eisen aandacht voor vrouwen.

Ten tweede bieden feministische organisaties een veilige plek om taboes te doorbreken:

addressing violence against women requires challenging male privilege in sexual matters and social norms of male domination more generally (Brush 2003; Elman 1996; MacKinnon 1989). In criticizing such violence, women refuse to be silent victims. Women are more likely to speak up in spaces that are secure from bureaucratic reprisals from superiors and/or social censure.

Binnen feministische organisaties kunnen vrouwen zelfvertrouwen krijgen, het stilzwijgen doorbreken en met gelijkgestemden hun koers bepalen.

Ten derde gaan feministische organisaties fungeren als bron van kennis en bewustwording. Htun en Weldon:

When social groups self-organize, they develop an oppositional consciousness as well as a set of priorities that reflect their distinctive experiences and concerns as a group. This social perspective cannot be developed in more generally focused organizations or in settings where group concerns must be subordinated to other sorts of imperatives.

Kortom, we hebben meer feminisme nodig. Meer autonome feministische organisaties die vrouwen helpen zichzelf te ontplooien, het stilzwijgen te doorbreken en van vrouwenbelangen algemene belangen te maken. Goed om te weten. Dank, Htun en Weldon!

Conservatieven misbruiken dreiging van verkrachting om vrouwen in te perken

Zelfs een zevenjarig meisje op school in India is niet veilig voor verkrachting. Leeftijd, locatie en omstandigheden maken duidelijk dat het niet uitmaakt waar meisjes en vrouwen zijn, wat ze doen, wat hun leeftijd is. Je zou daarom naar de daders moeten kijken. Veel mensen in India doen echter alles behalve dat. Ze geven westerse invloeden de schuld en grijpen seksueel geweld tegen vrouwen aan om meer controle te krijgen over hun gedrag.

De lijst ge- en verboden begint langer en langer te worden sinds een 23-jarige studente de bus nam, en op zodanige wijze verkracht werd dat ze aan haar verwondingen stierf, meldt de Engelse krant The Guardian:

Students at Delhi University spoke of a new pressure from family to avoid public places or “going out”. The government of the union territory of Puducherry in the south was set to order all schoolgirls to wear overcoats to “protect them” until a public outry forced a U-turn. Delhi police advised women students to “go straight home after college”. Since the rape, a series of village councils in northern India have banned girls from using mobile phones, wearing “decadent” dress or dancing at weddings. “Almost every villager pressed us to ban the mobile phones use by the schoolgirls saying they are … dangerous for the society and corrupting local cultures,” said Sushma Singh, the local village council head in Matapa, Bihar.

Mannen en jongens blijven in dit scenario buiten schot. Zij hoeven hun mobiele telefoon niet in te leveren, voor hen gelden geen extra kledingvoorschriften, ze mogen rustig buiten rondlopen. In plaats van emancipatie van de vrouw en een gerichte aanpak van criminele mannen, proberen conservatieve stromingen binnen de Indiase samenleving vooral vrouwen in te perken.

Daarbij gebruiken ze volgens The Guardian het beeld van het westen als een cultuur waar vrouwen losgeslagen zijn en halfbloot rondlopen, versus het goeie ouwe India, toen tradities heilig waren en verkrachting noooooit voor kwam. Nooit. Erewoord! Vrouwen waren toen volledig veilig, ze werden hartstikke gerespecteerd door iedereen. Echt waar!

Ondertussen liggen vrouwen aan alle kanten onder vuur. Het ligt aan hen als mannen hen verkrachten, dus vrouwen moeten allerlei maatregelen nemen en zich gedragen zoals gedefinieerd door anderen dan zijzelf. Voordat we denken ‘oh, da’s een ver van mijn bed show’: nee hoor, in eigen land hebben we ook groepen die vinden dat vrouwen er zelf om vragen dat mannen hen seksueel agressief behandelen. Hadden ze zich maar decent moeten kleden en gedragen, dan was er niks gebeurd. Sterker nog: vrouwen vinden verkrachting best ok. Een kandidaat voor de Hoogste Raad van Indonesië zegt het, dus dan moet het wel kloppen. Wat webmagazine Jezebel de volgende verzuchting ontlokt:

In a world divided by conflict and difference, it’s beautiful to see that people from different cultures, and countries across the world can share something in common: really fucked up ideas about rape.In the United States, we can boast of Todd “legitimate rape” Akin and Richard “rape-pregnancies are intended by God” Murdock. But we shouldn’t become too cocky about our own rape-related misogyny. Because there’s some really impressive stuff going on in all parts of the world.

