Emancipatiebeleid: vrouwen moeten zich schuldig voelen

Vrouwen teren teveel op de zak van hun man, vindt de Nederlandse regering. Om het aantal financieel zelfredzame vrouwen te vergroten, zouden ze volgens minister Bussemaker af moeten van dat eeuwige schuldgevoel over hun gezin. ”Ze zouden zich eerder schuldig moeten voelen over het feit dat de overheid zoveel in ze heeft geïnvesteerd”, aldus de minister. Ja! Laten we dat doen! Vrouwen zichzelf schuldig laten voelen!

Bussemaker, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, maakte haar opmerkingen in dagblad Trouw, als startschot voorhaar nieuwe nota over emancipatie. We willen allereerst benadrukken dat ze wel degelijk zinnige problemen aankaart. Maar liefst 52% van de Nederlandse vrouwen is afhankelijk van een partner, familie of de overheid. Rooskleurige denkbeelden, stevig gestimuleerd door bladen als Libelle en Margriet, zorgen ervoor dat veel vrouwen niet willen of kunnen inzien hoeveel risico’s ze lopen. Hier ligt een bak werk, ook voor vrouwen zelf.

Daarnaast veerden we op bij de krachtdadige houding van de minister:

“Soms wordt het thema emancipatie als niet meer relevant beschouwd”, zegt Bussemaker. Maar, zo schrijft ze, als het geen onderwerp van gesprek meer is, dan verdwijnen idealen: zelfs wie is opgegroeid in een gezin waar een gelijke taakverdeling tussen man en vrouw als normaal werd beschouwd, past dat lang niet altijd zelf ook toe. [...] Bussemaker: “Emancipatie heeft voortdurend onderhoud nodig. Ik ben niet van de school van: het gaat heel goed, als we nu rustig afwachten komt het moment waarop alle vrouwen werken vanzelf. Ik ga niet wachten tot 2075, als misschien alle vrouwen werken.”

Precies! Emancipatie is een kwestie van frappé, frappé toujours. Zelfs hard bevochten overwinningen, zoals baas in eigen buik, kunnen bij het minste of geringste weer onder vuur komen te liggen. Bussemaker snapt dat en wil actie. Prima.

Maar. Nu  de punten die maken dat Bussemakers opinie nogal wat stof doet opwaaien. Sinds wanneer staat ‘emancipatie’ gelijk aan ‘betaald werk’? Sinds wanneer staat ‘vrouw’ gelijk aan ‘moeder met een gezin’? En hoe feministisch is het, om vrouwen op te zadelen met nog meer schuldgevoelens?

De Zesde Clan moet haar nota nog lezen. We horen de minister tot nu toe echter alleen praten over vrouwen en betaald werk.  Tweede maar: het lijkt allemaal te draaien om vrouwen met kinderen en een partner. Alsof dat de enige vrouwen zijn die behoefte hebben aan een stevig emancipatiebeleid. Wat doet de minister voor alleenstaanden? Of voor lesbische vrouwen? Voor vrouwen die om wat voor reden dan ook, bijvoorbeeld vanwege een chronische ziekte of handicaps, niet mee kunnen doen aan die riedel van betaald werken en economische zelfstandigheid? We horen er op dit moment niks over.

En tot slot: waarom moet de individuele vrouw zich schuldig voelen? Denkt Bussemaker dat die gevoelens vrouwen meer zelfvertrouwen geven of assertiever maken? Psychologisch gezien hebben schuldgevoelens juist vaak een verlammend effect op mensen. Iemand schuldgevoelens aanpraten staat daarom haaks op de geest van vrouwenemancipatie. Bovendien is inspelen op schuldgevoelens op de lange duur schadelijk voor de relatie. Zie ook: overheid ziet burger als aspirant-profiteur.

De nadruk op schuldgevoel van en bij vrouwen lijkt daarnaast nogal beperkt. Als de minister op de Calvinistische toer gaat, dan weten wij nog veel meer partijen die zich flink schuldig mogen voelen. Bedrijven die vrouwen ontslaan zodra ze het wagen zwanger te worden. De groep mannen die het wel makkelijk vindt, zo’n huisvrouw die opdraait voor de was en de poepluiers. De regering, die er al jaren voor zorgt dat individuele vrouwen het nakijken hebben bij de inkomenspolitiek, en traditionele rollenpatronen stimuleert door een combinatie van belastingen en bezuinigingen. Speelgoedwinkels, met hun roze en blauwe tweedeling in de schappen. Zo kunnen we nog wel even door gaan.

De veel te grote nadruk op individuele vrouwen geeft conservatieve haters bovendien alle ruimte om de structurele marginalisering van vrouwen te ontkennen, en hen aan te vallen. NRC huisseksist Steven de Jong bijvoorbeeld, die meteen roept dat vrouwen die thuis zitten met een diploma, de kosten van hun studie terug moeten betalen en een sollicitatieplicht moeten krijgen. Waarbij hij flink gebruik maakt van termen zoals ‘gediplomeerde poetsdames’, en een vijandbeeld schetst van vrouwen die alleen denken in termen van rechten, die werken zien als een leuke hobby, zich ‘er’ gemakkelijk vanaf willen maken, de luie loeders.

Dat zoveel vrouwen (economisch) kwetsbaar zijn, vormt het eindresultaat van een scheefgegroeide structuur. Je kunt de rekening van maatschappelijke ongelijkheid niet eenzijdig bij individuele vrouwen neerleggen. En nogmaals, je kunt emancipatie niet reduceren tot de financiële zelfredzaamheid van moeders.

Tot zover de eerste gedachten omtrent het beleid en de uitspraken van Bussemaker. Wordt vervolgd!

Volkskrant geeft belegen borrelpraat alle ruimte

Alarm! Het gaat mis in Nederlandse gezinnen, meldt een landelijk dagblad. Moeder zwaait veel te dominant de scepter! Zolang zij niet doorheeft dat vaders hard nodig zijn, blijven vaders ontmand achter!! Waardoor met name jongens ernstig in de problemen komen!! En dat is allemaal de schuld van de emancipatie en doorgeschoten vrouwendominantie! Lazen we dat niet al eerder in Trouw? En daarna in januari dit jaar bij het NRC? Waarom nu, in De Volkskrant, opnieuw deze riedel?

Vrouwen, agressief en dominant, behalve als ze troosten, zorgen en over emoties praten met hun kinderen. Ja ja….

Het is zo’n cliché verhaal dat De Zesde Clan het rijtje inmiddels volautomatisch kan opdreunen. Keer op keer bieden kranten kolommen aan voor als bewezen stellingen geponeerde beweringen. Deze keer krijgen Irene Zwaan en Glenn Helberg alle kansen om dit verhaal af te draaien. Het is opvallend met hoeveel stelligheid dit type conservatieve denker de emancipatie de schuld geeft:

Nederlanders vinden dat vaders moeten moederen, daar heeft de emancipatiebeweging voor gezorgd. En als vaders dat niet kunnen, zijn ze overbodig als opvoeder. Als een vader op zijn papadag het huishouden niet voor elkaar krijgt, wordt hem verweten dat hij een slechte vader is. Van vaders wordt verwacht dat ze net zo zorgen, troosten en praten met hun kinderen als moeders doen. Ruig en spannend spel wordt afgekeurd, omdat het te gevaarlijk is.

Wie zijn die Nederlanders die dat vinden? Onderbouwingen? Bronvermelding? Bewijzen? Niets van dit alles. Zo is het, stellen Zwaan en Helberg. Ze gaan vervolgens vrolijk verder met de volgende rij op de bingo kaart: de enige uitweg uit deze ellende is mannen weer gezag geven. Waarmee de aap uit de mouw komt: de opstellers van de meest recente aflevering in deze ‘terug naar de jaren vijftig’-campagne willen dat niemand meer de optie ‘vader onbekend’ in een geboorte acte kan aanvinken. Die optie moet verdwijnen, want ‘er is altijd een vader’, en die moet erkenning krijgen.

De Zesde Clan heeft eerder aandacht besteed aan deze redenatie . De overheid heeft de optie ‘vader onbekend’ niet voor niets opgenomen in de geboorteacte. Deze optie is bedoeld voor de noodgevallen, de probleemsituaties. De gevallen waarin vrouwen zwanger raken door verkrachting, of in een gammele relatie met een agressieve man. Om haarzelf en het kind te beschermen kan het juist een uitstekend idee zijn om de biologische vader buiten de deur te houden. Of die biologische vader is wel degelijk onbekend, en dan moet je een vrouw niet in allerlei beladen Calvinistische ‘beken dat je een hoer bent’ scenario’s willen dwingen.

De Zesde Clan vindt het opmerkelijk dat een discussie over een grotere rol van de vader, zo vaak uitloopt op een roep om vrijheden van vrouwen in te perken. Het is ook opvallend dat mannen zo’n passieve rol toebedeeld krijgen. Anderen, de moeders, moeten snappen dat zijn rol belangrijk is. Anderen moeten regelen dat vader zijn gezag terug krijgt. En hoezo mag je mannen op hun papadag niet aanspreken op huishoudelijke klussen? Die horen er gewoon bij. Of is het de bedoeling dat papa zich mag beperken tot de leuke opvoedkundige bezigheden met een hoge status? De huishoudelijke klussen moet mama blijkbaar doen, tijdens haar zes mamadagen.

Maar er valt meer aan te merken op de redenaties van Zwaan en Helberg. Dit verhaal bestaat bij de gratie van een heteroseksueel stel. Dat laat nogal wat mensen en gezinsvormen buiten beschouwing. Ook staat of valt deze denktrant bij een rigide genderkeurslijf. Er is geen ruimte voor diversiteit en flexibiliteit. Zo besteedt de VPRO gids uitgerekend deze week aandacht aan een 8-delig NTR programma, De Kunst van het Opvoeden. Het omroepblad interviewde naar aanleiding daarvan pedagoog Jo Hermanns. Die komt tot een veel toleranter inzicht:

Opvoeden doe je niet volgens een kookboek. De gouden regel bestaat niet [...] Kinderen kunnen zich ook aan meerdere mensen hechten, en aan andere mensen dan hun moeder, en vervolgens gewoon gelukkig worden. [...] Kinderen zijn gebaat bij goede ouders, of dat nu een vader en een moeder, twee vaders of twee moeders zijn.

Een inzicht waar ook Sarah Blaffer Hrdy toe kwam, in haar standaardwerk Moederschap. Zolang een stabiele groep van maximaal vijf personen voor de baby zorgt, komt het helemaal goed. Geen woord over ‘moeder moet zorgen’, of taakverdelingen, het gaat er alleen om dat de baby stabiliteit en liefde krijgt van een beperkt aantal mensen.

Bovendien is het nogal wat, moeders reduceren tot ‘zorgen, troosten en praten’. In haar wetenschappelijke werk komt Hrdy tot een heel ander plaatje. Ze constateert dat vrouwen wel degelijk hard kunnen zijn. Niks geen zacht en meegaand gedoe, en lekker praten over emoties. Zouden Zwaan en Helweg haar studies gelezen hebben? Zo ja, dan hadden ze dit huidige stuk in de Volkskrant nooit zo uit hun pen kunnen krijgen.

