Nieuwsronde

Feministisch hulpfonds Mama Cash bestaat dertig jaar en viert dat met een bijzonder kunstwerk. Disney besloot tot een make over van een tekenfilmfiguur, en moest dat bekopen met bergen kritiek. Oh, en dat vrouwen op papier rechten hebben, wil niet zeggen dat ze er in de praktijk ook gebruik van kunnen maken. Dat zien we in Nederland bij onze eigen SGP, maar dat gebeurt ook in Pakistan. Dat en meer in deze nieuwsronde.

• Mama Cash bestaat dertig jaar en viert dat met een terugblik en een speciale geschiedenispagina. De organisatie kwam eerder ook al zeer positief in het nieuws. Het fonds ging in zee met de Cubaanse kunstenaar Jorge Rodriguez-Gerada. Hij maakte op het Zeeburgereiland in Amsterdam een gigantisch vrouwengezicht, als symbool voor vrouwenrechten in Nederland en daarbuiten. Mooi! Op deze site nog meer foto’s van het kunstwerk. Mama Cash steunen, om vrouwenorganisaties wereldwijd te steunen? Kijk hier voor informatie over wat je kunt doen.
• Vrouwen in Pakistan hebben officieel het recht om te stemmen, maar dat wil niet zeggen dat ze ook in de praktijk naar het stemhokje kunnen. Met name in door de Taliban gecontroleerde gebieden verbieden mannen vrouwen om te stemmen. Ze mogen het huis niet uit. Bij 564 stembureaus hebben medewerkers in geen vijf jaar een vrouwelijke kiezer gezien.
• De tekenfilm Brave morrelde aan de conventies van zoete prinsesjes door hoofdpersoon Merida zelfstandigheid te geven, en een zeer effectieve pijl en boog. Nu ze echter deel uit gaat maken van de speciale prinsessencollectie van Disney, moet ze zich aanpassen. Weg met de wapens, haar onder controle, en een paar kilo eraf zodat ze een meer sexy uiterlijk heeft. Boodschap aan meisjes: sterk en weerbaar mag niet. De protesten zwellen aan. En hadden effect: Disney heeft de tandeloze versie inmiddels stilzwijgend vervangen door de originele, strijdbare Merida. Leve internetactivisme!
• Mooie column van Elma Drayer over het emancipatiebeleid van minister Bussemaker. Waarna de eerste commentator meteen stelde: ,,Zo. En dan nu de laatste stap: wij vrouwen willen onderhand wel eens hetzelfde verdienen als mannen, voor hetzelfde werk. Zolang DAT nog steeds volkomen onbespreekbaar is en als normaal wordt ervaren (ik hoorde Jetje er ook niet over) vind ik dat dit onderwerp veel te eenzijdig wordt benaderd.” Inderdaad. Plus: emancipatie staat niet gelijk aan betaald werk. Het begrip is veel breder en revolutionairder van aard.
• Woelige tijden bij Belgische universiteiten. Daar vinden verkiezingen plaats. De Universiteit Gent koos voor een vrouw. De arts Anne de Paepe wordt de komende vier jaar rector. Bij de Katholieke Universiteit Leuven is de strijd nog onbeslist. In de tweede ronde van de rectorverkiezingen staat Karen Maex tegenover Rik Torfs. Dus ook hier zou het een vrouw kunnen worden…
• De burgemeester van de Japanse stad Osaka ligt onder vuur na uitspraken over vrouwen die in de tweede wereldoorlog gedwongen als prostituee moesten werken. Volgens hem was dit absoluut noodzakelijk om Japanse troepen gedisciplineerd te houden en hen wat ontspanning aan te bieden. Pech voor de vrouwen, de soldaten waren belangrijker. Onder andere de Verenigde Staten veroordeelden het standpunt van de burgemeester. 
• Bezuinigingen treffen kwetsbare vrouwen het hardst. Dat signaleren 42 sociale organisaties in Engeland. Ze analyseerden de effecten van het regeringsbeleid, iets wat ze ook al deden in 2008. Ten opzichte van dat jaar verkeren nu alle vrouwen in een slechtere situatie, behalve de meest welvarende. ,,Vivienne Hayes, chief executive of the Women’s Resource Centre, which compiled the report, said: “Evidence in our report raises serious questions about the UK government’s commitment to women’s equality. Austerity is not an excuse for discrimination,” schrijft The Guardian.
• Het aandeel van actrices in Hollywoodfilms zakte naar het laagste niveau in vijf jaar. Dat blijkt uit een nieuwe monitor over de positie van vrouwen in de honderd grootste kassuccessen van 2012. Slechts 28,4 procent van personages met tekst is vrouw. Als actrices al in beeld verschijnen, doen ze dat in eenderde van de gevallen in een geseksualiseerde context. Ze dragen schaarse kleding, en hoe jonger de actrice, hoe meer bloot. Kortom, op z’n best stagnatie, afgewisseld met verslechtering. Hollywood houdt nog steeds niet van vrouwen…

Onderzoekers verkennen Canadese feministische blogs

Weblogs die zichzelf expliciet als feministisch presenteren, ontvangen de meeste hatelijke reacties. Weblogs waar een groep achter zit, houden het langer vol dan weblogs van eenlingen. En er bestaan meer feministische weblogs dan je zou denken, alleen zeggen die dat niet openlijk. Ze besteden gewoon ‘verdacht’ vaak aandacht aan onderwerpen die ook prima passen bij openlijk feministische weblogs. Dat blijkt uit onderzoek naar de feministische blogosphere in Canada, uitgevoerd in opdracht van WAM Vancouver.

Feministische weblogs komen er tot nu toe karig vanaf, als het gaat om onderzoek, dus De Zesde Clan veert op als ergens op de wereld kennis is verzameld over dit onderwerp. Canada kent sinds 2011 de organisatie Women, Action & The Media, en deze organisatie leek het erg nuttig te kijken wat er zoal speelt in de wereld van feministische weblogs. Het land telt op dit moment circa honderd weblogs. De onderzoeker, Candace Coulson, kwam er echter achter dat ze lastig te vinden zijn op internet. Tot op de laatste dag van haar onderzoeksperiode wezen mensen haar op nieuwe blogs die ze niet eerder was tegengekomen.

De belangrijkste uitkomsten rond deze weblogs:

• 38 procent van de weblogs die over duidelijk feministische onderwerpen schreven, noemden zichzelf niet feministisch
• Een groepsweblog heeft een grotere overlevingskans (42%) dan een weblog van één persoon (18%)
•  Weblogs die zichzelf niet openlijk presenteren als feministisch hebben een grotere overlevingskans (73%) dan expliciet feministische blogs (43%)
• Weblogs van 1 persoon, die zich duidelijk als feministisch identificeert, krijgen de meeste reacties van lezers
• Feministische weblogs vormen een recent fenomeen, in de zin van: het oudste weblog ontstond elf jaar geleden. De meeste weblogs begonnen met publiceren in 2010.

Het rapport plaatst deze uitkomsten in een context. Zo blijkt ’feminisme’ een omstreden begrip. Wie zich expliciet presenteert als feministisch, zeker de eenlingen, krijgt inderdaad de meeste reacties van lezers. Dat klinkt op zich prima, maar in de praktijk gaat het helaas vaak om vijandige haat.

Dat heeft gevolgen voor de auteur(s) van weblogs. Sommigen haken af:

this may be a result of burnout on the part of feminist-identified bloggers, especially those blogging alone, who seemed to expend a great deal of energy managing blog trolling and derailing within comment threads. She suggests this is likely more common on feminist blogs than less controversial blogs (i.e. parenting blog sites), because the very nature of feminist blogs is to “resist the status quo.”

Met hun vijandigheid schaden internettrollen zodoende de democratie en de vrijheid van meningsuiting. Dit aspect speelt ook een rol bij de hogere overlevingskans van collectieve blogs. Je kunt als groep taken verdelen, zodat je als persoon minder zwaar belast wordt. Als de een hatelijke commentaren niet meer kan zien, kan een ander het overnemen. Gedeelde smart is halve smart.

Het zou interessant zijn om te onderzoeken hoe de Canadese situatie zich verhoudt tot Nederlandstalige weblogs. Dus, lees je dit en zoek je een onderwerp voor een scriptie of een wetenschappelijke studie, grijp je kans….

Even een filmpje tussendoor

Zelfs maangodinnen hebben last van hijgers. Wat te doen? Zie:

Emancipatiebeleid: vrouwen moeten zich schuldig voelen

Vrouwen teren teveel op de zak van hun man, vindt de Nederlandse regering. Om het aantal financieel zelfredzame vrouwen te vergroten, zouden ze volgens minister Bussemaker af moeten van dat eeuwige schuldgevoel over hun gezin. ”Ze zouden zich eerder schuldig moeten voelen over het feit dat de overheid zoveel in ze heeft geïnvesteerd”, aldus de minister. Ja! Laten we dat doen! Vrouwen zichzelf schuldig laten voelen!