In de V.S. kunnen conservatieven er ook wat van.

Terug naar het voorbeeld van India. Als oorzaak van de ellende noemt The Guardian gebrekkige handhaving, wetteloosheid, en de marginale positie van vrouwen. Buiten traditionele media om noemen feministen echter man en paard. Seksueel geweld wordt voor de zoveelste keer misbruikt om vrouwen terug in hun hok te meppen. Het is een instrument van een patriarchaal systeem. Het steekt de kop op in oorlogstijd, waarbij strijdende verkrachting gebruiken als wapen, en in vredestijd. Doe wat wij zeggen, anders loop je het risico van verkrachting en dat is dan je eigen schuld.

Wat we nodig hebben is meer vrouwenemancipatie, niet minder. Meer vrijheid voor vrouwen, in plaats van verbods- en gebodsbepalingen. En een daadwerkelijke aanpak van verkrachtende mannen, iets wat in India nauwelijks gebeurt, maar waar we hier in het Westen ook niet veel van bakken. Het valt daarom te hopen dat die conservatieve lui in India (en Nederland) niet meer invloed krijgen dan ze nu al hebben.

Verkrachters hebben vrij spel

Engeland schaamt zich diep. In de week dat bekend werd dat televisiepersoonlijkheid Jimmy Savile veel meer jonge jongens en meiden verkrachtte dan gedacht, kwam het ministerie van Justitie met een overzicht van de vervolging van verkrachtingszaken. Slechts vijftien procent van de vrouwen doet aangifte, en slechts 1 op de 38 verkrachters krijgt ooit straf. Mensen beginnen hier zo kwaad om te worden dat ze maatregelen eisen. Onder andere de organisatie One Billion Rising wil op 14 februari, inderdaad, Valentijnsdag, een internationale actiedag uitroepen.

Engeland zit ernstig in z’n maag met de opgedoken informatie. Nederland kan er echter ook wat van. Het meest recente overzicht staat in de Emancipatiemonitor 2012. Die geeft aan dat net als in Engeland ook in Nederland weinig vrouwen melding maken van seksuele delicten. Slechts 1 op de 10 slachtoffers stapt naar de politie. In 2011 ging het zodoende officieel om 1580 verkrachtingszaken, 2200 aanrandingzaken, 3410 zaken in de categorie ‘overige seksuele misdrijven’ en 1940 gevallen van schennis der eerbaarheid. Het topje van de ijsberg.

In Engeland is het circa vijftien in plaats van circa tien procent van de slachtoffers die melding maakt van het gebeurde. Dat leidt tot een ernstige onderschatting van het probleem. Jaarlijks verkrachten mannen tussen de 54.00 en 84.000 vrouwen (en een aantal mannen). De politie krijgt maar 15.670 meldingen, en kan slechts in een kwart van de gevallen een verdachte identificeren. De meeste daders krijgen nooit een aanklacht aan hun broek:

Prosecutions are mounted against 2,910 individuals, resulting in the convictions of 1,070 rapists who committed an average of 2.3 offences each. The figures suggest that just one major sex crime in 38 leads to a conviction for the offence.  A spokeswoman for Rape Crisis England and Wales said: “The figures are shocking but sadly not that surprising. [...] It is a chicken and egg situation: women do not report offences because they know they are very unlikely to get a conviction. They know they would have to put themselves through a system which is very traumatic and are likely to come out at the other end with no justice.”

Dat gevoel komt niet uit de lucht vallen. Op weg naar een mogelijke aangifte en/of rechtszaak moeten vrouwen vele, vele hobbels nemen. De site www.everydaysexism.com bevat verschillende verhalen van vrouwen die actief beschaamd en ontmoedigd werden. Ze zouden zelf aanleiding hebben gegeven door sexy kleding te dragen of alcohol te drinken. Ze kenden de dader (de verkrachter die uit de bosjes springt komt bijna nooit voor) dus ze hadden waarschijnlijk wel seks gewild, om daarna alsnog ‘verkrachting’ te roepen omdat er iets niet naar hun zin ging, enzovoorts.