Zijn de Nederlandse dagbladen zo wanhopig om hun oplage cijfer omhoog te krikken, dat ze meehuilen met de hardst huilende wolven in het bos? Kom op mensen, dat Mars en Venus gedoe is populair, snel, aanhaken! Of past dit in de trend van de nieuwe huiselijkheid, waarbij feministen de schuld krijgen van slechte maaltijden en overgewicht, terwijl ondertussen vrouwen weer worden opgezadeld met de aloude keukendienst? Alleen nu zogenaamd als vrije keuze? (Mannen weten ondertussen wel beter: ”Cupcakes. Let op: niet zelf maken. Dat blijft vrouwenwerk.”)

De meest hoopvolle uitleg blijft wat de Zesde Clan betreft deze. Het is een achterhoedegevecht van wanhopige mensen die houvast zoeken, en die diep van binnen weten dat ze niet meer terug kunnen naar de jaren vijftig. Die periode is definitief voorbij. Mannen komen van aarde. Vrouwen komen van aarde. Wen er maar aan.

De lezing van…. TEDx

TEDx is een organisatie die mensen met vernieuwende ideeën een podium geeft. De berg lezingen heeft inmiddels een duizelingwekkende omvang bereikt. Documentatiecentrum Rosa was zo vriendelijk om een selectie te maken van lezingen die feministische onderwerpen behandelen. Vrouwen en leiderschap, hoe vrouwenemancipatie te bevorderen en tegelijkertijd tradities in ere te houden, feminisme heruitvinden, reproductieve rechten, allerlei kwesties komen aan bod. Hier vind je het overzicht, met toespraken van zakenvrouw Sheryl Sandberg, kunstenares Shirin Neshat, schrijfster Isabel Allende, weldoenster Melinda Gates, activiste Kavita Ramdas en vele anderen. Voor een Nederlandse invalshoek, zie ook TEDx Amsterdam. Veel kijk- en luisterplezier!

Lijst van omstreden boeken telt meer mannen. En snot.

Amerikaanse bibliotheken, verenigd in de American Library Association (ALA), krijgen nogal eens te maken met mensen die willen waken over het morele welzijn van de natie. Dus als een boek volgens hen een te schokkende inhoud heeft, zoals twee mannelijke pinguïns die samen een kuiken groot brengen, grijpen ze in en klagen bij de bibliotheek. ALA laat ieder jaar weten welke titels op de meeste weerstand stuiten. Voor het eerst sinds jaren telt deze lijst ongeveer evenveel mannelijke auteurs als vrouwelijke.

De Hunger Games bevat volgens sommige lezers satanistische, occulte agressie. Jawel! Dat moet verboden worden!

Bijzonder, want voorheen telde de lijst voornamelijk boeken van vrouwen en minderheden, vaak in combinatie met elkaar, in de vorm van een allochtone schrijfster. Ook boeken met een homoseksuele of lesbische ondertoon kunnen standaard rekenen op verontwaardiging. Wie voldoet aan de norm, oftewel een blanke mannelijke auteur, krijgt nauwelijks klachten. Zo telde de lijst van 2011 slechts 1 blanke mannelijke auteur:

The book publishing industry has been criticized in the past few years for skewing, both in its publishing model and its reviewing model, towards a white male establishment, and in the face of that, this year’s list of challenged books is particularly striking, with only one white male writer on it. [...] Is there something about the subjects that women and people of color feel are important to talk about (like sex, race, poverty, biology, and their actual effects on adolescent life), and the way that they talk about them, that makes America in general nervous? The evidence is before us.

Mensen met een breder denkraam breken zich soms het hoofd over het waarom van klachten. Zo drong de Hunger Games trilogie al snel na publicatie door tot de top van de lijst verboden boeken. Waarom, o waarom? Ok, het verhaal speelt zich af in oorlogstijd dus mensen vechten, maar occultisme en satanistische agressie? Wow. Dat is….. een bijzondere interpretatie. Bovendien komt de hoofdpersoon in actie om haar jongere zus te beschermen en de familie te behoeden voor onheil. Dus hoe zo anti-familie?

In 2012 lijkt de houding van Amerikanen een beetje te zijn verschoven. Want voor het eerst in tijden komen evenveel mannelijke als vrouwelijk auteurs voor op de lijst. En wat mensen zorgen baart is niet zozeer seks, als wel… tsja, wat? Snot?

“Fifty Shades of Grey” may be full of kinky sex, but bondage couldn’t overcome boogers to outrank “Captain Underpants” [...]  Dav Pilkey’s series of childrens’ books about a mean-spirited principal who unknowingly turns into a tighty-whitie-clad superhero was No. 1. Apparently parents are more worried about their kids reading about “Captain Underpants and the Big, Bad Battle of the Bionic Booger Boy, Part 1: The Night of the Nasty Nostril Nuggets,” as opposed to Anastasia Steele’s BDSM relationship with Christian Grey.

Okeeee…. Website The Mary Sue geeft Amerikanen een tip. Om een tegenwicht te bieden aan zeloten die boeken willen verbannen, zou iedereen de titels uit de lijst moeten reserveren. Dan ziet iedereen dat mensen in vrijheid willen lezen. Goed plan. Op naar de snotjes van Kapitein Onderbroek!

Alle romantische komedies in anderhalve minuut

Leve internet! Bekijk alle romantische komedies in anderhalve minuut. Spaart je de kosten van een berg bioscoopkaartjes uit:

Nederland haalt opnieuw lage abortuscijfers

Het aantal abortussen in Nederland daalt gestaag. Steeds minder tieners krijgen te maken met een ongewenste zwangerschap. Dat blijkt uit cijfers van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Al eerder bleek dat het Nederlandse systeem goed werkt. Keuzevrijheid en een breed medisch aanbod zorgen ervoor dat vrouwen baas in eigen buik blijven en dat meisjes van veertien af kunnen zien van het baren van een kind.

De helft van de 31.707 zwangerschapsafbrekingen vond plaats in de eerste zeven weken van de zwangerschap, meldt de IGZ. De inspectie telt bij dit cijfers ook vierduizend vrouwen mee, die vanuit het buitenland naar Nederland kwamen om een ongewenste zwangerschap af te breken. Daarnaast daalt sinds 2002 het aantal abortussen bij tieners, van 16,8 procent in 2002 naar 13,8% in 2011. Dat is goed nieuws, want hier zitten bijvoorbeeld meisjes jonger dan vijftien jaar tussen.

Gezien de positieve resultaten zouden we in Nederland zuinig moeten zijn op onze zorg. Het Guttmacher Instituut heeft onderzocht wat er gebeurt als regeringen abortus onmogelijk of moeilijk toegankelijk maken. Zulke beperkingen zorgen niet voor een vermindering van het aantal abortussen. Het zorgt er alleen voor dat meer illegale procedures plaatsvinden. Dus meer vrouwen die een onveilige abortus moeten doormaken. Als gevolg daarvan zit je met meer doden en verminkten.

Onder andere de Verenigde Staten laten zien wat er gebeurt als conservatieve krachten de keuzevrijheid van vrouwen inperken. Op dit moment speelt daar bijvoorbeeld een rechtszaak tegen een 72-jarige man die een illegale abortuskliniek had, en daar verschrikkelijke dingen uithaalde. Anti abortus activisten grepen de rechtszaak aan om abortus neer te zetten als een misdaad. Daarmee slaan zij de plank behoorlijk mis, aldus webmagazine Jezebel:

…his business was able to thrive because of limited access to reproductive choice, not because of reproductive choice itself. [...] This is what happens when states restrict access to abortion: women seek out illegal and dangerous options. In Pennsylvania, there are zero abortion clinics in the hundreds of miles between Pittsburgh and Harrisburg. History proves that women will always find a way to access abortion when in need. Is this the type of experience we want them to have?

In Nederland luidt het antwoord tot nu toe nee. Gelukkig maar. Wie het leven lief heeft, steunt de Nederlandse aanpak.

Gender negeren lost niks op

Geniaal idee van schrijfster Simone van Saarloos, een idee zo geweldig dat NRC het Opinie en Debat katern er het laatste weekeinde van maart mee opende. We houden gewoon vast aan het anderhalf verdienersmodel (want dat is ‘in’ tegenwoordig). Alleen in plaats van dat hij hoofdkostwinner blijft, en zij thuis de hoofdverantwoordelijkheid draagt, koppelen we het los. Alles blijft hetzelfde, maar we praten gewoon niet meer over sekse en wie welke rol heeft in dit model. Dat laten we vrij aan iedereen.

Briljant! Kijk, met zulke logica los je maatschappelijk scheve situaties op papier in één klap op, zonder dat je verder iets in de praktijk hoeft te veranderen. Heerlijk.

Blijven er alleen wat lastige vragen over. Waarom zijn het, volgens de kop ‘Dames, zoek een kok en geen prof’, wéér vrouwen die iets moeten doen, terwijl mannen achterover kunnen leunen? Waarom baseert Van Saarloos zich op een eerder artikel uit het NRC, over een tekort aan mannen voor hoogopgeleide vrouwen? Dat soort stukken komen voort uit een seksistische traditie en rammelen van zoveel denkfouten, dat het de Zesde Clan geen enkele moeite kostte gehakt te maken van die onzin. Wat zegt de keuze van zulke mediaberichten over Van Saarloos’ eigen impliciete aannames en vooroordelen?

De enige andere onderbouwing van haar ‘doe wat we deden, maar dan zonder te letten op gender’ lijkt een heel specifieke interpretatie van de rechtvaardigheidstheorie van filosoof John Rawls. Heeft filosofiestudente Van Saarloos stilgestaan bij de impliciete vooroordelen in de theorievorming van deze meneer? We citeren:

It rules out any theory that sees social bonds as intrinsically good, rather than a means to our individual advantage. It assumes that we are fundamentally separate, rather than naturally social. It understands justice as arising out of conflicting claims between individuals who are disinterested in each other’s welfare. Second, in his defence of the usefulness of the original position, Rawls assumes that you and I can meaningfully exist as ourselves behind the ‘veil of ignorance’ – or the original position is useless in discerning justice for us. A different theory of the self, known as communitarianism, argues that our individual identities are defined by our values, what gives meaning to our lives. We cannot strip ourselves of such ideas in a thought experiment; nor would the results of the thought experiment be meaningful for us. Furthermore, our values and conception of what is good are derived from other people, and held in common with them. We gain our values in a community – another objection to Rawls’ individualism.

We kunnen nog veel meer vragen stellen. Want als het gaat om bewuste of onbewuste overtuigingen over de samenleving, dan kunnen we als Zesde Clan nog wel even doorgaan. Hoe zit het in Van Saarloos’ wereldbeeld met homomannen en lesbische vrouwen? Wat als dat anderhalf verdienersmodel je de keel uithangt en je die dwangbuis niet als basis voor je bestaan wil nemen? Wat als die kok een seksist is, die zichzelf bij voorbaat al gecasteerd voelt door die bitcherige prof? Dat zal een fijne relatie worden, zeg.