Bussemaker, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, maakte haar opmerkingen in dagblad Trouw, als startschot voorhaar nieuwe nota over emancipatie. We willen allereerst benadrukken dat ze wel degelijk zinnige problemen aankaart. Maar liefst 52% van de Nederlandse vrouwen is afhankelijk van een partner, familie of de overheid. Rooskleurige denkbeelden, stevig gestimuleerd door bladen als Libelle en Margriet, zorgen ervoor dat veel vrouwen niet willen of kunnen inzien hoeveel risico’s ze lopen. Hier ligt een bak werk, ook voor vrouwen zelf.

Daarnaast veerden we op bij de krachtdadige houding van de minister:

“Soms wordt het thema emancipatie als niet meer relevant beschouwd”, zegt Bussemaker. Maar, zo schrijft ze, als het geen onderwerp van gesprek meer is, dan verdwijnen idealen: zelfs wie is opgegroeid in een gezin waar een gelijke taakverdeling tussen man en vrouw als normaal werd beschouwd, past dat lang niet altijd zelf ook toe. [...] Bussemaker: “Emancipatie heeft voortdurend onderhoud nodig. Ik ben niet van de school van: het gaat heel goed, als we nu rustig afwachten komt het moment waarop alle vrouwen werken vanzelf. Ik ga niet wachten tot 2075, als misschien alle vrouwen werken.”

Precies! Emancipatie is een kwestie van frappé, frappé toujours. Zelfs hard bevochten overwinningen, zoals baas in eigen buik, kunnen bij het minste of geringste weer onder vuur komen te liggen. Bussemaker snapt dat en wil actie. Prima.

Maar. Nu  de punten die maken dat Bussemakers opinie nogal wat stof doet opwaaien. Sinds wanneer staat ‘emancipatie’ gelijk aan ‘betaald werk’? Sinds wanneer staat ‘vrouw’ gelijk aan ‘moeder met een gezin’? En hoe feministisch is het, om vrouwen op te zadelen met nog meer schuldgevoelens?

De Zesde Clan moet haar nota nog lezen. We horen de minister tot nu toe echter alleen praten over vrouwen en betaald werk.  Tweede maar: het lijkt allemaal te draaien om vrouwen met kinderen en een partner. Alsof dat de enige vrouwen zijn die behoefte hebben aan een stevig emancipatiebeleid. Wat doet de minister voor alleenstaanden? Of voor lesbische vrouwen? Voor vrouwen die om wat voor reden dan ook, bijvoorbeeld vanwege een chronische ziekte of handicaps, niet mee kunnen doen aan die riedel van betaald werken en economische zelfstandigheid? We horen er op dit moment niks over.

En tot slot: waarom moet de individuele vrouw zich schuldig voelen? Denkt Bussemaker dat die gevoelens vrouwen meer zelfvertrouwen geven of assertiever maken? Psychologisch gezien hebben schuldgevoelens juist vaak een verlammend effect op mensen. Iemand schuldgevoelens aanpraten staat daarom haaks op de geest van vrouwenemancipatie. Bovendien is inspelen op schuldgevoelens op de lange duur schadelijk voor de relatie. Zie ook: overheid ziet burger als aspirant-profiteur.

De nadruk op schuldgevoel van en bij vrouwen lijkt daarnaast nogal beperkt. Als de minister op de Calvinistische toer gaat, dan weten wij nog veel meer partijen die zich flink schuldig mogen voelen. Bedrijven die vrouwen ontslaan zodra ze het wagen zwanger te worden. De groep mannen die het wel makkelijk vindt, zo’n huisvrouw die opdraait voor de was en de poepluiers. De regering, die er al jaren voor zorgt dat individuele vrouwen het nakijken hebben bij de inkomenspolitiek, en traditionele rollenpatronen stimuleert door een combinatie van belastingen en bezuinigingen. Speelgoedwinkels, met hun roze en blauwe tweedeling in de schappen. Zo kunnen we nog wel even door gaan.

De veel te grote nadruk op individuele vrouwen geeft conservatieve haters bovendien alle ruimte om de structurele marginalisering van vrouwen te ontkennen, en hen aan te vallen. NRC huisseksist Steven de Jong bijvoorbeeld, die meteen roept dat vrouwen die thuis zitten met een diploma, de kosten van hun studie terug moeten betalen en een sollicitatieplicht moeten krijgen. Waarbij hij flink gebruik maakt van termen zoals ‘gediplomeerde poetsdames’, en een vijandbeeld schetst van vrouwen die alleen denken in termen van rechten, die werken zien als een leuke hobby, zich ‘er’ gemakkelijk vanaf willen maken, de luie loeders.

Dat zoveel vrouwen (economisch) kwetsbaar zijn, vormt het eindresultaat van een scheefgegroeide structuur. Je kunt de rekening van maatschappelijke ongelijkheid niet eenzijdig bij individuele vrouwen neerleggen. En nogmaals, je kunt emancipatie niet reduceren tot de financiële zelfredzaamheid van moeders.

Tot zover de eerste gedachten omtrent het beleid en de uitspraken van Bussemaker. Wordt vervolgd!

De Gereedschapskist: zeurende, klagende jammeraars

Huilfeministen. Slachtoffers. Aanstellers. ‘Je zeurt’. Veel te vaak krijgen feministen en andere weldenkende mensen deze verwijten naar hun hoofd geslingerd zodra ze kritische geluiden laten horen over verschijnselen in de maatschappij. De meest recente aflevering komt van Angela Carper, forensisch arts. Zij zet Volkskrantredacteur Joyce Brekelmans weg als huilfeministe, nadat Brekelmans zich afvroeg waarom mensen zo negatief reageren op feministische standpunten.

Arme, arme stakker. Waarom kan die vrouw haar kop niet houden?

De meest recente golf van ‘je zeurt’ verwijten ontstond nu radio 538 voor de vijfde keer de ‘meest neukbare moeder ‘verkiezing hield. Neee, geen verkiezing van de meest neukbare vader, die hebben we niet. Het uiterlijk van mannen doet er niet toe. Het gaat om vrouwen en vooral hoe aantrekkelijk mannen hen vinden. Vanwege die en nog vele andere redenen leidde de verkiezing tot kritiek:

MILF staat voor Mother I’d Like to Fuck, grofweg: een geil wijf dat minimaal één kind ter wereld heeft gebracht waar mannen graag mee zouden willen neuken. Want dat zijn wij vrouwen, wezens waar mannen hun pik in kunnen steken. Als je lekker bent ten minste. [...] Waar de fuck is het misgegaan? Wanneer zijn wij vrouwen gestopt met demonstreren tegen deze belachelijke verseksualisering van ons algehele zijn? Wanneer zijn we het leuk en ‘grappig’ gaan vinden om ‘neukbaar’ gevonden te worden?

Waarna een van de eerste commentatoren de auteur, Hasna el Maroudi, meteen verwijt dat ze zeurt om respect. Zo volautomatisch gaat dat. Kritiek? Zeurpiet!!

We kunnen nog vele, vele ‘je zeurt’ reacties verwachten. Want het vormt een geniaal wapen om kritische stemmen tot zwijgen te brengen. Het verwijt valt in de lange traditie van het toon-argument. De ander wuift weg wat je zegt, want je zegt het op de verkeerde toon. Te boos, te fel, te jankerig. Blijkbaar kiezen we in Nederland vaak voor de subcategorie ‘zeurend’, omdat we daar als groep het meest allergisch op reageren. Zo’n verwijt dient verschillende functies. Waaronder:

• feministen zwart maken
• vrouwen gelijkstellen aan zeurpieten
• de inhoudelijke argumenten negeren
• verandering tegenhouden / de status quo verdedigen
• het klinkt netter dan ‘hou je kop’

Negatieve oordelen over het feminisme vallen in Nederland in vruchtbare aarde. Waarom moeten die strijdende vrouwen zo grof zijn?, heette het in de beginjaren van de tweede feministische golf. Daarvoor en daarna was het niet veel beter. El Maroudi geeft eerlijk toe dat dit negatieve imago een drempel opwerpt:

Lang heb ik me er tegen verzet. Ik wilde geen feminist zijn. Feministen zijn dik, dragen tuinpakken en zijn zuur. Ze gaan ervan uit dat vrouwen hopeloze gevallen zijn die zonder (georganiseerde) steun niets kunnen bereiken. Wanneer je vindt dat je onrecht is aangedaan vanwege je geslacht, kun je daar prima zelf iets aan doen. Je hebt een mond, trek hem open en los het probleem op. We leven in Nederland, niet in Saudi-Arabië, zo meende ik. Erg leuk bedacht van mezelf, maar ontzettend naïef. De meeste vrouwen dragen in Nederland weliswaar geen niqaab, maar de onderdrukking is een stuk geniepiger.

Omdat ‘het’ feminisme een slecht imago heeft, is het schieten voor open doel. Van zuur tuinpak naar jammerende huilfeministe is slechts een kleine stap. Het ‘je zeurt’ argument versterkt zodoende de bestaande vooroordelen en maakt feministen nog vervelender. Feministen, hou je kop!

Het zeurargument versterkt daarnaast ook de bestaande minachting voor vrouwen in het algemeen. Het past in het stereotype beeld van de zeurende (huis)vrouw, de vijandige beeldvorming rondom dominante krengen die anderen het leven zuur maken met hun constante geklaag. Mannen houden niet van zeurvrouwen. Vrouwen, hou je kop!