Als het tot juridische procedures komt, nemen advocaten en rechters een slachtoffer ook nogal eens onder vuur. Om nog maar te zwijgen over de verslaggeving in de media. In Engeland, maar ook daarbuiten (de Verenigde Staten zijn hier heel goed in) zou je uit krantenartikelen op kunnen maken dat slachtoffers er zelf om vragen dat ze verkracht worden. Als je dat allemaal weet, denk je wel zes keer na voordat je jezelf bloot wil stellen aan een proces. Met alsnog een grote kans dat de rechtszaak tot niets komt en de verdachte vrijuit gaat. Zie hierboven de uitspraak van Rape Crisis England.

Deze hele situatie is wat feministen bedoelen als ze het hebben over een verkrachtingscultuur. Die mondiaal is, met hier en daar een extreme uitwas zoals India, de Congo, of Zuid-Afrika. Praten over die verkrachtingscultuur laat parallellen zien met discussies over andere kwesties. Zo ziet auteur Eve Ensler dezelfde trends als in het debat over klimaatverandering:

Like climate change, only the patriarchs with power seem to be blind to the magnitude of the horrors. [...] And, like the response to climate change, first there was an attempt at denial, then there is the blaming of the victim: a woman raped in Dubai fined after telling police she had been drinking; a priest in Italy telling women they are beaten because they don’t clean the house well and wear tight clothes; women in the US military raped by their comrades, who then use that as proof that they never belonged there in the first place; raped girls in Rochdale being ignored by police and social workers because they were seen as damaged goods who were “making their own choices”. It goes on and on.

Vandaar de woede, en de roep om actie. Internationale actie. Het wordt tijd dat we met ons allen de omerta rondom verkrachting doorbreken. Dat zwijgen en in de doofpot stoppen is één van de pijlers onder de verkrachtingscultuur. En betekent dat overal, ook in Nederland, daders verkrachten en vrijuit gaan. Goed om daar 14 februari bij stil te staan.

38ste Globaliseringslezing komt eraan

Drie activisten, Dawn Cavanagh van de Coalition of African Lesbians uit Zuid-Afrika, Colin Robinson van CAISO uit Trinidad en Tobago en Kasha Jacqueline Nagabesera van Freedom and Roam uit Oeganda voeren 0p 26 januari 2013 het woord over emancipatie, internationale solidariteit en diplomatie. In de 38e Globaliseringslezing, in Felix Meritis in Amsterdam, bespreken zij de mensenrechten van lesbiënnes, homo- en biseksuelen en transgenders (kortweg LHBT-rechten) om vrij te leven en hun eigen seksuele voorkeuren te mogen uiten.

Dawn Cavanagh, links op de foto, werkt in een land waar mannen lesbiennes routinematig verkrachten om hen te ‘genezen’ van hun afwijking.

In Nederland vindt de regering LHBT-rechten belangrijk. Elders op de wereld is de situatie vaak anders. Zo is het praktiseren van ‘tegennatuurlijke seks’ verboden in Oeganda. Daar bovenop is een wetsontwerp in de maak dat veel verder gaat dan dat. Omdat, zoals de indiener van het wetsontwerp stelt, het on-Afrikaans is. Internationale verontwaardiging en druk hebben in dit geval averechts gewerkt. Het geeft voeding aan anti-Westerse sentimenten: wie zijn wij decadente westerlingen wel niet om Afrikanen de les te lezen?

Ondertussen vinden ernstige schendingen van de mensenrechten plaats. Zo zijn lesbiennes in Zuid-Afrika loslopend wild. Het is gangbare praktijk dat mannen hen verkrachten om hen te genezen van hun rare afwijking. Dat heet ‘corrective rape’ en veel mensen halen er hun schouders over op, omdat geweld tegen vrouwen sowieso een dagelijkse gebeurtenis is. Een verkrachting meer of minder maakt weinig uit, toch?

Gelukkig zijn er ook mensen die dit heel anders zien. Die willen actie. Ook internationaal gezien betekent het seksuele geweld in Zuid-Afrika een deuk in de reputatie van het land. Gezien het bestaan van anti westerse sentimenten kan het buitenland echter niet zomaar wat doen. Dat roept de vraag op wat de internationale gemeenschap wél kan doen om LHBT-rechten te steunen. Wie bepaalt dat? Zijn we in het Westen wel zo verlicht?