Wat als mensen helemaal geen zin hebben in trouwen of langdurige relaties? Wat als je als slimme, goed opgeleide vrouw een hekel begint te krijgen aan daten, omdat je aan allerlei kleinerende verwachtingen moet voldoen? Wat als je een andere economie voorstaat? Een model waarin het niet nodig is dat één persoon compleet vrijgespeeld moet worden om zich tachtig uur per week op de carrière te storten?

Fundamentele vragen, en het enige wat Van Saarloos hier verder nog tegenover zet zijn wat persoonlijke anekdotes en een mail van Arnon Grunberg over de mogelijke erotische fantasieën van hoogopgeleide vrouwen en loodgieters. Dat mag hoor, maar moet dat echt een katern van kwaliteitskrant NRC aanvoeren?

Ik kies mijn keuze!

De Volkskrant geeft ruim baan aan een tekstschrijver, Noortje Pelikaan, en historica Lotte Schouten, om aan te geven dat vrouwen volkomen vrij zij om te doen wat ze willen. Wat ze willen is een traditioneel bestaan. U weet wel, huisje boompje beestje, een flitsende loopbaan is niet belangrijk. Moet vooral zo blijven, want dat willen vrouwen. Of toch niet? Want opvallend genoeg doen beide dames een oproep. Vrouwen moeten vrij zijn om te kiezen voor een traditioneel rollenpatroon.

Zo weinig tijd, zoveel te kiezen! Oh, je zou er hoofdpijn van krijgen…

De Zesde Clan bleef haken op deze oproep. Vrijheid krijgen om te kiezen voor een traditioneel rollenpatroon. Hét traditionele rollenpatroon zelfs. Oooo jeeeee. Is het dan zo moeilijk om in Nederland als vrouw traditioneel te leven? Volgens zo’n duidelijk afgebakend patroon dat beide dames dat niet eens uit hoeven te leggen, alleen maar hoeven te verwijzen naar hét patroon? Hebben we als rechtgeaarde feministen een structureel probleem gemist, een pijnlijke beperking in de keuzevrijheid, waar miljoenen vrouwen onder zuchten? Dat zou vreselijk zijn.

Laten we eens even kijken hoeveel duwtjes in de richting van ‘dé’ traditionele rol vrouwen eigenlijk ontvangen:

1. Mocht je een baan hebben, dan loop je een grote kans dat de werkgever je ontslaat of degradeert zodra je meldt dat je zwanger bent. Zeker met een tijdelijk contract is het risico groot dat je de laan uitvliegt. De schatten van werkgevers geven vrouwen op die manier alle ruimte om zich voor te bereiden op de komst van hun kindje. Wat naar van Europa dat ze Nederland voor de rechter slepen vanwege de gebrekkige bescherming van aanstaande ouders….Onnodig hoor, want stiekem wilden al die vrouwen best werkloos worden.
2. Een conservatieve mentaliteit die ervan uit gaat dat vrouwen voor kinderen zorgen. Moeders die meer dan drie dagen betaald werk willen verrichten, zijn egoïstische powerfeministen. En dames, je krijgt geen kinderen om ze vervolgens in de crèche te dumpen. Zorg voor ze! (over de mannelijke verwekker van het kind geen woord).
3. Alleenstaande vrouw? Neeeeeeeeeeeeee!!!! Eng! Kan niet, mag niet! Je MOET een heteroseksuele relatie aangaan! Maakt niet uit met wat voor soort man, als het maar een man is! Zo niet dan eindig je gefrustreerd, verzuurd, vereenzaamd en doodongelukkig, en zul je in je uppie sterven temidden van je vijftig katten!
4. Kinderloze vrouw? Neeeeeeeeeee!! Eng! Kan niet! Je zult spijt krijgen als haren op je hoofd dat je het geweldige wonder van nieuw leven mist! Een schat van een kind waar je de rest van je leven voor mag zorgen! Zelfopoffering is nobel, het maakt een echte vrouw van je, en je krijgt er zoveel voor terug!
5. Een arbeidsmarkt waar vrouwen, ook zonder ontslag wegens zwangerschap, structureel minder loon krijgen voor hetzelfde werk, danwel het nadeel ondervinden van laag betaalde (lees: ondergewaardeerde) vrouwenberoepen.
6. Een arbeidsmarkt waar vrouwen, ook zonder ontslag wegens zwangerschap en loonkloof, structureel minder kans maken op promotie, gespot worden als talent, een mentor toegewezen krijgen, een klimaat tegenkomen waarin je je welkom voelt.
7. Punten 1, 5 en 6 komen neer op: vrouw, blijf thuis! Liefst bij de kinderen! (punt 2, 3, 4 etc.) Want het gezin is het belangrijkste, zonder dat ben je niks en niemand. En zie, vrouwen passen hun ambities aan. Die vangen zulke signalen namelijk op en trekken inderdaad conclusies.
8. Damesbladen die vrouwen zand in de ogen strooien. Vindt een vent, wordt gelukkig met hem, praat vooral niet over geld en onderhandel niet over de onbetaalde (zorg)arbeid in huis. Wat er gebeurt als manlief sterft, wil scheiden, en/of er vandoor gaat met een 18-jarige blondine…. Ah nee, daar hebben we het niet over, dat verstoort de droom op een nare manier.
9. Onderwijs waarbij meiden al vroeg leren dat ze beter geen vak zoals wiskunde kunnen kiezen, en dat een loopbaan als fotomodel echt geweldig is, want dan kun je de wereld veranderen en ga je vast en zeker een glorieuze toekomst tegemoet.
10. Kom je op de televisie? Geef je je mening op internet? Anonieme trollen maken je af. Discussies over partneralimentatie? Pleiten voor een representatiever aantal vrouwelijke gasten bij programma’s die van ons belastinggeld betaald worden? Maak je borst maar nat. Haat, haat! Vrouwen, vraag niets, zwijg, blijf thuis, de openbaarheid is niks voor je.
11. Vrouwen zijn gelijkwaardig aan mannen, echt waar! Hij maakt de plannen, zij maakt het eten. Zij heeft haar geheel eigen plek, waardoor het voor haar bijvoorbeeld niet goed is om zich kandidaat te stellen voor politieke functies. Officieel moet dat nu wel, maar we weten allemaal: daar is ze niet geschikt voor. De overheid vindt die houding prima en blijft een politieke partij steunen die zulke standpunten uitdraagt.
12. Belastingstelsel en inkomenspolitiek die het voor vrouwen economisch aantrekkelijk maken om een traditioneel rollenpatroon te volgen. Vooral stelletjes en klassieke gezinnen met één kostwinner (man) hebben baat bij het inkomensbeleid van de regering. Zelfstandig levende vrouwen merken geen enkel voordeel, hun inkomen ontwikkelt zich met 0% dankzij de inspanningen van de regering.
13. Bezuinigingen op emancipatie, afschaffen van emancipatiebeleid, en kunnen we het laatste beetje budget voor emancipatie niet beter opheffen en overhevelen naar Defensie?

Zo kunnen we nog wel even door gaan. Vrouwen krijgen in Nederland zoveel kansen om vrij te kiezen voor een traditioneel vrouwelijke rol, dat je bijna zou gaan vermoeden dat de keuze voor een niet-traditionele rol enigszins ontmoedigd wordt. Pelikaan en Schouten menen echter van niet. Wat nemen zij mee om de vrijheid, blijheid cultuur aan te tonen?

Opvallend genoeg allereerst minachtende taalgebruik voor pogingen om eens iets niet-traditioneels te doen. Traditioneel gezien domineren blanke mannen de talkshows op televisie. Dit is de manier waarop het duo de poging beschrijft om voor de verandering een talkshow met vrouwen te maken:

…een groepje geforceerd kletsende vrouwen bleek geen succesformule. Hoongelach alom.

Zou er echt geen neutralere manier zijn om dit te omschrijven? Geforceerd kletsende vrouwen! Mannen praten, vrouwen kletsen. De Zesde Clan moet dankbaar zijn dat Schouten en Pelikaan niet vervielen in termen als mekkeren en kakelen.

Schouten en Pelikaan negeren verder hoe snel de zogenaamd vrije keuze van vrouwen verandert als de omstandigheden veranderen. Daarnaast verwijzen ze voor hun onderbouwing dat vrouwen in het werk alle kansen krijgen naar welgeteld één (1) boek, over de mythe van het glazen plafond. Documentatiecentrum Rosa analyseerde dit boek en laat geen spaan heel van de inhoud ervan. Zo begrijpt de auteur het begrip ‘glazen plafond’ niet eens goed. Geen handige bron om naar te verwijzen…

O, en de historica van het tweetal kent haar geschiedenis niet. Dat verhaal over ‘vrouwen kiezen zelf’ voor hun eigen situatie komt uit de oude doos. Hetzelfde documentatiecentrum Rosa:

Zo kreeg Harriet Taylor Mill al in 1851 tijdens discussies  over vrouwenrechten te horen dat vrouwen deze rechten zelf niet willen: “Women, it is said, do not desire – do not seek, what is called their emancipation” (Mill & Mill 1970). 

De strijd om het vrouwenkiesrecht leidde tot hetzelfde soort argumenten. Zo publiceerde de North American Review in 1939 een artikel over suffe vrouwen. Hebben ze eindelijk het stemrecht, kiezen ze niet voor vrouwelijke politici en blijven ze liever thuis:

its arguments have been eroded by the passage of time and the rise of political science. Really, the article is just a very early version of a favorite anti-feminist argument: that feminists, being silly bubbleheads like all the other ladies, have worked day and night to push for equality only to find out that women don’t want it! Oh, the hubris of the female mind!

Nederland kon er ook wat van. Tussen 1894 en 1922 probeerden onze mannelijke landgenoten het vrouwenkiesrecht tegen te houden, onder andere met als argument:

• ‘kiesrecht zou onvrouwelijk zijn en dus zou een ‘echte’ vrouw nooit kiesrecht willen bezitten’

• ‘de man zou van nature verstandiger zijn dan de vrouw of was al zo geschapen door God’

• ‘de Nederlandse vrouw’ was vast tevreden zonder kiesrecht

Enzovoorts, enzovoorts.

In Engelstalige kringen wordt dit verhaal over vrouwen die zelf lekker traditioneel willen blijven, tegenwoordig ook wel sardonisch omschreven als I Choose My Choice. Oftewel ‘ik kies mijn keuze’. Waarbij iedere context weg valt. Let maar niet op systematische achterstelling, vooroordelen en vrouwenhaat. Nee, vrijheid, blijheid. Volgens de ik-kies-mijn-keuze ideologie kiezen vrouwen in alle vrijheid, zonder enige vorm van sociale of culturele druk, voor pijnlijke, medisch onnodige operaties aan hun vagina, het anderhalf verdienersmodel waarbij zij de halve zijn, gemiddeld 8% minder salaris (want onderhandelen is zo vermoeiend), etc etc.