Over mannen hoor je dit nauwelijks. Brekelmans maakt die dubbele moraal zichtbaar met haar observatie:

alleen bij mannen zijn ‘iets aan de kaak stellen’ en ‘zeiken’ twee verschillende dingen.

Het zeurverwijt versterkt niet alleen bestaande minachting voor vrouwen in het algemeen, en feministen in het bijzonder, maar maakt het ook mogelijk om discussies de kop in te drukken. Laten we even kijken wat Carper doet. In een kort stukje tekst gebruikt ze veel termen met een negatieve lading. In de kop van het stuk: huilfeminisme. In de broodtekst: de discussie vervuilen met geklaag, slachtoffertoon, gejammer, huilfeministen, wie kritiek heeft zou ‘medevrouwen reduceren tot slachtoffers’, klaagzang, nog een keer de term huilfeminisme. En dat in vijf korte alinea’s.

De inhoud van de kritiek verdwijnt zodoende achter een wolk van negatieve, op de persoon gerichte waardeoordelen. Dit kan steun voor de kritische groep ondermijnen. Wie wil bij deze ‘huilfeministen’ horen? Wat een tenenkrommende jankerds. Critici, hou je kop!

Door de grote aandacht voor slachtoffers en jammerende klaagzangen, kan de auteur bovendien voorbijgaan aan de inhoudelijke argumenten. Met het zeurargument kun je negeren waar het echt over gaat. In een weerwoord probeert redacteur Joyce Brekelmans dan ook terug te gaan naar datgene waar de kritiek zich op richt:

niet het sexy imago van de genomineerde dames is het probleem, maar de hoeveelheid gal die naar boven komt zodra iemand ook maar waagt op te merken dat er sprake is van seksisme. De door jou zo gehate ‘slachtoffertoon’ heeft meer te maken met vooroordelen van de lezer dan met het punt dat wordt gemaakt. De ‘huilfeministen’ die jij beschrijft, zijn pure projectie. Wat ik zie, zijn enkele vrouwen die constateren dat gewoon braaf je bek houden, je werk doen en lief lachen niemand motiveert om de status quo te veranderen. Een betere tactiek is om zo nu en dan een zere scheen op te zoeken en een discussie op gang te brengen. Want een debat over vrouwenemancipatie ontstaat nu eenmaal niet vanzelf.

Daar heb je ‘m: de status quo veranderen. Feminisme als een beweging die fundamentele veranderingen wil bereiken. Eng, dooooodeng. Geen wonder dat zoveel mensen in het defensief schieten. Door boos te worden, of door feministen als zeurpieten neer te sabelen, of door de kritiek af te doen als gejengel van aanstellers die beter over iets echt belangrijks zouden moeten praten. Want dat is de vierde functie van deze strategie: verandering tegenhouden, danwel de status quo verdedigen. Kritische mensen zijn lastig en vervelend, en bovendien in de minderheid, dus ze moeten hun kop houden. Zeker als het van die enge feministen zijn.

Probleem: inhoudelijk standpunt X en dan volautomatisch de reactie HOU JE KOP staat zo primitief. Het roept beelden op van iemand die de vingers in de oren steekt. Kinderachtig. Dat is reden nummer vijf waarom mensen dit wapen hanteren. Met ‘je zeurt’ kun je de schijn ophouden dat je nog enigszins inhoudelijk reageert op standpunt X. Ook al doe je dat in werkelijkheid helemaal niet.

Er valt nog veel, heel veel te verbeteren in de situatie van vrouwen in Nederland. Vrouwen in het algemeen, feministen in het bijzonder, en hopelijk ook steeds meer mannen, hebben dat door en houden daar hun kop niet over. Ook al maak je ze uit voor zeurpiet. Gelukkig maar.

Romans krijgen chicklit behandeling

Wat gebeurt er als je een boek van een mannelijke auteur het kaftontwerp geeft waar schrijfsters meestal mee lastig worden gevallen? En omgekeerd? Maureen Johnson van de Huffington Post voerde een experiment uit, en kwam tot hilarische uitkomsten. Boek van een schrijver? Stoere lettertypes, donkere kleuren, abstracte thema’s. Boek van een schrijfster? Lichte kleuren, sierlijke letters, en veel mensen, al dan niet in een mythisch landschap of een zonnige bloemenweide.

Met die omkering vestigt Johnson de aandacht op de tweedeling in de literaire wereld. Wat een vrouw doet heeft veel minder status dan wat een man doet:

if you are a female author, you are much more likely to get the package that suggests the book is of a lower perceived quality. Because it’s “girly,” which is somehow inherently different and easier on the palate.

Enfin, rollenpatronen omkeren, eindeloos plezier voor de hele familie. Naar aanleiding van deze omgekeerde boekomslagen zochten redacteuren en lezers van The Guardian de ergste bestaande voorbeelden uit. Boeken van schrijfsters die de meest belachelijke, niet bij het verhaal passende uitvoering kregen. Enjoy!

Belgisch onderwijs respecteert het kind

België geeft het goede voorbeeld in onderwijsland. Eind vorig jaar ondertekenden de Vlaamse minister van Onderwijs en Gelijke Kansen, en talloze koepelorganisaties, een verklaring. Daarin staat dat de ondertekenaars onder andere willen bevorderen dat leerlingen en onderwijzers een genderbewustzijn ontwikkelen, zodat betrokkenen zien hoe traditionele verwachtingen over jongens en meisjes ongelijkheden in stand houden. Eind mei 2013 volgt een landelijke studiedag in Brussel, om deze en andere afspraken in de praktijk vorm te geven.

Het programma ziet er vernieuwend, inspirerend en optimistisch uit. Te beginnen met een introductie van het begrip gender, en de link met heteronormativiteit en homofobie. Niemand minder dan Dr. Elizabeth Meyer, van de California Polytechnic State Universiteit, zal deze openingslezing houden. De rest van de dag kunnen onderwijzers en schooldirecteuren zich buigen over allerlei actuele kwesties.

Ook de situatie van jongens in de klas komt aan bod. In Nederland krijgt dat vaak een verongelukt toontje – jongens doen het slechter dan meisjes, dus moet het onderwijs jongensvriendelijker worden gemaakt en moeten mannelijke docenten meer ruimte krijgen. Zo niet in Belgie. Daar neemt Wendelien Vantieghem van de universiteit Gent – Onderzoeksgroep CuDOS (60’) – allereerst de houding van jongens onder de loep. In het bijzonder

de impact van een “macho- mannelijke” anti-schoolcultuur op het studiegedrag- en de attitudes van jongeren. Verder beschouwen we de impact van de identiteitsontwikkeling tijdens de puberteit, met speciale aandacht voor de genderidenti- teit. Ten slotte gaan we wat dieper in op mogelijke aanknopingspunten voor scholen en beleid om met deze processen om te gaan.

Kijk! In Nederland beschikt de overheid ook over goed wetenschappelijk onderbouwd onderzoek waaruit blijkt dat de anti school houding van jongens een van de belangrijkste oorzaken van hun relatieve achterstand vormt. In de praktijk hoor je in de media echter alleen pedagogen die terugwillen naar de jaren vijftig, toen jongens nog jongens mochten zijn, mannen nog échte mannen waren, en vrouwen hun plek wisten. Wat fijn dat ze in België wel linker uitkijken om mee te gaan in dat soort conservatisme.

Kritisch analyseren wat er speelt rondom gender is belangrijk, omdat het schadelijk voor hun ontwikkeling is om kinderen in een strak rollenpatroon te proppen. Om die reden strijden ouders en deskundigen in Engeland bijvoorbeeld ook tegen seksistische marketing, onder andere via de beweging Laat Speelgoed Speelgoed zijn (LTBT):

“Ideas of gender are limiting to children,” says Lise Eliot, neuro- scientist and author of Pink Brain, Blue Brain: How Small Differences Grow Into Troublesome Gaps – And What We Can About It. Eliot supports the LTBT movement, explaining: “Children are very black and white in their attitudes. They perceive gender as opposites because we often present it very simplistically as such. This is not the case, though: we are not opposites. ”Psychologically and neurologically there are far more similarities than differences, particularly in children. By imposing these categories on children through the options we present them with, we limit their interests what they might become.”

Belgische onderwijzers en pedagogen letten om die reden op gender – namelijk om stereotypering te bestrijden en kinderen een kans te geven zelf te ontdekken wat ze leuk vinden om te doen, en over welke vaardigheden ze beschikken. Nederland, kijk asjeblieft eens wat onze zuiderburen doen. En volg hun goede voorbeeld. Het Nederlandse onderwijsklimaat zal er flink van opknappen. En misschien gaan jongens dan eindelijk weer wat positiever denken over leren en studeren, zonder dat je het onderwijs vrouwonvriendelijk hoeft te maken.

Nergens een vrouw te bekennen

Een beeld zegt meer dan duizend woorden. Daarom biedt een recent opgezette tumblr, 100 procent mannen, zoveel inzicht. Het Vaticaan kan zich nog beroepen op een heilig boek om vrouwen buiten te sluiten, maar moderne bedrijven zoals BP, of politieke instanties, kunnen geen beroep doen op die schaamlap. Waarom zijn daar dan geen vrouwen?