Dawn Cavanagh, Colin Robinson en Kasha Jacqueline Nagabesera bespreken deze kwestie, en nog veel meer. Vragen uit en discussie met de zaal is welkom. Felix Meritis zit aan Keizersgracht 324 in Amsterdam. Vanaf 15.00 uur begint het debat. Entree € 13,50, voertaal Engels.

Nieuwsronde

Sociale media zijn een tweesnijdend zwaard. Facebook helpt vrouwen zich te organiseren, maar mensen maken ook misbruik van dit medium door vrouwen als hoer af te schilderen. Nieuws over India en de situatie van vrouwen in dat land blijft de krantenkolommen vullen. Ondertussen telt ook onze eigen hoofdstad circa twee slachtoffers van seksueel geweld per dag. En twee indrukwekkende vrouwen overleden, maar mogen niet vergeten worden. Dat en meer in deze nieuwsronde.

Beate Gordon.

  • Vrouwen om niet te  vergeten: Beate Gordon en Rita Levi-Montalcini. Gordon zorgde er na de tweede wereldoorlog eigenhandig voor dat vrouwenrechten een plek kregen in de nieuwe Japanse grondwet. Ze was de enige vrouw in een team van tientallen mannen en schreef de passages die vrouwen rechten geven op het gebied van huwelijk, erfenissen en bezit van eigendommen. Ze nam ook het artikel op dat discriminatie van vrouwen in brede zin verbiedt. Daarnaast overleed Nobelprijs winnares Rita Levi-Montalcini. Ze werkte als arts en deed belangrijke ontdekkingen op het gebied van cellen en celdelingen – nuttig voor het begrijpen van ziektes als kanker en Alzheimer.
  • Dagelijks melden zich in Amsterdam twee vrouwen omdat ze het slachtoffer werden van seksueel geweld. Vooral de Bijlmer en in de Slotervaart komen aanranding, verkrachting en andere vormen van agressie relatief vaak voor. Probleem….
  • Onbekenden misbruikten Facebook om dertig jonge vrouwen uit Antwerpen te kijk te zetten als hoer. ,,Meer dan vierduizend bezoekers geven aan dat ze de pagina leuk vinden en bediscussiëren het uiterlijk en privéleven van het slachtoffer. Ook plaatsen zij de naam van het meisje en een link naar haar Facebookprofiel. Een minderheid neemt het op voor de slachtoffers en roept de beheerders, die anoniem blijven, om de pagina te verwijderen,” meldt De Morgen. Een veelzeggende verhouding. Ondanks de dominante positie van de ‘slut-shamers‘ is de Facebook pagina inmiddels toch verwijderd.
  • Een stukje geschiedenis. Engeland vocht mee in de eerste wereldoorlog en iemand moest thuis het werk blijven doen. Dus trokken onder andere de Spoorwegen duizenden vrouwen aan, die allerlei taken op zich namen die voorheen aan mannen voorbehouden waren. Het Nationale Spoormuseum in York lanceerde een database met alle gegevens en besteedt in een tentoonstelling permanent aandacht aan het aandeel van vrouwen.
  • India blijft de gemoederen bezig houden. Het aborteren van ongewenste, want waardeloze meisjesfoetussen, en de daaropvolgende vrouwenhandel om de tekorten aan te vullen. De woede om uitspraken van een religieuze leider die vindt dat de 23-jarige studente die stierf na een verkrachting in Delhi zelf schuldig is. De voortdurende protesten tegen verkrachting en seksuele intimidatie op straat. In India maar ook elders op de wereld, want ook in een zogenaamd beschaafd land als de Verenigde Staten kunnen slachtoffers van verkrachting nog steeds rekenen op hoon, minachting en ongeloof. Kortom, (seksueel) geweld tegen vrouwen staat op de agenda….
  • Ondertussen, in filmland: de manische pixie droomvrouw huppelt nog steeds vrolijk rond op het witte doek. Op zich is er niks mis met een vrolijk vrouwelijk filmpersonage, maar scriptschrijvers maken zich er wel heel erg makkelijk vanaf. The Guardian geeft een overzicht van films die dit stereotype vertonen.