Daarnaast komen Schouten en Pelikaan aanzetten met de huishoudbeurs. In een week ruim 245.000 bezoekers, waarvan negentig procent vrouwen!  Zie je wel, dé Nederlandse vrouw vindt een traditionele rol prima. Tsja, sinds wanneer vormt dit aantal op een bevolking van 16,7 miljoen een meerderheid, of zelfs maar een representatieve groep?

Daarnaast vergeten de twee dames opnieuw de geschiedenis. Bij emancipatiebewegingen gaat het altijd om een minderheid. Het vergt enorm veel moed om kritisch te zijn, je mond open te doen en verandering te eisen. In Nederland waren het minderheden die  ijverden voor het kiesrecht voor vrouwen, de mogelijkheid om betaald werk te verrichten, het schrappen van de handelingsonbekwaamheid van de getrouwde vrouw, en die anno nu protesteren tegen een verstikkend schoonheidsideaal en nare stereotypering in de populaire cultuur.

De meerderheid vindt die minderheid vaak lastig. Te grof, te boos, te strijdbaar. Of, met de individualistische Happinez mentaliteit van tegenwoordig: die activisten brengen negatieve energie, neee, je moet je vooral focussen op je eigen geluk. Niks mis mee, maar na het roepen van ‘huuuuh, enge feministen’ zijn dit soort mensen vaak maar al te blij dat ze baas in eigen buik zijn, geld mogen verdienen en zelfstandig kunnen reizen. En ‘s avonds kunnen genieten van een mooie film of theaterstuk waarin vrouwen een fatsoenlijke rol spelen, net alsof het echte mensen zijn.

Ongelofelijk dat de Volkskrant zo’n rammelend geschreven en aantoonbaar op onzin gebaseerd stuk alle ruimte geeft. Je zou bijna denken dat ook deze krant vrouwen graag in vrijheid hun traditionele rol wil laten kiezen.

Christelijke organisatie Siriz krijgt steeds meer invloed op hulp aan ongewenst zwangere vrouwen

Het is een publiek geheim dat Siriz vrouwen zoveel mogelijk wil bewegen af te zien van abortus. Toch kan deze Christelijke groepering zich meer en meer nestelen in het hart van de zorg aan ongewenst zwangere vrouwen en in de adoptieketen. De overheid bezuinigt neutrale en waardenvrij opererende instanties zoals het FIOM namelijk geleidelijk weg. Vrouwen lopen zo een steeds groter risico onder druk van bevooroordeelde mensen wegen in te slaan die ze eigenlijk niet willen bewandelen.

Niet zo….

Deze ontwikkeling vindt bijna geruisloos plaats. In de gangbare media hoor of lees je hier niets over. Siriz staat bovendien op allerlei sites voor jongeren vermeldt in onschuldige rijtjes. Vacaturebank Den Haag, opvang voor tienermoeders, Siriz. Alsof het één pot nat is. De christelijke organisatie staat ook in het lijstje ketenpartners van de Raad van de Kinderbescherming. De Raad verwijst mensen expliciet door naar deze organisatie: ,,Als de Raad door een ziekenhuis of op andere wijze in kennis wordt gesteld van een voornemen tot afstand dan schakelt de Raad FIOM of Siriz in voor de begeleiding van de moeder en eventueel vader.”

Wie snel scant krijgt alleen neutrale informatie over Siriz. De site van de Kinderbescherming meldt slechts:

Ouders kunnen voor hulp tijdens de zwangerschap maar ook na de bevalling terecht bij de Stichting Ambulante FIOM of Stichting Siriz. Deze organisaties ondersteunen de ouder(s) bij het zoeken naar een oplossing of bij het nemen van de beslissing voor pleegzorg of afstand ter adoptie.

Jongeren zien op sites als het Jeugd Informatie Punt Delft of Jong in Almere ook alleen korte, neutraal geformuleerde teksten staan. Zo staat bij JIP Delft bij Siriz:

Siriz biedt hulp en ondersteuning bij een ongeplande zwangerschap. Voor jonge moeders t/m 25 jaar zijn er opvangmogelijkheden.

… maar zo!

Klinkt onschuldig. Geen woord over het feit dat Siriz geen gewone hulp biedt. De Stichting komt voort uit de nogal radicale Vereniging ter Bescherming van het Ongeboren Kind. De naam alleen al geeft aan dat we hier te maken hebben met felle anti abortus fanaten. De VBOK kreeg zodoende een nogal negatief imago. Een paar jaar geleden besloot de VBOK dat het tijd werd voor een verandering van naam en uiterlijk, om te ontkomen aan die vervelende beeldvorming.

De Zesde Clan meldde destijds al dat dit een duidelijk gevalletje was van oude wijn in nieuwe zakken. De Raad van Toezicht bestond in 2010 uit mannen die zeer actief waren in kerken, zoals voorzitter A.P. de Boer van de Nederlands Gereformeerde Kerken, tevens presentator van EO radioprogramma ‘Deze Week’. Anno 2013 staan er wat andere namen, maar de kleur blijft hetzelfde. De voorzitter is nu bijvoorbeeld een vrouw die daarnaast bestuurslid is bij de ChristenUnie. Een politieke partij die budget voor vrouwenemancipatie aan defensie wil geven, en het recht op abortus sterk in wil perken.

De Raad van Bestuur van Siriz telde in 2010 slechts 1 persoon, Johan van der Veelen. Deze man bekleedde dezelfde functie bij voorloper VBOK en staat anno 2013 nog steeds als enige naam genoemd. Van der Veelen heeft zich altijd openlijk uitgesproken tegen baas in eigen buik. Voor hem gaat de foetus boven alles. Van der Veelen maakt hierbij rare sprongen, want tegelijkertijd ontkent hij dat hij of Siriz een standpunt over abortus innemen. Dan krijg je dit soort kronkels:

Heeft Siriz een standpunt over abortus?

„Nee, wel over het begin van het leven. Een foetus is geen mens in wording, maar een mens in ontwikkeling. Dat hoef je niet eens direct aan de Bijbel te ontlenen, dat is wetenschappelijk te bewijzen. Mensen die dat ontkennen, moeten beter uit hun doppen kijken.”

De VBOK light kreeg vanwege dit soort draaikonterij kritische reacties vanuit de achterban. Zo interviewde het Reformatorisch Dagblad in 2010 Jan van der Stoep, lector religie in media en publieke ruimte aan de Christelijke Hogeschool Ede. Hij zei:

Met het etiket ”pro life” sta je direct in de lijn van felle demonstraties tegen abortus en aanslagen op abortusklinieken, zoals in Noord-Amerika. Dat is niet prettig. Tegelijk moet de boodschap wat mij betreft wel blijven dat je gáát voor de bescherming van het ongeboren leven. Doe daar niet van af, maar probeer verkeerde associaties rond die boodschap zo veel mogelijk weg te nemen.”

Van der Stoep snijdt ook de manier van hulp verlenen aan. Hij benoemd daarbij eerst een niet denkbeeldig gevaar, en komt vervolgens met een betere werkwijze op de proppen:

Proberen in de hulpverlening tot het uiterste te gaan om daarmee een abortus te voorkomen, klinkt Van der Stoep niet goed in de oren. „Daarmee loop je het gevaar dat je om de vrouw in nood heen gaat. Je hebt te maken met mensen in een kwetsbare situatie, die je nooit mag misbruiken om je eigen doelen te realiseren. Ook als een ongewenst zwangere vrouw voor een abortus kiest, blijft zij een mens die hulp nodig heeft.” [...] „Vergelijk het met een ouderling die met een echtpaar spreekt dat wil gaan scheiden. Hij kan wijzen op alternatieven, op de Bijbelse lijn, moet dat ook doen, maar het blijft de verantwoordelijkheid van het echtpaar of het gaat scheiden of niet. In die zin heeft ook een organisatie als de VBOK een beperkte verantwoordelijkheid.”

Fijn! Dus je krijgt te maken met een soort ouderling, die op een ‘we zijn niet boos maar wel verdrietig’ toontje een zwaar beroep doet op je morele plicht. Zalvende woorden als zou de vrouw ‘natuuuuurlijk’ zelf mogen beslissen, klinken in deze context nogal hol.

Ondertussen kunnen vrouwen niet geloven dat ze nog steeds moeten demonstreren voor basale rechten…

Kortom, Siriz doet meer aan p.r. en verpakt de boodschap beter, zoals woordvoerders ook zelf toegeven:

Dus niet allereerst: abortus mag niet, maar: abortus hoeft niet. Want we gaan met jou op weg en willen graag de nood die je ervaart op een andere manier oplossen. Niet met een waarschuwende vinger (want dan komen vrouwen en meiden niet eens), maar met open armen.

Het zijn echter nog steeds mensen die vrouwen in een kwetsbare positie lastig vallen met hun Bijbelse boodschap, en een vrije keuze moeilijk maken. Ondertussen moet een professionele, waardenvrije organisatie als het FIOM de hulpverlening juist afbouwen en kantoren sluiten. Waarom hoor je niemand hierover?

”Vrouwen, doe iets aan al je problemen,” anders krijg je een ePad Femme!

Hahahahaha, briljante satire op de inhoud van het gemiddelde reclame aanbod tijdens een avondje zappen:

En dan hebben we het nog niet over een nieuwe tablet, de ePad Femme, geproduceerd door de  Eurostar Group. Speciaal voor de vrouwtjes, en omdat die apps downloaden echt verschrikkelijk ingewikkeld vinden, hebben de producenten er alvast alles opgezet wat je als vrouw ooit nodig hebt. In de samenvatting van webmagazine Jezebel:

So, just to be clear, that’s four yoga/fitness apps, three make-me-a-sandwich apps, three bitches-be-shoppin’ apps, one app for women too stupid to understand how perfume works, and something about a log. Here you go, ladies! Don’t strain your vaginas trying to figure out how to turn it on!

Volgens de producent is kritiek op de ePad Femme als een seksistisch stuk roze rotzooi schromelijk overdreven. De Eurostar Group wil alleen behulpzaam zijn. Jaja, reageert Jezebel daarop:

It’s not sexist—ePad Femme goes out of its way to provide all the services that women need, such as weight loss tips, skinniness assistants, svelte-boday tools, and buns managers. There’s even an “invisible fence” option that provides a helpful “reminder shock” if you accidentally wander out of the kitchen and get lost! And isn’t thinking about women’s needs actually the opposite of sexist? Think about it, girls. Try a little gratitude for once.

Zou de Eurostar Group Miss Marketing hebben gelezen? Krijgen we nu nog meer op vrouwen aangepaste spullen?? Nachtmerrie!!!

Verdwijning FIOM laat vrouwen in de kou staan

Laagdrempelige hulp zoeken bij zwangerschap en aanverwante levensvragen wordt steeds lastiger. De overheid bezuinigt onder andere op het FIOM. Overal verdwijnen de locaties waar mensen vrijblijvend aan konden kloppen voor een neutrale gedachtewisseling. Onder andere in Leiden is het kantoor sinds begin dit jaar gesloten, terwijl hier toch dagelijks twintig mensen aanklopten voor advies.