Inderdaad, 100 procent mannen….

Een vrouw bedacht honderd procent mannen. Technologiejournalist Lydia DePillis verveelde zich op een zondag, een tijdje geleden. Rondklikkend op internet viel haar opeens op dat er nogal wat gezaghebbende organisaties zijn, die op hun website trots hun topmensen presenteren. De bisschopssynode, de raad van bestuur, de burgemeesters van een stad. Rij na rij mannen staarden haar aan vanaf het scherm. Het maakte zo’n indruk op haar, dat ze een tumblr creëerde om deze eenheidsworst zichtbaar te maken.

DePillis plaatst foto’s en lijstjes. Ze voegt er nauwelijks commentaren aan toe. Dat hoeft ook niet, want de beelden spreken voor zich. Op die manier hoopt de journaliste dat haar initiatief effect krijgt:

 ”What I hope doesn’t come out of this is people just putting one lady on their board and on their schedule just to avoid being blogged or Tumbl-d about,” she said. But if people felt a little “embarrassed” by it, even, DePillis would consider that a success. [...] ”The ideal outcome is that organizations which are completely full of men will think about why that is and think about what they can do,” she added.

Dat lijkt te werken. Voordat mensen een probleem aanpakken moeten ze zich namelijk eerst bewust worden dat er een probleem is. De tumblr lijkt die bewustwording te bevorderen, want de zee van mannengezichten komt hier en daar hard aan. Een aantal van de op de tumblr tentoongestelde instanties nam inmiddels maatregelen om meer diversiteit te bereiken. Wie weet….

Christelijke organisatie krijgt poezelige make-over

ACL, de Australian Christian Lobby, houdt zich vooral bezig met de strijd tegen het homohuwelijk, vrouwen zwanger in de keuken houden, en voorkomen dat voorlichters mensen waarschuwen voor aids. Toen deze organisatie van website wisselde en de oude domeinnaam vrij kwam, roken drie feministes hun kans. Ze kochten de domeinnaam. Wie nu de oude site van de ACL wil bezoeken, komt terecht bij de organisatie Australian Cat Ladies. Deze ACL staat voor sociale gerechtigheid, gelijkheid, en de distributie van kattenplaatjes waar nodig.

Het initiatief komt van Hilary Bowman-Smart, Genevieve Stewart, en Jessica Alice. Ze stonden een keer op de bus te wachten en verveelden zich. Tijdens een gesprek om de tijd te doden, kwamen ze uit op de verhuizing van de ACL, en welke mogelijkheden dat bood. Waarom niet een fictieve organisatie oprichten, die onder de vlag van deze christelijke organisatie hele andere waarden wil bevorderen:

Ms Bowman-Smart said the trio wanted reproductive autonomy, comprehensive sexual education, and “a society that does not discriminate based on gender or insist that women adhere to some sort of twisted archaic moral code”. ”Also, (co-founder) Genevieve (Stewart) is a lesbian and one day would like to be married and free from the homophobia that is often defended by people such as the Australian Christian Lobby under the guise of religious expression.” Ms Bowman-Smart said the site was started as a joke but “maybe we could use it to do some good in the future”.

Humor, dus, maar met een serieuze ondertoon. En met katten! Die nemen uiteraard een centrale plaats in bij alles wat de ACL doet:

The ACL actively encourages family values such as love, consent, communication, regular nap times, and scratches under the chin/behind the ears. The ACL believes all love is equal, but the love between a lady and her cat(s) is more equal than others.

Natuurlijk bleven de acties van het trio niet zonder gevolgen. De ACL meldt dat iemand inmiddels domeinnaam australian cat ladies heeftaangekocht. Deze site linkt echter door naar nieuws over honden. Preciezer gezegd: plaatjes die verkondigen dat honden beter dan katten zijn. (Op Facebook is de noemer ‘australian cat ladies’ overigens wél gelinkt aan de kattensite.) Australische media zagen verder de humor van de actie wel in. De drie initiatiefneemsters kunnen rekenen op complimenten zoals ‘awesome’. Indrukwekkend, geweldig. Het Amerikaanse feministische online magazine Jezebel juicht de actie ook toe.

Iedereen kan zich opgeven als lid van ACL. De Zesde Clan kijkt inmiddels of het mogelijk is de ACL als ambassadeur in Nederland te vertegenwoordigen. Of dit zal lukken is even afwachten:

Please fill out the membership form below and once your membership has been approved through a mysterious process involving kibble and cat litter, we will send you a real certified membership certificate (we made it ourselves in MS Paint). Please note that you must then undergo an initiation ritual. You can do it yourself if necessary. It involves getting drunk* while wearing cat-themed clothing.

De Zesde Clan houdt u op de hoogte van de vorderingen van onze sollicitatie naar een positie als ambassadeur.

UPDATE: We zijn toegelaten! Vanaf nu mag de Zesde Clan zich officieel de Nederlandse ambassadrice van de Australian Cat Ladies noemen. Miauw!

Onderbuik van Nederland hoont Van Miltenburg weg

De Telegraaf is er als de kippen bij om de poorten open te zetten voor kritiek op Van Miltenburg. De kamervoorzitter kwam in de problemen toen het CDA haar er in een debat van beschuldigde dat ze de discussie op een oneerlijke manier stuurde. Ze reageerde kort en schorste daarna de vergadering voor vijf minuten. De kop dat ze ‘ongeschikt als kamervoorzitter‘ zou zijn, zorgt ervoor dat de discussie meteen al een gekleurde aftrap krijgt.

Eerder had het NRC, ook een conservatief bolwerk, haar gedrag in een kop al een kamervoorzitter onwaardig genoemd. En HP/De Tijd riep ‘stop er toch mee’. De stemming zit er goed in. In dat klimaat is het niet zo vreemd dat er naast min of meer ter zake doende kritiek, ook allerlei seksistische geluiden klinken. Die hatelijke ondertoon zit ‘m onder andere in reacties van onderstaand type:

Van Miltenburg heeft een hoog koeieneergehalte en als ze dan terechtgewezen wordt gaat ze jankerig pruilen. Niet geschikt dus.

in een situatie als deze is het de vraag of de voorzitter van de kamer wel genoeg overwicht heeft. Op de aanval die er gegeven werd had deze krachtig en cordaat het kamerlid van rubliek dienen te geven.

Het is een schat van een vrouw maar ik denk dat het voorzitterschap te hoog voor haar gegrepen is. Er zijn nog genoeg andere mooie baantjes voor haar in de politiek te doen die minder emotionele druk geven voor haar…..!

laat deze huisvrouw maar gewoon doen waar ze goed in is en lijstduwer worden van de partij

Het moest perse weer een vrouw worden, een vrouw die belerend toespreekt, personen en partijen op de vingers wil tikken en een vrouw die niet neutraal blikt in haar handelen. Buma heeft gelijk met zijn bewering dat zij het debat stuurt en daarbij duidelijk aantoont NIET neutraal te kunnen handelen.

weglopen als je iets te horen krijgt wat je niet bevalt,doe je werk mevrouw en vat niet alles persoonlijk op

Mevrouw is aardig; dat zijn gelukkig zoveel mensen. Ze is compleet ongeschikt als kamer voorzitter en moet snel de eer aan zichzelf houden. Stoppen dus ! De zoveelste binnen de VVD die op basis van “aardig zijn” beloond moest worden met een mooie functie.

Dit soort opmerkingen krijgen vrouwen in leidersrollen verdacht vaak naar hun hoofd geslingerd. We komen het bekende rijtje tegen: te aardig. Te emotioneel. Geen overwicht. Vat zaken te snel te persoonlijk op. Pruilen. Janken. Gebruikt de verkeerde toon, in dit geval onder andere belerend en koeionerend. Weglopen (nogmaals: Van Miltenburg schorste de vergadering kort, kwam terug en zette de vergadering daarna weer voort).

Het seksisme is zowel expliciet als impliciet. Neem de kwalificatie huisvrouw. Ooit een mannelijke politicus weggezet horen worden als huisman? Ook het verwijt dat het per se een vrouw moest worden (met impliciet het vervolg ‘en zie wat er van komt’) is behoorlijk hatelijk. Zo’n opmerking doet geen recht aan de openbare, democratische verkiezingsprocedure voor de functie van kamervoorzitter.

Impliciet seksisme ligt lastiger, want het is subtieler en dus moeilijker hard te maken voor mensen die vantevoren al bedacht hebben dat er niks aan de hand is. Maar geloof ons, een beetje kritische vrouw herkent seksisme als ze het hoort of ziet. Laten we PvdA-voorman Diederik Samson eens nemen. Die reageerde recent ook nogal emotioneel toen iemand hem verweet koehandel te bedrijven met illegalen. Toch noemt niemand hem onbekwaam en er volgden ook geen oproepen om op te houden, omdat hij emotioneel zou zijn of ‘het’ zich te persoonlijk aantrekt.