Verkrachtingszaak India gaat ons allemaal aan

‘Oooo, komop zeg, we helpen jullie toch?’. Dat was het excuus van mannelijke demonstranten die protesteerden tegen de dood door verkrachting van een 23-jarige vrouw in India. Dit soort mannen zijn zo overheersend aanwezig bij demonstraties dat ze vrouwen letterlijk overschreeuwen. Dat is niet het enige probleem. Vrouwen blijven weg van de protesten omdat ze bepoteld worden door mannelijke mededemonstranten. Ziehier de problematiek van India in een notendop. India? Nee, van ons allemaal.

Ja, er waren ook mannen die zich wel waardig en fatsoenlijk gedroegen bij protesten tegen de verkrachtingsdood van een jonge Indiase vrouw.

De afgelopen tijd verschenen er veel verhalen in de internationale media over de positie van vrouwen in India. Aanleiding voor de analyses en het handenwringen, soms door Indiase politici die zelf beschuldigd zijn van verkrachting, vormde een verkrachtingszaak, waarbij een groep mannen in een bus een vrouw verkrachtte. De vrouw overleed later aan haar verwondingen. Een vriend die met haar mee was gegaan, kwam er ‘slechts’ vanaf met mishandeling; hij overleefde het geweld.

Vervolgens gebeurde er vanalles. Een senior politiechef riep vrouwen op om na het donker niet naar buiten te gaan, en chilipoeder mee te nemen om in het gezicht van eventuele verkrachters te strooien. Geen woord aan het adres van mannen, dat die misschien moesten ophouden met verkrachten. En Indiërs gingen de straat op. Ze hielden wakes, stille tochten, en demonstraties.

Op dat moment ging het prompt weer mis voor vrouwen:

…her group recognized several men among recent protesters who had attacked members of her collective with misogynistic threats during quieter demonstrations that preceded the infamous gang rape. “They told us we had no right to protest there, and if we wear indecent clothes they will molest us.” The presence of some men that Borah characterized as “thugs” has helped to create an atmosphere during some of the recent protests that has been outwardly hostile toward women.

Zelfs vrouwelijke journalisten die gewoon hun werk probeerden te doen, kregen te maken met ongewenste intimiteiten tijdens demonstraties. Toen een van hen, persfotografe Rukmini Shrinivasan, over haar ervaringen Twitterde, kreeg ze prompt verwijten dat ze er wel om gevraagd zou hebben, of nare bijbedoelingen had met het publiekelijk maken van haar ervaringen. (zie ook: Lara Logan, verslaggever van de Amerikaanse zender CBS, in Egypte).

Het is wrang dat bij het protesteren tegen de zinloze dood van een jonge vrouw, vrouwen aan precies die agressie onderworpen worden waar de 23-jarige het slachtoffer van werd.

Maar er treedt nog een andere ironie op. Amerikaanse en Engelse media die de zaak volgen, blijken er een handje van te hebben om met de vinger naar India te wijzen, terwijl ze tegelijkertijd de verkrachtingscultuur in de Westerse wereld ontkennen. Met nog wat snufjes neokolonialisme en antifeminisme erbij voor de smaak:

Attitudes towards women in the east were once used by colonialists to, first, prop up the logic of cultural superiority that justified unequal power relations (the “white man’s burden”) and second, silence feminists working back in the west by telling them that, comparatively, they had nothing to complain about. When it finishes calling Indian men hyenas, Purves’s article states that westerners “have the luxury of fretting about frillier feminist issues such as magazine images, rude remarks and men not doing housework”. Does anyone else see an unattractive historical pattern here?

Twee vliegen in één klap! Kijk die rare primitieve lui in India eens. Guttegut, wat een vrouwenhaters daar. Vrouwen hebben het maar goed hier in het Westen. Waar maken die zure feministes zich druk om?

Nou, bijvoorbeeld hierom: verkrachting gebeurt overal. Het is niet voorbehouden aan India. In Frankrijk namen groepsverkrachtingen in Parijse buitenwijken zulke groteske vormen aan, dat er een hele organisatie ontstond om er iets tegen te doen, met de mooie naam ‘geen sletten, geen slavinnen’. En dacht je dat die Indiase politieagent een rare mening verkondigde? Een Canadese politieman zei ongeveer hetzelfde. Die riep vrouwen in Toronto op om niet als een slet gekleed de straat op te gaan, als ze niet verkracht wilden worden. Daaruit kwamen de internationale Slutwalks voort.