FIOM geeft ondersteuning aan mensen die te maken hebben met ongewilde kinderloosheid, onbedoelde zwangerschap, het verlies van je baby, abortus, en allerlei andere perikelen die te maken hebben met de menselijke voortplanting. In tegenstelling tot instanties als Siriz, waar christelijke mensen vrouwen proberen af te houden van abortus, geven de medewerkers van FIOM waardevrije adviezen. De client staat centraal, hij of zij wordt op een open manier ondersteund bij het zelf zoeken naar een oplossing die past bij iemands persoonlijke situatie.

De overheid gaf FIOM subsidie voor dit werk, maar hakte vorig jaar in het budget. In antwoord op vragen van het PvdA-kamerlid Arib liet minister Schippers weten dat de bezuinigingen gewoon doorgaan:

Binnen de reguliere zorg kan in vergelijkbaar hulpaanbod worden voorzien. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om hulp door huisartsen, ggz en ziekenhuizen en op lokaal niveau door bijvoorbeeld algemeen maatschappelijk werk en hulp en begeleiding en hulp voor (tiener)ouders. [...]  Gelet op de afname van het taboe, de beschikbaarheid van het aanbod binnen de reguliere voorzieningen en met het oog op de keuzevrijheid van de burger acht ik het niet langer opportuun om vanuit de rijksoverheid de specifieke activiteiten op het terrein van psychosociale hulpverlening van Fiom te subsidiëren.

Het FIOM moet de opgebouwde expertise overdragen aan huisartsen, ziekenhuizen en welzijnsinstellingen. De organisatie krijgt nog een paar jaar geld om die overdracht goed te regelen en een database aan te leggen. Voor de rest zoeken mensen het maar uit.

Schippers schrijft in haar beantwoording onder andere dat het taboe op abortus doorbroken is. De Zesde Clan waagt dat te betwijfelen. Zodra het woord abortus valt, schieten mensen in emotie, en staat een pleidooi voor keuzevrijheid opeens gelijk aan moord op de onschuldige foetus. Zodra je partijen zoals CDA, SGP en ChristenUnie bovendien enige ruimte geeft, beginnen die meteen te ijveren voor verbodsbepalingen en inperkingen van de reproductieve rechten van vrouwen.

Ook ongewenste kinderloosheid is nog lang geen situatie waar je ongedwongen over praat met je buurvrouw. Het is een pijnlijk en lastig onderwerp, en gyneacologen merken dat mensen tot op de dag van vandaag onvoldoende erkenning en herkenning in de samenleving vinden als zij met deze kinderloosheid worstelen.

Kortom, hoezo taboes verdwenen, FIOM niet meer nodig? Toch zet deze regering het mes in de subsidies en dwingt Schippers het FIOM de eigen organisatie af te bouwen. Daardoor wordt het bijvoorbeeld voor ongewenst zwangere vrouwen lastig met een deskundig persoon in kaart te brengen wat ze wil, en wat ze niet wil. Onder andere in Leiden.

Het FIOM blijft nog wel bereikbaar op een landelijk nummer, te weten 088-1264900. Voor zolang als het duurt….

Ja ja ja, het ligt weer eens aan onszelf

Weet je wat de Zesde Clan nou nooit leest? Koppen zoals ‘de jongen loopt vooral zichzelf in de weg’. Met als strekking dat áls jongens al een achterstand op school oplopen, ze subiet naar zichzelf moeten kijken. Hou eens op met die houding van ‘leren is voor mietjes’, recht je rug, span je toch eens in. Maar helaas. Als dit onderwerp al ter sprake komt leggen mensen vooral de nadruk op de omgeving, het onderwijs, enzovoorts enzovoorts.

Zo niet als het om meisjes en vrouwen gaat. Dan hoor je dat succes van meisjes problematisch is (want arme jongens, die raken totaal gedemotiveerd) en lezen we koppen van het type ‘de vrouw loopt vooral zichzelf in de weg’.  Mooi! Dat haalt meteen de angel uit alle problemen die ongelijkheid inhouden, zoals vooroordelen jegens meisjes, een loonkloof van circa 8 procent, het anderhalf verdieners model, en de navelstaarderige wereld van Libelle en Margriet. Hoeven we niet meer na te denken: vrouwen doen het zichzelf aan.

Wie niet alleen koppen snelt maar iets verder leest in het artikel over zichzelf in de weg lopende vrouwen, ziet dat de auteur (sociologe Fleur Wirtz) wel degelijk, zij het enigszins halfslachtig, oog probeert te houden voor de omgeving. Zo stipt zij kort aan dat er aan de top een old boys network bestaat. Ook noemt ze de geschiedenis, waarin vrouwen nauwelijks ruimte en mogelijkheden kregen om zichzelf te ontplooien.

Na die aarzelende verbreding brengt ze het hele probleem echter toch weer terug naar de vrouw en wat zij doet:

Het is alsof de passiviteit intreedt zodra er initiatief verwacht wordt. Ik denk dat een van de redenen daarvoor die twijfel is, het niet gewend zijn om naar een eigen waarheid te luisteren, althans niet voldoende, en daar vervolgens zonder schroom naar te handelen. Zolang er externe eisen worden gesteld, gedijen we, zodra die er niet meer zijn moeten we onze eigen wetgever zijn en dat is moeilijk. Al te vaak zoeken we dan een ijkpunt buiten onszelf, mogelijk een man, soms een vrouw of formele voorschriften.

Foei! Geen wonder dat de meeste vrouwen geen indruk maken en geruisloos opgaan in een grijze massa van deeltijdmoeders. Ze raken de kluts kwijt zodra ze geen instructies meer krijgen.

Het lijkt wel alsof Wirtz er moeite mee heeft om man en paard te noemen. Zo schrijft ze in uiterst voorzichtige bewoordingen over het door haar gewenste gedrag van vrouwen:

Het zou goed zijn als ze meer vertrouwen hadden in de eigen capaciteiten en keuzes, zonder die langs de meetlat van ‘mannelijk’ gedrag te leggen. Zelfvertrouwen is niet hetzelfde als monomanie.

Toe maar, hoeveel bijsluiters hebben we nog nodig? Is Wirtz soms bang dat iemand haar gaat uitschelden voor feministe? Speelt er een schroom mee dat een deel van de bevolking sterke, assertieve vrouwen meteen wegzet als manwijf?

Die draaikonterij is jammer, want haar stuk als geheel snijdt een fundamentele, en zeer nuttige, kwestie aan. Namelijk dat het op zich niet zoveel zegt dat vrouwen tegenwoordig ‘alles mogen en kunnen’. Het gaat daarnaast ook om wat er tussen de oortjes zit. Als individuen leven we niet in een vacuüm. Zoals zij als sociologe vast wel weet, worden vrouwen van kinds af aan opgevoed om vooral bescheiden, vriendelijk en hulpvaardig te zijn. Dat begint al met roze kleding met het commando ‘lief’ erop gedrukt.

Zo’n houding valt slecht te rijmen met luisteren naar je innerlijke stem en je eigen weg volgen. Het vergt een omslag in gewoonten, houding en mentaliteit. Dat kan wel, maar is lastig. Zeker als je te maken hebt met een conservatieve omgeving die dubbele boodschappen afgeeft – huisvrouwen zijn dom, maar als je fulltime voor je loopbaan gaat ben je een egoïstische bitch, en hoe moet het dan met de kinderen. Tsja, probeer daar maar eens tussendoor te laveren – dan krijg je het anderhalf verdienersmodel.

Buitenlandse media komen met een veel openlijker verhaal. Zo roert webmagazine Jezebel hetzelfde punt aan. Net als Wirtz roept dit blad vrouwen en meisjes op hun schroom te overwinnen. Formeel houdt weinig ze tegen. Dus komop. Maar dit blad praat eerlijk over de pijnlijke spanning tussen droom (gelijkwaardigheid) en realiteit (structurele achterstanden en ingebedde vooroordelen). Je kunt meisjes niet aanmoedigen zonder hen erbij te vertellen dat ze allerlei onrecht tegen zullen komen, puur en alleen omdat ze het ‘verkeerde’ geslacht hebben. Daar moet je meiden op voorbereiden:

You don’t tell a would-be doctor that she’ll sail right through medical school. You realistically prepare her for mind-bleeding amounts of study and all manner of obstacles. So it is with some of the still-prevalent injustices women face. [...] Women need not speak out about the injustices in the world without fear of misuse. The more women who speak out, the more difficult it is to ignore, and the safer the space is for women to feel ok about coming forward.

Deze voorbereiding is broodnodig. Soms kun je als individu namelijk doen wat je wilt, maar bots je aan tegen een muur van ingebakken onrecht. Hoeveel kwaliteiten je ook in huis hebt, hoe goed je alle gebruikelijke loopbaanadviezen ook volgt, het lukt niet, en dat ligt niet aan een vrouw die zichzelf in de weg zou lopen, maar aan een maatschappij die ondanks formele regels in de praktijk nog steeds geen ruimte biedt aan vrouwen.

Wat meer aandacht voor de collectieve aspecten zou goed zijn. Misschien pakt Wirtz dit op in een volgend opiniestuk?

SGP en ChristenUnie vallen door de mand

Als SGP en ChristenUnie het voor het zeggen zouden hebben in Nederland, zou de regering geen geld steken in vrouwenemancipatie. De fondsen die hiervoor bestemd zijn, zouden in het potje van Defensie terecht komen. Dat blijkt uit een amendement van de Tweede Kamerleden Dijkgraaf en Schouten. Alleen hun eigen partijen stemden voor, de rest verwierp dit idee.

Geld voor emancipatie liever naar Defensie. En bedankt, Dijkgraaf.

Elbert Dijkgraaf (SGP) en Carola Schouten (ChristenUnie) keken eind vorig jaar verlekkerd naar het budget van vijftien miljoen euro. Zonde om zoveel geld uit te geven aan een streven waar christenbroeders niets in zien. Ze zouden dat geld maar wat graag vrij willen maken voor belangrijkere taken. Zoals het gedeeltelijk verzachten van de effecten van de bezuinigingen op Defensie:

….militaire oefenprogramma’s, onderhoud defensiematerieel, arbeidsvoorwaarden en voorraadvorming van munitiesoorten en reserveonderdelen. Met dit amendement krijgt Defensie iets meer lucht om de noodzakelijke verbeteringen aan te brengen op deze onderdelen. Dekking voor dit amendement wordt gevonden in het afschaffen van het emancipatiebeleid door middel van amendement Dijkgraaf/Schouten 33 400 VIII nr. 7.