Ook woorden als ‘schat van een vrouw maar ik denk dat het voorzitterschap te hoog voor haar gegrepen is’, zijn tenenkrommend neerbuigend. Het klinkt positief, maar eigenlijk wordt Van Miltenburg hier met een paternalistisch kneepje in haar wang naar huis gestuurd. Zoet maar meisje, ga jij maar thuis verder pruilen en janken. Dan stop je tenminste met anderen koeioneren.

Van Miltenburg zelf maakt zich helaas kwetsbaar voor die seksistische ondertoon, door in het openbaar te verklaren:

Van Miltenburg zei achteraf dat ze zeer geraakt was door de opmerking van Buma. ‘Ik was geraakt in mijn integriteit. Dan ga je bij mij grenzen over. En ik heb wat heel veel vrouwen hebben als er wat gebeurt. Dan ga ik helaas huilen. Andere gaan gooien met dingen maar ik ging huilen.’

Zo’n opmerking is gevaarlijk in een wereld die met twee maten meet. Op zich is huilen ok. Het overkwam Diederik Samson. Hans Wiegel. Jan Pronk. Enneüs Heerma. Maar toen Karin Adelmund een keer vol schoot, voelde ze zich meteen opgelaten:

Ze putte er kracht uit, maar had ook gêne dat het haar overkwam. ,,Wat jammer dat ik het ben en niet een man. Laat nou toch eens een man janken”, had ze op dat moment bedacht, zo vertelde ze later in een interview.

Want een huilende man is krachtig. Maar een huilende politica? Zwak. Adelmund maakte haar opmerking niet voor niets. Ze had, vanwege haar linkse vakbondsachtergrond, kennis van het feminisme en was zodoende alert op dit soort mechanismen. Tegenwoordig menen we echter dat seksisme niet meer bestaat en dat gender er niet toe doet. Daardoor kunnen mensen onderschatten hoezeer seksisme ondergronds door broeit en discussies kleurt, op een manier die schadelijk is voor vrouwen.

Misschien moet Van Miltenburg er eens een goede feministische machtsanalyse bij halen. Dan kan ze de machocultuur van de politiek beter doorgronden, en zichzelf wat makkelijker een houding geven. Nog beter: misschien krijgen we op een gegeven moment eindelijk een politieke cultuur waarin vrouwen wat ruimte krijgen. We zijn er met ons allen verdacht snel bij om een vrouw in een verantwoordelijke, openbare functie te diskwalificeren op een manier die mannen niet tegenkomen. Verwijten van het type ‘een te aardige, te emotionele huisvrouw’ geven echt te denken.

Eerste vrouwelijke hoofdredacteur New York Times krijgt er meteen van langs

De New York Times is dé gezaghebbende krant van de V.S. En deze krant heeft voor het eerst in haar ruim honderdjarige geschiedenis een vrouwelijke ‘executive editor’, een soort uitvoerend hoofdredacteur. Ze heet Jill Abramson. En ja hoor, volgens een verhaal van Dylan Byers in de rubriek ‘Politico’, ingegeven door voornamelijk anonieme bronnen, zou ze gemeen zijn. Een onmogelijk mens waar niet mee te werken valt. Alle angstige cliché’s over vrouwelijke leiders komen voor in het paniekerige verhaal.

Jill Abramson. Waarschijnlijk verdenken sommige mensen haar er ook van dat ze stiekem een heks is.

Alleen het verwijt dat ze beren zou aantrekken met haar menstruatiebloed ontbreekt nog, merken commentatoren op. Voor de rest deugt er niks aan haar. Abrahams’ stem is nasaal, en ze klinkt schril. Grutjes! Ze zou zich neerbuigend gedragen, afstandelijk en kil zijn, niet betrokken overkomen, geëmotioneerd reageren (om niks natuurlijk), niet zorgzaam zijn, en bevelen uitdelen op een nare manier. Een leidinggevende die bevelen uitdeelt, in een hectische krantenomgeving vol deadlines, grutjes deel twee!

The Guardian gebruikt de techniek van sekse omdraaien om duidelijk te maken hoe belachelijk en seksistisch het stuk is. Lees:

If one redacts ‘Jill’ from Politico’s piece and replaces it with ‘Jack’, the absurdity and sexism becomes all the more obvious: ”It’s frustrating because he is such a smart person. When Jack is on his game, he is one of the smartest people I’ve ever met,” one staffer said. “But he’s not a naturally charismatic person – he’s not approachable.” You see? When was the last time the approachability of a male editor made for copy?

Zoals Salon op een rijtje zet, en zoals wetenschappelijke onderzoeken haarfijn analyseren, is er een dubbele moraal werkzaam. Het stuk in de rubriek Politico past in een traditie van vrouwen tegenhouden op weg naar de top, en vormt een prima illustratie van het aloude spitsroeden lopen. Als een vrouw te professioneel overkomt, vinden mensen haar niet aardig. Dan zetten ze hun hakken in het zand en kan dat onaardige wijf haar werk niet meer doen, want ze verliest de steun van haar omgeving. Maar als mensen haar aardig vinden, vinden ze haar weer niet professioneel. Dan doet ze haar werk ook niet goed. Zoals kenniscentrum Catalyst samenvat: damned if you do, doomed if you don’t.

Mannen daarentegen kunnen allerlei nare, moeilijke persoonlijkheden hebben, maar mensen kijken er doorheen. Zolang hij zijn werk als leidinggevende maar goed doet is er niks aan de hand. Een man kan zelfs zijn vuist door een muur heen slaan uit frustratie, en een jaar later kijken mensen nostalgisch terug op die uitbarsting. O ja, dat was toen die keer, ja, wat een toffe vent was dat. Moet je als vrouw eens proberen. Dan willen mensen je meteen in een dwangbuis af laten voeren.

Die spagaat levert enorme obstakels voor vrouwen op. Het schaadt hun mogelijkheden om topfuncties te vervullen. Eén keer te streng klinken, of te assertief over haar salaris onderhandelen, en ze wordt genadeloos afgerekend door haar omgeving:

As many readers have observed, Dylan Byers’ takedown piece manages to condemn the Times’ first ever female editor for everything except her job performance.

En laat ze nou prima resultaten boeken. De New York Times won vier Pullitzer prijzen, kent sinds kort eindelijk weer eens een stijgende oplage, en kreeg alom lof voor de uitstekende manier waarop de krant de tragedie in Boston volgde.

Enfin, voor meer bijtende commentaren op het baggerwerk van Byers, zie de verzameling van het  Women’s Media Center. Tot nu toe de leukste reacties die De Zesde Clan zag:

“Jill Abramson is IMPOSSIBLE, guys. Sometimes she opens her mouth and says things and makes decisions. WHO DOES SHE THINK SHE IS???”

But she has ladyparts! RT @dandrezner: BREAKING: boss acts like a boss.

Of course the Abramson regime has descended into Raines-like levels of calamity. The four Pulitzers must have been the last straw.

Inderdaad. Soms is een artikel zo verschrikkelijk dat je er maar beter grapjes over kunt maken.

De lezing van…. TEDx

TEDx is een organisatie die mensen met vernieuwende ideeën een podium geeft. De berg lezingen heeft inmiddels een duizelingwekkende omvang bereikt. Documentatiecentrum Rosa was zo vriendelijk om een selectie te maken van lezingen die feministische onderwerpen behandelen. Vrouwen en leiderschap, hoe vrouwenemancipatie te bevorderen en tegelijkertijd tradities in ere te houden, feminisme heruitvinden, reproductieve rechten, allerlei kwesties komen aan bod. Hier vind je het overzicht, met toespraken van zakenvrouw Sheryl Sandberg, kunstenares Shirin Neshat, schrijfster Isabel Allende, weldoenster Melinda Gates, activiste Kavita Ramdas en vele anderen. Voor een Nederlandse invalshoek, zie ook TEDx Amsterdam. Veel kijk- en luisterplezier!

Lijst van omstreden boeken telt meer mannen. En snot.

Amerikaanse bibliotheken, verenigd in de American Library Association (ALA), krijgen nogal eens te maken met mensen die willen waken over het morele welzijn van de natie. Dus als een boek volgens hen een te schokkende inhoud heeft, zoals twee mannelijke pinguïns die samen een kuiken groot brengen, grijpen ze in en klagen bij de bibliotheek. ALA laat ieder jaar weten welke titels op de meeste weerstand stuiten. Voor het eerst sinds jaren telt deze lijst ongeveer evenveel mannelijke auteurs als vrouwelijke.

De Hunger Games bevat volgens sommige lezers satanistische, occulte agressie. Jawel! Dat moet verboden worden!

Bijzonder, want voorheen telde de lijst voornamelijk boeken van vrouwen en minderheden, vaak in combinatie met elkaar, in de vorm van een allochtone schrijfster. Ook boeken met een homoseksuele of lesbische ondertoon kunnen standaard rekenen op verontwaardiging. Wie voldoet aan de norm, oftewel een blanke mannelijke auteur, krijgt nauwelijks klachten. Zo telde de lijst van 2011 slechts 1 blanke mannelijke auteur:

The book publishing industry has been criticized in the past few years for skewing, both in its publishing model and its reviewing model, towards a white male establishment, and in the face of that, this year’s list of challenged books is particularly striking, with only one white male writer on it. [...] Is there something about the subjects that women and people of color feel are important to talk about (like sex, race, poverty, biology, and their actual effects on adolescent life), and the way that they talk about them, that makes America in general nervous? The evidence is before us.