Oh, en zoek eens op Google met de combinatie van de woorden ‘slachtoffer’, ‘verkrachting’ en ‘liegt’. Er is buitengewoon veel aandacht voor liegende vrouwen. Over liegende mannen, en een gigantische onderrapporage van verkrachting, nauwelijks een woord. (bij de weg: ja, soms liegen mensen over verkrachting. Ongeveer in dezelfde mate als mensen liegen over diefstal, overvallen, en andere misdaden. Maar alleen in geval van verkrachting krijgen die paar procent valse aangiften opeens een enorm gewicht. Dat is geen toeval.

Oh, en denk aan de glijdende schaal. Het begint met vrouwen uitjouwen op straat. Femme de la Rue, anyone? Mannen komen daar mee weg, want wie wil nou zeuren over ongemakkelijke gevoelens bij zogenaamd leuke opmerkingen als ‘Heej, schatje - waar gaan die mooie beentjes naartoe???’ Vanuit die vijandige houding ten opzichte van vrouwen kunnen sommige mannen het idee krijgen dat ze ook wel weg kunnen komen met verkrachting. Iets waar ze overigens gelijk in hebben, want het percentage veroordeelde verkrachters is overal buitengewoon laag. En steeds opnieuw vinden incidenten plaats waar je geen woorden meer voor hebt.

Dat is de cultuur waarin we leven. Het is niet voorbehouden aan het verre India. Seksueel geweld vindt gewoon hier plaats, bij jou om de hoek. En ja, je kunt er iets aan doen. Niet morgen, maar nu. Te beginnen met niet verkrachten.

Rechtse pers steigert als blanke man in de kijker komt

Webmagazine Salon gooide de knuppel in het hoenderhok. Rondom massale schietpartijen vindt op dit moment een uitgebreide discussie plaats in de V.S., waarbij vanalles aan bod komt. De enige reden dat dit zo genuanceerd loopt is omdat de daders in bijna alle gevallen blanke mannen zijn. Waren het bijvoorbeeld overwegend Moslims, dan hadden mensen allang geroepen om maatregelen om die bevolkingsgroep beter in de gaten te houden, aldus Salon. Die observatie ging met name de rechtse pers te ver.

David Sirota, werkzaam voor onder andere Salon, sprak bij televisiezender MSNBC over de recente tragedie in Newton. Hem viel op dat iedereen over elkaar heen buitelt als andere groepen rottigheid uithalen. Dan moeten er maatregelen genomen worden. Gaat het echter over blanke mannen, dan kijken veel mensen de andere kant op. Sirota formuleerde een stelling:

… opposed to people of color or, say, Muslims, white men as a subgroup are in a such a privileged position in our society that they are the one group that our political system avoids demographically profiling or analytically aggregating in any real way. Indeed, unlike other demographic, white guys as a group are never thought to be an acceptable topic for any kind of critical discussion whatsoever, even when there is ample reason to open up such a discussion.

Redenen om aandacht te besteden aan gender en huidskleur zijn er inderdaad te over, want man en om je heen schieten is nauw met elkaar verbonden. In 61 van de 62 gevallen is de dader een man, en ook nog eens opvallend vaak een blanke man. Verschillende onderzoeken wijzen uit dat problemen rondom de mannelijke identiteit een belangrijke rol spelen.

Wapenhandelaren leggen de link zelf ook. Zo kun je bij Bushmasters een ‘mannenkaart’ aanvragen, mits je een test aflegt. De juiste antwoorden getuigen van stereotiepe mannelijk gedrag en/of roepen op tot geweld, zoals de auto in brand steken van iemand die je dwarsboomt in het verkeer. Je vrienden kunnen verzoeken om intrekking van de mannenkaart bij fout gedrag:

your buddies can “revoke” your Man Card at any point. Revokable offenses include being a “crybaby,” a “coward,” a “cupcake” (we have no idea what that means either), having a “short leash” (presumably thanks to a wife or girlfriend), or being just generally “unmanly” (this one has a woman icon).