Da’s lekker…..Het was aan minister Jet Bussemaker om beide kamerleden tot de orde te roepen. Zij stelde:

De leden Dijkgraaf en Schouten hebben een amendement ingediend om het budget voor emancipatie en gelijke behandeling te schrappen. Ik zeg dat dit een speerpunt is van het kabinetsbeleid. Emancipatie vraagt van iedereen een bijdrage, ook van de overheid. Ik stel vast dat met relatief weinig middelen van OCW een enorme olievlekwerking wordt gerealiseerd. Ik hecht er dus aan om dat voort te zetten. Ik constateer ook dat bij het debat over de regeringsverklaring gepleit is voor gezinsbeleid, naar ik meen door dezelfde fracties. Volgens mijn visie leidt goed emancipatiebeleid altijd tot goed gezinsbeleid. In die redenering zouden de indieners de lijn van het kabinet kunnen steunen. Ik heb ook problemen met de besteding. Het budget voor emancipatie wordt geschrapt en het wordt toegevoegd aan defensie. Daarmee is het amendement strijdig met het regeerakoord. Ik ontraad daarom de aanneming van het amendement op stuk nr. 7.

Alle partijen, behalve indieners SGP en ChristenUnie, namen het advies van de minister over. Daarmee was het gevaar weer geweken. Ondanks het falen van dit voorstel is het is tekenend dat SGP en ChristenUnie handelden zoals ze handelden. Onder andere Dijkgraaf heeft er nooit een geheim van gemaakt dat hij volgens zeer traditionele normen en waarden leeft. Als hij de baas was zou  het lichamelijke recht op zelfbeschikking van vrouwen bijvoorbeeld meteen verleden tijd worden:

Wat zou het eerste zijn dat u zou doen als premier?
‘Op de principiële punten, zoals abortus, euthanasie, de zondagsrust, kijken hoe we forse stappen kunnen zetten. [...] Abortus moet verboden worden, en als dat niet kan willen we de abortustermijn van 24 weken aanscherpen.

Van hem mogen vrouwen weer naar kleerhangers grijpen. Als we dan dood bloeden is het eigen schuld, dikke bult, had je de ongewenste zwangerschap maar uit moeten zitten en verplicht moeten baren. Dat zegt hij er echter niet bij. Daarentegen is Dijkgraaf wel openhartig over de voordelen van een vrouw die thuis bij de kinderen blijft:

Werkt uw vrouw ook?
‘Nee, mijn vrouw heeft er vrijwillig voor gekozen er voor het gezin te zijn. Dat is een groot voordeel.’ Zou u daar problemen mee hebben?
‘Als je beide intensief werkt, dat zou ik wel een probleem vinden, want dat wordt dan wel heel lastig voor de kinderen. Dat zie je bij andere politici.’

Fijn, zo’n huisvrouw. Dan kan hij zich volledig wijden aan zijn belangrijke taak. Zoals uitleggen dat fossielen door de zondvloed kunnen zijn ontstaan. Christelijke archeologen hebben best goede redenen om dat aan te nemen! Ook verwijt Dijkgraaf in hetzelfde interview dat mensen voor anderen willen bepalen wat goed voor je is, terwijl hij ondertussen zelf  druk bezig is om voor andere mensen te bepalen wat goed voor ze is. Meten met twee maten, heet dat.

Carola Schouten ziet niks in emancipatie.

Dan Carola Schouten. Wist de redactie van het feministische maandblad Opzij dat zij het budget voor Emancipatie op wilde heffen, toen ze eind vorig jaar werd opgenomen in het lijstje invloedrijke vrouwen?  De Zesde Clan vraagt het zich af. Bij de toelichting staat alleen ”In de categorie Politiek staat zij op de 9e plaats. Schouten wordt door de jury geroemd om haar financiële kennis en de rol die zij heeft gespeeld in de totstandkoming van het Lente-akkoord.”

Dat zal best, maar zodra ze die invloed aanwendt voor kwesties die feministen na aan het hart liggen, zoals emancipatie, gaat het meteen mis. Dit terwijl de Christenunie in haar verkiezingsprogramma van 2010 schreef dat bedrijven diversiteitsbeleid moeten voeren, met duidelijke doelstellingen om een goede afspiegeling van de regionale situatie te bereiken. En dan wel het emancipatiebudget bij de overheid afschaffen? Opnieuw meten met twee maten.

Vrouwenemancipatie is iets waar CU en SGP duidelijk geen enkel belang aan hechten. Dat we het even weten. Mochten Dijkgraaf en Schouten ooit nog zalvende woorden spreken over de emancipatie van vrouwen, dan kunnen we hen op basis van feiten weghonen als hypocriet.

Amsterdam doet mee met One Billion Rising

Een flashmob op De Dam, een bijeenkomst in De Balie, en een feestelijk avondprogramma in club Panama. Dat alles biedt Amsterdam op 14 februari aanstaande, de dag van One Billion Rising. Kom ook en sluit je aan bij deze campagne om geweld tegen vrouwen te stoppen! Vanaf drie uur ‘s middags beginnen de activiteiten met een gezamenlijke dans op De Dam. Iedereen kan meedoen, en als je wilt kun je het One Billion Rising dansje in een kwartiertje onder de knie krijgen:

In Frankrijk gingen ze je al voor. Daar hielden ze in december 2012 een flashmob:

De beroemde televisiepersoonlijkheid Ruby Wax sluit zich ook aan bij de campagne One Billion Rising, omdat ze het echt belachelijk vindt dat een miljard vrouwen op de wereld het slachtoffer worden van geweld:

Evenals actrice Rosario Dawson, want zolang meisjes en vrouwen niet veilig zijn stagneert de boel:

Enfin, kom om drie uur naar De Dam en doe mee!

Nederland stribbelt tegen bij vrouwenrechten

Nederland begint een slechte reputatie te krijgen als het gaat om vrouwenrechten. De Europese Unie sleept ons land voor de rechter omdat Nederland te weinig doet voor mensen die na zwangerschapsverlof terug willen keren naar hun betaalde baan. Deze stap komt bovenop gedonderjaag rondom een quotum van dertig procent vrouwen in de top van beursgenoteerde bedrijven, en bergen kritiek op de gebrekkige naleving van VN-verdragen. Waarom laat Nederland het er zo bij zitten?

Natuurlijk heeft de Nederlandse regering allerlei excuses om niets of weinig te doen. Zo zou een quotum beter functioneren als bedrijven vrijwillig aan de slag gaan. Dus koos de regering voor een papieren tijger vol boterzachte vaagheden. Bedrijven hoeven nu alleen achteraf uit te leggen waarom het helaas niet lukte, en krijgen dan een aai over de bol en een ‘volgende keer beter’. Dat de EU meer druk wil zetten achter het doorbreken van een blanke mannelijke monocultuur aan de top, vindt Nederland maar niets.

De SGP komt ook overal mee weg. Nederland heeft vooral oog voor de godsdienstvrijheid, en deed weinig tot niets toen zowel de EU als de Hoge Raad in eigen land de regering sommeerde actief maatregelen te nemen. De SGP heeft inmiddels een briljante oplossing gevonden. Formeel mogen vrouwen nu wel op een kieslijst, maar iedere vrouw die aangeeft dit te willen, breekt met de grondbeginselen van de partij. En wordt daarmee een goddeloze outcast. Kritiek op deze schijnrechtspraak kwam vooral van de kant van het proefprocessenfonds Clara Wichmann en opiniebladen zoals HP/De Tijd. Vanuit de regering geen woord.

Niemand minder dan de Verenigde Naties gaf Nederland eerder, in 2010, al een draai om de oren. Ons land ondertekende weliswaar een internationaal verdrag, het VN Vrouwenverdrag, maar voert dat akkoord in de praktijk slecht uit. Onder andere de structurele ongelijkheid tussen mannen en vrouwen op de werkvloer was een pijnpunt. Dat maakt het des te wranger dat de EU Nederland nu voor de rechter sleept vanwege nalatigheid om werknemers te beschermen die terugkeren na ouderschapsverlof. NIet geheel verrassend zijn het vooral vrouwen die zwanger worden en prompt merken dat werkgevers hen willen dumpen.

Voorbeelden te over dus. Waarom landt die kritiek niet? Het Tijdschrift voor Genderstudies probeerde deze vraag te beantwoorden. De eindconclusie:

Voor de regering en de ambtelijke organisatie heeft het gewoonweg weinig urgentie veel aandacht te besteden aan de implementatie van mensenrechten, en van vrouwenrechten en het VN-Vrouwenverdrag in het bijzonder. Ten eerste is van druk van buiten af nauwelijks sprake. Ten tweede wordt in de rechtspraak bijna geen gebruik gemaakt van het VN-Vrouwenverdrag[...], zodat er geen noodzaak is om alle wet- en regelgeving vooraf aan het verdrag te toetsen. Ten derde denkt ook de Tweede Kamer bij mensenrechten met name aan niet-westerse buitenlanden, en spreekt zij de regering slechts incidenteel aan op het nakomen van verdragsverplichtingen in Nederland.

De auteur van het stuk hoopt op verandering nu Nederland een instituut voor de mensenrechten krijgt. Inmiddels bestaat dit college inderdaad. Zo’n organisatie kan bevorderen dat de regering mensenrechten – en vrouwen zijn ook mensen! – structureel meeneemt in het beleid. En uitspraken doen, onder andere over de legitimiteit van voorkeursbeleid voor vrouwen op plekken waar vrouwen, vanwege hun verkeerde sekse, tegen structurele achterstelling aanlopen. Zodat er langzamerhand meer druk op de ketel komt, en mensen de urgentie voelen. Dat zou tijd worden.

Feministische organisaties belangrijkste factor in aanpak geweld

Feministische organisaties zijn van cruciaal belang voor het effectief bestrijden van geweld tegen vrouwen. Dat blijkt uit een representatief onderzoek naar de situatie in zeventig verschillende landen. Een krachtige feministische organisatie was van meer belang dan de aanwezigheid van linkse politieke partijen of factoren zoals welvaart of het aantal vrouwelijke politici.

Vrouwen protesteren tegen huiselijk geweld in Montevideo, de hoofdstad van Uruguay.

De reden? Feministische organisaties stellen vrouwen centraal. Andere partijen hebben de neiging vrouwen te zien als minderheidsgroep, en zien hun belangen als ondergeschikt aan ‘het algemene’ belang. Algemene organisaties missen zodoende de rol van gender bij maatschappelijke problemen zoals (huiselijk) geweld, en behartigen de belangen van vrouwen onvoldoende.

Mala Htun van de Universiteit van Texas en S. Laurel Weldon van de Purdue universiteit doken de geschiedenis in en onderzochten de strijd tegen geweld tegen vrouwen in de periode 1975-2005 in zeventig verschillende landen. Ze baseerden zich onder andere op statistieken. Cijfers kunnen natuurlijk vanalles zeggen, maar veertig jaar en zeventig landen brengen zo’n duidelijk patroon aan het licht dat je er niet omheen kunt. Wil je geweld tegen vrouwen verminderen, dan heb je het feminisme nodig.

Want feministen zijn degenen die ‘normale natuurverschijnselen’ zoals huiselijk geweld en ander geweld tegen vrouwen problematiseren en verandering eisen. In hun onderzoek schrijven de twee wetenschappers:

We show that the autonomous mobilization of feminists in domestic and transnational contexts—not leftist parties, women in government, or national wealth—is the critical factor accounting for policy change. Further, our analysis reveals that the impact of global norms on domestic policy making is conditional on the presence of feminist movements in domestic contexts, pointing to the importance of ongoing activism and a vibrant civil society.