Mensen met een breder denkraam breken zich soms het hoofd over het waarom van klachten. Zo drong de Hunger Games trilogie al snel na publicatie door tot de top van de lijst verboden boeken. Waarom, o waarom? Ok, het verhaal speelt zich af in oorlogstijd dus mensen vechten, maar occultisme en satanistische agressie? Wow. Dat is….. een bijzondere interpretatie. Bovendien komt de hoofdpersoon in actie om haar jongere zus te beschermen en de familie te behoeden voor onheil. Dus hoe zo anti-familie?

In 2012 lijkt de houding van Amerikanen een beetje te zijn verschoven. Want voor het eerst in tijden komen evenveel mannelijke als vrouwelijk auteurs voor op de lijst. En wat mensen zorgen baart is niet zozeer seks, als wel… tsja, wat? Snot?

“Fifty Shades of Grey” may be full of kinky sex, but bondage couldn’t overcome boogers to outrank “Captain Underpants” [...]  Dav Pilkey’s series of childrens’ books about a mean-spirited principal who unknowingly turns into a tighty-whitie-clad superhero was No. 1. Apparently parents are more worried about their kids reading about “Captain Underpants and the Big, Bad Battle of the Bionic Booger Boy, Part 1: The Night of the Nasty Nostril Nuggets,” as opposed to Anastasia Steele’s BDSM relationship with Christian Grey.

Okeeee…. Website The Mary Sue geeft Amerikanen een tip. Om een tegenwicht te bieden aan zeloten die boeken willen verbannen, zou iedereen de titels uit de lijst moeten reserveren. Dan ziet iedereen dat mensen in vrijheid willen lezen. Goed plan. Op naar de snotjes van Kapitein Onderbroek!

Dood vrouw in Iers ziekenhuis was ongelukje

De dood van een zwangere vrouw in een Iers ziekenhuis was een ongelukje. Wel had de medische zorg beter gekund. Tot die conclusie komt een commissie van juristen, die de zaak van Savita Halappanavar onderzocht. De vrouw kreeg vorig jaar ernstige problemen rondom haar zwangerschap, maar artsen weigerde een abortus zolang de foetus nog tekenen van leven vertoonde. Ierland is immers een katholiek land, en abortus mag om die cultuur-religieuze reden niet. De 31-jarige vrouw stierf uiteindelijk aan een bloedvergiftiging die samen hing met haar miskraam.

De onnodige dood van de 31-jarige vrouw leidde tot protesten en stille marsen.

Dat is dus een ongelukje. De jury oordeelde wel dat Halappanavar slechte medische zorg ontving. Daarom komt de commissie met aanbevelingen. Die komen vooral neer op betere communicatie en registratie: medisch personeel moet meer informatie met elkaar delen, en ziekenhuizen moeten beter vastleggen wat er gebeurt rondom (gegevens over) bloedvergiftigingen. De commissie wil ook dat er een protocol komt met duidelijke richtlijnen voor het afbreken van een zwangerschap als het leven van de vrouw in gevaar is. Artsen hoeven dan minder bang te zijn voor strafzaken achteraf.

De weduwnaar van Halappanavar laat het er niet bij zitten:

Outside the courtroom, Mr. Halappanavar said legal action would continue to try to hold particular staff members responsible for his wife’s death. He said the hospital’s inaction for several days while his wife’s health deteriorated during a drawn-out, painful miscarriage meant she might as well have stayed at home. “They could have intervened right from Day 1 because they knew the fetus was inviable, so why wait?” he said, adding that the testimony had pinned down systemwide failures but no personal responsibility.

Andere commentatoren wijzen erop dat dit individuele geval niet op zichzelf staat. Keer op keer merk je dat er schrijnende wantoestanden ontstaan als vrouwen geen baas in eigen buik kunnen zijn. Zo speelt op dit moment een soortgelijke situatie in Ecuador. Ook hier geldt een totaal verbod op abortus. Een 22-jarige vrouw heeft zelf medische aandoeningen, en is zwanger van een niet levensvatbare foetus. Als zij deze zwangerschap uit moet zitten bestaat er een groot risico dat ze zal sterven aan complicaties bij de bevalling, maar ze krijgt geen hulp zolang een gerechtshof geen uitspraak doet of een medisch noodzakelijke abortus doorgang kan vinden. Artsen staan op dit moment werkloos toe te kijken hoe haar conditie achteruit gaat.

Als een land een vorm van zwangerschapsafbreking al toestaat, springen er meteen fanatiekelingen op om dat recht acuut weer in te perken. Die mensen opereren niet in een isolement. Onder andere Engeland merkt dat radicale organisaties uit de V.S. hun agressieve anti-abortusmethoden naar andere landen exporteren, met alle gevolgen van dien:

The anti-abortion lobby hate adult women, I think; give them their way, and they will have more dead women, more thwarted women in poverty and trapped. Forced motherhood is a kind of slavery, because motherhood and autonomy can never coexist. Restrictions on abortion killed Savita Halappanavar; they almost certainly killed Karnamaya Mongar too. We should remember it.

Nieuwe paus valt nonnen af

Oude paus, nieuwe paus, voor  de Leadership Conference of Women Religious, een overkoepelende organisatie waar tachtig procent van de Amerikaanse nonnen onder valt, maakt het geen verschil. De vorige paus stelde een Spaanse inquisitie in omdat hij vond dat de nonnen de kerkdoctrine schonden en zich bezig hielden met enge radicaal feministische initiatieven. De nieuwe paus, Francis, zet die lijn voort. Hij gaat verder met de reorganisatie van de LCWR, en stelde drie mannen aan om de statuten van deze organisatie te herschrijven en toezicht te houden op alle activiteiten van de zusters.

Hervorming van de Curie, een einde maken aan seksueel misbruik door pedopriesters, lekker belangrijk allemaal. Nee, als eerste bekrachtigt de nieuwe paus de beschuldigingen tegen de LCWR:

…the Holy See accused the group of undermining “issues of crucial importance to the life of Church and society, such as the Church’s Biblical view of family life and human sexuality” and promoting a “radical feminist themes incompatible with the Catholic faith.” With Francis’ blessing, the Vatican will continue its “program of reform,” which includes the appointment of three male bishops to manage the rewriting of the nuns’ conference statutes, review its community-based programs and otherwise ensure the group “properly” follows Catholic teaching.

Radicaal feministische nonnen! Toe maar. Wat heeft de LCWR misdaan om dit vreselijke etiket opgeplakt te krijgen? Nou, armen helpen, bijvoorbeeld, en stelling nemen tegen iedere vorm van onderdrukking in de samenleving. Concreet betekent dit dat nonnen allerlei sociale projecten opzetten en in woord en daad proberen om gemarginaliseerde groepen te ondersteunen. Vorig jaar ontving de organisatie nog een prijs voor haar werk, De Herbert Haag Prize:

The Catholic-based Herbert Haag Foundation honored LCWR “for their candid stance in this crisis, for their persistent loyalty to the Christian message and for the spiritual energy with which they carry the conflict,” according to a recent press release. The award honors “people and institutions that engage themselves in the spirit of the apostle Paul for freedom in the church and in doing so give witness to the world,” the press release said.

Het Vaticaan vindt het echter belangrijker dat vrouwen afblijven van voorbehoedsmiddelen en ongewenste zwangerschappen tegen hun wil uitzitten. Amerikaanse nonnen geven hier geen prioriteit aan. Dus is de LCWR opeens radicaal feministisch.

Nonnen en progressieve katholieken reageerden teleurgesteld op de handelswijze van de nieuwe paus. Ze hadden hoop gekregen, omdat Francis zich in eerste instantie voordeed als een nederige man, met een mildere inborst. Nee dus. Onder andere een commentator van webmagazine Slate is echter niet verbaasd. De nieuwe paus hangt dezelfde conservatieve denkbeelden aan als zijn voorganger. (Iets waar dit weblog meteen na zijn aantreden ook al op wees). Voor Francis staat de LCWR aan de verkeerde kant van de streep. Onder zijn leiding wapent het Vaticaan zich nog steeds tegen deze Amerikaanse nonnen. Treurig….

Reacties stromen binnen bij klokkenluiderssite

Een vrouwelijke wetenschapper die bij een buffet aangezien wordt voor een hotelbediende. Na een referaat alleen een complimentje krijgen over de kleur lippenstift (over de inhoud van de lezing praat niemand). Rare toestanden rondom zwangerschappen. De reacties stromen binnen bij seksediscriminatie aan de universiteit, een klokkenluiderssite van het Clara Wichmann instituut. Vrouwen kunnen hier hun ervaringen van seksisme in de academische wereld anoniem melden.

Seksediscriminatie begint al vroeg.