Nee, niet iedere man rent schietend een school binnen. Maar onderzoekers Rachel Kalish en Michael Kimmel, die drie massale moordpartijen op scholen analyseerden, zien wel degelijk een overeenkomst tussen de mensen die wél de wapens oppakken. Ze concluderen dat deze daders iets ervoeren:

….what we here call ‘aggrieved entitlement’ – a gendered sense that they were entitled, indeed, even expected – to exact their revenge on all who had hurt them. It wasn’t enough to have been harmed; they also had to believe that they were justified, that their mur- derous rampage was legitimate. Once they did, they followed the time-honoured script of the American western: the lone gunman (or gang) retaliates far beyond the initial provocation and destroys others to restore the self.

Dit is een bijzonder mannelijke cultuur, met verreikende gevolgen. Je mag het echter niet over dit gender aspect hebben, constateert Ms Magazine. Sirota kreeg een golf van kritiek over zich heen omdat hij waagde te zeggen dat de overheid zich bij iedere andere bevolkingsgroep onmiddellijk hard zou maken voor nader onderzoek en profiling, het in kaart brengen van mogelijke daders. Door dit te zeggen zou hij een racist zijn – zeg maar de raciale variant van de drogreden ‘je bent een seksist als je op gender let’:

I quickly became the day’s villain in the right-wing media. From the Daily Caller, to Fox News, to Breitbart, to Glenn Beck’s “The Blaze,” to all the right-wing blogs and Twitter feeds that echo those outlets’ agitprop, I was attacked for “injecting divisive racial politics” into the post-Newtown discussion (this is a particularly ironic attack coming from Breitbart – the same website that manufactured the Shirley Sherrod fiasco).

Ja, discussies over wapenbezit zijn broodnodig in de V.S. Oproepen tot betere psychologische zorg ook. Het punt is echter dat die aspecten na iedere schietpartij bediscussieerd worden in de media, en ondertussen gaan mannen nog steeds schietend de straat op. Niemand wil het daar over hebben, want ‘blanke man’ is een categorie die de norm stelt. Maar dat gegeven grondig uitdiepen zou wel eens de sleutel tot het hele probleem kunnen zijn. Dan gaan mannen misschien nadenken over hun gedrag:

In the wake of yet another unspeakable crime, I suggest that we men self-consciously mark the category to which we belong, and engage in some critical self-reflection about why committing such horrors should be such quintessentially male behavior.

en komen er wellicht zinnige maatregelen op tafel om een volgend Newton te voorkomen.

Boze, vernederde mannen schieten er op los

Bij alle berichtgeving over de tragedie in het Amerikaanse stadje Newton wordt één ding steeds duidelijker: iets in de Amerikaanse cultuur maakt dat het regelmatig mis gaat. Er volgt een extreme uitbarsting. En degene die dan de wapens oppakt en in het rond schiet  is in 99,99 procent van de gevallen een man. Amerikaanse media en een onderzoek wijzen een crisis rond de (blanke) mannelijke identiteit aan als hoofdoorzaak, gekoppeld aan een cultuur waar wapens overal rond slingeren en betaalbare psychologische zorg ver te zoeken is.

In het rijtje van 62 gebeurtenissen die kwalificeren als massale schietpartij komt zowaar 1 vrouwelijke dader voor. Jawel. Eentje. Haar naam was Jennifer San Marco, 44 jaar. Ze werkte als postbode in het stadje Goleta, in de staat Californië, maar bekleedde die functie niet meer toen ze naar haar voormalige werkplek reed en daar acht mensen dood schoot. Daarna pleegde ze zelfmoord.

Voor de rest is het jongens en mannen wat de klok slaat. Volgens Salon auteur Andrew O’Hehir hadden de daders een gemeenschappelijk trekje:

While some element of sexual or misogynistic drama was frequently involved – a mother or ex-wife or girlfriend; a rejection or divorce or suggestions of closeted homosexuality – the one thing you can point to in almost every case is perceived humiliation. Over and over again you read stories of workplace shootings [...]  in which some guy who got fired or lost a promotion or generally felt that everybody hated him goes and gets a gun, or several, and acts out his revenge fantasy.

Als je het moeilijk hebt, wat kun je dan doen? In de Amerikaanse cultuur treffen deze mannen volgens Salon magazine een giftige cocktail aan van een falende geestelijke gezondheidszorg, een overvloed aan makkelijk verkrijgbare wapens, en een media die zeer hijgerige elementen bevat.