Waarom zijn feministische organisaties zo belangrijk als je geweld tegen vrouwen op de politieke agenda wilt krijgen? Htun en Weldon zien drie belangrijke factoren, die eigenlijk allemaal neerkomen op de functie van vrijplaats. Ten eerste stellen feministische bewegingen vrouwen centraal:

When women’s movements are organized within broader political institutions such as political parties or are entirely contained in the state, they must argue for the relevance of their concerns to these established, often already defined priorities.

Vrouwen delven dan al snel het onderspit. Het gaat om vrouwenbelang, niet algemeen belang. Als je moet kiezen tussen onderwerpen zoals vrije verkiezingen of betere lonen voor arbeiders, valt het pijnpunt ‘geweld tegen vrouwen’ al snel van de agenda af. Niet van belang, doen we een andere keer wel. Feministische organisaties doorbreken dit soort bestaande privileges en eisen aandacht voor vrouwen.

Ten tweede bieden feministische organisaties een veilige plek om taboes te doorbreken:

addressing violence against women requires challenging male privilege in sexual matters and social norms of male domination more generally (Brush 2003; Elman 1996; MacKinnon 1989). In criticizing such violence, women refuse to be silent victims. Women are more likely to speak up in spaces that are secure from bureaucratic reprisals from superiors and/or social censure.

Binnen feministische organisaties kunnen vrouwen zelfvertrouwen krijgen, het stilzwijgen doorbreken en met gelijkgestemden hun koers bepalen.

Ten derde gaan feministische organisaties fungeren als bron van kennis en bewustwording. Htun en Weldon:

When social groups self-organize, they develop an oppositional consciousness as well as a set of priorities that reflect their distinctive experiences and concerns as a group. This social perspective cannot be developed in more generally focused organizations or in settings where group concerns must be subordinated to other sorts of imperatives.

Kortom, we hebben meer feminisme nodig. Meer autonome feministische organisaties die vrouwen helpen zichzelf te ontplooien, het stilzwijgen te doorbreken en van vrouwenbelangen algemene belangen te maken. Goed om te weten. Dank, Htun en Weldon!

Emancipatiemonitor: kostwinnersmodel heeft afgedaan

Het oude kostwinnersmodel, waarbij hij het geld verdient en zij zich over het gezin ontfermt, heeft afgedaan. Nog geen tien procent van de Nederlanders heeft daar nog zin in. Dat meldt de Emancipatiemonitor 2012. Nederlanders hanteren sinds jaren een anderhalf verdienersmodel. Daarbij verdient hij het geld en helpt wat mee in het huishouden, en verdient zij ook wat, maar doet verder vooral huishouden en gezin.

Dat is een veelbetekenende verschuiving. Het betekent dat hij ook voor kinderen zorgt, en dat zij de werkvloer op gaat. Beide seksen hebben op die manier meer kansen om ervaring op te doen op terreinen die horen bij een mensenleven.

Toch is het vreemd dat de wijzer bij het anderhalf model blijft steken. Want Wil Portegijs en Mariëlle Cloïn van het SCP constateren in hun verdiepingshoofdstuk over de taakverdeling (p. 115 en verder) dat de meeste Nederlanders eigenlijk willen dat vrouwen en mannen betaald werk en onbetaalde zorg gelijk verdelen. Dat ideaal staat veelal haaks op de praktijk.

Waarom lukt het niet woorden in daden om te zetten? In hun analyse komen drie punten terug:

1. Als het puntje bij paaltje komt, horen vrouwen voor kinderen te zorgen. Veel Nederlanders vinden formele opvang voor kinderen dubieus. Zelfs voorstanders willen niet verder gaan dan een paar dagen per week. Ouders zijn zelf verantwoordelijk. Alleen, dat woordje ‘ouders’  verhult dat het eigenlijk om moeders gaat. De Emancipatiemonitor constateert dat ”met name de moeder daarom niet of niet te veel buitenshuis zou moeten werken”. Moeder hoort bij de kinderen. Vader veel minder.

Dit punt verwijst naar de conservatieve mentaliteit in Nederland. Zie ook al die advertenties waarin vrouwen in de keuken een taart bakken met hun dochter, terwijl de zoon lekker buiten kan spelen. De kleine meid leert samen met haar moeder ook al vroeg, aan de hand van een roze strijkbout, dat kleding strijken vrouwenwerk is. Mocht een man zich hier al aan willen wagen, dan moet het een makkelijk klusje tussendoor zijn, want hij heeft wel andere dingen te doen.

2. Het is nou eenmaal zo, het heeft geen zin te veranderen. Uit de Emancipatiemonitor blijkt dat een ruime meerderheid van zowel de vrouwen als mannen vindt, dat bij hen thuis de vrouw beter is in het huishoudelijk werk en de zorgtaken. De man verdient bovendien per uur meer geld. Hij is de effectievere kostwinner. Daar verander je niet snel iets aan, en gegeven die situatie is het dan het meest efficiënt als hij de meeste tijd blijft steken in betaald werk en zij de halve uit het anderhalf model blijft.

Hier blijkt een conservatieve mentaliteit keihard samen te gaan met een structurele discriminatie van vrouwen op de arbeidsmarkt. Gecorrigeerd voor alle relevante factoren ontvangen vrouwen gemiddeld 8% minder salaris dan mannen, toont de Emancipatiemonitor aan. Vrouwenbanen leveren bovendien structureel minder op dan mannenbanen. En als je zwanger waagt te worden met een tijdelijk contract op zak, ontslaat de baas je. Logisch dat een gezin gokt op de man als het gaat om het financiën.

3. Manlief wil niet veranderen. Daadwerkelijk taken herverdelen? Ehmmm… Veel mannen roepen dit wel, maar als het erop aankomt gebeurt er dit: ,,….ze zijn nog minder vaak dan vrouwen van plan om de taakverdeling te veranderen.” Voor vrouwen ligt dat anders: ,,Van de vrouwen die een gelijke(re) verdeling van huishouden en/of zorg wensen, is 15% van plan te proberen dit te verwezenlijken. De overige vrouwen hebben vaak het gevoel dat het niet anders kan.” Met andere woorden: ze gaven het op.

De Emancipatiemonitor constateert echter ook dat veel stellen niet zo nodig willen veranderen. Als hij vaker de buiten de deur het geld binnen harkt, vindt zij het eerlijk als ze op haar beurt thuis meer doet. (Dat is wat de Zesde Clan betreft een kip-ei verhaal. Het is zoals het is, we doen dit omdat het nou eenmaal zo is.) Ook stellen stellen zich tevreden met de manier waarop de taakverdeling tot stand kwam. Het gaat dan om vrede hebben met het proces, waarbij de uiteindelijke resultaten minder belangrijk zijn.

Dit leidt tot een ontnuchterende conclusie van de Emancipatiemonitor:

In dit hoofdstuk hebben we gekeken waarom in veel huishoudens de onbetaalde arbeid ongelijk is verdeeld, terwijl de overgrote meerderheid van de vrouwen en mannen aangeven dat dit gelijk verdeeld zou moeten zijn. Dit komt, zo blijkt uit dit onderzoek, zowel omdat ze het toch niet hard genoeg willen, omdat ze vaak niet opgevoed zijn met dit ideaalbeeld en omdat ze het gevoel hebben dat het toch niet lukt de taakverdeling te veranderen.

Zo, die zit.

Is er hoop? Ja, blijkt uit de monitor: ,,Mensen die wel hebben meegekregen dat het belangrijk is dat ook mannen zorgen en huishouden, willen of hebben dit vaker in hun eigen leven gerealiseerd.” Ook de situatie van vrouwen op de arbeidsmarkt is van groot belang: ,,Als vrouw en man even veel uren buitenshuis werken, dan is de kans groter dat ook werk thuis gelijk wordt verdeeld of dat men dat in elk geval zou willen.”

Daarnaast speelt een soort aangeleerde hulpeloosheid een rol. ‘Het is nou eenmaal zoals het is, je kunt niets aan de situatie veranderen’, dat genre. Het is maar de vraag of dit klopt. Zo blijken veel werknemers, man en vrouw, baat te hebben bij mogelijkheden om hun uren betaalde werk flexibel in te vullen. Telewerken helpt. Kinderopvang helpt. En, zeer belangrijk: normen en waarden over wat dé man en dé vrouw behoort te doen, zijn cultureel bepaald. Culturen kunnen veranderen. Mensen zijn flexibel. Verandering is wel degelijk mogelijk. De voorhoede die met minder conservatieve waarden is opgevoed, bewijst dat het wel degelijk anders kan.

UPDATE: Uit Amerikaans onderzoek komt hetzelfde beeld naar voren. Tachtig procent van de vrouwen en zeventig procent van de mannen zouden, net als Nederlanders, een gelijkwaardige relatie willen waarin hij en zij de taken eerlijk verdelen. Ook in de V.S. blijkt er echter een kloof te liggen tussen ideaal en praktijk. Dan gebeurt er dit:

Men’s most common fallback position is to establish a neotraditional division of labor: 70% hope to convince their wives to de-prioritize their careers and focus on homemaking and raising children.  Women?  Faced with a husband who wants them to be a housewife or work part-time, almost three-quarters of women say they would choose divorce and raise their kids alone.  In fact, despite men’s insistence on being breadwinners, women are more likely than men to say they value success in a high-paying career.

Vrouwen blijken net zo ambitieus als mannen

Vrouwen blijken net zo ambitieus als mannen. Ze krijgen alleen veel minder vaak waar ze om vragen. Dat blijkt uit diverse Amerikaanse studies die zich richtten op de loopbanen van mannen en vrouwen. Managers betalen mannen vanaf het begin een hoger salaris dan vrouwen voor hetzelfde werk, en geven mannen structureel vaker kansen zich te bewijzen in een prestigieus project. Daarna maken zij significant vaker kans op een leuke promotie.

Vrouwen willen zelf niet. Ze onderhandelen niet goed over hun salaris. Ze zijn niet ambitieus. Die kreten hoor je keer op keer zodra de loonkloof ter sprake komt, of het lage percentage vrouwen in topfuncties. Probleem: zodra je goed analyseert wat er gebeurt, kom je een hele andere werkelijkheid tegen.

Zoals: als ongeveer hetzelfde percentage mannen en vrouwen onderhandelt over een hoger salaris, krijgen beiden seksen een verhoging. Maar mannen krijgen een veel grotere verhoging dan vrouwen, zodat ze er uiteindelijk vandoor gaan met 60% van het geld tegen veertig procent voor vrouwen. Sowieso krijgen mannen bij voorbaat al een hoger salaris dan vrouwen. Dat telt op. Uiteindelijk leidt die ongelijke beloning tot een enorme som geld die aan vrouwenneuzen voorbij gaat. Voor 350.000 dollar kun je na je pensioen echt leuke dingen doen. Helaas.