The Everyday Sexism project - inmiddels ook toegankelijk voor reacties vanuit Nederland – toont aan dat het van het allergrootste belang is ervaringen van seksediscriminatie te verzamelen. Mensen hebben namelijk de neiging incidenten te beschouwen als op zichzelf staande gebeurtenissen. Honderd incidenten verder zie je echter dat het gaat om patronen, een systematische manier om vrouwen te marginaliseren. Die cultuur van seksisme overstijgt grenzen, nationaliteiten en milieus:

A seven-year-old disabled girl and a 74-year-old wheelchair user recorded almost identical experiences of shouted jibes about “female drivers”. A video-shop cashier, a midwife and a marketing consultant suffered indistinguishable experiences of sexual assault by senior male colleagues. [...]  Every time the project was featured in the foreign press, I would receive emails from women in those countries asking if they could start a version of the project there because it was desperately needed. [...] We hope to make a great collective resource where we’ll be able to compare trends from different countries. In some ways we already can.

De site ‘seksediscriminatie aan de universiteit’ vervult eenzelfde functie. Deze site beperkt zich weliswaar tot het academische milieu, maar de ervaringen passen naadloos in de bekende patronen. Zo kun je als Nederlandse vrouw in het algemeen beter niet zwanger worden, want je komt geheid in de problemen met je werk. Aan universiteiten blijkt dat niet anders: ,,Ik kreeg ook veel vragen van mannelijke hoogleraren tijdens mijn zwangerschap zoals “Hoe ga je het nu doen?”, en of ik niet in deeltijd ging werken. Het stigma is, “Oh dus je bent zwanger, dus je bent vanaf nu niet langer ambitieus…”

Een andere vrouw merkte dat het niet uitmaakte wat ze deed, hoeveel aantoonbare ervaring ze ook had, steeds opnieuw kreeg ze afwijzingen na sollicitaties omdat commissies twijfelden aan haar bestuurlijke kwaliteiten. Diezelfde commissies namen rustig minder gekwalificeerde mannen aan, omdat ze daar wel vertrouwen in hadden. Uiteindelijk vond deze vrouw alsnog een baan in een omgeving waar mensen haar kennis en kunde op waarde schatten:

Inmiddels heb ik elders een betrekking gevonden, waar ik leiding zal geven aan 25 wetenschappelijke onderzoekers. In die organisatie wordt terecht geen twijfel geuit betreffende mijn bestuurlijke kwaliteiten. Maar ik ervaar het nog steeds als zeer krenkend dat de afwijzing gebaseerd is op zo’n ondeugdelijke argumentatie. Hier was een kans geweest om een goede vrouw op een toppositie te benoemen; hier was een kans geweest om iets aan de absurd scheve genderverhoudingen bij de opleiding te doen (12 hoogleraren, van wie slechts een halve positie voor een vrouw). En dat terwijl de universiteit in kwestie een inspanningsverplichting is aangegaan om meer vrouwen in topposities te benoemen. Blijkbaar wordt dit zo slecht opgepikt door de faculteit dat een dergelijke slordige en ondeugdelijke procedure nog steeds doorgang kan vinden.

Blijkbaar hebben dit soort faculteiten en sollicitatiecommissies het proefschrift van Marieke van den Brink niet gelezen. Laat staan  dat ze iets gedaan hebben met haar aanbevelingen om sollicitatieprocedures eerlijker te laten verlopen. Geen wonder dat instituten die wél van goede wil zijn, hun geduld beginnen te verliezen. Zo overweegt het college van bestuur van de Technische Universiteit Eindhoven benoemingen van mannen te blokkeren, als faculteiten vrouwen blijven negeren.

En dan zijn er nog de vele alledaagse voorvallen waarbij mensen uit je omgeving duidelijk maken dat je je op de verkeerde plek bevindt. Dat je bijdrage niet belangrijk is. Dat je iets doet wat niet hoort. Diepe, diepe zucht. Maar door dit soort incidenten te delen, kom je er opeens achter dat je niet de enige bent. Dat iedere vrouw dit soort reacties meemaakt. Kortom, het ligt niet aan jezelf, het ligt aan een omgeving die zich geen raad weet met een geleerde vrouw.

Zelf een voorval melden? De klokkenluiderssite hoort het graag. Je kunt je ervaring mailen naar info@seksediscriminatieaandeuniversiteit.nl. Voor het melden van seksisme buiten de muren van universiteiten kun je terecht op de site van journaliste Asha ten Broeke, seksisme in en om het huis. Met onder andere supermarkt Dirk. De Dirk deelt gratis koningsmantels uit. Mannen krijgen er een als ze bier kopen, vrouwen krijgen ‘m cadeau bij de luiers. En dat in 2013….

Engels warenhuis geeft het goede voorbeeld

Modellen van veertig jaar en ouder. Modellen die een ledemaat missen. Modellen met verschillende huidkleuren. Modellen met een maatje méér. Warenhuisketen Debenhams laat zien dat het er in de modewereld anders aan toe kan gaan. Iedereen kan er goed uit zien in leuke nieuwe kleding, laat de nieuwste catalogus van het bedrijf in woord en beeld zien.

Debenhams koos bewust voor diversiteit in de lentecatalogus, meldt de onderneming op haar website. Het bedrijf keerde de monocultuur van graatmagere blanke modellen de rug toe, omdat dit conservatieve wereldje allerlei vrouwen buitensluit. Dat is niet voor het eerst. De Belgische krant De Morgen memoreert dat Debenhams eerder ook al een keer plus size mannequins in de etalages zette. Het bedrijf weert bovendien photoshop uit reclamebeelden.

Het warenhuis schaart zich met deze acties aan de zijde van critici die vinden dat de huidige modewereld een slechte invloed heeft. Zo valt steeds meer mensen op dat vrouwen met een getinte huidskleur moeilijk aan het werk komen. Bij veel modeshows bestaan de modellen voor negentig procent uit blanke vrouwen. Dat moet anders, luidt de oproep.

Naast discriminatie op basis van huidskleur nemen ook steeds meer mensen aanstoot aan graatmagere modellen. Zo raakte het merk River Island in opspraak door een uitgemergeld model te gebruiken:

Door de minuscule taille, het gebrek aan borsten en de twijgjes van armen komen de sculpturale ontwerpen van Georgia Hardinge niet echt tot hun recht. We kunnen alleen maar hopen dat de heisa River Island één ding heeft geleerd: Deze collectie zou 100 keer indrukwekkender zijn op een gezond lichaam.

Daarnaast besloot een voormalige hoofdredacteur van Vogue Australië een boekje open te doen over de gang van zaken in de modewereld. Volgens Kirstie Clements aten fotomodellen tissues om hun hongergevoel te onderdrukken en namen vrouwen soms hun toevlucht tot cosmetische chirurgie om dunner te lijken.

Kortom, de kritiek zwelt aan. En warenhuizen zoals Debenhams geven het goede voorbeeld om te laten zien dat het echt anders kan. Je moet het alleen willen en bewust kiezen voor diversiteit.

De Gereedschapskist: het Paula Principe

We hadden al het Peter Principe, de ironisch getinte observatie dat mannen net zo lang promotie krijgen totdat ze belanden in een functie die ze niet aankunnen. Vandaar al dat ruim aanwezige mismanagement bij bedrijven. Ruim veertig jaar later krijgen vrouwen nu hun eigen effect: het Paula Principe. Opnieuw een ironisch getinte observatie, deze keer gericht op het verschijnsel dat de promotie van vrouwen stopt op een niveau ónder hun functioneren. Eindelijk een korte, compacte term om te beschrijven hoe werkneemsters op alle niveau’s blijven plakken aan de werkvloer.

De lekkende pijpleiding maakt dat veel minder vrouwen doorstromen dan eigenlijk zou moeten. Het is één van de vele verklaringen voor het Paula Principe.

Laurence J. Peter en Raymond Hull bedachten het Peter principe ruim veertig jaar geleden. Volgens Businessweek raakten de docent en de toneelschrijver destijds een gevoelige snaar. Met veel humor beschreven ze allerlei vreemde praktijken in het zakenleven, en kwamen op basis van die gekkigheid tot de conclusie dat er zoveel mis gaat in ondernemingen, omdat managers mensen promoten totdat ze niet meer competent genoeg zijn om het werk fatsoenlijk te doen. Tot op de dag van vandaag zijn hun observaties actueel. Kijk maar naar de economische crisis, zegt Businessweek:

Now 40, The Peter Principle resonates even more today, when a lust for accomplishment has led an unprecedented level of incompetence. [...]  The message has been this: Perform extraordinary feats, or consider yourself a loser. We are now struggling to stay afloat in a river of snake oil created by this way of thinking. Many of us didn’t want to see the lies, exaggerations, and arrogance that pumped up our portfolios. Instead we showered huge rewards on the false financial heroes who fed our delusions.

Het Peter Principe werd altijd geassocieerd met mannen. Dat paste in de tijdgeest. Rond 1969 hadden mannen immers carrières. Vrouwen verdienden hooguit een centje bij totdat ze een man vonden, trouwden en kinderen kregen. Na ‘Het Onbehagen bij de Vrouw’ van Joke Smit en de tweede (en derde) feministische golf, is de situatie zodanig veranderd dat het tijd wordt dat vrouwen hun eigen principe krijgen.