Dan is daar nog de slechte economie. De gemiddelde Amerikaan werkt tegenwoordig harder voor een lager salaris dan dertig jaar geleden, de welvaartsverschillen nemen toe, en sinds de jaren zeventig nemen vrouwen steeds assertiever hun plek in op de arbeidsmarkt, waardoor de concurrentie toeneemt. Volgens conservatieven levert dat een probleem op met mannelijkheid:

It’s plausible that these grotesque events are by-products of the downward pressure on wages, especially in the working class and lower fringes of the middle class, and reflect what has sometimes been called the “crisis of masculinity,” meaning the perceived emasculation and loss of privilege felt by some men in an age of increasing sexual equality.

The Examiner ziet daarin zelfs de belangrijkste reden voor die bijna honderd procent mannelijke daders. Ze zijn niet alleen op een na man, maar ook erg vaak een blanke man. Die voelen zich niet voor niets vernederd en genaaid. Het feminisme kwam, het land koos een zwarte president, mannelijke privileges zijn niet meer vanzelfsprekend. Toen Obama zijn tweede termijn won, kreeg blank rechts Amerika prompt een zenuwinzinking. Tegenwoordig beschikt het land ook over een beweging van mannenrechtenactivisten, die routinematig oproepen tot geweld (en expliciet vrouwen haten).

Nog een aanwijzing: The Examiner signaleert dat de massale schietpartijen vooral gebeuren in zeer conservatieve, christelijke dorpen op het platteland. Mannen en vrouwen zitten daar in een keurslijf. Als je in dat soort plaatsen bent opgevoed volgens strikte stereotiepe mannelijke rolpatronen, en dat rolpatroon valt weg of komt onder druk te staan, wie ben je dan? Kun je dan nog een man zijn, of ben je niets meer? De kern van je identiteit begint te wankelen, signaleert de Southwest Journal of Criminal Justice. En een klein groepje pakt dan de wapens op.

Bovenstaand geheel is op geen enkele manier bedoeld om massamoord goed te praten!!! Integendeel, het is een oproep aan mannen om eens zeer, zeer kritisch naar zichzelf te kijken, benadrukt The Examiner:

we can take this perspective with us, and we can work to think of ways to help young white males grow up in a society where the expectation of privilege is never indoctrinated. We can teach them early in life how to cope with rejection. We can realize that pointing fingers and blaming others might feel good in the short term, but in the long term, only working towards positive solutions will really help. And yes, we can absolutely continue to advocate for better mental healthcare.

Want schietpartijen zoals in Newton, die wil niemand meemaken. Het is daarom heel erg als onder andere eerder genoemde mannenrechtenactivisten weigeren om naar zichzelf te kijken, en in plaats daarvan kraaien dat Newton hét bewijs is dat mannen onderdrukt worden. Dat is juist niet waar het hier om gaat. So, f..k you, men’s rights activists. Het is zonder jullie harde geschreeuw al moeilijk genoeg om een genuanceerd gesprek te voeren over dit soort netelige kwesties.

De dader is verantwoordelijk voor zijn daden. Dat je het probleem analyseert en naar factoren kijkt die bijdragen aan uitbarstingen van geweld, doet niets af aan die eigen verantwoordelijkheid. Dus, heren, aan het werk.

BONUS: zoals altijd brengt website Sociological Images weer verdieping aan bij actuele problemen. Zoals dit bericht over de transformerende werking van technologie en de culturele lading van geweld, inclusief associatie met de mannelijke helft van de wereldbevolking. En dit bericht hoe deze cultuur kan leiden tot een klimaat waarin jongens en mannen leren dat agressie een goede oplossing biedt voor allerlei situaties:

From an early age, boys learn that violence is not only an acceptable form of conflict resolution, but one that is admired. However the belief that violence is an inherently male characteristic is a fallacy. Most boys don’t carry weapons, and almost all don’t kill: are they not boys? Boys learn it. [...] They learn that if they are crossed, they have the manly obligation to fight back. They learn that they are entitled to feel like a real man, and that they have the right to annihilate anyone who challenges that sense of entitlement.

 

 

Volg

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 31 other followers