Daarnaast blijkt dat managers huiverig zijn om vrouwen een prestigieus project te gunnen:

the study found that women are perhaps even more anxious to take on these big-time assignments, having more project-based experience than men. Men and women were also equally quick to jump on these opportunities. They both led projects about 18 months after getting their MBAs. Yet men were given larger and more critical projects, with twice the budget of women’s projects, three times as many employees, more visibility to the boss, and a higher level of risk. Women were also given less international experience, even though men are just as likely to turn down these assignments.

Terwijl dat nou net de posities zijn om te laten zien wat je kunt, en dat je klaar bent voor de volgende stap. Het schaadt de kansen van vrouwen als zij die klussen niet krijgen. De promoties gaan daarna naar de mannen en de vrouwen hebben het nakijken.

Perceptie doet ook wat. Neem bijvoorbeeld wetenschappelijke loopbanen aan Nederlandse universiteiten. Uit onderzoek van Marieke van den Brink blijkt dat vrouwen even ambitieus zijn dan mannen, en alleen in het begin van hun wetenschappelijke loopbaan hier en daar kort verlof nemen om kinderen op de wereld te zetten. Toch wordt dit feit gebruikt als knuppel om alle vrouwen in een hok te douwen:

Het deeltijdwerk en zorgtaken van sommige vrouwen (niet van mannen!) blijken echter tot een stereotiep beeld van het ambitieniveau van álle vrouwelijke wetenschappers te leiden. Maar studies tonen aan dat de ambitie en toewijding van vrouwen niet onder doen voor die van hun mannelijke collega’s. Vooroordelen over professionele kwaliteiten van vrouwen blijken dus hardnekkig.

Ook kan je vrouwelijkheid in twijfel worden getrokken. Hetzelfde artikel over het bizar lage percentage vrouwelijke hoogleraren in Nederland besluit met de opmerking:

Aan vrouwen de schone taak om meer te laten zien wat ze in hun mars hebben en dat ze die toga aan willen trekken. En dat kan best zonder in manwijven te veranderen.

Waarom krijgen de mannen geen schone taak om breder te kijken, vrouwelijk talent beter te herkennen, en hun vooroordelen aan te pakken? Dat zou pas een nuttig loopbaan advies zijn. Oh, en: manwijven! Eng! Snel krampachtig je vrouwelijkheid bewijzen nu je uit je rol valt. Ho ho, niet teveel vrouwelijkheid tentoon spreiden. Want dan neemt de omgeving je niet meer serieus. En als je dan compenseert en iets te mannelijk gedrag toont, is dát weer niet goed. Moe, heel moe word je daar van.

De opsomming hierboven wijst op een structureel probleem. Het is een kluwen van vooroordelen, stereotypen en onbewust seksisme, structureel doorgevoerd in loongebouwen, beoordelingen en promoties. Zeggen dat de vrouwen daar iets aan moeten doen, is nogal kort door de bocht. Want tel je alles bij elkaar op, dan is de boodschap is duidelijk:

What does become clear when researchers look at this problem is that women aren’t rewarded for their ambition.

Dat houdt vrouwen inderdaad tegen. Op een gegeven moment raak je zo gefnuikt in je ambities, dat je het opgeeft. Maar dat je uiteindelijk zwicht voor het bakken van cupcakes, wil niet zeggen dat je in het begin niet net zo stond te trappelen als de mannen. En de cijfers bewijzen dat.

SGP geeft grenzen aan

De SGP verwoordt op een prachtige manier wat het probleem is waar vrouwen vandaag de dag op alle mogelijke terreinen tegenaan lopen. Formeel kan bijna alles, juridisch staat niets vrouwen in de weg om te wonen, leven en werken. Praktisch alle bezigheden staan open voor vrouwen. Maar er is een groot verschil tussen formele mogelijkheden, en wat sociaal kan en mag. Zelfs bij de SGP mag een vrouw zich straks kandidaat stellen voor een politieke functie, maar ze behoort er zelf vanaf te zien omdat het niet hoort.

Dit zei een mannenbroeder van de SGP:

Van Leeuwen wil niet vooruitlopen op de mogelijkheid dat een vrouw zich daadwerkelijk aanmeldt voor een plek op de kieslijst. Hij zegt in het Reformatorisch Dagblad dat het anno 2012 steeds belangrijker wordt wat “de innerlijke overtuiging van mensen is, en niet hetgeen er allemaal in reglementen staat”.

De SGP zegt hiermee hardop wat veel mensen onbewust vinden. Nederland is een conservatief land, met een bijbehorende behoudende mentaliteit. Een vrouw als hoogleraar, CEO van een beursgenoteerde onderneming, als spreker, als deskundige, als leider? Raaaarrrrrrr… Iedereen weet toch dat zulke dingen niks zijn voor vrouwen? Ze horen daar niet thuis. Geef ze de vrijheid en zelf willen ze ook hooguit parttime werk combineren met moederschap en de zorg voor het gezin. Volgens Libelle de enige juiste keuze, waarmee vrouwen laten zien dat zij snappen wat het belangrijkste is in het leven.

Vrouwen krijgen dit soort boodschappen de hele dag lang op allerlei indirecte manieren ingepeperd. Te beginnen met de reclamefolders voor kinderspeelgoed, met een babypop en een leuke roze strijkbout voor haar, en een ridderoutfit en piratenzwaard voor hem. Door de foto’s die ze zien, waarbij de deskundige onveranderlijk een (blanke) man is en de sexy stoeipoes een vrouw. Door films waar vrouwen alleen zichtbaar mogen zijn als het vriendinnetje van de held. En je mag wel een roman publiceren over menselijke relaties, maar als vrouw schrijf je Chicklit (slecht) terwijl een man The Great American Novel aflevert (goed).

Het gaat om het gedrag wat mensen verwachten van een vrouw, en de sociale afkeuring als je je daar niet aan houdt. Dan ben je een bitch, of gefrustreerd, of gedraag je je te mannelijk en daar houden mensen niet van. Dus moet je bescheiden blijven en je ambities inperken.

Dank, SGP, dat jullie deze situatie zo mooi illustreren en inzichtelijk maken voor een breed publiek!

Reclamejongens geven lesje Mars en Venus

Tienduizenden mensen kregen ‘m 27 november onder ogen, de commerciële bijlage ‘Man, de routekaart vanaf Mars’ in gratis krantje Spits. De Zesde Clan spitste natuurlijk haar oortjes. Wat hebben de reclamemakers ons vrouwen te zeggen over De Man?  De voorpagina geeft alvast een hint. Het Mars en Venus denken viert hoogtij. Plus: ‘Gedold worden door een meisje kan natuurlijk niet’. Aldus cabaretier Ruben Nicolai.

Ruben sloeg daarmee meteen een deuk in onze hoopvolle, leergierige openheid. Wij dachten dat het ging over man en vrouw, maar nee, wij zijn meisjes. En wij moeten het niet in onze hoofdjes halen om met mannen te dollen. Tegelijkertijd vertelt schrijfster en bladenmaakster Xenia Kasper ons op pagina 2 dat wij meisjes toch dollen met mannen, ook al willen we dat niet. Want we zijn heel complex. Daardoor hebben mannen het best wel moeilijk, want ze zijn anders en begrijpen ons niet, kunnen ons niet inschatten. Arme mannen!

Wat moeten we doen om dit leed te verzachten? Op pagina 4 komt een expertpanel, bestaande uit een fotomodel, een DJ en een soort van vaag bekende televisiepersoonlijkheid, ons meisjes tegemoet. ‘Beheers je en probeer hem niet te veranderen’ vertellen deze vrouwen. ‘Leer dus te leven met zijn irritante schoonmaakzucht, rondslingerende stinksokken of zijn openbare dronkenschap’, verduidelijkt Lauren Verster. Je houd je man gelukkig door hém alle ruimte te geven, lekker te koken, belangstelling voor hém te tonen en een goede moeder te zijn voor de kinderen. O, en er altijd goed uitzien natuurlijk.

Wacht even, dus hij hoeft niks, kan zijn eigen goddelijke gang gaan, en zij krijgt een heel lijstje met doe dit juist niet en dat juist wel? Dat klinkt als aanpassen en allerlei gedrag veranderen. Waarom moet zij wel veranderen en hij niet? En wat is dat voor truc, vrouwen gebruiken om vrouwen terug in hun hok te krijgen? (Oh, wacht…)

Verderop in de bijlage neemt de verwarring nog toe. Want nadat de een na de ander zegt dat mannen zo anders zijn dan vrouwen, leest De Zesde Clan even verderop in dezelfde bijlage dat mannen en vrouwen helemaal niet zo van elkaar verschillen. Beide seksen hebben hetzelfde talent voor altruïsme, stelt filosoof en natuurkundige Stefan Klein. En Ruben Nicolai vindt dat humor niet slechts voor één van beide seksen is weggelegd. ‘Ik ken heel veel vrouwen die minstens net zo geestig zijn als mannen’.  In de zaal ziet hij man en vrouw om dezelfde grappen lachen.

Heeeej, dat klinkt best positief, waarom geeft de voorpagina ons meisjes er dan van langs met dat ‘gedold worden door een meisje’ citaat? Nou, dat komt omdat Ruben meedeed met De Jongens tegen De Meisjes, een programma gebaseerd op ‘het eeuwige onbegrip’ tussen de seksen. Het ging om het onderdeel sport, en daar had Ruben als man opeens iets te bewijzen. ‘Kijk, m’n vrienden vinden alles goed, maar gedold worden door een meisje, dat kan natuurlijk niet…. Gelukkig won ik met rennen.’

Zijn vrienden waren die mening toegedaan, aldus Ruben, maar daarom werd het voor hem blijkbaar ook een punt. Sociale controle, leert De Zesde Clan hieruit. Ook op een ander moment in het interview leren vrouwen dat ze zich maar beter aan hun sekserol kunnen houden. Dan zegt Ruben: ‘Alleen vrouwen die soms een grappige man proberen te zijn, zeg maar one of the guys proberen uit te hangen, die vind ik nooit zo grappig’. Huuuuu, manwijven!!!! Nee, vrouwen kunnen het beter houden op er goed uit zien, lekker koken en een goede moeder zijn, en vooral heel veel ruimte geven aan mannen en belangstellend luisteren naar wat ze te vertellen hebben.

Uit wiens koker komen al die artikelen eigenlijk? Van Smart Media Publishing, blijkt uit het colofon. Van hoofdredacteur Jerry Huinder (man), en broodschrijvers Harmen Lustig (man), Roberto Lobosco (man) Wesley Meijer (man) en verrek, een vrouw? Hanne Reus. Die kon in haar uppie nooit de dominante redactiecultuur bijsturen. Als team wisten ze minstens vier bekende vrouwen te strikken, om ons complexe meisjes onder de neus te wrijven dat we die arme jongens vooral veel ruimte moeten geven, want ze hebben het al zo moeilijk, en als ze dan ook nog hun eigen stinksokken moeten oprapen is het einde echt zoek.

Lesje geleerd. Dank, Smart Media!