Enter The Paula Principle, een term bedacht door auteur en professor Tom Schuller:

The Paula Principle postulates that most women work below their level of competence. Far from being promoted to a position they can’t quite cut, they languish one or two levels below what they could so obviously manage. It is a theme embraced by Lucy Scott-Moncrieff, President of the Law Society, who has claimed that men who are less able than their female peers are dominating the capital’s boardrooms. “If career progression was based on pure merit, some male business leaders and law firm senior partners would never even have seen the paintings on the boardroom wall,” she said yesterday. “This is disappointing for the talented women who lose out, but it is also damaging to the organisations which lose what they have to offer.”

Opnieuw gaat het om een theorie met een satirische ondertoon. Maar net zoals mismanagement, is ook de onderbenutting van vrouwelijk talent wel degelijk een serieus probleem. Het gaat om humor op basis van harde feiten. Het Paula Principe kan dan ook rekenen op veel herkenning. Vrouwen studeren zich suf, blijven zich bijscholen, maar de promoties en lucratieve banen gaan bovengemiddeld vaak aan hun neus voorbij. Dat steekt.

De Emancipatiemonitor 2012 en artikelen op dit weblog signaleren talloze complexe, in elkaar grijpende netwerken van oorzaak en gevolg om te verklaren hoe het komt dat vrouwen, ondanks hun kennis en kunde, meestal geen baan op hun eigen niveau krijgen. Maar het is bijzonder handig jarenlange wetenschappelijke onderzoeken, het werk van kenniscentrum Catalyst, zwangerschapsdiscriminatie en de gang van zaken rondom diversiteitsbeleid en vrouwenquota’s, allemaal onder te brengen in één handig containerbegrip voor alles wat onrechtvaardig verloopt rondom vrouwen en werk.

Leve het Paula Principe om hier op te wijzen, en dat dit woord maar snel obsoleet mag worden.

Nederland haalt opnieuw lage abortuscijfers

Het aantal abortussen in Nederland daalt gestaag. Steeds minder tieners krijgen te maken met een ongewenste zwangerschap. Dat blijkt uit cijfers van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Al eerder bleek dat het Nederlandse systeem goed werkt. Keuzevrijheid en een breed medisch aanbod zorgen ervoor dat vrouwen baas in eigen buik blijven en dat meisjes van veertien af kunnen zien van het baren van een kind.

De helft van de 31.707 zwangerschapsafbrekingen vond plaats in de eerste zeven weken van de zwangerschap, meldt de IGZ. De inspectie telt bij dit cijfers ook vierduizend vrouwen mee, die vanuit het buitenland naar Nederland kwamen om een ongewenste zwangerschap af te breken. Daarnaast daalt sinds 2002 het aantal abortussen bij tieners, van 16,8 procent in 2002 naar 13,8% in 2011. Dat is goed nieuws, want hier zitten bijvoorbeeld meisjes jonger dan vijftien jaar tussen.

Gezien de positieve resultaten zouden we in Nederland zuinig moeten zijn op onze zorg. Het Guttmacher Instituut heeft onderzocht wat er gebeurt als regeringen abortus onmogelijk of moeilijk toegankelijk maken. Zulke beperkingen zorgen niet voor een vermindering van het aantal abortussen. Het zorgt er alleen voor dat meer illegale procedures plaatsvinden. Dus meer vrouwen die een onveilige abortus moeten doormaken. Als gevolg daarvan zit je met meer doden en verminkten.

Onder andere de Verenigde Staten laten zien wat er gebeurt als conservatieve krachten de keuzevrijheid van vrouwen inperken. Op dit moment speelt daar bijvoorbeeld een rechtszaak tegen een 72-jarige man die een illegale abortuskliniek had, en daar verschrikkelijke dingen uithaalde. Anti abortus activisten grepen de rechtszaak aan om abortus neer te zetten als een misdaad. Daarmee slaan zij de plank behoorlijk mis, aldus webmagazine Jezebel:

…his business was able to thrive because of limited access to reproductive choice, not because of reproductive choice itself. [...] This is what happens when states restrict access to abortion: women seek out illegal and dangerous options. In Pennsylvania, there are zero abortion clinics in the hundreds of miles between Pittsburgh and Harrisburg. History proves that women will always find a way to access abortion when in need. Is this the type of experience we want them to have?

In Nederland luidt het antwoord tot nu toe nee. Gelukkig maar. Wie het leven lief heeft, steunt de Nederlandse aanpak.

Vrouwenhaat achtervolgt Thatcher tot na de dood

Spontane straatfeestjes met slogans als ‘de bitch is dood’. Of de variant ‘de heks is dood’. Twitterberichten met boodschappen zoals ‘dat ze moge branden in de hel’. Het zijn het soort reacties wat je gewoonlijk tegenkomt na het overlijden van een gehate dictator die iedereen met een grote knuppel onder de duim hield. Terwijl het hier toch echt gaat om Margaret Thatcher, een democratisch gekozen premier van Engeland.

Natuurlijk waren er ook talloze respectvolle reacties. Wereldleiders prezen Thatcher, roemden haar invloed, wezen op de manier waarop ze haar stempel drukte op belangrijke gebeurtenissen. En natuurlijk is het volstrekt legitiem om kritiek te hebben op iemands beleid. Thatcher stond een conservatieve koers voor en dan kan het flink botsen met progressieve krachten. Zo vielen Thatcher’s daden rondom de mijnsluitingen bij veel mensen in slechte aarde. Politieke tegenstanders bekritiseerden haar ook vanwege het vergroten van de kloof tussen arm en rijk.

Tot zover niets aan de hand. Beladen termen zoals bitch en heks wijzen er echter op dat er meer meespeelt dan politieke meningsverschillen:

Bitch – witch – c–t. And we are supposed to think this has nothing to do with her being a woman? [...] I cannot remember the death of a popularly elected head of state ever being so quickly, viscerally celebrated by people daring each other to urinate on a grave that had not yet been dug. One Facebook page offered to take people on tours so they could relieve themselves in groups (“Margaret Thatcher Dies Piss On Her Grave Tours”). Charming. Thatcher is not the only leader to take a country to war, crush unions, hammer a widening wedge between rich and poor and cause intense division. At least three other male leaders who will be at her funeral – John Howard, Tony Blair and George Bush – sent troops to war on the grounds of flawed intelligence and premises now revealed to be false. Would any of their deaths prompt graveyard urinals?

Inderdaad. Woorden als heks, bitch enzovoorts zijn termen die al jaren gebruikt worden om invloedrijke vrouwen een kopje kleiner te maken. Ook de Australische premier, Julia Gillard, kreeg deze haat bijvoorbeeld naar haar hoofd geslingerd. Het gaat om kritiek gericht op de persoon – en wel een persoon die van het verkeerde geslacht is, die daardoor kwetsbaar is en vanwege haar foute sekse gepakt kan worden. Gillard zweeg lang, maar besloot eind vorig jaar te zeggen waar het op staat. Ze hekelde de vrouwenhaat die ze te verduren kreeg, en wees erop dat ze een vijandigheid ontmoette die mannen niet ervaren.

Thatcher zelf was tijdens haar leven, net als Gillard, bekend met de seksistische haat die ze opriep. Voorbeelden te over. Mensen die haar een gekke koe noemden. De bijnaam Atilla de Hen. Liedjes met een oproep om Thatcher te onthoofden. De onthoofding van een standbeeld van Thatcher (…om alvast te oefenen voor het echte werk?) Beeldvorming waarbij mensen Thatcher neerzetten als een sm-meesteresse, of een manwijf. Een film over Thatcher’s leven met een vreemde hatende ondertoon. Het gaat maar door:

There is truly an endless well of legitimate reasons on which to object to Margaret Thatcher as both a politician and a person, but always, always, the first line of offense is that she’s a woman—and it always has been.

Nu ze na haar heengaan wordt neergesabeld als een heks, komen zelfs arbeiders in het geweer. Worker’s Liberty wijst er bijvoorbeeld op dat Thatcher een voor hen negatieve rol speelde in de klassenstrijd, maar dat maakt haar nog geen bitch:

Thatcher wasn’t evil. She wasn’t mad. She wasn’t a cow. She was a woman who fought hard for her class. If the likes of Neil Kinnock, then Labour Party leader, and Norman Willis, then General Secretary of the TUC, had fought with just a fraction of her commitment and vigour for the class they were chosen to represent, then history might have been different. [...] we have to be concerned that women who take part in politics, whether we agree with them or not, cannot and should not be reduced to sexist and misogynist ridicule. Hate Thatcher and all she represents, but when Thatcher’s dead her ideas and what she stood for will remain. Her policies and legacy, which set working class women back decades, will still need to be fought, as will the sexism that undermines women’s confidence and erodes our abilities in all spheres of life, not just politics.

Kijk, zo hoor je het ook eens van de arbeiders. Dit soort reacties op het overlijden van een staatshoofd zijn respectloos en getuigen van een diepgewortelde weerstand tegen vrouwen aan de top. Daar wordt, zoals Worker’s Liberty terecht op wijst, niet alleen een vrouw als Thatcher door beschadigd. Seksistische aanvallen beschadigen alle vrouwen. Dat moet stoppen.